2026.028 Raadsbrief Evaluatie OKO 2022-2025 en Jaarplan OKO 2026 (1677980)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Evaluatie OKO 2022-2025 & Jaarplan OKO 2026 1677980 3 februari 2026 Werken, Wonen en Leven (WWL) J.G. Smit Afdelingshoofd WWL

Inleiding Als gemeente Schouwen-Duiveland zetten we ons samen met alle betrokkenen in voor een omgeving waarin jongeren fijn, veilig en gezond opgroeien. Dit doen we vanuit de visie Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (hierna: OKO). We ondersteunen het welzijn van jongeren en zetten in op het voorkomen van middelengebruik. Dit komt tot uiting in sportactiviteiten, naschoolse programma’s, ouderavonden en samenwerkingen met scholen en verenigingen. Zo investeren we in 4 domeinen van de leefomgeving van jongeren: gezin, school, peergroep en vrije tijd. Met OKO sluiten we aan bij bestaande programma’s, zoals BLOEI! en Schouwen-Duiveland Vitaal. Op termijn willen we OKO voortzetten onder de naam Gezond en Actief Schouwen-Duiveland (GASD). Deze naam is al bekend als activiteitenapp voor jongeren. Daarmee bundelen we alle programma’s onder één herkenbare kapstok. Zo krijgt onze gezamenlijke boodschap richting jongeren, ouders en partners meer kracht. In 2021 heeft de gemeenteraad per amendement besloten om meerjarig te investeren in dit beleid, zodat jongeren ook op de lange termijn de beste kansen krijgen. Via deze raadsbrief leggen wij u de Evaluatie OKO 2022-2025 en het Jaarplan OKO 2026 ter kennisname voor. Kernboodschap 1. De belangrijkste uitkomsten uit de evaluatie zijn: •

• •

•

• • •

Uit de Jeugdgezondheidsmonitor OKO 2024 (GGD Zeeland) blijkt dat het middelengebruik onder jongeren in Schouwen-Duiveland relatief hoog is, met name alcoholgebruik en roken (inclusief vapen). Tegelijkertijd gaat het met de meeste jongeren goed, maar ervaart een groeiende groep stress en geeft aan zich minder goed in hun vel te zitten. De resultaten van de monitor zijn opgenomen in Bijlage 1 en zijn in mei 2024 door de GGD gepresenteerd tijdens de dialoogsessie. Op basis van de OKO-gezondheidsmonitor is tot nu toe nog geen aantoonbare afname zichtbaar in het gebruik van alcohol, drugs en andere middelen onder jongeren. Structurele betrokkenheid van partners en inwoners vraagt om een intensieve en langdurige investering. Vanaf 2025 werken we daarom met een OKO-coördinator die organisaties en verenigingen actief benadert en activiteiten dichter bij hen organiseert. In 2025 zijn onder meer ouderavonden georganiseerd over thema’s als alcoholgebruik en gamen. De ouderbetrokkenheid neemt toe en er zijn succesvolle ontmoetingen geweest. Ouders geven aan behoefte te hebben aan het delen van opvoedvraagstukken; de juiste vorm hiervoor vraagt nog verdere ontwikkeling. De deelnemende ouders aan bijeenkomsten waren positief over het aanbod. In de afgelopen drie jaar zijn meer dan 60 activiteiten georganiseerd voor jongeren op SchouwenDuiveland. Hiervoor is een app ontwikkeld (GASD).

De bekendheid van het OKO-gedachtegoed is zowel binnen als buiten de gemeente toegenomen. Het invullen van activiteiten binnen het domein peergroep bleek uitdagend. De bijbehorende beschermende factoren komen grotendeels terug binnen andere domeinen, zoals gezin en vrije tijd.

Pagina 1 van 2

2. Het college heeft het Jaarplan OKO 2026 vastgesteld. Hiervoor is € 258.000 beschikbaar gesteld uit het budget IJslands Preventiemodel. We hebben de ambitie om in 2026 een meerjarenplan op te stellen. Hiermee wilt het college duurzaam investeren in een positieve leefomgeving van jongeren. Consequenties In de afgelopen vier jaar is vanuit de OKO-visie geïnvesteerd in de leefomgeving van jongeren. We organiseerden activiteiten gericht op preventie en bewustwording, zowel in de vrije tijd, voor ouders, als op school. Zo namen 73 ouder-kindkoppels deel aan Het Jachtseizoen, zijn professionals opgeleid in evidencebased Relatie APK-trainingen, bezochten ruim 70 ouders thematische theatervoorstellingen en zijn op het Pieter Zeeman Lyceum lessen verzorgd over middelengebruik, gokken en gamen. Daarnaast organiseerden we toffe jongerenactiviteiten, die goed zijn bezocht. Hiermee leveren we een aantoonbare bijdrage aan maatschappelijke doelen:

• • • • • • • • •

Het bevorderen van de gezondheid van jongeren en het voorkomen van risicogedrag, zoals middelengebruik of problematisch gamen. Het creëren van een veilige en kansrijke leefomgeving. Hierbij is mede aandacht voor pesten, digitale weerbaarheid, vriendschappen en een gezonde leefstijl. Het versterken van de ouderbetrokkenheid. Dit doen we onder andere via ouder-kind activiteiten, theatervoorstellingen, trainingen die ouders ondersteunen in hun opvoeding en ouder- en thema-avonden. Het versterken van de ouder-kindrelaties via evidence-based trainingen. Het structureel inrichten van preventiebeleid en samenhang brengen tussen de verschillende programma’s en domeinen (gezondheid, onderwijs, sport, welzijn). Het versterken van de samenwerking met onze partners. Scholen, welzijn, ouders en andere lokale partijen worden actief betrokken bij uitvoering en beleid. Een positieve profilering van Schouwen-Duiveland als kansrijke en veilige omgeving om op te groeien. De gemeente laat zien een proactieve en preventieve aanpak te voeren die breed toegepast wordt. Het vergroten van kennisontwikkeling en innovatie. Ervaringen met het gedachtengoed van OKO dragen bij aan evidence-based beleid en kennis voor toekomstige interventies. Een preventieve kostenbesparing op de lange termijn. Door vroegtijdige interventies voorkomen we latere problemen in zorg, onderwijs en welzijn.

Communicatie We informeren het OKO-netwerk per mail over het besluit. Ook bespreken we het in het kernteam. De communicatie richting jongeren en ouders staat verder toegelicht in het projectplan. Vervolg In 2026 leggen we uw raad een meerjarenplan OKO ter besluitvorming voor. Dit zal in proces samenlopen met de uitbreidingsinvesteringen.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland,

Pagina 2 van 2