2025.435 Bijlage 1 Notitie proces Zeeland 2050 (1629895)

ZEELAND 2050: WERKEN AAN DE DELTA VAN DE TOEKOMST PROCESINFORMATIE VOOR DE GEMEENTERAAD 1.

Inleiding

1 september jl. is uw raad in gesprek gegaan met onze commissaris van de koning Hugo de Jonge over Zeeland 2050. Dit is een van de weinige momenten dat uw raad stil heeft gestaan bij Zeeland 2050. Dit is geen uitzondering. Tot op heden zijn de Zeeuwse gemeenteraden niet of nauwelijks betrokken. Hier worden veel vragen over gesteld. In het OZO is dan ook de afspraak gemaakt om de raden te informeren over Zeeland 2050. Met deze memo informeren wij uw raad over de stand van zaken en kijken we vooruit. 2.

Zeeland 2050 in het kort

Zeeland 2050 is een ander traject dan gebruikelijk. Zeeland 2050 is in eerste instantie vooral gericht op het structureel versterken van de relatie met het Rijk. Het Toekomstperspectief Zeeland 2050 dient daarbij als katalysator en kompas. In de afgelopen jaren heeft Zeeland te weinig of te versnipperd op het netvlies van Den Haag gestaan. Departementen zien niet altijd waar Zeeland een bijdrage kan leveren aan landelijke vraagstukken, en evenmin wat daarvoor nodig is. Met Zeeland 2050 geeft Zeeland hier invulling aan. In het OZO zijn in april en juli van dit jaar het Startdocument en het Toekomstperspectief Zeeland 2050 besproken. Het is gebaseerd op tal van inzichten van overheden, instellingen en bedrijven uit Zeeland en is bedoeld als een gespreksbasis om het als Rijk en Regio eens te worden over de gezamenlijke belangen. De vorm van een magazine is gekozen om te benadrukken dat Zeeland 2050 vooral een schets is en een globale richting voor een gelijkwaardig gesprek tussen Rijk en Regio. Zeeland 2050 is een verhaal van slimme groei, waarbij we dorpen en steden versterken en onze troefkaarten natuur, rust en ruimte beschermen en benutten. Wie zin heeft in de toekomst moet in Zeeland zijn. Of alle onderdelen daadwerkelijk worden uitgevoerd is afhankelijk van de haalbaarheid het draagvlak en de middelen die beschikbaar zijn. Zeeland 2050 is dan ook geen vaststaand beleid.

Zeeland 2050 is een gezamenlijk perspectief voor iedereen. Overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties én inwoners. Iedere deelnemer bepaalt zelf hoe plannen worden uitgevoerd, maar samen werken we aan hetzelfde doel: een toekomstbestendig Zeeland. Dit geldt ook voor de gemeenten. Het plan is een beweging, een denklijn, een bundeling van ideeën over hoe Zeeland er in de toekomst uit kan zien. Het is een pamflet zonder zeggingskracht en vraagt om verdere beleidsmatige vertaling en bestuurlijke besluitvorming binnen de provincie en zo nodig ook de Zeeuwse gemeenten. Vanuit GS en het OZO is het proces rondom Zeeland 2050 voortvarend opgepakt. De voortvarendheid heeft alles te maken met het tijdig afgeven van het Zeeuwse geluid (Zeeland 2050) richting Den Haag. De presentatie van het Ontwerp van de Nota Ruimte (de nationale Omgevingsvisie) en de het formatie van een nieuw kabinet zijn in dit kader belangrijke momenten. 3.

Op weg naar een strategische agenda met het Rijk:

Mede op basis van Zeeland 2050 is inmiddels een traject met het Rijk opgestart om te komen tot concrete afspraken tussen Rijk en Zeeland. Inzet is het vormgeven van een strategische agenda. De strategische agenda (Strategische Agenda Zeeland 2050) is onderdeel van een doorgaand proces van het verbinden van de gezamenlijke belangen van Zeeland en het Rijk. Inzet is deze te vertalen naar concrete afspraken en acties. Dat proces en de wisselwerking tussen landelijke en regionale inzichten krijgt na vaststelling van de eerste strategische agenda verdere opvolging en verdieping. Er lopen nu gesprekken met acht departementen, die ook inzien dat langdurige samenwerking tussen alle overheden noodzakelijk is om te komen tot een toekomstbestendig Zeeland. Ze zijn ook bereid om daaraan mee te werken. Via het OZO denken de Zeeuwse gemeenten daarin mee. In de Strategische Agenda Zeeland 2050 wordt duidelijk waar Zeeland en het Rijk aan gaan werken. Dit kan ook vragen om doorvertaling in gemeentelijk beleid. De strategische agenda van het Rijk en Zeeland krijgt naar verwachting haar definitieve vorm na de start van het nieuwe kabinet in 2026. Hoe de strategische agenda er uit komt te zien (vorm en inhoud) is nu nog onduidelijk.

4.

Inzet Schouwen-Duiveland tot op heden

Ons college ziet Zeeland 2050 als een ontwikkeling om Zeeland op de kaart te zetten in Den Haag. Het kan tevens bijdragen aan het versterken van de Zeeuwse samenwerking en daarmee leiden tot meer daadkracht. Het werken aan een gezamenlijk kompas helpt daarbij. Zeeland 2050 is immers ook gericht op uitvoering via een strategische agenda. Wij dragen dan ook actief ons steentje bij aan het proces en denken constructief mee. Belangrijk is dat we veel verbindingen zien tussen onze eigen Strategische Visie en Zeeland 2050. Zeeland 2050 kan bijdragen aan de door onze gemeente gestelde doelen en ambities. Woningbouw en verantwoorde groei, bereikbaarheid (de toekomst van de Midden-Zeelandroute/Zeelandbrug en de N57), zoetwater en de toekomst van de landbouw en de leefbaarheid van onze kernen zijn daarbij voor ons belangrijke thema’s. De thema’s die ook door uw raad zijn aangedragen tijdens de bijeenkomst met de commissaris op 1 september jl. In het kader van Zeeland 2050 vinden ambtelijke en bestuurlijke bijeenkomsten plaats. Hierbij brengen wij de belangen van Schouwen-Duiveland in. De strategische visie “Tij van de Toekomst” en door uw raad vastgestelde actueel beleid vormt daarbij de basis. Hier wordt de waarde van onze eigen visie onderstreept. Zeeland 2050 is geen formeel en traditioneel beleidstraject maar meer een beweging zoals geschetst.

Een beweging waar soms tijdsdruk op staat om goed aan te sluiten op de agenda van het Rijk. Dit leidt met regelmaat tot de nodige discussies over hoe Zeeland 2050 zich verhoudt tot regulier beleid en democratische besluitvorming. Wij laten ons nu vooral leiden door de eerder genoemde meerwaarde en de wetenschap dat onze inbreng gebaseerd is op de door uw raad vastgestelde kaders en ambities. Wij hebben begrip voor het feit dat een vernieuwde aanpak vraagt om soms onconventionele stappen. Dit met het doel zaken op gang te brengen. Uiteindelijk vraagt de beweging om goed bestuurlijk geborgd te worden. Dit in het belang van een zorgvuldig democratisch proces en het belang van Zeeland 2050 zelf. Dit signaal dragen wij ook uit. Zeeland 2050 komt ook in een fase dat deze planbaar is. Deze vraag ligt reeds bij het OZO. 5.

Betrokkenheid gemeenteraad: We kijken vooruit en wat te doen:

1 september jl. is uw raad in gesprek gegaan met onze commissaris van de koning Hugo de Jonge over Zeeland 2050. Dit is een van de weinige momenten dat uw raad stil heeft gestaan bij Zeeland 2050. Een belangrijke processtap in Zeeland 2050 en de verdere betrokkenheid van de gemeenteraad is de presentatie van de Strategische Agenda Zeeland 2050 in 2026. Inzet is dat deze besproken wordt in de gemeenteraden, Provinciale Staten (PS) en de Algemene Vergadering (AV) van het waterschap. Dit is het moment waarop wensen en bedenkingen kunnen worden ingebracht. Daarmee gaat de volgende fase van de samenwerking tussen het Rijk en Zeeland in, gericht op uitvoering en verdere verdieping van de afspraken. Zeeland 2050 is bedoeld als een langjarig traject, waarin de volksvertegenwoordigers periodiek worden betrokken bij de actualisering van de strategische agenda en de doorwerking daarvan in eigen kaders en beleid. Concrete acties gemeenteraad Zeeland 2050: We werken onze ambities uit de Strategische Visie verder uit in de Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland

2026 -

We gaan uw raad vanaf nu periodiek te informeren over de voortgang van Zeeland 2050 en zoeken daarvoor naar een geschikte vorm

2026 -

Behandeling Strategische Agenda Zeeland 2050 in de gemeenteraad

medio 2026