2026.217 Raadsbrief Jaarplan 2026 toezicht Wmo en Jeugdwet (1704884)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Jaarplan 2026 toezicht Wmo en Jeugdwet 1704884 16 juni 2026 Werken, Wonen en Leven (WWL) C.H. Poortvliet Afdelingshoofd WWL

Inleiding Sinds 2015 zijn de dertien Zeeuwse gemeenten wettelijk verplicht om inhoud en vorm te geven aan het voorkomen en bestrijden van onrechtmatigheden in het Sociaal Domein. De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (hierna: Wmo) schrijft voor dat de gemeenteraad bij verordening regels stelt ter voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. De Jeugdwet 2015 heeft een vergelijkbare bepaling. Met de inwerkingtreding van de Wmo en de Jeugdwet in 2015 kwam ook de wettelijke verplichting voor gemeenten om een toezichthoudend ambtenaar aan te wijzen (hierna: de toezichthouder). In Zeeland wordt door alle Zeeuwse gemeenten samengewerkt. De Zeeuwse gemeenten hebben het Beleidsplan Toezicht en Naleving Wmo en Jeugdwet 2024-2027 vastgesteld. Uit dit beleidsplan komt onder meer voort dat de Zeeuwse gemeenten een integraal team Toezicht Wmo en Jeugdwet willen. Dit team is in 2025 gevormd. Er zijn 5 toezichthouders aangewezen die de toezichthoudende taken van de wetten uitvoeren voor deze gemeenten. De toezichthouders houden toezicht op de kwaliteit en rechtmatigheid binnen de Wmo en de rechtmatigheid binnen de Jeugdwet. Elk najaar bepalen de toezichthouders in een jaarplan de invulling van het toezicht voor het daaropvolgende jaar. In dit jaarplan worden de ambities en speerpunten uitgeschreven.

Kernboodschap Jaarplan 2026? Het Team Toezicht Wmo en Jeugdwet (hierna: het team) is in 2025 geformeerd en van start gegaan. Het jaarplan 2026 is het eerste jaarplan. In dit jaarplan wordt ook teruggeblikt op de stappen die in 2025 zijn gezet en de resultaten die zijn behaald. In 2025 zijn toezichthouders aangesteld en aangewezen. Er is een basis neergelegd om toezicht effectief te kunnen gaan uitvoeren. Dat betekent, onder andere, dat een toezichtskader, een controleplan Jeugdwet en een handhavingskader voor gemeenten is opgesteld en vastgesteld. Verder is veel tijd en aandacht besteed aan de introductie van de toezichthouders bij de verschillende gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en overige partners. Ook is gewerkt aan het bevorderen van kennis bij zowel toezichthouders als bij diverse medewerkers van verschillende afdelingen bij gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in het kader van de aanpak van zorgfraude. In het jaarplan 2026 wordt ingegaan op de vormen van toezicht die het team kan inzetten (meer informatie hierover is te vinden in het in 2025 vastgestelde toezichtskader), te weten: • • •

Preventie; Signaalgestuurd toezicht; Themagericht toezicht: in 2026 zullen de volgende thema's onderzocht worden:

1. Toetsen van kwaliteitseisen van zorgaanbieders van intramuraal Bescherm wonen op grond van de Wmo. Dit doen we voor zowel de vormen van Beschermd wonen die verstrekt zijn via zorg in natura als op basis van een persoonsgebonden budget. 2. Binnen de Jeugdwet toetsen van declaraties van zorgaanbieders op nieuwe regels met betrekking tot direct cliënt gebonden tijd en niet cliënt gebonden tijd.

Pagina 1 van 3

Deze verschillende vormen van toezicht moeten ertoe leiden dat onrechtmatig gebruik danwel misbruik van voorzieningen en gemeenschapsmiddelen wordt tegengegaan of op zijn minst zoveel mogelijk wordt voorkomen. Team toezicht hanteert daarbij de volgende uitgangspunten: • • • •

Toezicht is gebaseerd op gezond vertrouwen; Integraal toezicht doen we samen; Preventie waar het kan, repressie waar nodig; We werken samen aan een lerende aanpak.

Het jaarplan 2026 en toelichting hierop wordt u ter kennisgeving aangeboden. Voortgang 2026 Lancering meldpunt Het jaar 2026 is inmiddels al een aantal maanden gevorderd en het team Toezicht heeft een mijlpaal bereikt die we met u willen delen. In Zeeland is op 11 februari 2026 het meldpunt zorgfraude Wmo en Jeugdwet gelanceerd. Inmiddels zijn diverse meldingen bij het team binnengekomen die onderzocht worden. VNG Er wordt intensief samengewerkt met de VNG. Ook worden hun 4 stappen uit routekaart toezicht gevolgd. De eerste 2 stappen zijn volledig uitgevoerd en stap 3 en 4 worden op dit moment uitgevoerd. https://vng.nl/artikelen/routekaart-toezicht-handhaving-en-naleving-wmo-2015-en-jeugdwet Vanuit de adviseur naleving Wmo en Jeugdwet van de VNG regio zuid ontvingen we onderstaande terugkoppeling over de situatie van toezicht in Zeeland. Begin citaat. "Wij zien Zeeland als een voorbeeld regio voor het ontwerp en inrichting van het toezicht op Wmo en Jeugdwet en als voorbeeld voor de inrichtingsvariant waarbij het toezicht is ondergebracht bij een gemeenschappelijke regeling. In het algemeen is opvallend de hoeveelheid tijd en energie die is besteed bij het ontwerp en de inrichting van het toezicht. Toezicht is erkend als noodzakelijke én volwaardige pijler van het sociaal domein en – beleid.

Meer specifieke positief opvallende punten zijn: - De wijze en mate waarin breed bestuurlijk draagvlak is erkend als noodzaak voor de inrichting van toezicht en dit is verkregen; - Het feit dat een bestuurlijk gedragen visie op toezicht richtinggevend is geweest bij de verdere inrichting en uitvoering; - de herkenbare toepassing van alle principes van goed toezicht; niet alleen als concept, maar herleidbaar in de inrichting en uitvoering. Van toepassing van onafhankelijkheid tot aandacht voor de (ontwikkeling van) professionaliteit van toezichthouders. Van effectieve inzet van toezichtvormen tot toepassen van een eigen PDCA en beleidscyclus. - Het feit dat integraliteit het uitgangspunt is geweest. Zo is de integraliteit herkenbaar aan: toezicht voor de gehele provincie Zeeland; toezicht op Wmo en Jeugdwet en toezicht op kwaliteit, rechtmatigheid en calamiteiten; toezicht op alle leverings- en financieringsvormen; toezicht als onderdeel van de keten van naleving; versterkend en samenwerkend, vanuit een eigen onafhankelijke rol." Einde citaat

Vervolg Conferentie zorgfraude Team Toezicht verzorgt in het najaar van 2026 een conferentie over zorgfraude. U zult te zijner tijd een uitnodiging ontvangen voor deze conferentie. Bijlagen Bijlage 1: Jaarplan 2026 team toezicht Bijlage 2: Toelichting bij Jaarplan 2026 en resultaten 2025

Pagina 2 van 3

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3