2026.131 -Rekenkamer S-D- Jaarverslag 2025 (1695606)

JAARVERSLAG 2025 Rekenkamer Schouwen-Duiveland

1

Voorwoord

1

Voor u ligt het jaarverslag 2025 van de Rekenkamer Schouwen-Duiveland. In dit jaarverslag doen wij verslag van onze werkzaamheden in het afgelopen jaar. Wij danken u voor het in ons gestelde vertrouwen en wensen u veel leesplezier. Rekenkamer Schouwen-Duiveland Drs. A.C.F. Metz, voorzitter Mr. G.J.M. Cunnen Drs. A. Maas

2

Inleiding Sinds 1 januari 2006 is elke gemeente ingevolge artikel 81a van de Gemeentewet verplicht een rekenkamer(functie) in te stellen. Met de Wet versterking decentrale rekenkamers, die op 1 januari 2023 in werking trad, is het voor iedere gemeente verplicht geworden een onafhankelijke rekenkamer te hebben. Artikel 185, lid 4 van de Gemeentewet schrijft voor dat de rekenkamer elk jaar voor 1 april een verslag opstelt van haar werkzaamheden over het voorafgaande jaar. Een afschrift van het verslag wordt aan de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders gezonden. In dit jaarverslag legt de rekenkamer verantwoording af over haar werkzaamheden in 2025. - In paragraaf 2 staan we stil bij de werkzaamheden van de rekenkamer. - Paragraaf 3 beschrijft de onderzoeken die zijn uitgevoerd of in uitvoering zijn en de opvolging van de aanbevelingen door het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. - Paragraaf 4 bevat de financiële verantwoording. De rekenkamer meent dat dit verslag voldoende inzicht biedt in haar werkzaamheden in het achterliggende jaar. De rekenkamer is graag bereid het verslag nader toe te lichten en daarover desgewenst met u in gesprek te gaan. Zierikzee, 31 maart 2026

3

Verslag werkzaamheden Samenstelling De rekenkamer is haar werkzaamheden gestart op 1 januari 2021. Ze is samengesteld uit drie onafhankelijke leden, inclusief de voorzitter. De gemeenteraad heeft op 19 oktober 2023 de Verordening gemeentelijke rekenkamer SchouwenDuiveland 2024 vastgesteld. In deze verordening zijn onder andere de taken, samenstelling en budget van de rekenkamer vastgelegd. De leden van de rekenkamer zijn in dit verband opnieuw benoemd per 1 januari 2024. De samenstelling van de rekenkamer was in 2025 als volgt: Naam Mw. A.C.F. Metz Dhr. A. Kersten Dhr. A. Maas

Functie Voorzitter Lid en 1e waarnemend voorzitter Lid en 2e waarnemend voorzitter

Het secretariaat is in 2025 uitgevoerd door mevrouw N. Alphenaar van de griffie van de gemeente Schouwen-Duiveland. De heer Kersten heeft eind 2025 aangegeven zijn lidmaatschap van de rekenkamer ingaande 2026 te willen beëindigen in verband met het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Hij wordt per 1 januari 2026 opgevolgd door mevrouw G. Cunnen.

Werkzaamheden In 2025 heeft de rekenkamer eenmaal overleg gehad met de klankbordgroep. Daarnaast is de klankbordgroep betrokken geweest bij de selectie van de opvolging van de heer Kersten. De klankbordgroep bestond in eerste instantie uit mevrouw E. Kater (CU) en de heer R. van der Laar (GL). In het najaar van 2025 zijn mevrouw M. Lemsom (VVD) en de heer R. Brink (LSD) toegetreden tot de klankbordgroep, waarmee deze op sterkte is gekomen. De klankbordgroep is een belangrijke liaison tussen de rekenkamer en de gemeenteraad. In gesprek met de klankbordgroep haalt de rekenkamer input op voor nieuwe rekenkameronderzoeken en stemt ze de voortgang van onderzoeken af. De leden van de rekenkamer zijn aanwezig geweest bij interviews met raadsleden, collegeleden en ambtenaren in het kader van lopende rekenkameronderzoeken. Conform artikel 81, lid i van de Gemeentewet beschikt de rekenkamer over een reglement van orde. In het reglement van orde is naast de orde van vergaderen opgenomen op welke wijze het rekenkameronderzoek wordt uitgevoerd. De rekenkamer beschikt over een missie. “De rekenkamer wil de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland handvatten bieden om zijn kaderstellende en controlerende taak beter te kunnen uitoefenen. Ook wil de rekenkamer de inwoners van Schouwen-Duiveland laten zien wat er terechtkomt van de beleidsvoornemens en besluiten van de gemeente.

Daarnaast wil de rekenkamer het college van burgemeester en wethouders en de ambtelijke organisatie handvatten bieden om beleid en uitvoering te verbeteren.” De rekenkamer is lid van de Vereniging voor Rekenkamers. In dit verband de rekenkamer in voorkomende gevallen deel aan de “DoeMee-onderzoeken” die de vereniging initieert.

Vergaderingen De rekenkamer heeft in 2025 tien keer vergaderd. Er hebben daarnaast een overleg met de klankbordgroep (26 augustus) en meerdere bijeenkomsten in verband met lopende of afgeronde onderzoeken met de raad plaatsgevonden. Op 18 november zijn gesprekken gevoerd met drie kandidaten om te voorzien in de opvolging van de heer Kersten.

4

Rekenkameronderzoeken De rekenkamer heeft haar onderzoeksplan 2025 op 17 december 2025 ter kennisneming aan de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders gestuurd. Hieronder geven wij een overzicht van de stand van zaken van de afgeronde en lopende onderzoeken.

Onderzoek Afhandeling raadsinstrumenten Eind 2023 heeft de rekenkamer de onderzoekvraag uitgezet over de afhandeling van raadsinstrumenten. De onderzoeksdoelstellingen zijn: 1. Inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken van de afhandeling van moties, amendementen, toezeggingen en vragen, hoe ziet het proces eruit en hoe zit het met de opvolging van deze instrumenten. 2. Inzicht krijgen in de wijze waarop de raad deze instrumenten het meest doeltreffend en efficiënt kan inzetten. Eind 2024 was de fase van ambtelijk wederhoor afgerond. In vervolg daarop is het onderzoek voor bestuurlijk wederhoor aan het college voorgelegd, waarna het onderzoek in de loop van het eerste kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad is aangeboden en besproken in een raadsinformatiebijeenkomst.

Onderzoek Energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing In 2024 is gestart met het onderzoek Energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing. Dit was initieel een onderzoek van de Vereniging van Rekenkamers en is als een DoeMee-onderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is door Ecorys uitgevoerd. De uitkomsten van dit DoeMee-onderzoek bieden inzicht in de manier waarop gemeenten, provincies en omgevingsdiensten het toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht hebben georganiseerd. Zo wordt inzichtelijk welke toezichts- en handhavingsmaatregelen helpen om de naleving van de energiebesparingsplicht te bevorderen. Voor gemeenten en provincies is dit extra relevant, omdat goed toezicht en handhaving kan bijdragen aan het behalen van hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen. Eind 2024 besloten de rekenkamers van de gemeenten Veere, Borsele, Reimerswaal, Goes, Tholen, Noord-Beveland, Kapelle, Middelburg en Vlissingen alsnog aan te sluiten bij dit onderzoek. Ook de provincie Zeeland is bij het onderzoek aangesloten. Gezamenlijk hebben de rekenkamers besloten om op de resultaten van de factsheets een verdieping te laten uitvoeren door onderzoeksbureau Ecorys om een nagenoeg volledig Zeeuws beeld beschikbaar te hebben. Het onderzoek is in het eerste kwartaal van 2026 afgerond en de resultaten zijn toegestuurd aan de raad.

DoeMee onderzoek naar onderbesteding Voor 2025 heeft de rekenkamer bij de NVRR ingeschreven op het DoeMee-onderzoek naar onderbesteding. Met onderbesteding (ook wel onder-uitputting of onderschrijding) wordt bedoeld dat de kosten lager en/of de opbrengsten hoger zijn dan begroot. Onderbesteding is dus de tegenhanger van overbesteding of budgetoverschrijding. De hoofdvraag van dit onderzoek luidde “geeft de wijze waarop, in de aan dit onderzoek deelnemende provincie/ gemeente/ waterschap, wordt begroot, de volksvertegenwoordigers een goed inzicht in de baten en lasten en kan dit worden verbeterd?” De uitvoering van het onderzoek heeft langer geduurd dan de NVRR gepland had. De resultaten van het onderzoek zijn aan het eind van het eerste kwartaal van 2026 aan de raad ter kennisgeving aangeboden.

Jeugdbeleid In 2025 is de rekenkamer samen met de rekenkamer voor De Bevelanden & Tholen een onderzoek naar Jeugdbeleid en kansengelijkheid gestart.

5

Jeugdbeleid richt zich in het algemeen op het bieden van ontwikkelingskansen voor alle jongeren van 0 tot 25 jaar. Het omvat al het overheidshandelen dat, bedoeld of onbedoeld, invloed heeft op de ontwikkelingsmogelijkheden of maatschappelijke positie van de jeugd op alle leefgebieden. Deze leefgebieden zijn te onderscheiden in: - Opvoedingsomgeving (opvoeding, kinderopvang, gezondheidszorg) - Scholingsomgeving - Sociale omgeving (vrijetijdsbesteding, sport, participatie, veilige leefomgeving, jeugdcultuur) Het onderzoek is bedoeld om inzicht te bieden in de doelmatigheid en doeltreffendheid van het jeugdbeleid van de gemeente Schouwen-Duiveland. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Partners & Propper en de resultaten kunnen naar verwachting medio 2026 aangeboden worden aan de raad.

Toerisme en recreatie en Toeristenbelasting Toerisme en recreatie zijn voor de gemeente Schouwen-Duiveland van groot belang. Er is jaarlijks een zeer groot aantal overnachtingen in de gemeente. De toeristenbelasting is dan ook een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente. Toerisme en recreatie leveren ook een belangrijke bijdrage aan de werkgelegenheid op het eiland. Bezoekers zorgen voor uitgaven in de gemeente en daarmee inkomsten voor de middenstand. Dat zorgt ervoor dat er in verschillende kernen een meer dan gemiddeld voorzieningenniveau kan blijven bestaan in verhouding met het inwoneraantal. Bewoners en lokale bedrijven profiteren daarvan. Maar toerisme en recreatie hebben naast positieve invloeden ook een schaduwzijde, zoals leegstand van woningen buiten de seizoensperioden in de kernen als ook een grote druk op de voorzieningen en drukte in de kernen in de seizoensperioden als gevolg van het grote aantal mensen dat op het eiland verblijft. De rekenkamer Schouwen-Duiveland heeft de B&A-groep gevraagd onderzoek te doen naar het toeristisch recreatief beleid met als doel de gemeenteraad inzicht te geven in de doelmatigheid en doeltreffendheid van het gevoerde beleid en hen te ondersteunen in de kaderstellende en controlerende taak die zij hebben.

Uit dit onderzoek moet helder worden hoe de uitvoering van het beleid in de afgelopen periode heeft bijdragen aan de beleidsdoelen (onder meer voorzieningen, werkgelegenheid) en hoe de gemeente, en in het bijzonder de gemeenteraad, in de toekomst nog beter kan bijdragen aan het behalen van deze doelen. De gemeenteraad van de gemeente Noord-Beveland had de wens uitgesproken dat de rekenkamer De Bevelanden & Tholen onderzoek ging doen naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het heffen en innen van de toeristenbelasting op Noord-Beverland. Zij stelden een benchmark met de omliggende gemeenten op prijs. De rekenkamer Schouwen-Duiveland heeft positief gereageerd op dit verzoek en ook de rekenkamer van de gemeente Veere is aangesloten bij dit onderzoek. Het onderzoek wordt uitgevoerd door bureau IdeeVersa en de resultaten zijn aan het begin van het tweede kwartaal van 2026 beschikbaar.

Opvolging aanbevelingen rekenkameronderzoeken In artikel 185a van de gemeentewet is opgenomen dat de raad jaarlijks een overzicht ontvangt van de wijze waarop door het college aan de voorstellen uit de rekenkameronderzoeken vervolg is gegeven. Met haar brief van 3 maart 2026 informeerde het college de gemeenteraad over de opvolging van de aanbevelingen uit de rekenkameronderzoeken 'inkooptrajecten', 'inwoners-en overheidsparticipatie', ‘klachtenafhandeling’, privacy en informatiebeveiliging’ ‘raadsinstrumenten’. Inkooptrajecten De aanbevelingen uit het onderzoek naar inkooptrajecten zijn gedeeltelijk afgerond. Twee aanbevelingen komen samen in de implementatie van een nieuw administratiepakket. Deze twee vervolgstappen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Doordat het implementeren van het administratiepakket is uitgesteld, volgen we de aanbevelingen in 2027 volledig op. Inwoners- en overheidsparticipatie In juni 2025 is de bestuursopdracht "Kaders en spelregels voor inwoners- en overheidsparticipatie" vastgesteld door de raad. De voorgang van de bestuursopdracht is in een raadsbrief op 1 november 2025 met de raad gedeeld. De opvolging van de aanbevelingen zijn in de bestuursopdracht meegenomen, waardoor de rapportagestroom verschuift naar de bestuursopdracht. Daarmee houdt de rapportage in deze cyclus op.

6

Klachtenafhandeling De doelstellingen die we hebben opgesteld in het kader van klachtenafhandeling zijn in gebruik genomen. We hebben afgewogen voor welke verbonden partijen nadere afspraken nodig zijn. Voor een aantal partijen is hier zo concreet mogelijk invulling aan gegeven. Samen met Inkoop zetten we in op het maken van afspraken aan de voorkant. De aanbevelingen uit dit onderzoek zijn hiermee afgerond. Informatiebeveiliging en privacy Op het terrein van privacy en informatieveiligheid zijn verdere stappen gezet. Het beleid is verrijkt met de nieuwe wetgeving en biedt het college in het tweede kwartaal van 2026 aan de raad aan. Veel van de aanbevelingen zijn geïmplementeerd. In 2026 geeft het college nog een vervolg aan de implementatie van de BIO en het openbaar beveiligingsprofiel. Raadsinstrumenten Het registreren, monitoren en afhandelen van raadsinstrumenten is verbeterd. Dit is gedaan door centraal te registreren, het onderwerp periodiek te agenderen in belangrijke overleggen en sturingsinformatie te creëren. Het college onderzoekt of de software nog beter ingezet kan worden. In de bijlagen bij de raadsbrief (1666467) is het college uitvoeriger ingegaan op de stand van zaken ten aanzien van de opvolging van de aanbevelingen.

De rekenkamer constateert dat de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek adequaat worden opgepakt en mee worden genomen in de uitvoering van beleid of het formuleren van nieuw beleid.

7

Financiële verantwoording Uitgaven 2025 In de begroting 2025 was voor de rekenkamer een bedrag opgenomen van € 51.408. Daarnaast was een deel van het budget voor 2024 doorgeschoven naar 2025. Het ging daarbij om € 50.608. Daarmee komt het totale budget voor de rekenkamer in 2025 uit op € 102.091. Onderstaand overzicht geeft aan welke uitgaven in 2025 zijn gedaan. Gemaakte kosten in 2025 Vergoeding leden Reiskosten leden Onderzoekskosten leden Onderzoekskosten extern Overige kosten Totaal

€ 8.589 € 190 € 3.221 € 14.642 € 139 € 26.780

Restant budget 2025 Waarvan naar 2026

€ 75.311 € 37.665

In de Verordening nadere inrichting Rekenkamer gemeente Schouwen-Duiveland 2024 is bepaald dat indien in enig jaar een wezenlijke onderschrijding op het budget wordt voorzien de rekenkamer de raad tussentijds informeert. Eventuele onderbesteding van het jaarbudget kan jaarlijks via het jaarrekeningsaldo worden meegenomen naar het volgende begrotingsjaar tot een maximumbedrag van het jaarbudget, dit teneinde jaarlijkse fluctuaties in de onderzoekuitgaven op te kunnen vangen. Op 17 december 2025 heeft de rekenkamer de raad geïnformeerd dat, ondanks een intensivering van het aantal onderzoeken, de besteding van het budget achterbleef bij het beschikbare budget. Een van de oorzaken hiervan was dat het onderzoek naar jeugdbeleid en kansengelijkheid voor een lager bedrag wordt uitgevoerd dan vooraf was begroot. De rekenkamer vindt het belangrijk om zorgvuldig om te gaan met het aan haar beschikbaar gestelde budget. Wij letten scherp op de kosten voor het uitbesteden van onderzoek; sommige bureaus hanteren tegenwoordig zeer hoge tarieven. Wij gaan daar niet zonder meer in mee. In de praktijk blijkt dat samenwerking met andere rekenkamers - zoals bijvoorbeeld bij het onderzoek naar jeugdbeleid en kansengelijkheid maar ook het onderzoek naar toeristenbelasting en het onderzoek energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing - vaak goede en betaalbare alternatieven biedt.

De rekenkamer is van mening dat het budget niet per se volledig hoeft te worden benut als dat niet nodig is en heeft daarom voorgesteld de helft van het resterende budget 2025 terug te laten vloeien naar de algemene middelen en niet mee te nemen naar 2026. De rekenkamer verwacht met anderhalf jaarbudget in 2026 goed uit te kunnen komen. Mocht dat onverhoopt toch niet toereikend blijken, dan komt ze met een concreet en onderbouwd verzoek terug bij de raad.

8