2025.465 Raadsbrief Beleidsregels aanvraag Participatiewet, IOAW, IOAZ Schouwen- Duiveland 2026 (1638991)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Beleidsregels aanvraag Participatiewet, IOAW, IOAZ Schouwen- Duiveland 2026 1638991 16 december 2025 Werken, Wonen en Leven (WWL) C.H. Poortvliet Afdelingshoofd WWL

Inleiding De Participatiewet uit 2015 die de bijstandsuitkeringen regelt, moet beter aansluiten op wat mensen kunnen en nodig hebben. Volgens de memorie van toelichting is de huidige wet te complex, leidt deze vaak tot onnodige hardheden en belemmert het mensen om mee te doen in de samenleving. Daarom wordt de Participatiewet gewijzigd. Per 1 januari 2026 treedt de Wijzigingswet 'Participatiewet in Balans' in werking. Hierin staan maatregelen om de Participatiewet te verbeteren en de balans tussen rechten en plichten te herstellen. De uitgangspunten zijn: menselijke maat, eenvoud en vertrouwen. 'Participatiewet in Balans' heeft een gefaseerde invoering, waarbij de eerste maatregelen op 1 januari 2026 worden ingevoerd. Hiervoor moeten wij de nodige beleidsaanpassingen doen. Het college heeft de beleidsregels vastgesteld die deel uitmaken van deze eerste fasering aan wijzigingen. Kernboodschap Via deze raadsbrief willen wij uw raad informeren over de besluiten van het college over de beleidsaanpassingen als onderdeel van het wetsvoorstel 'Participatiewet in balans'. Het college heeft in dit kader de 'Beleidsregels Aanvraag Participatiewet, IOAW, IOAZ Schouwen- Duiveland 2026' vastgesteld. Deze beleidsregels zien op verschillende wetswijzigingen: Vereenvoudigde aanvraagprocedure

• •

Hoe het was: Voor elke regeling binnen de Participatiewet gold een aparte aanvraagprocedure en een nieuwe aanvraagdatum. Hoe het nu is: De eerste aanvraagdatum geldt ook voor vervolgaanvragen van verschillende regelingen. Eerder aangeleverde gegevens mogen binnen 6 maanden opnieuw worden gebruikt.

 Bijstand met terugwerkende kracht • Hoe het was: Bijstand kon niet met terugwerkende kracht worden toegekend. • Hoe het nu is: Het college kan in individuele omstandigheden bijstand tot maximaal 3 maanden terugwerkend verlenen.  Aanvragen van jongeren (4-wekenzoektermijn) • Hoe het was: De zoektermijn van 4 weken gold verplicht voor alle jongeren, zonder afwijkingsmogelijkheden. • Hoe het nu is: De 4-wekenzoektermijn blijft, maar de gemeente kan hiervan afzien als de situatie van de jongere of het gezin dit vraagt.  Bevoorschotting

• •

Hoe het was: Voorschotten na 4 weken bedroegen 90% van de bijstandsnorm. Hoe het nu is: Voorschotten bedragen minimaal 95% van de bijstandsnorm, passend bij de beslagvrije voet. De beslagvrije voet is het deel van iemands inkomen waar geen beslag op gelegd mag worden, zodat iemand voldoende geld overhoudt voor basislevensonderhoud.

Consequenties Pagina 1 van 2

• • • • •

Meer mogelijkheden voor maatwerk bij de uitvoering van de Participatiewet. Meer ruimte voor maatwerk vraagt ook om meer vakmanschap bij medewerkers. Een efficiëntere uitvoering van de Participatiewet, bijvoorbeeld door vereenvoudigde aanvraagprocedures. Het hogere voorschot (95%) draagt bij aan minder financiële stress bij inwoners. Door de mogelijkheid om af te wijken van de 4-wekenzoektermijn kunnen gemeenten sneller begeleiden in urgente situaties. Hierdoor wordt het risico op verergering van problemen, zoals schooluitval, schulden of zorgkosten verminderd.

Communicatie We passen onze communicatie aan op de wetswijzigingen, zoals de communicatie via onze website en in de relevante beschikkingen. Verder publiceren we de regels in het digitale Gemeenteblad na de vaststelling ervan. Ze zijn dan ook beschikbaar via lokale regelgeving. Vervolg 'Participatiewet in balans' heeft een gefaseerde invoering. De eerste maatregelen treden in werking op 1 januari 2026. Op 1 januari 2027 treden andere wijzigingen in werking. Wij informeren uw raad over het vervolg van 'Participatiewet in balans' via een raadsbrief.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 2 van 2