2026.051 Bijlage 1 notitie suicidepreventie (1673898)

Aanleiding Op 10 november 2025 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen om actief werk te maken van suïcidepreventie. Daarnaast treedt per 1 januari 2026 de Wet integrale suïcidepreventie in werking, die gemeenten verplicht om een proactieve en samenhangende aanpak te ontwikkelen. Deze combinatie van wettelijke verplichting en politieke opdracht vraagt om een snelle en zorgvuldige uitwerking van lokaal beleid en concrete acties. Doel Deze notitie heeft tot doel het college en de raad te informeren over de wettelijke verplichtingen en de lokale uitwerking van de Wet integrale suïcidepreventie, de aangenomen motie van 10 november 2025 en de stappen die de gemeente Schouwen-Duiveland in dit kader zal zetten. Inhoudelijke toelichting De Wet integrale suïcidepreventie, die op 1 januari 2026 in werking treedt, verplicht gemeenten om een samenhangende en proactieve aanpak te ontwikkelen ter voorkoming van suïcide. De GGD Zeeland heeft hierin een centrale rol als uitvoerende en coördinerende partner, met expertise op het gebied van publieke gezondheid, monitoring en het verbinden van zorg- en welzijnspartners. Voor de gemeente SchouwenDuiveland betekent dit dat wij aanvullend op de inzet van de GGD eigen accenten en verantwoordelijkheden moeten formuleren. De gemeenteraad heeft op 10 november 2025 een motie aangenomen die oproept om actief werk te maken van suïcidepreventie.

Deze motie bevat vijf concrete opdrachten die richting geven aan de lokale uitwerking: 1. Te onderzoeken hoe onze gemeente, aanvullend op de GGD (coördinerende rol), zelf invulling kan geven aan een proactieve en integrale aanpak van suïcidepreventie; 2. De gemeente Schouwen-Duiveland zo snel mogelijk aan te melden als deelnemer bij het landelijk leernetwerk suïcidepreventie van 113 Zelfmoordpreventie; 3. Lokaal beleid te ontwikkelen voor training en ondersteuning van sleutelpersonen in het kader van suïcidepreventie; 4. Actief deel te nemen aan publiekscampagnes rondom suïcidepreventie, waaronder in ieder geval “Ik Zie Je”; 5. De gemeenteraad proactief op de hoogte te houden over relevante ontwikkelingen m.b.t. de implementatie van de Wet integrale Suïcidepreventie. 6. Benodigde budget voor de uitvoering van de Wet Integrale Suïcidepreventie en de dekking, op te nemen in de Kadernota 2027-2030 of met een voorstel naar de raad te komen. Voor een effectieve uitvoering van de Wet integrale suïcidepreventie en de motie van 10 november 2025 is het van belang dat de gemeente niet alleen aanvullend op de inzet van de GGD handelt, maar ook intern de juiste beleidsdomeinen verbindt. Daarom wordt voorgesteld om beleid gezondheid, beleid jeugd en communicatie nadrukkelijk te betrekken. ▪ Beleid gezondheid: borgt aansluiting bij bredere preventieprogramma’s en het sociaal domein.

▪ Beleid jeugd: richt zich op vroegsignalering en ondersteuning van jongeren, scholen en jongerenwerk. ▪ Veiligheid: draagt bij aan signalering en preventie vanuit openbare orde en veiligheid en de samenwerking met veiligheidspartners. ▪ Ruimte & Milieu: richt zich op een veilige leefomgeving, onder andere door het beperken van risicolocaties en het meenemen van suïcidepreventie in ruimtelijke inrichting en beheer. ▪ Communicatie: zorgt voor effectieve publiekscampagnes en interne informatievoorziening. Door deze domeinen samen te brengen ontstaat een integraal gemeentelijk team, dat samen met externe partners (GGD, 113 zelfmoordpreventie en hersteltalent) de lokale invulling vormgeeft.

De noodzaak van deze aanpak blijkt uit de recente gezondheidsmonitoren van de GGD Zeeland: ▪ Jeugd (12–18 jaar) 2023-2024: 1 op de 4 jongeren voelt zich niet goed in zijn/haar vel; 22% (jongens) 29% (meisjes) van de tweede- en vierdeklassers heeft ooit suïcidegedachten gehad; stress, prestatiedruk en eenzaamheid zijn sterk toegenomen. ▪ Jongvolwassenen (16–25 jaar) 2024-2025: Slechts 52% ervaart de mentale gezondheid als goed of zeer goed; 56% voelt zich eenzaam, waarvan een kwart sterk; prestatiedruk en beperkte veerkracht maken deze groep extra kwetsbaar. ▪ Volwassenen en ouderen 2024-2025: 9% rapporteert een hoog risico op angst of depressie en hetzelfde percentage suïcidegedachten; 49% voelt zich eenzaam; bij ouderen is 31% lichamelijk, sociaal en/of psychisch kwetsbaar, boven het landelijk gemiddelde. De cijfers tonen aan dat mentale kwetsbaarheid en suïcidegedachten breed aanwezig zijn in Zeeland, met bijzondere risico’s bij jongeren en jongvolwassenen. Dit onderstreept de urgentie van een gemeentelijke, integrale aanpak en maakt duidelijk dat de inzet van de GGD moet worden aangevuld met lokaal beleid en samenwerking. Financiële aspecten Vooralsnog worden er geen specifieke extra middelen verwacht. Indien dit alsnog het geval is, wordt het college hierover geïnformeerd. Voorstel 1.

Instellen van een gemeentelijke werkgroep suïcidepreventie waarin beleid gezondheid, beleid jeugd, veiligheid, ruimte en milieu en communicatie, samenwerken met externe partners (zoals GGD, 113 Zelfmoordpreventie en hersteltalent) -> Beleidsadviseur gezondheid 2. Aanmelding bij het landelijk leernetwerk van 113 Zelfmoordpreventie door de gemeente Schouwen-Duiveland, zodat kennis en best practices direct beschikbaar komen. -> Beleidsadviseur gezondheid en werkgroep 3. Ontwikkelen van lokaal beleid voor training en ondersteuning van sleutelpersonen (docenten, jongerenwerkers, vrijwilligers, sportcoaches) in nauwe samenwerking met de GGD. -> Beleidsadviseur gezondheid, beleidsadviseur jeugd, GGD (werkgroep) 4. Actieve deelname aan publiekscampagnes, waaronder “Ik Zie Je”, en het inzetten van gemeentelijke communicatiekanalen voor bewustwording en taboedoorbreking -> werkgroep en communicatie 5. Proactieve informatievoorziening richting de raad, met periodieke voortgangsrapportages over implementatie en resultaten. -> Beleidsadviseur gezondheid en jeugd 6. Financiële borging: Vooralsnog worden er geen specifieke extra middelen verwacht. Indien dit alsnog het geval is, wordt het college hierover geïnformeerd. -> Beleidsadviseur gezondheid en jeugd