20250327 Raadsbesluit Wensen en bedenkingen Energievisie Zeeland

WENSEN EN BEDENKINGEN (artikel 169.4 Gemeentewet) Datum vergadering:

27 maart 2025

Onderwerp: Wensen en bedenkingen Energievisie Zeeland (1333029) Wensen en bedenkingen • In hoofdstuk 2 De Zeeuwse Vuistregels wordt een extra vuistregel toegevoegd die expliciet gaat over energie opslag in al zijn facetten; • Opstellen van een publieksvriendelijke, laagdrempelige versie van de Energievisie Zeeland en eventueel ook een infographic; • Op een nader te bepalen plek in de visie aandacht wordt aandacht besteed aan het belang van een zo groot mogelijke regionale/lokale energieonafhankelijkheid; • In paragraaf 1.3.5. Herijking Energievisie wordt toegevoegd dat indien er echt sprake is van een belangrijke trendbreuk is (een ontwikkeling / innovatie die plotseling een grote vlucht neemt en/of veranderende omstandigheden met grote impact die niet voorzien waren) de Energievisie Zeeland ook los van de tweejaarlijkse pMiek cyclus herijkt of aangevuld kan worden. • In hoofdstuk 1 van de visie wordt beknopt iets opgenomen waaruit blijkt hoe we (overheden en partners) met elkaar het hoofd bieden aan de grote en groeiende problemen m.b.t. het energienetwerk in de periode die nodig is om oplossingen ook echt te realiseren. Dit kan ook een verwijzing zijn naar bestaande of op korte termijn te maken afspraken.

Toelichting Feiten • om van de fossiele brandstoffen af te kunnen en energieneutraal te kunnen worden zijn we de komende jaren in sterke mate afhankelijk van de energiebronnen zon en wind; • voor zowel zonne-energie als windenergie geldt dat de beschikbaarheid slecht stuurbaar, slecht planbaar en slecht afstembaar is op de vraag; • de geformuleerde 'Zeeuwse Vuistregels’ zijn de leidende principes die richting geven aan de ontwikkeling van het energiesysteem van de toekomst en waarvan de gemeenten, de provincie en andere organisaties gebruik kunnen maken bij de verdere uitwerking en afweging van keuzes; • (lokale) opslag van energie is van essentieel belang om de energietransitie te kunnen maken en optimaal gebruik te kunnen maken van duurzaam opgewekte energie; • we hebben op dit moment te maken met netcongestie die steeds erger wordt waardoor het kunnen aansluiten van bedrijven, instellingen en woningen/woonwijken op het net een onzekere factor is. De Energievisie Zeeland gaat over het toekomstige energiesysteem op de middel(lange) termijn; • De geopolitieke situatie en de internationale verhoudingen verslechteren in snel tempo, er is oorlog op ons eigen continent en we kunnen niet langer rekenen op de steun van strategisch bondgenoot de Verenigde Staten. We zijn op vele terreinen afhankelijk van landen met wie we geen duurzaam goede relatie (meer) hebben.

Mening • we zijn blij dat de (concept) Energievisie Zeeland er ligt, het is een heel belangrijk document en biedt een goede basis om met elkaar te gaan werken aan een robuust toekomstig energiesysteem; • we staan volledig achter het in raadsbrief 2025.074 gemotiveerde voornemen van het college om bij de provincie aandacht te vragen voor het (tijdens de transitieperiode) gebruik van groengas bij huishoudens uit kleinere kernen waar geen warmtenetten gerealiseerd gaan worden. • gezien het belang dat de vuistregels met deze uitspraken krijgen zijn wij van mening dat er een aparte vuistregel moet worden toegevoegd die expliciet gaat over energieopslag in al zijn facetten (dus ook lokaal en kleinschalig). • energieopslag wordt nu alleen genoemd in de marge(de voorbeelden) bij twee andere vuistregels. Gezien het grote belang van (lokale/regionale) energieopslag én de belangrijke functie die aan de Zeeuwse Vuistregels wordt toegekend zijn wij van mening dat er een extra Zeeuwse Vuistregel aan de Zeeuwse Energievisie moet worden toegevoegd die expliciet gaat over energieopslag in al zijn facetten (dus niet alleen grootschalig en regionaal, maar ook lokaal en kleinschalig).

•

•

•

•

•

om de stevige ambities die Zeeland heeft op het gebied van wonen, water, een duurzame en innovatieve economie en klimaatbestendigheid ambities te kunnen realiseren hebben we alles en iedereen nodig. Dat betekent niet alleen de verschillende overheden met hun vakspecialisten, de grotere bedrijven. Tennet (TSO) en Stedin (RNB), maar ook de niet technische- en/of de kleinere ondernemers en de inwoners. De energievisie Zeeland zoals die nu voorligt heeft een heel hoog technisch gehalte en is doorspekt met technische termen, afkortingen en vakjargon. Dat kan bij dit onderwerp niet anders. Wij vinden dat de visie in ieder geval op hoofdlijnen ook breed toegankelijk en begrijpelijk moet zijn en pleiten daarom voor een publieksvriendelijke versie eventueel ondersteund met infographic(s) en/of beeldmateriaal; het is goed dat expliciet benoemd wordt dat er in de toekomst nieuwe innovaties en ontwikkelingen naar voren kunnen komen die op dit moment nog onbekend zijn en die aanleiding geven tot een aanvulling op de Energievisie of een (beperkte) herijking ervan. Gesteld wordt dat hier de cyclus van het integraal programmeren (pMIEK) benut kan worden die iedere 2 jaar wordt herhaald.

Wij zouden graag zien dat de mogelijkheid benoemd wordt dat indien er een trendbreuk is (een ontwikkeling / innovatie die plotseling een grote vlucht neemt of veranderende omstandigheden die niet voorzien waren) er ook los van die pMIEK cyclus herijkt of aangevuld kan worden. het is prima dat in de Energievisie staat dat de tweejaarlijkse pMIEK cyclus de kans biedt om de Energievisie Zeeland periodiek te herijken en/of aan te vullen als daar aanleiding toe is. Wij zijn echter van mening dat indien er sprake is van een belangrijke trendbreuk (een ontwikkeling of innovatie die plotseling een grote vlucht neemt en/of veranderende omstandigheden met een grote impact die niet voorzien waren) de Energievisie Zeeland ook los van deze tweejaarlijkse pMiek cyclus herijkt of aangevuld moet kunnen worden. de problemen die we NU hebben met het elektriciteitsnet (netcongestie, verouderde leidingen, te weinig capaciteit, instabiliteit) zijn ernstig en nemen zeer snel toe. (Ruimtelijke) procedures die doorlopen moeten worden om dat op te lossen (150 Kva station, vervangen verouderde en/of te kleine transport leidingen) duren lang. Na het doorlopen van die procedures vergt ook de uitvoering en realisatie nog jaren de tijd.

Dat maakt dat we naar onze mening ook heldere afspraken moeten hebben hoe we ervoor kunnen zorgen dat we met elkaar de periode van nu tot aan het moment dat de oplossingen gerealiseerd zijn zo goed mogelijk doorkomen. We zouden graag zien dat daar ergens in de visie (bijvoorbeeld in Hoofdstuk 1) iets over opgenomen wordt. gezien de huidig mondiale ontwikkelingen en de verslechterende internationale politieke verhoudingen is het belangrijk om nationaal maar ook regionaal en lokaal zo onafhankelijk mogelijk te zijn. Dat geldt ook voor ons energiesysteem. Wij missen dit als aandachtspunt in de Energievisie Zeeland.

Voorstel • In hoofdstuk 2 De Zeeuwse Vuistregels wordt een extra vuistregel toegevoegd die expliciet gaat over energie opslag in al zijn facetten; • Om de Energievisie Zeeland (in ieder geval op hoofdlijnen) ook breed toegankelijk en begrijpelijk te maken wordt er ook een publieksvriendelijke versie opgesteld eventueel ondersteund met infographic(s) en/of beeldmateriaal; • Op een nader te bepalen plek in de visie aandacht wordt aandacht besteed aan het belang van een zo groot mogelijke regionale/lokale energieonafhankelijkheid; • Aan paragraaf 1.3.5. Herijking Energievisie wordt toegevoegd dat indien er echt sprake is van een belangrijke trendbreuk (een ontwikkeling / innovatie die plotseling een grote vlucht neemt en/of veranderende omstandigheden met grote impact die niet voorzien waren) de Energievisie Zeeland ook los van de tweejaarlijkse pMiek cyclus herijkt of aangevuld kan worden. • In hoofdstuk 1 van de visie wordt beknopt iets opgenomen waaruit blijkt hoe we in Zeeland met elkaar het hoofd bieden aan de grote en groeiende problemen m.b.t. het energienetwerk in de periode die nodig is om oplossingen ook echt te realiseren. Dit kan ook een verwijzing zijn naar een bestaande of op korte termijn af te sluiten samenwerking(sovereenkomst).

Besluit gemeenteraad op 27 maart 2025: AANGENOMEN / / SWïëN Voor; LSD - CDA- SGP - VVD - GL - PvdA - SP - CU - D66 ____ _____________________ Tegen; LSD CBA SCP VVD - OL'-^PvdA SP CU. D66 O i

Voorzitter

yQ