2026.041 Bijlage 2. informatie provinciaal Stikstofplan, Programma Landelijk Gebied en Gebiedsproces Schouwen-West (1643759)

Provinciaal stikstofplan 2025 Stikstofplan: Zeeland op weg naar herstel | Provincie Zeeland In 2025 is een provinciaal crisisteam stikstof gestart met het opstellen van een stikstofplan om de stikstofuitstoot op de natuur terug te brengen. Met de uitvoering van de maatregelen uit het stikstofplan wil de provincie komen tot een juridisch geborgde dalende stikstoftrendlijn. De provincie verwacht dat de rechter dan meegaat in het verlenen van natuurvergunningen voor ontwikkelingen in Zeeland. Op die manier hoopt de provincie Zeeland van het stikstofslot te krijgen. Het stikstofplan en programma landelijk gebied hangen samen met het toekomstperspectief Zeeland 2050 waarin Zeeland ambieert om in inwonertal te groeien en verder te ontwikkelen op het gebied van wonen, bedrijvigheid en werkgelegenheid, energievoorzieningen en daarmee ook bij te dragen aan nationale opgaven. De Natura 2000-gebieden Manteling en Kop van Schouwen zijn de meest stikstof overbelaste gebieden en daarmee prioritaire gebieden in dit stikstofplan. De zones rond deze gebieden (3 kilometerzone) vragen om een speciale aanpak. De maatregelen die daar genomen worden hebben het grootste effect op de natuur, en kunnen daarmee bijdragen aan de dalende stikstoftrendlijn. Hier start de provincie, samen met het gebied, als eerste met uitvoeren van concrete maatregelen.

Alle ondernemers in deze gebieden (een ruime zone rond de N2000-natuur) zijn geïnformeerd. Op vrijwillige basis start de provincie gesprekken met ondernemers over het treffen van maatregelen die leiden tot stikstofreductie. Met daarbij ook de vraag welke ondersteuning bedrijven nodig hebben. Het betreft onder andere maatregelen in de agrarische- en recreatiesector, maatregelen m.b.t. verkeer- vervoer en parkeren, stimuleren elektrische machines, terugbrengen van (klein)vee. Reductie van emissies uit mest neemt een belangrijke rol in en heeft hier de grootste impact op het terugbrengen van stikstofemissies en -depositie. De uitwerking en uitvoering van de maatregelen vindt plaat via de gebiedenaanpak. In het stikstofplan staat dat dit de komende jaren op vrijwillige basis met ondernemers opgepakt wordt. Het is niet vrijblijvend. Als het niet leidt tot de verwachte resultaten kan de aanpak in de toekomst een meer dwingend karakter krijgen.

Zeeuwse Integrale Gebiedenaanpak (ZIGA) – Gebiedenaanpak Schouwen-West Zeeuwse integrale gebiedenaanpak | Provincie Zeeland Schouwen-West | Provincie Zeeland • Provincie startte een gebiedsproces in Schouwen-West. De provinciale netwerkregisseur bouwt aan een netwerk en samenwerking met gemeente, waterschap en gebiedspartijen om werk te maken van actuele de opgaven onder andere met betrekking tot natuur, landbouw en recreatie. In samenhang wordt gewerkt aan oplossingen. Om met het gebied en vanuit het gebied tot oplossingen te komen. De rode draad is samen werken aan een toekomstbestendige SchouwenWest (van kust, natuur, kernen, polders tot aan de lijn Scharendijke-Schelphoek). • Er vinden bijeenkomsten plaats. Gebiedstafels en initiatieventafels worden georganiseerd. Gebiedspartijen spreken er over gezamenlijke ambities, doelen en concrete plannen en initiatieven vanuit de samenleving. Er is ook een bestuurstafel, deze is nog niet bijeen geweest. Wel is er bestuurlijke afstemoverleg tussen provincie en gemeente. • Ook via de overheden lopen er onderzoeken, plannen, projecten m.b.t diverse doelen zoals natuurherstel, zoet water en klimaatadaptatie, volhoudbare landbouw, verduurzaming recreatie en bedrijvigheid, energie en mobiliteit. • De provincie is trekker en regisseert en heeft hiervoor een uitvoeringsorganisatie ingericht.

De bedoeling is dat provincie, waterschap en gemeente medio 2026 samenwerkingsafspraken in een document vastleggen hoe gezamenlijk, en met gebiedspartijen, gewerkt wordt aan de doelen in Schouwen-West. De organisatiestructuur en afsprakenkader zijn daar onderdeel van. Het gaat onder andere om concrete afspraken over de gemeentelijke bijdrage in dit gebiedsproces, qua rol, taken, capaciteit, tijd en geld. • Gewerkt wordt aan het opstellen van een gezamenlijke gebiedsagenda. Belangrijk om overzicht te hebben van wat er allemaal speelt en loopt in dit gebied, ook om de samenhang in beeld te krijgen. Op de agenda staan initiatieven vanuit het gebied (o.a. ontwikkelen/versterken Schouwse

1

•

korte keten, toekomstverkenning/gebiedsontwikkelplan Schouwen-West, lokale kringlooplandbouw/lokaal bemestingsplan) en plannen vanuit verschillende provinciale programma’s denk aan water, natuur, landbouw, landschap, recreatie. Zo lopen er verschillende provinciale trajecten met gebiedspartijen. Met agrariërs, experts en andere betrokkenen in kader van experimenteergronden, ontwikkelingsbank, natuur inclusieve landbouw, hergebruik RWZIwater en andere zoetwatermogelijkheden, aanleg elzenmeten. Provincie start met een watersysteemanalyse Kop van Schouwen, een opgave vanuit het beheerplan N2000-Kop van Schouwen. Vanuit dit beheerplan loopt er ook een preverkenning verplaatsing zweefvliegveld. Twee gezamenlijke projecten op de gebiedsagenda worden getrokken door de gemeente: opstellen biodiversiteitsvisie en -uitvoeringsagenda en de uitvoering Erfgoeddeal Ringwalburg. Gemeente en provincie hebben afgesproken om met projectfiches te werken om bij de start van nieuwe activiteiten waar de gemeente een rol/taak heeft afspraken te maken over de inzet van tijd en capaciteit. Zo kunnen we over en weer de verwachtingen goed managen en komen we niet in de problemen met de capaciteit die nodig is voor de uitvoering van de gemeentelijke plannen.

Provinciaal Programma Landelijk Gebied met maatregelenpakket Programma Landelijk Gebied | Provincie Zeeland Het ontwerp PPLG is het vervolg op het Zeeuwse Gebiedsprogramma, destijds opgesteld door de provincie in het kader van het eerdere Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Na het afschaffen van dit NPLG door kabinet Schoof heeft GS besloten de programmatische aanpak van de opgaven in het landelijk gebied voort te zetten. In dit ontwerp PPLG bundelt de provincie de belangrijkste doelen voor het landelijk gebied: • • • • • • • • • •

Waterkwaliteit grond- en oppervlaktewater uit Kader Richtlijn Water; Herstel natuur en biodiversiteit uit Vogel- en Habitatrichtlijn (N2000-gebieden); Realisatie natuurnetwerk Zeeland; Realisatie doelen uit Zeeuwse Bosvisie met meer bos en opgaande beplanting en beheer bestaand bos (komt voort uit landelijke bossenstrategie/klimaatakkoord); Groenblauwe dooradering landelijk gebied: aanleggen van meer aaneengesloten natuurstroken, houtwallen, sloten, heggen. Dit draagt bij aan meerdere doelen; Uitbreiding agrarisch natuurbeheer. Boeren krijgen een grotere rol in het verbeteren van natuur en landschap (vastgelegd in provinciaal Ambitiedocument Agrarisch natuurbeheer); Bijdragen aan verminderen van stikstof op Natura 2000-gebieden noodzakelijk voor natuurherstel en vergunningverlening ontwikkelingen; Zeeland in 2050 klimaatrobuust en waterbestendig; Volhoudbare landbouw passend op locatie versterken met aandacht voor bodem, water, natuur en innovatie; Zoetwaterbeschikbaarheid door slim waterbeheer om zelfvoorzienend te zijn in zoet water en weerbaarder te zijn tegen zoetwatertekort.

In het ontwerp PPLG zijn verschillende maatregelpakketten opgenomen om deze doelen te realiseren. Stimuleringsregelingen, provinciale bijdragen aan plannen, pilots en experimenten verspreid over Zeeland en specifieke gebiedsgerichte maatregelen. Provincie monitort, evalueert en bouwt de komende jaren het programma landelijk gebied verder uit. (Financiële) steun van het Rijk is nodig om de opgaven in het landelijk gebied verder tot uitvoering te brengen.

2