911350 RVS Gemeentelijk voorkeursrecht vestigen op de locatie Zuidoostflank Zierikzee

Raadsvoorstel

Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Hoog, De Wvg kent fatale termijnen en dient daarom in de raadsvergadering van donderdag 28 september 2023 behandeld te worden. Gemeentelijk voorkeursrecht vestigen op de locatie Zuidoostflank Zierikzee 911350 4 juli 2023 Geheim Ruimte en Milieu (RenM) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. In te stemmen met het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht op (gedeelten van) percelen welke deel uitmaken van het locatie-gebied van de Gebiedsvisie Zuidoostflank Zierikzee, deel uitmakend van de ‘Zuidernieuwlandpolder’, voor maximaal 3 jaar volgens artikel 4 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) en daarvoor de (gedeelten van) percelen aan te wijzen, zoals aangegeven op de tekening met nummer ZZ-16-KG-917866 versie a en de perceellijst die respectievelijk als bijlage 1 en bijlage 2 zijn toegevoegd. 2. Uw voornoemde besluit te publiceren in a) het Gemeenteblad, b) op de gemeentelijke website en c) in de Wereldregio. 3. In de basisregistratie kadaster van de Dienst voor het kadaster en de openbare registers aan te tekenen dat op de (gedeelten van de) percelen het gemeentelijk voorkeursrecht van toepassing is. 4. De eigenaren en beperkt gerechtigden over de procedure en materiële rechtsgevolgen van uw besluit te informeren. 5. In te stemmen dat iedere aankoop in het kader van dit gemeentelijk voorkeursrecht apart ter besluitvorming voorgelegd wordt.

Inleiding De gemeente Schouwen-Duiveland heeft meerdere opgaven waardoor behoefte is aan ruimtelijke groei aan de rand van de centrumstad Zierikzee binnen het locatie-gebied van de gebiedsvisie Zuidoostflank Zierikzee, bekend als een gedeelte van de ‘Zuidernieuwlandpolder’, te weten: • • •

Uitbreiding van de bestaande bedrijventerreinen; Een goede en toekomstbestendige energievoorziening voor de gehele gemeente (het volledige eiland); Een extra calamiteiten- en/of permanente ontsluiting vanaf het bedrijventerrein op de N256.

Deze ontwikkelingen vroegen om een integrale visie en een maximale groei aan de zuidzijde van de stad te definiëren. Om deze opgaven ruimtelijk zorgvuldig en goed in te passen is voor dit gebied – met de meerdere opgaven – een ‘Gebiedsvisie Zuidoostflank Zierikzee’ (hierna: Gebiedsvisie) opgesteld. Deze Gebiedsvisie is door de gemeenteraad op 25 mei 2023 vastgesteld. Tegelijk met de vaststelling van deze Gebiedsvisie is het onderdeel ‘bedrijven’ van de Structuurvisie Zierikzee 2030 en bijbehorende Structuurvisiekaart aangepast en door de gemeenteraad gewijzigd vastgesteld. De Gebiedsvisie kent naast de 3 genoemde opgaven een paar verbindende elementen waardoor er voor het eindbeeld 5 deelopgaven zijn geformuleerd, alle niet-agrarisch en alle nader uit te werken, te weten de realisatie van: (1) een hoogspanningsstation met bijbehorende landschappelijke inpassing; (2) een nieuw bedrijventerrein (fase 1) (3) een extra (calamiteiten)ontsluitingsweg Pagina 1 van 4

(4) bijpassende (natte en droge) infrastructuur met waterberging (5) een nieuw bedrijventerrein (fase 2) met landschapszone. De gemeente is geen eigenaar van de percelen die nodig zijn om de hiervoor genoemde opgaven te realiseren. Om grip te houden op zowel de strategie als betaalbare grondprijzen wil de gemeente een gemeentelijk voorkeursrecht vestigen op gehele (of delen van bestaande) kadastrale percelen die nodig zijn voor de hiervoor genoemde 5 deelopgaven. Beoogd resultaat Met het aanwijzen van de percelen op basis van de Wvg krijgt de gemeente een voorkeurspositie. De gemeente heeft het 1ste recht van koop op de in het besluit betrokken percelen (of perceelsgedeelten). Als de eigenaren de in het besluit betrokken percelen willen vervreemden, moeten zij de percelen eerst aan de gemeente te koop aanbieden. Hetzelfde geldt voor de beperkt gerechtigden. Als zij het beperkte recht dat op de percelen is gevestigd willen vervreemden, moeten zij dat beperkte recht eerst aan de gemeente te koop aanbieden. Het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht voorkomt dat derden, al dan niet speculatief, percelen in dit gebied verwerven en vervolgens de grondprijs opdrijven. Met het 1ste recht van koop krijgt de gemeente de regie (meer) in handen.

Argumenten 1.1 Een gemeentelijk voorkeursrecht bevordert de integrale ontwikkeling van het betreffende locatie-gebied Het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht vormt een beschermingsinstrument. Hiermee voorkomt de gemeente dat ongewenste verkoop (al dan niet bedoeld als grondspeculatie) aan derden plaatsvindt. Ongewenste verkoop aan derden kan leiden tot buitensporig hoge grondprijzen en/of langdurige onderhandelingen. Door gebruik te maken van de Wvg wordt dit tegengegaan. 1.2 Het aanwijzingsbesluit voldoet aan de vestigingscriteria Op grond van artikel 6 lid 1 Wvg heeft uw college op 4 juli 2023 besloten om op (delen van) betreffende percelen een gemeentelijk voorkeursrecht voor 3 maanden te vestigen; een zogeheten voorlopige aanwijzing. Dit voorlopige voorkeursrecht vervalt van rechtswege 3 maanden na dagtekening, tenzij de gemeenteraad binnen deze 3 maanden een besluit neemt op grond van artikel 4 lid 1 sub a Wvg (aanwijzing door de gemeenteraad van gronden die zijn begrepen in een structuurvisie, waarbij aanwijzingen zijn gegeven voor de bestemming en waaraan bij de structuurvisie een niet-agrarische bestemming is toegedacht en waarvan het gebruik afwijkt van de toegedachte bestemming). Dit aanwijzingsbesluit door de gemeenteraad geldt voor een periode van 3 jaar.

Na deze 3 jaar (na dagtekening van het besluit tot aanwijzing) vervalt het gemeentelijk voorkeursrecht van rechtswege, tenzij binnen deze 3 jaar een bestemmings- of inpassingsplan (of omgevingsplan in het kader van de nieuwe Omgevingswet) is vastgesteld. Op het voorkeursrecht zijn artikel 3 lid 2 en lid 3, artikel 10 tot en met 15, artikel 24 en artikel 26 Wvg van overeenkomstige toepassing. Op de tekening met nummer ZZ-16-KG-917866 versie a (bijlage 1) en de perceellijst (bijlage 2) zijn vermeld: de kadastrale aanduiding van de betreffende (gedeelten van de) percelen, de grootte van de (gedeelten van de) percelen en de namen van de eigenaren c.q. de beperkt gerechtigden. Daarbij is aangetekend dat de betreffende (gedeelten van de) percelen niet eerder in een aanwijzing conform artikel 4 lid 1 sub a Wvg betrokken zijn geweest. Aan alle hiervoor genoemde criteria is voldaan. 1.3 Het algemeen belang is gediend bij het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht Afgezet tegen het individueel belang weegt het algemeen belang, door het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht, zwaarder dan het niet vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht. De plicht voor de eigenaren en beperkt gerechtigden die uit de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht volgt, rust op hen niet onevenredig zwaar in verhouding tot het met de vestiging gediende algemeen belang.

Bij deze afweging is het volgende meegenomen: • • • •

De Wvg kent een uitgebreide rechtsbescherming. De Wvg voorziet in voldoende mate in de gevallen waarin de gemeente bestaande rechtsverhoudingen dient te respecteren en de aanbiedingsplicht daarom niet van toepassing is. Eigenaren en beperkt gerechtigden zijn niet verplicht hun rechten te verkopen, zij zijn vrij te bepalen of en wanneer zij tot verkoop wensen over te gaan. De gerechtigden krijgen, als zij tot verkoop aan de gemeente willen over gaan, een marktconforme prijs voor hetgeen zij verkopen. Als partijen er niet uitkomen, bepaalt de rechter een reële prijs.

2.1 Publicatie is verplicht

Pagina 2 van 4

Conform artikel 7 lid 1 Wvg dient een besluit tot aanwijzing bekend gemaakt te worden. De aanwijzing wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad, op de gemeentelijke website en in de Wereldregio. Het gemeentelijk voorkeursrecht treedt de dag na de publicatiedatum in het Gemeenteblad in werking. 3.1 Inschrijving is verplicht Conform artikel 15 Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (Wkpb) dient het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht (het beperkingenbesluit) ingeschreven te worden in de basisregistratie kadaster van de Dienst voor het kadaster en de openbare registers. 4.1 Informeren van eigenaren en beperkt gerechtigden is verplicht Conform artikel 7 lid 2 Wvg dienen de eigenaren en beperkt gerechtigden over het besluit tot aanwijzing geïnformeerd te worden. Zij ontvangen na inwerkingtreding van het gemeentelijk voorkeursrecht een brief. De brief bevat als bijlage een toelichting over de betekenis en gevolgen van het gemeentelijk voorkeursrecht. 5.1 De gemeenteraad heeft budgetrecht Aankopen in het kader van dit gemeentelijk voorkeursrecht zullen apart ter besluitvorming voorgelegd worden aan de gemeenteraad. Kanttekeningen 1.1 Tegen dit besluit staat bezwaar en beroep open Zowel het collegebesluit van 4 juli 2023 als het beoogde raadsbesluit van 28 september 2023 worden aangemerkt als een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Tegen zo’n besluit staat bezwaar en beroep open. Op grond van artikel 6 lid 3 Wvg worden bezwaarschriften ingediend tegen uw collegebesluit ook geacht tegen het raadsbesluit te zijn gericht. Iedereen kan het raadsvoorstel en de bijbehorende stukken inzien. Belanghebbenden kunnen tegen het raadsvoorstel zienswijzen indienen. Eventuele zienswijzen zullen in de overwegingen door de gemeenteraad worden meegenomen. 1.2 Afname van percelen kan verplicht zijn Het risico van het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht kan inhouden dat de gemeente 1 of meerdere betreffende (gedeelten van) percelen of zakelijke rechten moet afnemen. Dit risico gaat in op het moment dat de gemeente een beginselbesluit neemt om over aankoop van (gedeelten van) de percelen en/of zakelijke rechten te willen onderhandelen. Na het beginselbesluit is de gemeente op enig moment verplicht om de (gedeelten van de) percelen inclusief opstallen en/of de zakelijke rechten af te nemen. Voor de aankoop gelden marktconforme prijzen. Als partijen geen prijs overeen kunnen komen, kan de rechter verzocht worden om een prijs vast te stellen. 1.3 De Wvg kent fatale termijnen Alle termijnen die in de Wvg zijn opgenomen, zijn fataal. Bij aanbod aan de gemeente om een (gedeelte van een) perceel en/of zakelijk recht te kopen, vindt de koop plaats tegen de dan geldende economische waarde.

Dat heeft op dat moment financiële consequenties. Als de gemeente niet binnen 6 weken reageert op een aanbod om te kopen, is de grondeigenaar vervolgens 3 jaar vrij om het (gedeelte van het) perceel aan een ander te verkopen. 1.4 Er dient een nieuw plan vastgesteld te worden Het voorkeursrecht vervalt van rechtswege 3 jaar na dagtekening van uw raadsbesluit. Daarom dient er voor de percelen waarop het voorkeursrecht wordt gevestigd binnen 3 jaar na dagtekening van dat besluit een bestemmings- of inpassingsplan (of omgevingsplan in het kader van de nieuwe Omgevingswet) te worden vastgesteld. Communicatie De betrokken eigenaren en beperkt gerechtigden worden via een brief geïnformeerd. Bij deze brief zit een toelichting waarin is uitgelegd hoe een gemeentelijk voorkeursrecht werkt, een kopie van dit collegebesluit met bijbehorende raadsvoorstel en een kopie van de publicatie in het Gemeenteblad. De brief inclusief bijlagen wordt per aangetekende post verstuurd. Daarnaast volgt er een publicatie op de gemeentelijke website en in de Wereldregio. Uitvoering Bij een positief besluit: • •

Publiceren in het Gemeenteblad, op de gemeentelijke website en in de Wereldregio. Belanghebbenden informeren via een aangetekende brief. Pagina 3 van 4

•

Inschrijving in het openbaar register van de Dienst voor het kadaster en openbare registers.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben op 4 juli 2023 besloten, S.J.A. Bronsveld

A.M.J. van Burg

Secretaris

Locoburgemeester

Pagina 4 van 4