2026.049 Bijlage 2. Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026 (NME) (1667822)

Inhoud Schoon Zeeland op Schouwen-Duiveland ............................................................................................... 3 Achtergrond......................................................................................................................................... 3 Ontwikkelingen Zwerfafvalvergoeding ............................................................................................... 3 Plan van aanpak de Bries..................................................................................................................... 3 Doel van het project ............................................................................................................................ 3 Uitvoering en financiële afhandeling .................................................................................................. 4 Locatie kust, strand en dijk...................................................................................................................... 5 Zwerfafval campagne Opgeraapt Staat Netjes.................................................................................... 5 Zwerfafval-educatie.............................................................................................................................

5 Schone Schelde-dag ............................................................................................................................ 6 De Schouwse Jutterdagen ................................................................................................................... 7 Locatie wijk en dorp ................................................................................................................................ 9 Schoonmaakacties ............................................................................................................................... 9 Snoeproute In Beeld .......................................................................................................................... 10 Opschonen met bedrijven en participatie......................................................................................... 11 Eilandelijke Opschoondagen ............................................................................................................. 11 Week van de afvalhelden .................................................................................................................. 11 Ondersteuning kansrijke initiatieven ....................................................................................................

12 Uitleenpunt Renesse ......................................................................................................................... 12 Uitbreiding Groene kasten ................................................................................................................ 13 Deelname in het zwerfafval festival in de Schelphoek...................................................................... 13 Uitbreiding afvalpunten kernen ........................................................................................................ 13 Professionalisering hoofduitgiftepunt Zierikzee ............................................................................... 13 Afval scheiden op de scholen van Schouwen-Duiveland ...................................................................... 14 Integrale aanpak afval scheiden ........................................................................................................ 14 Vooronderzoek .................................................................................................................................. 14 Ontwikkeling lesmateriaal ................................................................................................................. 14 Contact en draagvlak scholen ...........................................................................................................

15 Inregelen afvalstromen en bakjes ..................................................................................................... 15 Lessen ................................................................................................................................................ 16 Schoon Zeeland Algemeen .................................................................................................................... 16 Communicatie ................................................................................................................................... 16

1

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Bijstellen projectplan......................................................................................................................... 16 PLANNING SCHOON ZEELAND 2026 .................................................................................................... 0 Financieel overzicht ............................................................................................................................. 0

2

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Schoon Zeeland op Schouwen-Duiveland Achtergrond Tot 2022 stelt het Afvalfonds Verpakkingen gemeenten een zwerfafvalvergoeding ter beschikking. Met deze zwerfafvalvergoeding kunnen gemeenten hun zwerfafvalaanpak verbeteren en versterken. De vergoeding biedt ruimte voor andere werkwijzen om extra maatregelen te nemen voor een schonere openbare ruimte. Voorwaarde is dat het budget niet mag worden besteed aan reguliere taken ter bestrijding van zwerfafval. De gemeente ontving van het Afvalfonds Verpakkingen €1,19 per inwoner. In het OLAZ is in 2013 afgesproken dat de NME-centra in Zeeland € 0,19 van dit bedrag ontvangen voor voorlichting en educatie over zwerfafval met name bedoeld voor het onderwijs. Tevens is besloten in het OLAZ-overleg dat de Zeeuwse gemeenten en de NME-centra hun activiteiten in het bestrijden van zwerfafval zoveel mogelijk op elkaar zullen afstemmen. Daartoe is de gezamenlijke en meerjarige campagne “Schoon Zeeland” opgezet. 2023 is een overgangsjaar geweest. De oude regeling is vervallen en de nieuwe regeling nog niet ingegaan. De gemeente heeft budget gevonden om de uitvoering van Schoon Zeeland wel doorgang te laten vinden.

Ontwikkelingen Zwerfafvalvergoeding Per 1 Januari 2024 is er een opvolger van deze regeling. De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. (UPV) Producenten (importeurs daarbij inbegrepen) zijn financieel en vaak ook organisatorisch verantwoordelijk zijn voor het afvalbeheer van de producten die door hen in de handel worden gebracht. Met het rijk is afgesproken dat gemeentes een vergoeding krijgen voor het opruimen van Zwerfafval. VERPACT zal de regeling in 2025 en 2026 uitvoeren.

Plan van aanpak de Bries Het meerjarig plan behelst meerdere fases. Binnen die fases worden de activiteiten gericht op ondernemers, community, onderwijs en toerisme genoemd. NME SD zal zoals voorgaande jaren het werkplan uitvoeren met de aanvulling van activiteiten uit het plan van aanpak. We maken een jaarplanning voor Schoon Zeeland waarin we alle activiteiten met betrekking tot zwerfafval-educatie, opschoonacties in de kernen en kust weergeven. NME SD Heeft in 2024 en 2025 meerdere extra taken op zich genomen in de regie richting ondernemers, voor het opschoon en structuur in het uitleenproces. Dit blijven we doen in 2026 en volgen dit op.

Doel van het project Doelstelling van het project is het bestrijden van zwerfafval door: • • •

Gedragsbeïnvloeding Participatie/beloning Prikkels ter beïnvloeding

Dit project draagt verder bij aan: •

3

De uitvoering van het gemeentelijk beleid op gebied van (zwerf)afval

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

• • • •

de uitvoering van het gemeentelijk beleid op gebied van toerisme. o.a. Blauwe Vlag, groene strand, ECO XXI, Schone stranden kostenvermindering opruimen zwerfafval gemeentelijk beleid op gebied van sociale cohesie, o.a. projecten in de kernen en in de wijk een positief imago van de gemeente

De nadruk bij alle projecten ligt op preventie. Via communicatie en educatie wordt ernaar gestreefd de bewustwording over zwerfafval te vergroten.

Uitvoering en financiële afhandeling Dit project zal worden uitgevoerd door St. NME Schouwen-Duiveland in nauwe samenwerking met de gemeente Schouwen-Duiveland en andere betrokken partijen. St. NME Schouwen-Duiveland factureert per kwartaal aan de gemeente, eerste kwartaal: 18.000 euro, tweede kwartaal 18.000 euro, derde kwartaal 18.000 euro, vierde kwartaal: resterend bedrag. De facturen voor materialen en externe inzet zullen rechtstreeks naar de gemeente gestuurd worden. De door de gemeente bekostigde materialen zijn en blijven eigendom van de gemeente; alle materialen zullen worden opgenomen in de materialen uitleen van het NME-centrum. Leeswijzer Het project Schoon Zeeland is onderverdeeld in deelprojecten. De projectonderdelen zijn op locatie geordend. Per projectonderdeel zijn de doelstelling beschreven en de benodigde inzet van mensen en middelen. De afsluitende financiële paragraaf geeft een overzicht van de financiën en is de begroting voor 2026.

4

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Projectbeschrijving Locatie kust, strand en dijk Acties: − Zwerfafval-campagne − Zwerfafval-educatie − Schone Schelde-dag

Zwerfafval campagne Opgeraapt Staat Netjes Na de aftrap van de campagne Zuunig op weze volgde een verdiepingsslag met de zwerfafval Campagne Opgeraapt Staat Netjes. We werkten samen in de lancering en succesvolle opruimacties. In 2026 blijven we samenwerken en verbonden met de campagne. We werken nauw samen met de gemeente en Eilandmarketing en koppelen de verschillende opruimacties en activiteiten aan de campagne. We blijven ons inzetten voor de activiteitenkalender zoals het leggen van contacten met de verschillende opruimers op het eiland en het in beeld brengen van hun opruimacties. NME SD zet zich in voor de content voor de agenda op de Opgeraapt Staat Netjes pagina. Door middel van kwartaal afstemmomenten met SESD zorgen we ervoor dat de praktijk aansluit op de campagne en de campagne ook de verschillende acties versterkt. Inzet NME SD: -

Kwartaalafstemming communicatie zwerfafval NME SD en SESD NME levert pro-actief content aan voor de landingspagina Opgeraapt Staat Netjes NME controleert content gemaakt door Eilandmarketing op juistheid en geeft daar waar nodig feedback NME informeert Eilandmarketing tijdig over opruim-activiteiten die gaan plaatsvinden, zodat deze op / in de website / agenda / socials / online campagne geplaatst kunnen worden NME maakt daar waar het kan gebruik van het communicatieconcept Opgeraapt Staat Netjes, bijvoorbeeld door het zeshoekige label te gebruiken

Begroting NME SD Zwerfafval campagne (alle bedragen in euro’s) Coördinatie Materialen Extern Totaal Jaar 5.040 100 0 5.140 2026

Zwerfafval-educatie Educatie over zwerfafval is een belangrijk onderdeel van Schoon Zeeland. Om de boodschap van het belang van een schone omgeving goed over te brengen op bezoekers en inwoners zal er elk jaar gekeken worden naar aansluitende educatie. Zo is er op het strand een andere vorm van educatie nodig dan bijvoorbeeld op de Grevelingendam. Educatiemateriaal zal per locatie aangepast moeten worden of vernieuwd. Educatiemateriaal die hieruit ontstaat kan breed worden ingezet. Bijvoorbeeld tijdens een opruimactie of een gastles op basisscholen. Daarnaast moet het huidige educatiemateriaal op orde blijven. Opzet uren bestaat uit het ontwikkelen, aanpassen en onderhouden van het educatiemateriaal.

5

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

In 2025 zijn we bezig geweest met de ontwikkeling van de leskist Duurzame Toekomst waar een onderdeel over afval en Zwerfafval in zit. We gaan in 2026 inzetten op zoveel mogelijk bewustwording door middel van brede inzet van het nieuwe lesmateriaal uit 2024 en het ontwikkelde uit 2025. Verder breiden we de belevenislessen verder uit door in samenwerking met de Vrijbuiter en andere partijen op het eiland. Doel −

Educatiemateriaal ontwikkeling om de boodschap over brengen op Toeristen/inwoners/leerlingen om hen bewust te maken voor een schone omgeving.

Zwerfafval Educatie (alle bedragen in euro’s) Coördinatie Materialen Extern jaar 3.550 200 600 2026

Totaal 4.350

Inzet gemeente −

Ondersteuning op aanvraag

Schone Schelde-dag In heel Zeeland wordt de Schone Schelde-dag georganiseerd. Een opruimactie aan de dijken van de Ooster- en Westerschelde. I.s.m. RWS en het Nationaal Park Oosterschelde wordt een dag gekozen waarop inwoners samen de Oosterscheldedijken gaan ontdoen van zwerfafval. RWS of een ander partij inventariseert op welke locatie het meeste zwerfafval te vinden is. In 2026 zal dat 14 maart zijn. Deelnemers kunnen inschrijven per locatie. NME SD zorgt voor organisatie, materialen en communicatie. Steekproefsgewijs wordt nagegaan wat de bron van de vervuiling was, zodat met die partij onderzocht kan worden hoe dit afval verminderd kan worden. Alle NME centra van Zeeland werken mee het Samenwerkingsconvenant Schone Schelde van Rijkswaterstaat in een van de nieuw opgerichte werkgroepen. De focus bij de NME centra ligt op opschoonacties. De focus van Strandkorrel ligt op de Nurdles. We hebben geleerd van vorige edities en zullen aanpassingen doen in de locaties omdat we hebben gezien dat de huidige locaties steeds schoner zijn. Dit is goed nieuws. Daarom kunnen we de aandacht verleggen naar andere strandjes waar zich nog steeds veel vuil verzameld. Doel − − − −

Inwoners bewust maken van het belang van een schone Oosterschelde en schone Oosterscheldedijk. Bewoners stimuleren zelf actief bij laten dragen aan een schone leefomgeving. Bijdrage aan de Samenwerkingsconvenant Schone Schelde in samenwerking met de 4 andere NME-centra van Zeeland. Participatie in een van de werkgroepen van Schone Schelde namens de gemeente SD.

Inzet NME

6

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

− − −

Coördinatie opruimacties Communicatie en socials Inzet materialen

Schone Schelde (alle bedragen in euro’s) jaar 2026

Coördinatie

Materialen

Extern

Totaal

2.800

300

0

3.100

De Schouwse Jutterdagen De Schouwse Jutterdagen. Een in 2023 ontstane succesvolle samenwerking met Hiswa-Recron, Stichting Eilandmarketing, gemeente en een grote coördinerende rol voor NME SD, waren een succes! Meerdere mooie activiteiten werden georganiseerd gedurende meerdere dagen met een groot bereik onder de toeristen, voor iedereen maar vooral populair onder gezinnen. Ook in 2024 en 202 5initieerden en organiseerden we weer de Jutterdagen met de samenwerkende partners en community. We gaan in samenwerking met Hiswa-Recron weer de samenwerking aan. We koppelen de Jutterdagen ook aan verbreding van de uitleenpunten. De Groene kast van SD. Doel − −

Bezoekers van het eiland bewust maken van het belang van een schone stranden. Campings stimuleren zelf actief bij laten dragen bewustwording bij toeristen.

Inzet NME − Organiseren en coördineren − Verbinden van betrokken partijen − Faciliteren en ondersteunen in materiaal en buitengastlessen. − Communicatie en socials

7

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

8

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Locatie wijk en dorp Acties − − −

Schoonmaakacties Snoeproute in Beeld Ondersteuning kansrijke initiatieven

Schoonmaakacties Alle partijen die een zwerfafval-opruimactie willen houden op het eiland kunnen daarvoor materialen lenen of krijgen bij het NME-centrum Schouwen-Duiveland. Het NME-centrum roostert de uitleen en houdt de materialen op het NME-centrum op orde. Op aanvraag organiseert NME-centrum de opruimactie in samenwerking met de deelnemende partij, bijvoorbeeld een dorpsraad, ondernemer of betrokken wijkbewoner. NME SD heeft in 2024 het proces voor uitleen van materiaal verduidelijkt en toegankelijker gemaakt. In 2025 is er ook daadwerkelijk meer geleend en verkregen. In 2026 pakken we een extra kans op om dit nog beter in te richten. Voor elke schoonmaakactie in wijk of dorp is een bedrag beschikbaar voor onkosten met een maximum van vijf aanvragen per jaar per wijk of dorp. Het bedrag wordt verleend in ruil voor een verslagje met foto’s van de opruimactie. Steeds meer zien we dat actieve partijen zelf opruimacties organiseren met ook eigen of verkregen materiaal. NME SD zal voor deze partijen een verbinder en ondersteuner zijn. In 2023 hadden we al een vernieuwing doorgevoerd door de Groene Fiets (opschoon bakfiets) te ontwikkelen en in onze uitleen op te nemen. NME SD kan deze fiets inzetten bij eigen georganiseerde acties of gratis uitlenen aan actieve opruimers. Hij is gratis te leen bij NME SD maar gaat als nieuw uitleenpunt functioneren in Renesse.

En in 2024 lanceerden we onze nieuwe E-cargo Groene Fiets van Schouwen-Duiveland. Een flexibel uitleenpunt en vervoer voor vuilniszakken die het gehele eiland kan bedienen. In 2025 is deze fiets zeer veel in gebruik genomen. In 2026 zal dit alleen maar groeien. We willen de opkomst voor opschoonacties in 2026 vergroten door vooral nauwer samen te werken met opschoongroepen waar al veel actie in zin. In dit budget zit onder andere de Jutterdagen, bedrijvenestafette en lunch opschoonuurtjes. Doel − − −

Dorpen, wijken, ondernemers, organisaties of bedrijven ondersteuning bieden bij een opruimactie. Dorpen, wijken, ondernemers, organisaties of bedrijven te stimuleren om een schoonmaakactie te houden in eigen omgeving, openbare ruimte of in een natuurgebied. In 2026 leggen we net zoals in 2025 bij een aantal opschoonacties op de stranden en bedrijven de nadruk op de rookvrije stranden en het na-effect van peuken voor het milieu. Ook in de stad.

Inzet NME-SD − − −

9

Coördinatie opruimacties Communicatie en Socials Inzet materialen

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Schoonmaakacties en ondersteuning (alle bedragen in euro’s) Jaar 2026

Coördinatie

Materialen

Extern

Totaal

12.550

900

300

13.750

Inzet Gemeente −

UOR zal in incidentele gevallen assistentie verlenen en het afval afvoeren.

Snoeproute In Beeld Lespakket voor leerlingen van het voortgezet onderwijs waarbij ze zelf een nulmeting maken en het zwerfafval rond de school en in de wijk inventariseren. Henk Visser van de Strandkorrel legt de link tussen de theorie en de praktijk met inspirerende gastlessen over zwerfafval. Daarnaast gaan de leerlingen met de opschoon-app het zwerfafval in kaart brengen. In 2026 gaan we de supermarkten koppelen aan de school en zoeken we gezamenlijk naar oplossingen om het zwerfafval te verminderen. Een voorbeeld is het gebruik van katoenen broodzakken door leerlingen en verplaatsen van een aantal prullenbakken in de buurt van de school. Doel −

Scholieren van het voortgezet onderwijs bewust maken van de hoeveelheid zwerfafval in hun omgeving, ze wijzen op de negatieve gevolgen van zwerfafval en wat ze zelf hieraan kunnen doen. Het uiteindelijke doel is een schonere omgeving van de school en omgeving van de school en bewustwording van de gevolgen.

Inzet NME − − − − −

Opzetten en voorbereiden lespakket Snoeproute in beeld. Coördinatie in samenwerking met de scholen Gastlessen Zwerfafval i.s.m. Strandkorrel. Faciliteren opruimmateriaal, communicatie en PR en inzet gemeente Communicatie en Socials

Inzet gemeente − −

PR Assistentie UOR bij de opruimactie

Snoeproute in Beeld (alle bedragen in euro’s) Coördinatie Materialen Jaar 3.750 100 2026

10

Extern

Totaal

200

4.050

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Opschonen met bedrijven en participatie Tijdens de eilandelijke opschoondagen in 2024 hebben we actief ingezet op reactivering van de afvalestafette. In 2025 is er door NME en door eilandelijke opschoners onder andere aandacht besteedt aan het vele zwerfafval op de bedrijventerreinen. In 2026 willen we die bewustwording omzetten in daadwerkelijk opschonen door het bedrijf. Daarnaast pakken we de lunch opschoonuurtjes met de Groene Fiets voor bedrijven en organisaties ook weer op. Het budget hiervoor valt onder het budget van de Schoonmaakacties. We gaan met de bedrijven in Renesse actief aan de slag in het winkelgebied in samenwerking met partners. In 2024 is er al contact gelegd met de strandaannemers. In 2026 geven we hier na 2025 vervolg op met behulp van de lancering van de volgende 3 Groene kasten.

Doel -

Bedrijven en organisaties motiveren hun omgeving schoon te houden en tegelijk bewustwording te creëren bij bedrijven en hun klanten.

Inzet NME − − − −

Coördinatie Werven van bedrijven en organisaties Faciliteren opruimmateriaal, communicatie en PR en inzet gemeente Communicatie en Socials

Inzet gemeente en SESD − − −

Campagne PR Assistentie UOR bij de opruimactie

Eilandelijke Opschoondagen In 2023, 2024 en 2025 organiseerden wij met meerdere partijen eilandelijke opschoondagen. We brachten de community samen en op de been en organiseerden vele opruimacties eiland breed. We betrokken inwoners, bedrijven en scholen. Ook in 2026 organiseren wij weer een eilandelijke opschoonweek. In 2026 worden dit ook weer de eilandelijke opschoondagen. We betrekken weer de community, bedrijfsleven, inwoners en scholen. In samenwerking met de community zet eenieder zich weer in op zijn of haar specialiteit zoals de stranden, stad of dorp of de Oosterscheldekust. NME SD organiseert en coördineert. En zorgt voor communicatie in samenwerking met gemeente en Stichting Eilandmarketing.

Week van de afvalhelden Ook in 2026 wil de gemeente weer aandacht besteden aan de Week van de afvalhelden. De gemeente zet haar eigen afvalhelden in het zonnetje en NME SD roept de vrijwillige opruimhelden op om mee te doen aan een bijpassende opruimactie. We zorgen voor content en input en organiseren educatieve activiteiten op scholen. De gemeente zal de communicatie hierin oppakken. Een mooie manier om samen te werken en onze helden in het zonnetje te zetten.

11

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Ondersteuning kansrijke initiatieven Binnen het project Schoon Zeeland ondersteunt het NME-centrum goede initiatieven van inwoners, dorpen, organisaties of bijvoorbeeld het bedrijfsleven op gebied van zwerfafval. Dit biedt kansen en mogelijkheden om de samenwerking op het eiland te vergroten en in te gaan op ontwikkelingen die gaande zijn om Schouwen-Duiveland schoon te houden van zwerfafval. Hiervoor is een bedrag voor ondersteuning, uitvoering en materialen gereserveerd. Doel −

Bewoners, dorpen, organisaties stimuleren om met goede ideeën te komen om de betrokkenheid bij het zwerfafvalprobleem te vergroten. Initiatieven van buitenaf ondersteunen voor een schoon Schouwen-Duiveland. Mogelijke pilots benutten om structureel op te zetten.

− −

Kansen waar we graag aandacht aan willen besteden: − − − − −

Uitleenpunt Renesse Uitbreiding Groene kasten met 3 extra kasten Deelname in het zwerfafval festival in de Schelphoek Afvalpunten bij dorpsraden verder uitbreiden Professionalisering hoofduitgiftepunt materialen Zierikzee

Inzet NME − − − −

Opzetten en uitwerken ideeën en pilots Verbinden van partijen Coördinatie van uitvoering Communicatie en Socials

Uitvoering kansrijke initiatieven (alle bedragen in euro’s) Coördinatie Materialen Extern Jaar 9.500 1.500 0 2026

Totaal 11.000

Inzet gemeente − −

Ondersteunen van de ingebrachte ideeën. PR

Uitleenpunt Renesse In 2025 is het transferiumgebouw voor een deel door NME SD omgetoverd tot Groene Strand belevingspunt. Vanuit het Schoon Zeeland project was dit ook een reden om daar het uitleenpunt voor opschoonmateriaal te stallen en ook actief in te gaan zetten. Inmiddels staat de Groene fiets er en kunnen er opschoonacties georganiseerd worden. In 2026 zal deze plek nog meer ontwikkeld gaan worden en willen we het opschonen ook daar nog meer onder de aandacht brengen.

12

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Uitbreiding Groene kasten Om Strandaannemers, inwoners en toeristen te activeren om ook zelf aan de slag te gaan met schoonhouden van omgeving en strand, en daarbij de drempel te verlagen ook echt aan de slag te gaan willen we naast de 3 kasten die er al staan op 3 andere plaatsen aan het strand nog meer Groene kasten laten plaatsen. Deze zijn in 2024 ontwikkeld. De Groene kast is voorzien van een complete opruimset zoals grijpers, vuilniszakken en vuilniszakringen. Daarbij voegen we ook een strandvondstenbingo toe . Een strandtenthouder houdt een oogje in het zeil. Naast de Jutterdagen hopen we hiermee vooral de toeristen te bereiken die wij vorig jaar ook goed wisten te bereiken tijdens de Jutterdagen. De materiaalkosten voor 3 extra kasten zijn al in 2025 door de gemeente voldaan.

Deelname in het zwerfafval festival in de Schelphoek In 2025 zijn er gesprekken geweest met de Vrijbuiter en andere partijen om een zwerfafval festival te gaan organiseren. Dit door middel van kunst, workshops, muziek, theater en educatie. Ook wordt er onderzocht of er direct ter plaatse producten kunnen worden gemaakt van zwerfafval met een 3d plastic printer. Ook zullen er plastic soup vaartochten plaatsvinden. En dit zal plaatsvinden tijdens de Oosterscheldeweek in oktober. Door veel partijen te betrekken zal de impact groot zijn en het bereik en bewustwording ook. We zien hier dan ook een mooi rol voor NME SD in vanuit dit project om meer mensen te bereiken en ook om de community te vergroten.

Uitbreiding afvalpunten kernen In 2025 hebben we vier locaties onderzocht waar een bak zou kunnen komen. Uiteindelijk bleek er 1 geschikt en is er daar een gekomen die ook wordt gebruikt. Zichtbaar door het logo van Opgeraapt staat netjes. We horen daar positieve geluiden over en willen deze opzet verder oppakken bij nieuwe kernen die we nog niet eerder in beeld hadden. Doel is nog steeds om nog 3 bakken te plaatsen.

Professionalisering hoofduitgiftepunt Zierikzee Sinds 2024 en ook in 2025 worden we steeds beter gevonden door inwoners en organisaties. Onder andere voor opschoonmaterialen die we voor het eiland beheren, schoonhouden en de voorraad op peil houden. Om mensen in 2026 nog meer te enthousiasmeren en mee te nemen in de zwerfafvalproblematiek maar ook in de oplossingen hebben we het plan opgevat een professionele opschoonkast met alle materialen zichtbaar en presentabel in ons uitleenpunt te laten bouwen. We kunnen hiermee het verhaal beter vertellen en laten zien maar ook onze voorraad beter beheren en netjes opruimen. De materiaalkosten zijn in 2025 al door de gemeente voldaan.

13

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Afval scheiden op de scholen van Schouwen-Duiveland Al enige tijd heeft NME SD de wens om op onze 21 scholen op het eiland, naast onze zwerfafval lessen, ook een mooie stap richting verduurzaming te zetten en de scholen en leerlingen mee te nemen in de wereld van het afval scheiden. Thuis gebeurt het al dus waarom niet op school. In Zeeland is al een mooie stap gezet in Zeeuws-Vlaanderen waar bijna alle scholen inmiddels aan afval scheiden doen. Geïnspireerd door het mooie werk van NME Zeeuws-Vlaanderen gaan we ook aan de slag op Schouwen-Duiveland. Voor veel scholen is het een lastige stap om afval scheiden in te regelen zowel intern als extern via de afvalophaler. Enkele scholen doen wel aan afval scheiden in de klas maar uiteindelijk komt het wel bij het restafval. De gemeente heeft NME SD de opdracht gegeven om Afval op School op SchouwenDuiveland uit te voeren. We koppelen dit project aan bestaande lopende projecten zoals de Moestuinlessen waarin bij verschillende scholen compostbakken worden gerealiseerd. Een deel van het GFE afval kan hier terecht en ook koppelen we de Zwerfafval lessen die we al jaren geven op alle scholen op SchouwenDuiveland. In dit project maken we een eerste stap met afvalvermindering op 5 scholen door aan de slag te gaan met het scheiden van afval.

Integrale aanpak afval scheiden Om afval scheiden te verankeren in de scholen gaan we niet alleen aan de slag met educatieve lessen over afval scheiden voor alle groepen, maar ondersteunen we de scholen met inrichting van het ophalen van de verschillende afvalstromen en aankoop van de afvalbakken voor in de klas en kantine. We ontwikkelden lessen voor alle groepen van de scholen waarin we op speelse wijze het belang van afval scheiden meegeven aan de kinderen. Bij de bovenbouw gaan we ook in op circulariteit om ook afval als grondstof te gaan zien.

Vooronderzoek Afval Op School op Schouwen-Duiveland begon al in 2024 met een serie vragen aan verschillende scholen die in aanmerking zouden kunnen komen om echt aan afvalscheiding te gaan doen. Doel hiervan was om te inventariseren hoeveel afval er is en welk soort afval. En ook of er al aan afval scheiden werd gedaan. Tegelijk was het belangrijk op welke manier al het afval werd afgevoerd en welke afvalophalers betrokken zijn. We bemerkten dat het vooral valt of staat bij draagvlak. In 2024 was er bij de scholen nog te weinig draagvlak maar ook te weinig capaciteit maar is er wel waardevolle kennis opgedaan. In 2025 hebben we bij 5 scholen lessen gegeven, PMD bakken georgineerd GFT bakken georganiseerd en lesmateriaal ontwikkeld. Dit gaan we ook weer doen in 2026 bij een volgende serie scholen op Schouwen-Duiveland.

Ontwikkeling lesmateriaal Bewust omgaan met zwerfafval en afval kan al vanaf de allerkleinsten. Op het gebied van zwerfafval geeft NME SD al jaren gastlessen aan alle groepen van 1 t/m 8. Ook voor Afval Op School kiezen we ervoor gastlessen te geven die geschikt zijn voor alle groepen. We ontwikkelden, met input van de NME centra uit Zeeland, ZRD en de Bries, een eigen gedegen gastles waarin we de kinderen leren wat afval scheiden is en wat het doel is. Maar vooral wat je

14

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

ermee bereikt. Zo gaan we bij de bovenbouw ook in op circulariteit en dat afval ook een grondstof kan zijn.

Contact en draagvlak scholen We bedienen met ons lesmateriaal al de 21 scholen op ons eiland. Binnen dit project willen we alle 21 scholen gaan meenemen in het project Afval Op School maar in 2026 de volgende 10 scholen. Hiervoor gebruiken we de eerder gemaakte gedegen presentatie om tijdens een eerste intakegesprek met directie de school mee te nemen in de planning maar ook wat het betekent voor de leerlingen en leerkrachten op de school. We geven aan wat wij doen maar ook wat we verwachten van de school. Het kost iets meer inzet maar uiteindelijk bespaard het geld als de school in staat is om het restafval te verminderen.

Inregelen afvalstromen en bakjes Elke school heeft te maken met verschillende afvalstromen. Uit het vooronderzoek is gebleken dat bij de meeste scholen al het afval bij het restafval terechtkomt. Hier gaan we de school mee helpen. We gaan op school fysiek inventariseren welke afvalstromen er zijn en met welke stromen wij kunnen helpen om het op de juiste manier gescheiden te laten afvoeren. De volgende afvalstromen zijn bij de meeste scholen geconstateerd: -

Papier/karton PMD (meestal alleen PD) Glas GFE Rest

We hebben gezien dat sommige afvalstromen al wel ingeregeld zijn bij sommige scholen. Papier en karton wordt al bij verschillende scholen verzameld en geschonken aan een partij die er ook iets aan heeft. Bijvoorbeeld aan de plaatselijke voetbalvereniging. Zo ontstaan er ook weer mooie samenwerkingen. We gaan bij de deelnemende scholen in elk klaslokaal een bakje plaatsen waar het papier in kan. Herkenbaar aan de blauwe deksel. Voor 2026 is hiervoor al een budget vrijgemaakt vanuit de gemeente en ook al gefactureerd in 2025 om dit in 2026 in te zetten. Plastic of PMD, maar eigenlijk PD (Plastic en Drankverpakkingen) zien we veel terug op de scholen. Metaal niet en die laten we dan ook weg in dit verhaal. Op blik zit inmiddels statiegeld en volgt dus een andere weg. We plaatsen hiervoor in elk lokaal een bakje met oranje klep. Ook helpen we de school met aanmelden voor de regeling “Afval goed geregeld”. Afval Goed Geregeld zorgt voor kosteloze inzameling van gescheiden plastic, drankenkartons en glas bij bedrijven en scholen. Glas komt niet veel voor en daar hoeft dan ook niets voor ingeregeld te worden op de achtergrond. Tenzij gewenst bij de betreffende school. GFT of eigenlijk Groente- Fruit en Etensresten (GFE) komt veel voor op de scholen. En verdwijnt in de restafval container. Hiervoor gaan we een samenwerking met de gemeente aan door indien er

15

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

behoefte is bij de school een groencontainer te laten plaatsen die ook opgehaald wordt door de gemeente. We plaatsen ook in elk klaslokaal een speciaal groenbakje met bio zakje dat niet kan stinken. Dit is speciaal daarvoor ontwikkeld. Tegelijk willen we ook de nieuwe moestuinen die een composthoop hebben bij de scholen ook inzetten voor het GF. Hiermee maken we nog mooier zichtbaar dat afval grondstof is. Als laatste is er de reststroom die natuurlijk al ingeregeld is maar waarvan we hopen dat die steeds minder gaat worden door onze maatregelen. Verder stemmen we samen met de school en het huidige schoonmaakbedrijf af hoe het afval gescheiden moet worden en laten we een afvalwijzer achter na de lessen die we gaan geven.

Lessen In 2025 zijn er 5 scholen geweest die mee hebben gedaan. In 2026 gaan we door met de volgende 510 scholen. We plannen de introductie van Afval Op School bij directie en docenten en zorgen ervoor dat er voor elk lokaal bakjes komen. Bij de 10 scholen gaan we 1 les geven aan de onderbouw en 1 les aan de bovenbouw. We nemen alle leerkrachten mee in de kennis die ze nodig hebben om dit ook in elke klas te kunnen verspreiden. Ook maken we een speelse afvalwijzer en hangen die op bij elke school zodat elk kind weet wat waarin hoort. Om dit project ook echt meetbaar te maken doen we bij elke school ook een 0 meting in de klas van het restafval. Na een halfjaar afval scheiden komen we terug om weer te meten maar ook om te evalueren. Is er meer of minder restafval? Dit doen we ook weer na een jaar. Deze lessen kunnen ook weer gegeven worden aan scholen die al over zijn maar waar er weer nieuwe instroom is vanuit de andere klassen.

Schoon Zeeland Algemeen − − −

Communicatie Samenwerking en community Evaluatie en bijstellen projectplan

Communicatie Een zeer belangrijke factor in dit plan is de communicatie voortvloeiend uit de jaarplanning. Dit gaat niet alleen om persberichten, socials en aankondigingen of uitnodigingen maar door de steeds intensievere samenwerking met partijen als Eilandmarketing en gemeente ook voor afstemming onderling.

Bijstellen projectplan Om het projectplan succesvol te houden is het nodig dat de deelprojecten en acties worden geëvalueerd op doeltreffendheid en waar nodig bijgesteld. Tussentijdse evaluatie en het bijstellen van het projectplan valt hier ook onder. NME verzorgt alle evaluaties en verwerkt dit in het nieuw op te stellen plan van aanpak.

Doel

16

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

Het op basis van de evaluaties van de acties het project zo doeltreffend mogelijk houden.

Algemeen Schoon Zeeland (alle bedragen in euro’s) Coördinatie Materialen Extern Jaar 5850 500 0 2026

Totaal 6350

Inzet gemeente

-

De gemeente reageert op en geeft input voor het door het NME voorgestelde plan van aanpak.

-

17

Projectvoorstel Schoon Zeeland 2026, Natuur- en Milieueducatie Schouwen-Duiveland, Zierikzee

PLANNING SCHOON ZEELAND 2026 Jan EDUCATIE EN ORGANISATIE SCHOLEN INWONERS BEDRIJVEN TOERISTEN

feb mrt april mei jun Inzet Escaperoom Zwerfafvallessen groep 1-8 Inzet Photobooth en strandvondstenbingo Landelijke Plastic soup Opschoond vaartochten ag Week van de afval helden Schone Lunch opschoonuurtjes Shelde dag

jul

aug

sept okt Inzet Escaperoom Zwerfafvallessen groep 1-8

nov

dec

Plastic soup vaartochten Snoeproute in beeld Jutter dagen

Beach clean up

Eilandelijke opschoondagen

Afvalestafette Organisatie en ondersteuning opschoonacties scholen, inwoners, dorpsraden en bedrijven zoals opschonen broedstrandjes, actie met Kerkwerve, Renesse, Burgh Haamstede, Brouwershaven, Sirjansland en Thomaskerk Zierikzee, Ruilwinkel, Wijkhuis etc. SAMENWERKEN EN VERBINDEN COMMUNITY CAMPAGNE NME ZEELAND BEDRIJVEN SCHONE SCHELDE SCHOLEN

KANSEN EN ONTWIKKELING UITBREIDING UITLEEN GEBIEDSADOPTIE GROENE KAST VAN SD AFVAL OP SCHOOL

Zwerfafval Projecten en educatie NME Zeeland (Schoon Zeeland) 5 NME-centra Kwartaal afstemming SESD Campagne Zuunig Op Weze activiteiten en versterking acties met boodschap Awareness Ondersteuning en opschoonacties met Strandkorrel Nauwe samenwerking Bende van Het Strand in opschoonacties en samen optrekken in oplossingen Zwerfafval Samenwerking met Zwerfafval community Samenwerking en bijdrage in Schone Schelde Convenant, RWS Samenwerking Groene Strand en actief de boodschap plastic Soup/zwerfafval en natuur verbinden Uitleenpunt Renesse Uitbreiding Groene kast van Schouwen-Duiveland Extra vuilnisbakken gereed Dorpshuizen Zwerfafval festival Professionalisering hoofduitgiftepunt materialen

Financieel overzicht Onderstaand een overzicht van de verwachte uitgaven aan coördinatie, materialen en inzet van ingehuurde krachten. Onder coördinatie vallen alle taken die nodig zijn om het project op te zetten, goed te laten verlopen en af te ronden. De projectleider legt en onderhoudt contact met alle partijen, coördineert de uitvoering van de deelprojecten en houdt de financiën bij. Daarnaast huurt de projectleider externe krachten in en regelt de inkoop van de benodigde materialen die nodig zijn voor de uitvoering van de betreffende projecten.

Begroting Schoon Zeeland 2026 (alle bedragen in euro’s)

Zwerfafvalcampagne Zwerfafval educatie Schone Schelde Opruimacties: ondersteuning / uitleen materialen (eilandelijke opschoondag) Snoeproute in Beeld VO Uitvoering Kansrijke Initiatieven Algemeen Schoon Zeeland

Coördinatie 5.040 3.550 2.800 12.550

Materialen 100 200 300 900

Extern

3.750 9.500 5.850

100 1.500 500

200

600 300

SUBTOTAAL Begroting Afval Op School 2026 Coördinatie Communicatie en promotie Uitvoering lessen Implementatie

Totaal 5.140 4.350 3.100 13.750 4.050 11.000 6.350 47.740

2.880 1.800

1.500 3.125 10.938

2.880 3.300 3.125 10.938

SUBTOTAAL

20.243

TOTAAL

67.983

Schoon Zeeland wordt uitgevoerd door NME Schouwen-Duiveland in opdracht van de Gemeente Schouwen-Duiveland, Wevershoek 2, 4301 BN in Zierikzee.