20260618 Advies Auditcommissie Meicirculaire 2026

AUDITCOMMISSIE SCHOUWEN - DUIVELAND Bestemd voor: Gemeenteraad Datum: 18 juni 2026 Onderwerp: Advies raadsvoorstel Meicirculaire 2026 (zaaknummer 1709141) Geachte gemeenteraad, Inleiding Op 2 juli wordt het raadsvoorstel over de meicirculaire 2026 behandeld in de raadsvergadering. De auditcommissie heeft het voorstel bestudeerd en een advies hierover opgesteld voor uw raad. Dit advies treft u in deze memo aan. Bevindingen auditcommissie De auditcommissie geeft naar aanleiding van de bespreking van de meicirculaire 2026 de volgende opmerkingen mee: Het Rijk stelde de meicirculaire op 29 mei jl. beschikbaar. De meicirculaire is een vertaling van de voorjaarsnota van het Rijk. Het beoogd resultaat van deze circulaire is inzicht in de financiële gevolgen van de rijksuitgaven en dient als basis voor het bijstellen van de begroting 2026 tot en met 2030. De aan de gemeenten uit te keren gelden zijn afhankelijk van diverse landelijke afspraken en besluiten. Deze jaarlijkse toe-en afname wordt het accres genoemd. Het Rijk hanteert hiervoor de systematiek van het volgen van de ontwikkelingen van het nominaal bruto binnenlands product (BBP): stijgt dat, dan volgt ook een stijging van de gelden die aan gemeenten worden toegekend en vice versa. Het raadsvoorstel geeft inzicht in de gevolgen van de meicirculaire voor onze gemeente.

Hierdoor blijven de financiële kaders actueel, houdt de gemeente zicht op de financiële positie en kan de gemeente haar wettelijke taken duurzaam blijven uitvoeren. In deze memo geeft de Auditcommissie een advies over het raadsvoorstel aan de gemeenteraad. Samenvatting van Belangrijke Wijzigingen in de Meicirculaire 2026 Effecten op de algemene uitkering: De algemene mutaties laten per saldo een voordeel zien. Dit zorgt voor extra inkomsten uit het Gemeentefonds. Dit voordeel ontstaat door het volumeaccres. Het LPO-accres en technische mutaties. Wij gebruiken dit voordeel als dekking voor de indexatie van de lasten in de programmabegroting 2027-2030. Overgang naar nieuwe verdeling voorlopig stopgezet: Het Rijk heeft besloten het ingroeipad van de herverdeling van het gemeentefonds (wat al sinds 1 januari 2023 is ingezet) voorlopig niet verder door te voeren. Door het huidige ingroeipad te handhaven blijven de herverdeeleffecten van de nieuwe verdeling voor gemeenten voorlopig ongewijzigd. Het Rijk besluit op een later moment over het vervolg van dit ingroeipad (vanaf 2028). Voor de financiële verwerking van deze circulaire heeft dit voor onze Gemeente geen gevolgen.

Btw-compensatiefonds (BCF): Het nadeel op het btw-compensatiefonds (BCF) brengen we in mindering op de budgettaire ruimte. In de begroting van de Gemeente staat een structurele stelpost voor het btwcompensatiefonds. De afrekening over 2025 valt lager uit dan vooraf door het Rijk was geraamd. Hierdoor moeten we de structurele stelpost verlagen met € 238.000. Dit levert een nadeel op voor de budgettaire ruimte. Huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo Vanaf 2029 schrapt het Rijk de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo. Hierdoor onttrekt het Rijk middelen uit het gemeentefonds. Er is wel een vangnetregeling voor de mensen die de huishoudelijke hulp niet zelf kunnen betalen. De uiteindelijke beleidsmatige uitwerking volgt op een later moment en is afhankelijk van landelijke wetgeving. We verwerken dit nadelige effect budgettair neutraal in onze begroting door een stelpost op te nemen. Klimaat- en energiebeleid De middelen voor klimaat- en energiebeleid voor 2027 reserveren we voor de integrale afweging van de programmabegroting 2027-2030. Via de regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) ontvangt de gemeente aanvullende middelen voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Voor 2027 zijn er nog voldoende middelen beschikbaar in onze begroting voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid.

Voor 2028 tot en met 2030 voegen we de CDOKE-gelden structureel toe aan het budget voor klimaat- en energiebeleid. Verwerking Budgettaire ruimte De budgettaire ruimte 2026 is al verwerkt. De gemeenteraad stelde de budgettaire ruimte 2026 definitief vast bij de programmabegroting 2026-2029. Deze is toegevoegd aan de algemene reserve. Daarom voegen we het positieve saldo van 2026 toe aan de egalisatiereserve algemene uitkering. Deze reserve gebruiken we om schommelingen in het gemeentefonds op te vangen. Structureel nadeel Na verwerking van alle mutaties resteert een structureel nadeel. Dit nadeel bedraagt ongeveer € 250.000 per jaar. Dit betreft het nadeel van het btw-compensatiefonds en overige negatieve effecten binnen het gemeentefonds. Daarom brengen wij dit saldo in mindering op de budgettaire ruimte. Kanttekeningen De indexatie kan hoger uitvallen dan nu voorzien. Bij het opstellen van de programmabegroting 2027-2030 is het definitieve effect van de indexatie bekend. Mogelijk is de indexatie hoger dan verwacht. Dan zoeken we aanvullende dekking binnen de begroting. De uitkeringsvorm van de CDOKE-middelen is nog niet bekend. Het Rijk heeft de CDOKE-middelen voor 2028 tot en met 2030 nog niet toegevoegd aan het gemeentefonds. De middelen zijn tot en met 2030 wel beschikbaar. Daarom verwerken wij deze middelen alvast in de meerjarenbegroting.

In bijlage 2 van het RVS staan alle mutaties en de bijbehorende budgetten opgenomen. De mutatie van het gemeentefonds voegen we toe aan de batenkant van de begroting. Dit gebruiken we ter dekking voor de lasten in de begroting.

Het positieve saldo van € 172.797,- in 2026 voegen we toe aan de egalisatiereserve algemene uitkering. Het structurele nadeel van 2027 tot en met 2030 brengen we in mindering op de budgettaire ruimte. De auditcommissie vraagt daarbij aandacht voor de onzekerheid rondom de CDOKE-middelen voor de jaren 2028 tot en met 2030, aangezien deze middelen nog niet definitief aan het gemeentefonds zijn toegevoegd. Daarnaast wijst de Auditcommissie erop dat toekomstige besluitvorming van het Rijk over de verdere herverdeling van het gemeentefonds vanaf 2028 nog gevolgen kan hebben voor de gemeentelijke inkomsten. Conclusie De auditcommissie concludeert dat de financiële verwerking van de meicirculaire 2026 leidt tot een positief effect in 2026. Vanaf 2027 leidt de verwerking tot een structurele verlaging van de budgettaire ruimte van circa € 250.000 per jaar. Ten opzichte van de vorige circulaire, de decembercirculaire 2025, betreft dat de volgende effecten op de baten uit het gemeentefonds: Effecten meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire Gemeente SchouwenDuiveland

Positief effect

2026

2027

2028

2029

2030

€ 529.587

€ 2.990.404

€ 2.617.567

-/- € 122.397

-/- € 56.189

De voordelen uit de bovenstaande tabel zijn opgebouwd uit verschillende voor- en nadelen. Om te bepalen wat het voor- of nadeel voor onze begroting is kijken we vooral naar de mutaties die invloed hebben op de budgettaire ruimte. De budgettaire ruimte geeft de vrije ruimte weer. Dit zijn middelen die vrij besteedbaar zijn. Het effect van de meicirculaire op de budgettaire ruimte is voor de jaren vanaf 2027 als volgt: Effecten meicirculaire 2026 op budgettaire ruimte

Nadelig effect

2027

2028

2029

2030

-/- € 245.092

-/- € 256.787

-/- € 256.127

-/- € 256.652

Advies van de auditcommissie: Voor deze circulaire geldt dat de raad moet aangeven of hij akkoord is met de voorgestelde beslispunten. Ons advies daarin is als volgt: • Het beslispunt 1 is een gevolg van alle voorgestelde besluiten. Deze kan de auditcommissie onderschrijven. Ze sluiten aan bij de eerder gevolgde gedragslijn en eerdere besluiten van onze raad. • Na verwerking van de meicirculaire (beslispunt 2) resteert een positief bedrag van ruim € 172.797,-. Het college stelt voor om dit bedrag toe te voegen aan de egalisatiereserve algemene uitkering. De auditcommissie constateert dat de voorgestelde toevoeging aan de egalisatiereserve algemene uitkering aansluit bij het doel van deze reserve, namelijk het opvangen van schommelingen in het gemeentefonds. Het blijft aan de raad om hierover een eigen afweging te maken. De raad kan ook besluiten om deze middelen in een andere reserve te storten of voor een ander doel in te zetten. • In 2027 tot en met 2030 respectievelijk € 245.092, € 256.787, € 256.127 en € 256.652 in mindering te brengen op de budgettaire ruimte. De auditcommissie heeft vastgesteld dat de voorgestelde verwerking van de meicirculaire financieel-technisch juist, volledig en navolgbaar is en aansluit bij de bestaande begrotingssystematiek van de gemeente. Tot slot Op basis van het raadsvoorstel m.b.t.

de Meicirculaire 2026, de toelichting door de adviseurs van BV2 en de gedachtewisseling, brengt de auditcommissie een positief advies uit en stelt de raad voor om in te stemmen met de voorstellen zoals genoemd in het raadsvoorstel, waarbij voor beslispunt 2 nog een keuze gemaakt moet worden door de raad. Auditcommissie gemeente Schouwen-Duiveland, Secretaris:

Voorzitter:

Y. Groenewegen van der Weijden

M. Lemsom