954354 RVS Adviesrecht onder de Omgevingswet

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking, voor die tijd moet een besluit genomen worden over het adviesrecht. Een besluit in de raad van september is ruim op tijd. Adviesrecht onder de Omgevingswet 954354 25 juli 2023 Externe communicatie Ruimte en Milieu (RenM) H.L.K. Canters Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. In te stemmen met scenario 2 voor het adviesrecht uit de bijgevoegde Notitie; 2. Als gevallen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit als bedoeld in artikel 16.15a onder b, sub 1 Ow worden aangewezen: · Nieuwvestiging van verblijfsrecreatie. · Uitbreiding van verblijfsrecreatie in oppervlakte en/of eenheden met meer dan 10%. · Nieuwvesting van een horecabedrijf. · Uitbreiding van een horecabedrijf in oppervlakte met meer dan 20% · Realiseren van woningbouwprojecten van meer dan 11 woningen; 3. In te stemmen met een evaluatie en bijstelling in het 3e kwartaal van 2025; 4. Te bepalen dat het besluit, als bedoeld onder beslispunt 2, gelijktijdig in werking treedt met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Inleiding Op 5 juni 2023 is het commissievoorstel 'adviesrecht onder de omgevingswet' door de commissie Ruimte en Economie behandeld. Het doel van het commissievoorstel was een standpunt van de commissie op te halen zodat het college met een volledig voorstel naar de raad kan. De commissie heeft zich op 5 juni uitgesproken over het voorkeursscenario, informatievoorziening, evalueren en een extra raadscommissie. In dit voorstel treft u de definitieve notitie met bijbehorend voorkeursscenario aan. Beoogd resultaat Een keuze voor het adviesrecht onder de Omgevingswet.

Argumenten 1.1 De Omgevingswet biedt verschillende mogelijkheden voor invulling van het adviesrecht. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Onder de Omgevingswet is het college bevoegd om omgevingsvergunningen te verlenen ook wanneer deze niet passen in het omgevingsplan. De raad kan echter besluiten om in bepaalde gevallen gebruik te maken van het adviesrecht. Dit is te vergelijken met de huidige verklaring van geen bedenkingen (VVGB). In die zin dat in de huidige situatie de gemeenteraad erover gaat tenzij de raad zelf heeft beslist dat geen VVGB nodig is. In de nieuwe situatie gaat het college erover tenzij de ontwikkeling door de raad is aangewezen voor een bindend advies. Wanneer de raad geen besluit neemt over het adviesrecht ligt de volledige bevoegdheid bij het college. Een keuze over het adviesrecht is een politiek-bestuurlijke afweging. Om een goede keuze hierin te kunnen maken heeft het college een aantal scenario's uitgewerkt voor mogelijke afwegingen. Deze scenario's zijn behandeld in de commissie Ruimte en Economie van 5 juni 2023. In de bijgevoegde notitie treft u het voorkeursscenario aan. 2.1 De commissie Ruimte en Economie heeft haar voorkeur uitgesproken Een meerderheid in de commissie heeft de voorkeur uitgesproken voor scenario 2. Wel zijn er kanttekeningen geplaatst bij dit scenario. Het gaat om de volgende onderwerpen: Pagina 1 van 3

• • •

Percentage uitbreiding recreatie; Toevoegen aantal woningen; Monumenten.

Percentage uitbreiding recreatie In het commissievoorstel was opgenomen dat de raad een adviesrecht heeft bij uitbreiding van recreatie in oppervlakte en eenheden met meer dan 20%. De voorkeur van de commissie is dit percentage te verlagen naar 10%. Het college heeft het percentage bijgesteld naar 10%. Wij begrijpen dat recreatie uitbreidingen grote belangstelling hebben, zorgvuldig moeten worden afgewogen waarbij ook uw raad een grote rol speelt. Ook bij kleinere uitbreidingen heeft de raad met dit voorstel adviesrecht. Toevoegen aantal woningen In het commissievoorstel was opgenomen dat de raad een adviesrecht heeft bij het toevoegen met meer dan 20 woningen. De voorkeur van de commissie is dit te verlagen naar toevoegen van meer dan 11 woningen. Dit in aansluiting bij de ladder voor duurzame verstedelijking. Vanaf 12 woningen is immers sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling waarvoor een laddertoets moet worden uitgevoerd. Het college kan zich vinden in deze voorkeur en we hebben daarom in de notitie het aantal verlaagd naar meer dan 11 woningen. Monumenten In het commissievoorstel was in de scenario's niks opgenomen over monumenten en het adviesrecht. Tijdens de commissie behandeling is gevraagd of op monumenten het adviesrecht kan worden toegepast. We hebben de notitie niet aangepast naar aanleiding van deze vraag.

Monumenten worden onder de Omgevingswet op verschillende manieren beschermd en kennen ook specifieke eisen. Er is bijvoorbeeld een commissie ruimtelijke kwaliteit (nu de welstand-/monumentencommissie met deskundige leden die bij monumenten, erfgoed en in beschermde stads- en dorpsgezichten advies uitbrengen aan onze gemeente. Ook de Rijkdienst voor Cultureel Erfgoed blijft een verplicht adviesorgaan bij monumenten. Daarnaast moeten in het omgevingsplan regels worden opgenomen die monumenten en de omgeving ervan beschermen. Het omgevingsplan wordt vastgesteld door uw raad. Het lijkt ons daarom niet nodig om nog een adviesrecht op te nemen voor de raad over dit onderwerp. 3.1 De Omgevingswet is nieuw voor iedereen, evalueren en bijstellen is daarom verstandig. De Omgevingswet bevat nieuwe instrumenten en nieuwe bevoegdheden die voor ons college en uw raad nieuw zijn. Wij kunnen op voorhand niet alle gevolgen overzien van de te maken keuzes. We stellen daarom ook voor om anderhalf jaar na de inwerkingtreding van de Omgevingswet, juni 2025, met elkaar terug en vooruit te kijken over het samenspel tussen gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie. Waar nodig kan dan worden bijgesteld. Daarnaast informeren wij uw raad over de buitenplanse omgevingsplan activiteiten (BOPA) die wij als college verlenen en weigeren. Wij informeren u eens per kwartaal over deze besluiten.

4.1 Er zijn juridische en praktische bezwaren tegen het instellen van een bestuurscommissie of extra raadscommissie. Tijdens de informatiebijeenkomst is gesproken over de mogelijkheden voor een bestuurscommissie of extra raadscommissie. Afgesproken is dat het college hierop terug zou komen in het commissievoorstel. Bij het instellen van een bestuurscommissie delegeert de gemeenteraad bevoegdheden aan de bestuurscommissie. Deze bevoegdheden gaan daarmee over en de gemeenteraad heeft ze zelf niet meer. In geval van het adviesrecht gaat de bestuurscommissie het adviesrecht uitoefenen namens de gemeenteraad. De gemeenteraad neemt dus zelf geen besluit. Een bestuurscommissie kent het principe van 'one man, one vote'. De stem van een vertegenwoordiger van een grote fractie is gelijk aan die van een kleinere fractie. Artikel 82 lid 3 van de Gemeentewet schrijft namelijk dat een evenwichtige vertegenwoordiging van de in de raad vertegenwoordigde groeperingen vereist is. Daarnaast betekent de invulling van een adviescommissie een extra belasting voor de raadsleden, griffie en ambtelijke ondersteuning. Daarnaast kan het mogelijk extra doorlooptijd voor initiatiefnemers betekenen. Pagina 2 van 3

Als alternatief op de bestuurscommissie en het adviesrecht is gesproken over een raadscommissie welke een niet bindend advies aan het college uitbrengt als het gaat om bijvoorbeeld het verlenen van omgevingsvergunningen die niet passen in het omgevingsplan. Juridisch is dit niet mogelijk gelet op de mogelijkheden die al worden geboden in de Omgevingswet. De Omgevingswet maakt immers een gebonden adviesrecht mogelijk indien de gemeenteraad daarvoor kiest. Dit kan niet doorkruist worden door een vrijblijvend advies. Kanttekeningen 2.1 Adviesrecht in de vorm van scenario 2 sluit niet volledig aan bij het doel van de Omgevingswet Een doelstelling van de Omgevingswet is bekorting van doorlooptijd (sneller antwoord) voor de aanvrager. Invulling van het adviesrecht betekent een extra stap in het proces van vergunningverlening en daarmee extra doorlooptijd. De aanvrager zal langer moeten wachten op een beslissing. In principe moeten aanvragen binnen 8 weken worden behandeld, met de mogelijkheid tot verlenging met 6 weken. Uitgaande van de huidige vergaderfrequentie van de raad betekent dit in ieder geval dat de wettelijke beslistermijn van acht weken, inclusief verlenging met zes weken, niet kan worden gehaald.

Wij zijn echter van mening dat, zeker in de eerste periode na de inwerkingtreding, het verstandig is om met elkaar uit te wisselen over de buitenplanse omgevingsplan activiteiten. Bij de evaluatie kan uw raad bepalen of gemaakte afspraken en werkwijze aansluiten bij uw behoefte, die van initiatiefnemers en aansluit bij de doelen van de Omgevingswet.

Bijlagen 1. notitie adviesrecht onder de Omgevingswet.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3