2025.434 Schriftelijke raadsvragen en beantwoording VVD - femicide en gendergeweld (1622377)

GEMEENTERAAD

Vragen van een lid van de gemeenteraad ingevolge artikel 32 van het reglement van orde Ingekomen 26 oktober 2025, zaaknummer 1622377

Inleiding In Nederland groeit de aandacht voor agressie en geweld die (mede) voortkomen uit genderongelijkheid, waaronder partnergeweld en femicide. Femicide wordt in de strikte zin gedefinieerd als het opzettelijk doden van een vrouw of meisje vanwege haar geslacht of genderrol. In bredere maatschappelijke zin verwijst het naar het uiterste gevolg van gendergerelateerd geweld — geweld dat zijn oorsprong vindt in ongelijkheid, machtsverhoudingen of discriminatie tussen mannen en vrouwen. Het gaat daarbij dus niet uitsluitend om moorden binnen de relationele sfeer, maar ook om andere vormen van dodelijk of levensbedreigend geweld tegen vrouwen en meisjes, bijvoorbeeld eergerelateerd geweld, seksueel geweld of structurele verwaarlozing die samenhangt met genderongelijkheid. Landelijk wordt gewerkt aan een meer gendersensitieve aanpak van dit type geweld, met betere registratie, signalering en preventie. De VVD-fractie wil inzicht krijgen in hoe de gemeente Schouwen-Duiveland en haar regionale partners omgaan met dit thema. Daarbij gaat het om de manier waarop incidenten worden geregistreerd, hoe de samenwerking met ketenpartners is ingericht, en welke initiatieven worden ondernomen om bewustwording te vergroten.

De vragen zijn bedoeld om de huidige stand van zaken in kaart te brengen en te verkennen waar verbeteringen mogelijk zijn binnen beleid, monitoring, bewustwording en preventie.

Vragen ingevolge artikel 32 Reglement van orde

Antwoorden van burgemeester en wethouders

1: Onder welke noemer(s) registreert de gemeente op dit moment incidenten van agressie en geweld binnen het sociaal domein en de openbare orde?

De gemeente maakt gebruik van de registraties van partners zoals politie, Veilig Thuis en het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland. Binnen het sociaal domein is de registratie van Veilig Thuis van diverse vormen van huiselijk geweld relevant. De cijfers van de Veilig Thuis organisaties worden verzameld door het CBS die het presenteert in een dashboard https://dashboards.cbs.nl/v3/regionaaldashboardveili gthuis/. Hier staan onder andere cijfers onder de volgende noemers: kindermishandeling, (ex-)partnergeweld, ouderenmishandeling. Ook de politie registreert incidenten van agressie en geweld, denk hierbij aan registratie van huiselijk geweld, mishandeling, bedreiging, intimidatie, ruzie/twist en stalking. Dit kan zowel in de openbare ruimte als achter de voordeur plaatsvinden.

Pagina 1 van 5

2: Wordt in gemeentelijke of regionale registraties onderscheid gemaakt tussen vormen van geweld waarbij genderongelijkheid of seksegerelateerde motieven een rol spelen (zoals partnergeweld of femicide)?

In de cijfers van Veilig Thuis en het Centrum Seksueel Geweld die gemeenten ontvangen, is niet geregistreerd wat het onderliggend motief is. Bij politie en/of Openbaar Ministerie is dit wel bekend. Dit blijkt bijvoorbeeld uit verklaringen en procedures. In de cijfers van het sociaal domein wordt dit niet als dusdanig geregistreerd.

3: Beschikt de gemeente over gegevens uit Veilig Thuis Zeeland, de politie of Discriminatie.nl Zeeland waarin onderscheid kan worden gemaakt naar het geslacht van slachtoffer of dader, en zo ja, hoe worden deze gegevens benut in beleid of rapportages?

Discriminatie.nl registreert discriminatie op grond van geslacht. In 2024 kwam dit 18 keer voor in Zeeland. Zie jaarverslag 2024 van het discriminatiebureau Zeeland. In de openbare cijfers (data.politie.nl en CBS) worden geen cijfers bekend gemaakt waarin onderscheid wordt gemaakt naar geslacht op regionaal en/of lokaal niveau. De burgemeester ontvangt de weekrapportages vanuit de politie met daarin informatie over de incidenten en openbare orde problematiek op Schouwen-Duiveland. Hierin is deze informatie wel bekend. Deze gegevens worden momenteel niet benut in beleid. Op dit moment wordt er binnen onze gemeente wel een onderzoek uitgevoerd naar de processen rondom veiligheidscasuïstiek in het sociaal domein. Opdracht is om in kaart te brengen hoe deze processen duurzaam en effectief georganiseerd kunnen worden. Thema’s die aan bod komen zijn onder andere samenwerking met Veilig Thuis, aanpak van risicodossiers en de meldcode.

4: Indien een dergelijk onderscheid (nog) niet wordt gemaakt: welke belemmeringen spelen daarbij en is het college bereid te onderzoeken hoe dit op termijn wél mogelijk kan worden?

Dit heeft onder meer te maken met privacy en herleidbaarheid. In sommige regio’s of bij specifieke vormen van geweld zijn de aantallen niet heel groot. Als je de cijfers vervolgens uitsplitst op geslacht, leeftijd en relatie tot dader is het soms vrij makkelijk terug herleiden naar de persoon over wie het gaat.

Pagina 2 van 5

5: Hoe is de gemeente betrokken bij de regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in Zeeland, en komt binnen die samenwerking ook het thema gendergerelateerd geweld aan bod?

Vanuit de Wmo 2015 en de Jeugdwet en de Wet Tijdelijk Huisverbod vervullen gemeenten een centrale rol in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De aanpak vereist nauwe samenwerking tussen gemeenten, inwoners, hulpverlening, maatschappelijke organisaties, politie en justitie. De gemeenten in Zeeland maken beleid om samen met instellingen en organisaties huiselijk geweld en kindermishandeling tegen te gaan. In 2019 hebben de 13 gemeenten een gezamenlijke regiovisie vastgesteld. Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuwe regiovisie, waarin de ontwikkeling naar het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming wordt meegenomen. In deze regiovisie nemen we femicide in de relationele sfeer mee. De nieuwe regiovisie zal in het 1e kwartaal van 2026 ter vaststelling worden voorgelegd aan de gemeenteraden. Het Toekomstscenario voor kind- en gezinsbescherming is een gezamenlijk programma van de ministeries van J&V, VWS en de VNG om de aanpak van onveiligheid in gezinnen met en zonder kinderen te verbeteren. Net als in de Hervormingsagenda Jeugd is het uitgangspunt dat gemeenten zorgdragen voor een laagdrempelige toegang tot (basis)hulp en ondersteuning en voor krachtige, goed bereikbare Lokale Teams, ook óók in het kader van de onveiligheid in afhankelijkheidsrelaties.

6: Wordt binnen het Oosterscheldebekken-overleg of het Veiligheidshuis Zeeland aandacht besteed aan geweld vanwege genderongelijkheid of femicide, en zo ja, op welke wijze?

Er is een Zeeuwse werkgroep Intiem Terreur met vertegenwoordigers vanuit Veilig Thuis, gemeenten (procesregisseurs en adviseurs veiligheid) politie, Reclassering, geestelijke gezondheidszorg (GGZ), Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming, Geweld in afhankelijkheidsrelaties-team (GIA-team) en Veilige Opvang. In 2026 wordt de aanpak doorontwikkeld wat zal resulteren in een routekaart/afspraken over de werkwijze (inclusief de rol van gemeenten). Ook is er een Werkgroep ‘stalking’ actief in Zeeland. Veilig Thuis is hiervan de kartrekker. Voorkomen en stoppen van geweld tegen vrouwen is uiteraard een van de doelen van de brede aanpak huiselijk geweld.

Pagina 3 van 5

7: Hoe wordt de informatie uit deze samenwerkingsverbanden verwerkt in de lokale veiligheidsmonitoring of beleidsontwikkeling van Schouwen-Duiveland?

Momenteel zijn we Zeeuws breed gestart met de voorbereiding voor de herziening van het Integraal Veiligheidsbeleid 2027-2026. Thema’s die in dit beleid terugkomen zijn zorg en veiligheid en jeugd en veiligheid. Objectieve informatie wordt gebundeld in de Monitor Integrale Veiligheid, dit is een data gestuurd dashboard met informatie vanuit partners. Denk hierbij aan cijfers van politie, Halt, Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland, Veilig Thuis en Brandweer. De Monitor Integrale Veiligheid dient als onderlegger voor het beleid wat wordt opgesteld. Daarnaast heeft I&O research de Veiligheidsmonitor vanuit het CBS uitgevoerd binnen onze gemeente. De Veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit. Dit gaat voornamelijk om de beleving van onze inwoners. Ook deze informatie wordt gebruik voor ontwikkeling van het Integraal Veiligheidsbeleid 2027-2030.

8: Welke initiatieven of campagnes voert de gemeente, zelfstandig of met partners, gericht op bewustwording over genderongelijkheid, seksueel grensoverschrijdend gedrag of geweld tegen vrouwen en meisjes?

Veilig Thuis en het CZW Bureau brengen landelijke campagnes onder de aandacht bij gemeenten en ketenpartners. Recentelijk betreft dit campagnes gericht op intiem terreur (dwang en controle). Zie campagne Waar-ben-je? en ‘Is dit liefde?’. Ook worden in een groep voor Zeeuwse professsionals van gemeenten en ketenpartners op 1sociaaldomein.nl/ZeelandZorgSamen andere initiatieven uitgelicht, zoals een mini-college over intieme terreur tot femicide.

9: In hoeverre wordt hierbij aansluiting gezocht bij landelijke initiatieven zoals Orange the World, WE Act of campagnes van de ministeries van SZW of OCW?

Diverse Zeeuwse gemeenten hebben tijdens Orange the World, van 25 november tot en met 10 december, ieder een eigen dag gekozen met een programma rondom Orange the World (in samenwerking met discriminatie.nl Zeeland). We ondersteunen de Orange the World campagne die binnen Schouwen-Duiveland gevoerd wordt door de Soroptimisten (een internationale vrouwenorganisatie die zich inzet voor de positie van vrouwen). Op 25 november hijsen de Soroptimisten de Orange the World vlag bij het gemeentehuis. Wethouder Smit en wethouder van Burg zijn aanwezig bij het avondprogramma van Orange the World in het centrum van Zierikzee. We onderzoeken de mogelijkheden om vanaf 2026 als gemeente bij te dragen aan deze campagne vanuit het Integraal Veiligheidsbeleid en in samenwerking met het sociaal domein.

Pagina 4 van 5

10: Wordt op scholen, sportverenigingen of via maatschappelijke organisaties lokaal gewerkt aan preventie en weerbaarheid op dit vlak?

Door SMWO worden diverse weerbaarheidstrainingen aangeboden. Er zijn weerbaarheidstrainingen voor 9-12 jarigen en 12-16 jarigen. Voor 12 tot 16-jarigen biedt SMWO daarnaast een training aan met betrekking tot seksuele weerbaarheid, apart voor jongens en meisjes. In deze training wordt besproken hoe grenzen aan te geven en weerbaar te zijn. Specifiek voor vrouwen biedt SMWO de training Powervrouwen aan, dit is (mede) gericht op vrouwen die huiselijk geweld hebben meegemaakt en/of hiervoor kwetsbaar zijn. Het doel van die training is om vrouwen weer in hun kracht te zetten. Verder biedt de training sociale vaardigheden voor volwassenen (SOVA) handvatten om duidelijke grenzen te stellen. Op scholen is geen specifiek preventieaanbod op dit thema. Wel wordt er actief gewerkt door de scholen met meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en worden er op diverse scholen weerbaarheidstrainingen gegevens zodat kinderen en jongeren leren om grenzen te stellen.

11: Is het college bereid om samen met regionale Zie beantwoording van vraag 4. In het kader van de partners te verkennen hoe de registratie en nieuwe regiovisie Huiselijk rapportage van geweld vanwege genderongelijkheid Geweld/Kindermishandeling (HGKM) (Q1 2026) verbeterd kan worden, bijvoorbeeld door gender mee kunnen we met diverse partners (Veilig Thuis, te nemen als analytische factor in bestaande Centrum Seksueel Geweld en politie) onderzoeken monitors? of we een nadere analyse kunnen maken op basis van onderliggende gegevens die mogelijk bij deze partijen bekend zijn. Dit vereist eerst regionaal overleg met de Zeeuwse gemeenten. 12: Is het college bereid om in samenwerking met ketenpartners te onderzoeken welke aanvullende stappen mogelijk zijn om bewustwording en preventie van gendergerelateerd geweld te vergroten? Ziet het college mogelijkheden om – in overleg met de regio en betrokken partners – een meer gendersensitieve benadering te ontwikkelen in het veiligheids- en sociaal beleid, zodat agressie en geweld vanwege genderongelijkheid beter in beeld komen en effectiever kunnen worden bestreden?

Ja, met de komst van de nieuwe regiovisie implementeren we de Zeeuwse aanpak in het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2027-20230 en bijbehorende jaarlijks uitvoeringsprogramma. Het college ziet de mogelijkheid niet om in het veiligheidsbeleid direct onderscheid te maken in gender. Dit kan leiden tot stereotypering of ongelijke behandeling. We staan voor gelijke veiligheid voor iedereen. In de uitvoering van dit beleid zit wel ruimte om hier aandacht voor te vragen. Belangrijk is dat dit ondersteunt wordt door data, risicoanalyses of ervaringen. Bij het in kaart brengen van risico’s van diverse doelgroepen, bij inzet van passende hulpverlening of aanbod van weerbaarheid en preventie kan gender een rol spelen. Zie ook beantwoording van vraag 11.

Namens de fractie VVD, Ramòn de Ceuninck van Capelle Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 5 van 5