210215 ruimtelijkbeleid en duurzame energievoorziening

210215 ruimtelijk beleid en duurzame energievoorziening

Zeer geachte gemeenteraad, mbt ‘’ruimtelijk beleid duurzame energievoorzieningen’’ is eerder een bestuursopdracht gekomen, heeft op 9 december 2020 een participatie-rondje plaatsgevonden. Onder meer aan mij werd gevraagd met aanvullingen, suggesties en/of wijzigingen te komen. Daar heb ik uitgebreid op gereageerd. Op 8 februari heeft de Cie R&E de boel teruggegeven aan B&W. Dit geeft mij de gelegenheid om aan de raad toe te lichten wat ik aan ambtenaren niet kwijt kan. Op de bijeenkomst van 9 december werd (expliciet) gezegd dat het ‘’ruimtelijk beleid duurzame energievoorzieningen’’ niet het begin zou zijn van het ‘conceptbeleid’ voor een nieuwe Omgevingsvisie. Het zou er niets mee te maken hebben. 1 De eerste vraag is waar genoemd ‘conceptbeleid’ dan wel voor bedoeld is? Daarvoor moeten we terug naar de bestuursopdracht. Hierin staat dat u de nieuwe O-visie ‘modulair’ gaat oppakken. Kortom deze module ‘ruimtelijk beleid’ gaat dus wel degelijk over de nieuwe Ovisie. Of anders over het concept-beleid mbt RO. Omdat gesteld wordt dat het inspraak-traject mbt de eerdere O-visie, voldoende heeft opgeleverd voor uw algemene conceptbeleid (mbt RO) en de uitgangspunten hiervoor ‘dus’ klip en klaar zijn, is over deze uitgangspunten geen inspraak meer mogelijk. Is dit de bedoeling van uw conceptbeleid? De eerdere O-visie is afgeblazen. Er zou ‘geen draagvlak’ zijn.

Achteraf bleek het te gaan om draagvlak in de raad. Maar wat is nou uw burger-perspectief? Daar gaat vraag 2 over. 2 Hoe kijkt u vanuit uw burger-perspectief tegen het volgende aan ? - Tot en met de Ombudsman (NRC 9 dec 2019) waarschuwt dat participanten de dupe gaan worden van de Omgevingswet. Het ‘moet’ zult u zeggen. Voor overheden is de O-wet al een crime. Maar nu het burger-perspectief. Waar wilt u participanten bij betrekken. Waarin wilt mensen meenemen? Is uw burger-perspectief dat participanten achter de ‘moetjes’ van overheidswege moeten aanlopen? Is het uw eigen burgerperspectief misschien dat participatie nog bovenop die ‘moetjes’ komt? U heeft van alle kanten participanten nodig, dat zegt u zelf. En ook steeds vaker. Waarom neemt u al die moeite? Wat wilt u nou eigenlijk van participanten? Wilt u dat participanten zich houden aan de uitgangspunten die u ze hen voorhoudt? Kom nou toch! -In 3 jaar tijd en 300 pagina’s verder is zelfs het woord CO2 niet op de agenda gekomen. Nog een jaar later staat in het huidige “fact-sheet” nog steeds geen woord over CO2. Heeft u wel een perspectief? Weer oude wijn in nieuwe zakken. Wilt u participanten daarbij betrekken? Ja-knikkers werven? Wat wilt u uberhaupt van participanten? Wat is uw burger-perspectief? - Dat zeespiegelrijzing met CO2 te maken heeft, is voor u kennelijk geen zorg.

Het komende Burgerinitiatief gaat daarover; ik zat er digitaal bij toen ik u opgelucht hoorde zeggen, dat door in te stemmen met de Klimaat Adaptatie Strategie, u op voorhand al dat onhandige Burgerinitiatief kunt tackelen; makkelijk zat. Maar er moet ook een Klimaattoets en een lokale Klimaat Adaptatie Strategie komen. Gewoon weer vragen om “met de gemeente mee te denken? ” En als participanten misschien nog een ei leggen, hups de dooier eruit halen, en fluks wat broedzieke participanten zoeken. En dan, als het ei gaat rotten, er weer de stekker uittrekken? Wat is nogmaals, uw burgerperspectief?

- Onlangs zijn de amendementen CO2 en Biodiversiteit aangenomen. Zo werd ik bijvoorbeeld gevraagd of ik misschien iets bij kon dragen. Op voorwaarde dat ik dan niet meer zou participeren in de pilot aquathermie ‘Malta’. Ik ben ook maar een participant en het enige wat ik heb, moest ik dan maar opgeven! Ook hier de vraag: waar is uw burger-perspectief? Heeft u er wel eens bij stilgestaan hoe uiterst onbevredigend het is dat als je “met de gemeente meedenkt” , en je als participant een ei legt, de gemeente er hups de dooier eruit haalt, en fluks wat broedzieke participanten zoekt, en dan, als het ei gaat rotten, er gauw de stekker weer uittrekt? Waarom is het alsof de gemeente-zelf over geen enkel wij-gevoel lijkt te beschikken? Is het uw burger-perspectief misschien dat dit wij-gevoel slechts van participanten moet komen. Sommige dingen ‘moeten’ , worden opgelegd. Klimaatakkoord, RES, provinciale afspraken etc. In dit dilemma is de gemeente nog enigszins gelegitimeerd, in ieder geval de ambtenarij. Maar als raad weet u ook dat de decentralisatie verder en verder wordt doorgevoerd en het uiteindelijk aankomt op burgers. Waarom betrekt u hen dan niet? In dit geval bij het ‘conceptbeleid’ ruimtelijke ordening; nu geheten ‘ruimtelijk beleid en duurzame energievoorzieningen’. Eerder werden burgers getrakteerd op ‘zoiets als een vlekkenplan voor zonneweides.

‘Zoiets’ want richting burgers is hierover minder dan niets gecommuniceerd. Tot Sirjansland opeens voor het blok werd gezet. Inmiddels weet u hoe participanten met ‘moetjes’ omgaan. Precies zo komt nu het 150 kV-station uit de lucht vallen. Betekent dit 150 kV-station dat we pas voorbij de Delingsdijk aan Zonneweides mogen denken? U kunt gerust het eerdere vlekkenplan voor zonneweides wijzigen. Er is immers nooit iets over gecommuniceerd. Wat zou de tegenwoordige Rekenkamer hiervan vinden? Van het ‘samenspel’ tussen raad en burgers? Ik ga het ze vandaag zelfs vragen. Dezelfde vraag die ik aan u stel over uw burgerperspectief. Want of het nou gaat om ruimtelijk beleid, duurzame energievoorzieningen, CO2balans, Biodiversiteit, Klimaattoets of lokale Klimaat Adaptatie Strategie, pilot ‘aquathermie’ Malta, Energie-Agenda of TU-voorstel mbt energie-efficiëntie 1, telkens worden participanten eerst monddood gehouden en/of gemaakt; en daarna wordt van participanten weer de wereld gevraagd. De rechtstreekse aanleiding voor mijn vraag aan zowel u als aan de Rekenkamer is de afhandeling van mijn “bijdrage” bij agendapunt 14 van de Commissievergadering van 8 februari jl. Heel in het kort ging het zo: eerst kreeg ik 2 veren tegelijk in m’n reet dat ik ‘goed bezig’ was mbt de energietransitie en Biodiversiteit.

Daarna werd geframed dat ik de pilot aquathermie op het hele eiland wilde betrekken. Mijn versie en overigens precies als hierboven, is dat ‘Malta’ nu alleen over geld (financiële haalbaarheid) gaat, terwijl ik vind dat als we niet primair op CO2 (-reductie) toetsen, we feitelijk participanten-bedrog plegen. Het derde wat tijdens de openbare vergadering werd gezegd was dat “we” nog steeds in gesprek zijn. Het laatste wat ik (van dezelfde spreker ) had meegekregen was echter dit: “we spreken af dat je me mag bellen”. Als participant moet je je altijd zo klein mogelijk houden, dus alleen in gedachten zei ik terug: “we spreken af dat je mij mag bellen”. No way dus dat in “gesprek” zijn. U zegt dat u participanten nodig heeft. Ik schrijf dus nog een keer. Dit keer uitdrukkelijk aan de raad. Ik onderscheid me van niemand op het eiland. En wil dat graag zo houden. Ik heb wel beide ogen open. Verder doe ik het op mijn boerenverstand. Daarmee bedenk ik dat als we allemaal medeeigenaar worden van het probleem, we ook allemaal mede-eigenaar van de oplossing kunnen worden. 1

via de regeling Extern Advies Warmtetransitie (EAW) kan hiervoor een financiële tegemoetkoming worden aangevraagd van € 20.660 voor het inkopen van externe expertise.

Mede-eigenaar worden van het probleem begint dus met zinnige informatie. Dit noem ik maar Regel 1. Zodra je over zinnige informatie beschikt (onzin-informatie leidt tot onzin-participatie) wordt participatie daarom ook anders. Uw burger-perspectief up-daten begint dus met Regel 1 informatie. Het tweede, Regel 2 noem ik dat maar, is ook uw participatie-model aanpassen. Om een voorbeeld te geven: schimmige informatie over het vlekkenplan Zonneweides combineren met nog schimmiger informatie over ‘iets van’ een 150 kV-station, leidt niet tot participatie. Door participanten telkens een klein worstje voor houden, maakt u participanten echter wel wakker. Met als enig gevolg nog meer vergaderingen en/of nog meer inspraak. Al is het niet makkelijk voor u , ik zou dit pad verlaten! Ik zou het zelfs heel anders doen. Waarom zal ik uitleggen. Vroeger deden we het met de energie die dagelijks binnenkwam van zon, maan en aarde. Hieruit is het oude Nederlandse landschap ontstaan met zelfs een enorm rijke Biodiversiteit. Met de vondst van fossiel brandstoffen werd alles anders. Opeens was er plenty ‘energie’ waarmee we meer en meer delfstoffen zijn gaan winnen. Toenemende welvaart genereerde bevolkingsaanwas. In deze spiraal zitten we nu nog. De huidige economie draait nu om het herhaald in de markt zetten van producten met een korte levensduur.

Deze wegwerp-economie vormt de kern van de huidige schaarste aan grondstoffen. Bovendien ging/gaat al dit grondstoffen-geweld gepaard met een enorm energieverbruik: CO2. Parijs halen, het doen zonder fossiele brandstoffen, betekent het als vanouds (weer) doen met de energie die dagelijks binnenkomt van zon, aarde en maan. Het fysische probleem van CO2 is tot daar aan toe. Het grootste probleem is dat ‘niet alles meer kan’. We labelen het als sociaal probleem, maar het is een psychologisch probleem (tussen de oren). Dat ‘niet alles meer kan’ (minder comfort) leidt tot verzet. Mijn verklaring is dit. Het begrip ‘biofilie’, liefde voor natuur, is ten diepste terug voeren naar behoud van ‘eigen habitat’. Zodra de menselijke soort denkt dat ie zijn ‘plekkie’ kwijt raakt, gaat ie in verzet. En niet zo’n beetje ook. Om dat te voorkomen hebben we gezamenlijk afgesproken dat we in 2030 50% CO2-reductie willen behalen, en in 2030 ook 50% minder grondstoffen willen gebruiken. Dat geldt ook voor ons eiland. Voor 2030 hebben we 2 keer verkiezingen. Als we voor de 1e van Maart 2022 niet durven verzinnen dat we bijvoorbeeld de pilot aquathermie ‘Malta’ (een investering voor 30 jaar) beter wel op zowel 50% CO2-reductie als op 50% materiaal-reductie zouden kunnen monitoren, dan ga om te beginnen ik, hier dwars voorliggen. Niet-constructief? Het volgende is altijd constructief.

Regeren is echter vooruitzien. En voor die blik vooruit hebben wij (iig participanten) afdoende informatie nodig. Dit noem ik dus Regel 1. 0 2 Geef participanten de mogelijkheid om de workshop ‘zin en onzin van CO2’ door Ronald Rovers naar het eiland te halen. Hier hoort ook een eerste CO2-nulmeting bij evenals een film om eea te communiceren. 1 Geef participanten the lead om het voorstel van dhr. Leo Gommans (TYU-Delft) mbt energieefficiëntie ten uitvoer te brengen. Hiermee besparen we geld, energie en CO2-uitstoot,omdat we dan een overall-inzicht krijgen van ‘vraag en aanbod’ van energie op het eiland, waar de Dorpsvisies mee uit de voeten kunnen. En krijgen we bovendien een afdoende beeld van de CO2- nut en 2

In de bijlage ‘Plan van Aanpak Eco-raster’ staat eea zeer kort toegelicht. Nb. omdat ik met de huidige motie Eco-raster slecht uit de voeten kan, ga ik uit van de oorspronkelijke versie.

noodzaak van bijvoorbeeld de pilot aquathermie, het warmteoverschot van bijvoorbeeld de Zuidhoek en andere clusters. En kunnen participanten vanuit een overall-inzicht zelf meedenken over bijvoorbeeld het 150 kV-station/zonneweide-vlekkenplan. Bovendien hebben we dan een heldere basis voor onze lokale Klimaat Adaptatiestrategie en onze eigen Klimaattoets. Bovendien en dat is niet onbelangrijk, kunnen we onze RES / warmtevisie er rechtstreeks aan vastknopen en (!) integreren. Als last but not least, de Rekenkamer zich erover zou buigen, en zij gebruik maakt van de eigen Handreiking Energietransitie (http://www.nvrr.nl/), zal zij op alle bovengenoemde zaken toetsen. - geef participanten the lead (dat is anders dan wettelijke taken overnemen) bij het opstellen van een eerste CO2-balans cf. het TU-voorstel en cf. uw eigen CO2-amendement. 3 Geef participanten the lead bij de uitvoering van het amendement Biodiversiteit. Ik heb mijn bijdrage geleverd: doe er wat mee! Kijk daarna ook nog eens naar de implicaties mbt de Klimaat Adaptatie Strategie. 4 Geef participanten the lead bij het ontwikkelen van een Strategie voor Vervolgprojecten. Idem dito cf. het TU-voorstel. Zo’n Stystematiek voor Vervolgprojecten is er slechts voor dat pilots/projecten of wat we maar verzinnen, zinnig op elkaar aansluiten, dat er een doorgaande lijn in komt te zitten.

Zodat we voor Malta niet eerst het financiële wiel proberen uitvinden. En daarna vervolgens alsnog het CO2wiel moeten uitvinden. Eerst meteen hoop bombarie Malta doen en een jaartje later nog eens naar CO2 kijken, is een route die werkelijk niemand wat oplevert! Nu Regel 2 Regel 2 gaat uiteraard over participatie. U kunt niet zonder participanten zegt u. Zonder zinnige informatie blijft “meedenken met de gemeente” onzin-participatie. Uw participanten hebben dus allereerst behoefte aan afdoende informatie. Op het participatie-model zelf is ook het nodige aan te merken. Achter de gemeente aanhobbelen en denken dat de overheid het “weet”? Nee. Dat is allang niet meer zo. Allereerst hebben overheden participanten nodig. Als overheden participanten daarna telkens op hun plaats zetten, werkt niks! De enige legitimatie om participanten zodanig te betrekken als overheden nu willen, is door hen een gelijkwaardige rol te geven. Participanten behoren een gelijkwaardige stem te krijgen. Dat kan via de Groene Vierhoek. Ik doe het plaatje er maar bij. De Groene Vierhoek is niet anders dan de Gouden Driehoek van voorheen, met overheden, kennisinstellingen en bedrijven, maar nu aangevuld met participanten.

Voor Maart 2022 de nodige informatie ophoesten is goed mogelijk. Maar de boodschap van minder ‘comfort’, Regel 1 zeg maar, is iets waar politieke partijen zich liever niet mee afficheren. Daarentegen kan de politiek wel en veel beter scoren met Regel 2. Participatie! In een jaar tijd iets beters verzinnen mbt participatie moet lukken! Het riekt naar een handigheidje. Maar is denk ik erg effectief. Want de partij die haar nek uitsteekt ten behoeve van zinvolle participatie, heeft in ieder geval het tij mee.

Kortom wat is uw burger-perspectief! Ik doe er maar een paar bijlagen bij. Het is best een ommekeer.

Eric Odinot 06 51 36 36 56

Bijlagen 210215 ruimtelijk beleid en duurzame energievoorziening 1 Regel 1 en Regel 2 nader toegelicht 2 Plan van Aanpak Eco-raster 3 tekst bij Plan van Aanpak Eco-raster 4 oorspronkelijke bedoeling Eco-raster 5 TU-voorstel energie-efficiëntie en meer