2026.161 Raadsbrief Nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) (1692184)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) 1692184 28 april 2026 Ruimte en Milieu (RenM) J.G. Smit Afdelingshoofd RenM

Inleiding Het stroomnet in Nederland is vol en staat onder grote druk. Als gevolg van de netcongestie moeten er scherpe keuzes gemaakt worden over wie toegang krijgt tot het stroomnet. Het prioriteringskader regelt sinds 1 oktober 2024 in welke volgorde netbeheerders nieuwe aanvragen voor netcapaciteit moeten behandelen. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft op 12 december 2025 een nieuw maatschappelijk prioriteringskader gepubliceerd omdat de bestaande regels niet meer voldeden. In het nieuwe kader hebben woningen en kleinverbruikers (zoals MKB) niet langer automatisch voorrang boven grootverbruikers. Op 18 december 2025 heeft de netbeheerder Stedin de gemeenten door middel van een brief geïnformeerd over het nieuwe prioriteringskader. De brief is bijgevoegd als bijlage 1. Op 9 maart 2026 heeft Stedin een bijeenkomst georganiseerd over het nieuwe prioriteringskader. De presentatie van de bijeenkomst is als bijlage 2 bijgevoegd. Naar aanleiding van de brief en de presentatie is op verzoek van de Energieraad Zeeland een notitie opgesteld die als bijlage 3 is bijgevoegd. Kernboodschap In het nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) verandert de manier waarop schaarse ruimte op het stroomnet wordt verdeeld. De belangrijkste wijziging is dat de automatische voorrang voor kleinverbruikers verdwijnt.

Voorheen kregen kleinverbruikers (zoals woningen en kleine bedrijven) standaard voorrang op het stroomnet. In het nieuwe kader moeten zij achteraan aansluiten in de rij (het 'first come, first served'-principe), tenzij er sprake is van een specifieke voorrangscategorie: 1. Congestieverzachters; 2. Veiligheid en 3. Basisbehoeften. Voor gemeenten is er een nieuwe instrument in voorbereiding voor 'eerder aanvragen'. Dit kader moet overheden de mogelijkheid bieden om al in een vroeger stadium van het bouwproces — nog voordat de definitieve vergunningen rond zijn — aansluitingen en transportcapaciteit te reserveren. De streefdatum waarop de systematiek 'Eerder aanvragen' operationeel moet zijn is oktober 2026. Consequenties Een toekomstbestendig energienetwerk is noodzakelijk om de doelstelling van de Regionale Energie Strategie Zeeland om de CO2 uitstoot met 55% te verminderen in 2030 te behalen. Daarnaast draagt het bij aan de gemeentelijk doelstelling van de Strategische visie Tij voor de Toekomst en de Energieagenda voor het realiseren van een energieneutraal Schouwen-Duiveland in 2040. Communicatie De netbeheerder Stedin communiceerde over het nieuwe prioriteringskader door middel van een persbericht. Het persbericht is als bijlage 4 bijgevoegd.

De primaire verantwoordelijkheid voor communicatie over het prioriteringskader ligt bij de netbeheerder, aangezien deze verantwoordelijk is voor de uitvoering en toepassing van het kader. Het is daarom van belang dat Stedin als eerste aanspreekpunt optreedt richting inwoners en bedrijven over wachttijden, prioritering en aansluitmogelijkheden. Deze besluiten vallen niet onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Door de communicatie en informatievoorziening bij Stedin te laten, wordt voorkomen dat de gemeente wordt belast met vragen en klachten over netcapaciteit waar zij geen antwoord op kan geven. Vervolg

Pagina 1 van 2

Het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader is vanaf 1 januari 2026 van kracht geworden en wordt gefaseerd ingevoerd. Na 1 juli 2026 is er een gelijke behandeling van kleinverbruiksaansluitingen en grootverbruiksaansluitingen in congestiegebieden en start de afbouw van de reservering. Alle kleinverbruik en grootverbruik zonder prioriteit gaan naar de wachtlijst (in elk geval laadpalen en mkb). Vanaf oktober 2026 kunnen overheden eerder in het bouwproces aansluitingen, transportcapaciteit en prioriteit aanvragen voor woningbouw en onderwijs (‘eerder aanvragen’). Vooruitlopend hierop gaan wij inventariseren voor welke projecten wij de regeling willen gebruiken. Vanaf 1 januari 2027 gaat de nieuwe werkwijze volledig in. Bijlagen Bijlage 1. Gemeentebrief - nieuw prioriteringskader van de ACM. Bijlage 2. Presentatie bijeenkomst maatschappelijk prioriteringskader. Bijlage 3. Notitie prioriteringskader ACM Bijlage 4. Persbericht Stedin. Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 2 van 2