2025.401 Bijlage 2 Jaarrapportage 2024 BRC SMWO (1595734)

Jaarrapportage 2024 Sport en bewegen

Maatschappelijke resultaten (Schouwen-Duiveland): 1. Maatschappelijk resultaat 1: Jeugdigen groeien gezond en veilig op binnen het eigen gezin en kunnen hun talenten ontwikkelen zodat zij (financieel) zelfredzaam worden. 2. Maatschappelijk resultaat 2: Mensen zitten fysiek en mentaal goed in hun vel, zij hebben veerkracht en voelen zich goed. 3. Maatschappelijk resultaat 3: Mensen wonen langer zelfstandig thuis in een veilige en toegankelijke omgeving, indien nodig met ondersteuning. 4. Maatschappelijk resultaat 4: Mensen voelen zich thuis in hun stad of dorp en hebben een sociaal netwerk dat zich kenmerkt door wederkerigheid. 5. Maatschappelijk resultaat 5: Mensen participeren naar vermogen, werken aan hun ontwikkeling en leveren een maatschappelijke bijdrage aan hun omgeving. Resultaat 1 JFSC Activiteiten & evenementen Verenigingsondersteuning Benjaminsport

Primair onderwijs

JOGG Vitaal ouder worden/gezonde leefstijl

Resultaat 2 JFSC VFSC Activiteiten & evenementen Verenigingsondersteuning Vitale kernen ZLR Benjamin Sport Wandelgroep Malta Showdown Primair onderwijs Opvanglocaties Vrouwen zwemmen

Resultaat 3

Resultaat 4 JFSC VFSC

Resultaat 5

Vitale kernen

Vitale kernen ZLR

Vitale kernen

Wandelgroep Malta Showdown

Wandelgroep Malta Showdown

Sportoverdag Old Stars De Derde Helft

Sportoverdag

Ketenaanpak Valpreventie

Ketenaanpak/ Valpreventie

Vitaliteitsmarkt Health check Vitaal ouder worden (COL)

Vitaliteitsmarkt Health check Vitaal ouder worden (COL) Doortrappen Jeu de boules Netwerk 1e lijnszorg

Jeu de boules Netwerk 1e lijnszorg

De Derde Helft

Sportoverdag Old Stars De Derde Helft

Vitaliteitsmarkt Health check Vitaal ouder worden (COL) Jeu de boules Netwerk 1e lijnszorg

IVA training Rookvrije generatie Sportoverdag Old Stars

COOL/GLI Wijkgerichte beweegzorg Gezonde omgeving 4SD

Wijkgerichte beweegzorg Wijkgerichte beweegzorg

Wijkgerichte beweegzorg Wijkgerichte beweegzorg

COOL/GLI

Verantwoording korte contacten RegiMaDi In vergelijking met 2023 is de conclusie dat er een aanzienlijk verschil is in het aantal korte contacten. Een reden hiervan is dat er minder aanvragen zijn voor het Jeugd- en Volwassenenfonds Sport en Cultuur, dit komt omdat opvangcentra nu zelf een intermediar hebben en veel van de inwoners werk hebben. De verwachting is dat in 2025 de aanvragen en dus ook de korte contacten gaan stijgen met de komst van een nieuw AZC. Jeugdfonds en Volwassenenfonds Sport en Cultuur – resultaat 1, 2 & 4 De medewerkers van SMWO zijn intermediair voor het Jeugdfonds en het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Met deze fondsen kunnen cliënten geholpen worden om een financiële tegemoetkoming te ontvangen om de kosten van de sportof cultuuractiviteiten vergoed te krijgen. In 2024 zijn er in totaal 190 aanvragen gedaan op Schouwen-Duiveland voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Voor het Volwassenenfonds zijn er in totaal 117 aanvragen gedaan. Activiteiten & evenementen – resultaten 1 & 2 De buurtsportcoaches hebben verschillende activiteiten ondersteund en uitgevoerd. Voor alle activiteiten is er altijd de samenwerking opgezocht met lokale sportverenigingen en basisscholen en ook met het jongerenwerk en Bloei! waar dit passend was. In totaal zijn er 32 activiteiten uitgevoerd, met 139 bijeenkomsten, waaraan 4253 deelnemers aan hebben deelgenomen.

Enkele voorbeelden zijn: Koningsspelen Georganiseerd op 2 locaties (Zierikzee & Nieuwerkerk), 9 deelnemende scholen, 702 actieve kinderen, 7 participerende jongeren en 17 deelnemende verenigingen. Schoolvoetbal 20 deelnemende scholen, 62 teams en 551 actieve leerlingen. Benjamin Sport In het voorjaar hebben 30 kinderen uit groep 3 & 4 kennis kunnen maken met 6 deelnemende verenigingen op Schouwen-Duiveland. Bij deze editie lag de focus in Zierikzee. In het najaar hebben 20 kinderen uit groep 3 & 4 kennis kunnen maken met 5 deelnemende verenigingen op Schouwen-Duiveland. Bij deze editie lag de focus op de oostkant van het eiland. Vliegeractie Poortambacht Samen met de wijkraad van Poortambacht is er een vliegeractiviteit opgezet waarin de kinderen eerst de QR-fit route moesten afleggen en als beloning een vlieger kregen. Hierbij gaf vereniging ‘De Zeeuwse Vlieger Vrienden’ een show geven en kwamen er ca. 35 actieve kinderen op af. Kerstzaalvoetbal toernooi 4 januari vond het jaarlijkse kerstzaalvoetbaltoernooi plaats in Laco te Zierikzee. Hieraan deden 9 teams mee met in totaal 60 actieve jongeren. 23 december vond weer het jaarlijkse kerstzaalvoetbaltoernooi plaats. Bij deze editie konden jongeren vanaf 16 jaar of ouder aanmelden. Er deden 5 teams mee met in totaal 40 jongeren.

Voetbalclinics J.W. van den Doelschool Vanuit een vraag van de school zelf zijn er gedurende 8 weken lang (1x p.w.) voetbalclinics gegeven aan leerlingen uit de bovenbouw. Hierin waren elke week ca. 15 kinderen actief. SportKidsdag Donderdag 24 oktober is samen met Jongerenwerk en Bloei! de SportKidsdag georganiseerd. Hierbij waren 4 verenigingen betrokken die clinics gaven. Daarnaast waren er verschillende springkussens aanwezig en was er een ‘chill-hoek’. Er waren ca. 240 kinderen aanwezig. SD Vitaal Café Op vrijdag 27 september is het SD Vitaal Café georganiseerd. Hierbij kwamen 2 sprekers vertellen over een veilig sportklimaat. Er waren deze avond 38 belangstellenden, dit waren vooral mensen die actief zijn binnen een vereniging. Watergames 8 augustus zijn bij MZC’11 de Watergames georganiseerd. Dit was voor kinderen/jongeren tussen de 4 en 18 jaar oud. Op deze dag waren er 70 actieve deelnemers. Padeltoernooi 13 augustus is er een padeltoernooi georganiseerd bij het Huis van Burgh in BurghHaamstede. Tijdens deze dag kwamen 8 jongeren padellen. Voetbalclinics Grachtweg In de maand september zijn voor inwoners die in de opvang aan de Grachtweg wonen vier voetbalclinics georganiseerd. Tijdens deze clinics waren er telkens ca. 8 inwoners aanwezig. We mochten het complex van Voetbalclub MZC’11 hiervoor gebruiken.

Panna Knock-out 11 juli is er bij MZC’11 een Panna Knock-Out toernooi georganiseerd. Hieraan konden kinderen/jongeren van 8 tot 18 jaar aan deelnemen. Dit toernooi was een voorronde voor zowel het Zeeuws Kampioenschap als het Nederlands Kampioenschap. In totaal waren er 45 deelnemers. Zomerfeest ’t Kofschip 4 juli is er een activiteit georganiseerd vanuit SD Vitaal bij OBS ’t Kofschip. Bij deze activiteit werden verschillende spelletjes uitgevoerd en waren er in totaal 140 kinderen in beweging. Scool on Wheels In september is het Gehandicaptenfonds langs vier scholen op Schouwen-Duiveland geweest. Hierbij hebben zij clinics gegeven waarbij het sporten in een rolstoel centraal staat. Een buurtsportcoach ondersteunde in het organiseren hiervan. Deze clinics worden vanuit SD Vitaal en SMWO gefinancierd. Activiteiten & evenementen, resultaten 2, 3, 4 Doortrappen De Doortrapdag wordt samen met Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland georganiseerd en heeft als doel dat senioren zo lang mogelijk veilig blijven fietsen. Tijdens een Doortrapdag krijgen deelnemers informatie over verkeersregels en doen oefeningen met een fysiotherapeut of beweegcoach. Ook is er een fietsenmaker aanwezig, die een fietscheck uitvoert. Op 5 juni werd de Doortrapdag in Oosterland georganiseerd bij sportvereniging Duiveland.

Na een gezellige lunch stond er in de middag een fietsparcours en een fietstocht op het programma. Er waren 31 deelnemers,

3 participerende organisaties en 1 participerende buurtbewoner die heeft ondersteund door een passende fietsroute uit te zetten en de fietsgroep te begeleiden. QR-fit In 2024 hebben 58 unieke gebruikers gebruik gemaakt van de QR-fit route. In totaal is deze route 239 keer gebruikt. In juni is er een activiteit geweest waar gebruik is gemaakt van de route, er is na deze activiteit zichtbaar verschil te zien in de aantallen: in mei 19 keer gebruikt, in juni 80 keer. Hierna liepen de aantallen wel weer fors af. In 2025 wordt er een plan opgesteld hoe we deze route nog meer onder de aandacht van de inwoners kunnen brengen en het aantal gebruikers kunnen verhogen. Showdown Showdown is een reactiesport voor mensen met en zonder een visuele beperking. Maandelijks wordt er in Kerkwerve Showdown gespeeld door een groep van ca. 8 deelnemers. Een buurtsportcoach ondersteunt bij de promotie en organisatie van toernooien. Jeu de Boules toernooi Vrijdag 31 mei jl. is er een open Jeu de Boules toernooi georganiseerd in Zierikzee. Hieraan deden 30 deelnemers mee afkomstig van heel het eiland. Vitaliteitsmarkt Op vrijdag 20 september is er op de Vitaliteitsdag van SD Vitaal een vitaliteitsmarkt georganiseerd. Op deze markt stonden ca. 35 aanbieders sport, bewegen, leefstijl, fysiotherapie etc. De markt trok ca. 300 bezoekers.

Ook werden er 4 workshops op het gebied van voeding, bewegen en yoga georganiseerd. Health check Op de Vitaliteitsdag, op 20 september, werd voor de 1e keer een health check georganiseerd in samenwerking met Sport Zeeland. Ongeveer 105 inwoners boven de 65 lieten hun fitheid controleren. Sport Zeeland heeft de health check uitgevoerd in Zierikzee. De gemeente Schouwen-Duiveland beoogt met de health check gezondheidsproblemen vroegtijdig te signaleren en te voorkomen. Vroegtijdige signalering biedt de gemeente en de inwoners zelf de mogelijkheid aan te sturen op duurzame verbetering door leefstijlaanpassingen. Deelname aan deze test stond open voor alle 65+ers van de gehele gemeente Schouwen-Duiveland. Via de Wereldregio en social media is de health check bekend gemaakt. Vooral de ‘fittere’ ouderen lieten een health check doen. Dit is verklaarbaar omdat een fittere 65-plusser over het algemeen meer met een gezonde leefstijl en bewegen bezig is dan minder fitte ouderen. Voor de minder vitale 65-plusser is de health check daarom een minder geschikt middel om een beeld te krijgen van de gezondheid. Ongeveer 29% van de inwoners van Schouwen-Duiveland is boven de 65, dat zijn ruim 10.000 inwoners. Daarvan is tussen de 65 en 70% vitaal tot redelijk vitaal (bron: RIVM). Er zijn nu 105 deelnemers geweest en dat is nog geen 2% van de doelgroep.

De scores van de health check zijn daarom niet representatief voor de groep 65+ers op SchouwenDuiveland. Om een beeld te krijgen van de gezondheid en behoefte van de totale groep 65+ers, is er meer inzet en/of andere aanpak nodig. Dit wordt in 2025 verder uitgewerkt. De gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen van de GGD die medio 2025 uitkomt, kan hierbij ondersteunend zijn. De buurtsportcoaches kunnen hierbij een rol spelen in het doorverwijzen naar en coördineren van passend structureel beweegaanbod. Zie bijlage voor uitkomsten health check.

Seniorenbiljart In samenwerking met een aantal inwoners van Schouwen-Duiveland heeft de buurtsportcoach in het kader van verenigingsondersteuning ondersteund in het opzetten van seniorenbiljart. De doelstelling van het seniorenbiljart is om een vereniging te worden die zich richt op de eenzame ouderen. Er is een pilot gedraaid van oktober t/m december om te kijken of het project kans van slagen heeft. Uit de evaluatie bleek dat er wekelijks 20 ‘eenzame’ ouderen kwamen biljarten en dit project een vervolg moet krijgen. De pilot is met 3 maanden verlengd, in deze 3 maanden moet het een officiële vereniging gaan worden. Primair onderwijs – resultaat 1 In 2024 is er door de buurtsportcoaches intensief samengewerkt met het primair onderwijs. Deze samenwerking vond hoofdzakelijk plaats met negen basisscholen, dit zijn de tekenpartners van SD-Vitaal. Samen met de vakleerkrachten van de betreffende basisscholen is gewerkt aan diverse projecten om kinderen zo gezond mogelijk op te laten groeien. Er zijn het afgelopen jaar veertien scholen actief bezig geweest met het inzetten van de methode ‘Het Bewegend Kind’. Door het inzetten van deze methode worden er extra beweegmomenten gecreëerd naast de gymlessen. Daarnaast hebben de buurtsportcoaches de vakleerkrachten in contact gebracht met diverse sportverenigingen.

Door sportverenigingen clinics te laten verzorgen binnen het basisonderwijs, komen schoolkinderen in contact met verschillende sporten en verenigingen. Dit vergroot de kans dat zij zich aansluiten bij een passende sportvereniging en het plezier in bewegen ervaren. Daarnaast krijgen zij de mogelijkheid om hun talenten te ontwikkelen. In het schooljaar 2023-2024 hebben er twaalf scholen deelgenomen aan de MQ-scan, hiermee zijn ongeveer 1050 kinderen bereikt. Ook in het schooljaar 2024-2025 is er gestart met twaalf scholen. De verwachting is echter wel dat er gedurende dit schooljaar uitgebreid wordt. Met deze scan wordt nagegaan hoe het met de motoriek van de kinderen gesteld is. De buurtsportcoaches ondersteunen de scholen waar nodig bij het afnemen van de scan en bespreken met directies en vakleerkrachten de uitkomsten hiervan. Uit gesprekken met scholen blijkt dat Bloei! unaniem goed wordt ontvangen. Een aantal scholen geven aan dat ze graag meer activiteiten van sportverenigingen willen zien. Dit is ook bekend bij Bloei!, maar er zijn weinig aanbieders. Het contact met Bloei! is goed, er zijn korte lijntjes, en gedurende het jaar worden er verschillende activiteiten ook samen georganiseerd. Wandelgroep Malta – resultaat 2 In 2024 hebben er ongeveer 8 mensen wekelijks meegewandeld.

De groep bestaat uit mensen van verschillende leeftijden, met diverse achtergronden en met of zonder beperking. De groep wordt gedragen door twee vrijwilligers en er worden twee verschillende afstanden gelopen. Dit maakt de groep voor iedereen toegankelijk en uitdagend. Aansluitend aan het wandelen wordt er koffie en thee gedronken om het onderlinge contact te versterken. De wandelgroep heeft voor de deelnemers bijgedragen aan het vergroten van hun sociale netwerk en het verbeteren van hun fysieke en mentale gezondheid. JOGG – resultaat 1 De thema’s binnen JOGG worden gecommuniceerd met de basisscholen, maar de landelijke campagnes worden binnen de gemeente niet altijd uitgevoerd. In 2024 is er aandacht besteed aan ‘Week van Snoep Goed’, ‘Media Ukkie Dagen’, ‘Koningsspelen’, ‘Week van de Schooltuin’, ‘Week voor de Gezonde Jeugd’, ‘Nationale Buitenspeeldag’, ‘Nationale sportweek’, ‘Nationale Kraanwaterdag’, ‘Nationaal Schoolontbijt’ en ‘Week van de Mediawijsheid’.

Deze thema’s worden via de e-mail gedeeld met alle basisscholen op het eiland, en tijdens (evaluatie)gesprekken wordt hier nogmaals op teruggekoppeld. Het verschilt echter erg per school of ze deelnemen aan deze thema’s of deze links laten liggen. Aan iedere school is altijd gevraagd of ze met dit specifieke thema al iets doen. Vaak wordt er echter niets teruggekoppeld vanuit de school op deze vraag. Scholen geven unaniem aan dat ze graag op de hoogte willen worden gehouden van deze thema’s en kijken op dat moment zelf wat mogelijk is en past om uit te voeren. De Koningsspelen zijn daarentegen wel succesvol geweest, zoals eerder te lezen in dit verslag. Daarnaast is de Vliegeractie van Poortambacht gekoppeld aan de Nationale Buitenspeeldag. Tijdens de Nationale Sportweek in 2024 lag de focus op volwassenen/senioren en niet op jeugd/jongeren. In dat kader zijn wel een SD-Vitaal café, een health check en een vitaliteitsmarkt georganiseerd. Verenigingsondersteuning – resultaat 1 & 2 Activiteiten/evenementen De verenigingen op het eiland worden betrokken bij de georganiseerde evenementen. De buurtsportcoach onderhoudt het contact met de desbetreffende personen binnen de verenigingen en coördineert de inzet hiervan. Zo zijn er 12 verenigingen betrokken geweest bij de twee edities van Benjamin Sport en 17 verenigingen bij de Koningsspelen.

Daarnaast legt de buurtsportcoach verbinding tussen de basisscholen en de verenigingen, zodat er sportclinics kunnen worden gegeven door de verenigingen op de scholen. In 2024 zijn er 8 verenigingen die deze clinics verzorgen. De bijdrage die de verenigingen leveren, zorgt steeds meer voor nieuwe leden en daarnaast krijgen zij een financiële tegemoetkoming. Dat er nieuwe leden bijkomen, blijkt uit de gesprekken die worden gevoerd door de buurtsportcoach met de verenigingen. Er wordt altijd geëvalueerd na afloop een activiteit. Het contact met de scholen wordt in het tweede jaar zelf opgepakt door de verenigingen. Er zijn een aantal verenigingen die zelf hebben aangegeven dat zij zelf ook activiteiten zouden willen organiseren. Zo heeft MEVO’80 aangegeven graag een basketbaltoernooi te organiseren in 2025, wel in samenwerking met SD Vitaal. Contact Ook onderhoudt de buurtsportcoach contact met de verenigingen door eens per half jaar de wensen en behoeften op te halen. Op dit moment is er gesproken met 17 verenigingen, daarnaast is er met nog een stuk meer verenigingen telefonisch -en mailcontact. Uit het ophalen van de wensen en behoeften, is onder andere de cursus tot het opleiden van een vertrouwenspersoon gekomen. Hieraan namen 14 vrijwilligers vanuit 8 verenigingen deel.

Omdat dit zo succesvol geweest is, heeft de buurtsportcoach in samenwerking met Sport Zeeland een regionale coach opgeleid die in de toekomst cursussen mag gaan verzorgen. Er zijn 4 sportservices aangereikt aan 4 verschillende verenigingen, waarin er trainers konden worden opgeleid. Daarnaast hebben de vrijwilligers van 5 verenigingen een IVAtraining (Instructie verantwoord alcohol schenken) gevolgd. De buurtsportcoach stemt dit af in samenwerking met 1NUL1. 2 voetbalverenigingen, SKNWK en SV Duiveland die in voorgaande jaren niet deelnamen, hebben aangegeven in het nieuwe jaar wel een IVAtraining aan te bieden aan de barvrijwilligers. Gezonde sportomgeving/rookvrije generatie Steeds meer verengingen gaan aan de slag met de rookvrije generatie en de gezonde sportomgeving. De buurtsportcoach gaat langs bij de verenigingen om hier uitleg over te geven en de ondersteuningsmogelijkheden aan te bieden. Een voetbalvereniging heeft aangegeven vanaf het komende seizoen volledig rookvrij te zijn en een andere voetbalvereniging maakt de nieuwe sportkooi volledig rookvrij. Twee voetbalverenigingen maken een start met de gezonde sportomgeving en de rookvrije generatie. Zij houden het complex in eerste instantie tijdens jeugdwedstrijden volledig

rookvrij, om dit uit te breiden naar de gehele dag. Een voetbalvereniging is al volledig rookvrij en twee verenigingen hebben aangegeven dat zij volledig rookvrij worden per 1 januari. De buurtsportcoach haalt ook de behoefte aan materiaal op die verenigingen nodig hebben om de rookvrije generatie aan te duiden. De buurtsportcoach zorgt ervoor dat de verenigingen tegels, panels en stickers ontvangen. SD Vitaal-café De buurtsportcoach heeft de eerste editie van het SD Vitaal-café voor verenigingen georganiseerd op 27 september. Het thema van deze avond: Een veilig sportklimaat. Uit het contact met de verenigingen bleek dat dat dit thema erg leeft binnen de verenigingen en er behoefte was aan verheldering rond dit thema. Een sportpsycholoog en beleidsmedewerker grensoverschrijdend gedrag gaven een gezamenlijke presentatie, die interactief was ingericht over hoe de vereniging een veilig sportklimaat kan creëren. Er waren in totaal 45 mensen aanwezig vanuit 26 verschillende (sport)verenigingen. Rookvrije generatie- resultaat 5 Bij 20 van 21 basisscholen is er een bord en/of panel geplaats van de Rookvrije Generatie. Tijdens gesprekken met de scholen komt dit onderwerp altijd ter sprake, zo blijven we er op doorontwikkelen.

Vitaal ouder worden & gezonde leefstijl Sportoverdag – resultaten 2, 4 & 5 Sportoverdag is een groeiende vereniging met ouderen die wekelijks op de woensdag- en vrijdagochtend een uur lang sporten. Op woensdag was dat onder leiding van een buurtsportcoach. Er werd gestart met een groep van ongeveer 15 deelnemers, inmiddels bestaat de groep uit wekelijks ongeveer 24 deelnemers. Na de zomervakantie is er een vaste trainer gevonden en zijn er geen trainingen meer uitgevoerd door de buurtsportcoach. De Derde Helft – resultaat 1 & 2 De Derde Helft is een project wat is opgezet door het Ouderenfonds, waarbij de buurtsportcoach ondersteunt. Er is een start gemaakt bij een sportvereniging. Er is op dit moment 3 keer overlegd met de kerngroep, waaruit een Kick-Off datum is voortgekomen 18 september 2024. Tijdens De Derde Helft organiseren sportverenigingen in samenwerking met ouderen activiteiten in hun clubhuis of kantine, zoals dansavondjes, computerles, yoga, stand up comedy- en literatuuravonden. Het is de bedoeling dat dit project ook bij andere verenigingen wordt uitgezet, met de kennis die is opgedaan bij FC de Westhoek. Netwerk 1e-lijns zorgverleners – resultaat 2, 3, 4 Voor de eerste keer is een netwerkbijeenkomst georganiseerd waarbij de 1 e–lijns zorgverleners van Schouwen-Duiveland zijn uitgenodigd.

Het doel van de bijeenkomst was kennis maken en het delen van visies over het bevorderen van vitaliteit, bespreken waar we krachten kunnen bundelen en samen activiteiten organiseren en het zetten van concrete stappen om een netwerk op te zetten. Bij de eerste netwerkbijeenkomst waren 16 zorgverleners uit de 1e-lijn aanwezig. Naar aanleiding van een enquête is de bijeenkomst bij iedereen gewaardeerd en als prettig ervaren. In het vervolg is er de wens dat het per kern en per thema wordt georganiseerd. SD vitaal wordt gezien als een verbinder van zorgverleners. Ook is er naar voren gekomen dat 2 keer per jaar een bijeenkomst voldoende is. Dit wordt vervolgd in 2025. Met als doel om verschillende ketenaanpakken neer te kunnen zetten met de zorgverleners. Evaluatiebijeenkomst tekenpartners SD Vitaal – resultaat 1, 2, 3, 4, 5 Het uitvoeringsprogramma SD Vitaal is opgezet met een aantal tekenpartners. In mei vond een eerste evaluatie plaats met de tekenpartners. In het begin lag de focus vooral

op het onderwijs en jongeren en zijn de scholen en (sport)verenigingen betrokken. Vanaf 2024 richt het programma zich ook meer op gezonde leefstijl en senioren. Deelname community of learning vitaal ouder worden – resultaat 2, 3, 4 In 2024 is gestart met de deelname aan een community of learning van het Kenniscentrum Sport en bewegen. Verschillende acties werden uitgevoerd zoals het in kaart brengen van het bestaande beweegaanbod, het aanpassen van de website en het organiseren van een vitaliteitsdag. Ook vonden er twee bijeenkomsten met andere deelnemende gemeenten plaats om ervaringen te delen en werd er een webinar ‘senioren in beweging’ van het Kenniscentrum bijgewoond in de week van de motoriek. Showdown toernooi 14 september, resultaat Voor de eerste keer is er een toernooi georganiseerd met twee andere verengingen uit Hulst en Terneuzen. In totaal waren er 12 mensen en 3 vrijwilligers om te ondersteunen. Het doel was om met andere spelers te spelen en in contact te komen met gelijkstemden. Bijeenkomsten COOL groepen GLI interventie, resultaat 2 en 5 Een GLI (gecombineerde Leefstijl Interventie) bestaat uit een behandelfase gevolgd door een onderhoudsfase en wordt vormgegeven door individuele- en groepsbijeenkomsten. Het doel is om volwassenen met obesitas of overgewicht en andere risicofactoren te begeleiden naar een duurzaam gezondere leefstijl.

Deze COOL(Coaching Op Leefstijl) groep wordt begeleid door een leefstijlcoach. De buurtsportcoach is bij 4 bijeenkomsten aanwezig geweest om meer te vertellen over bewegen en de mogelijkheden in de leefomgeving van de deelnemers. Dit met als doel de deelnemers door te laten stromen naar het beweegaanbod. Gezonde omgeving 4SD, resultaat 2, 3, 4 De buurtsportcoach heeft samen met jongerenwerk en de ruilwinkel een werkgroep opgestart om de omgeving van 4SD gezonder te maken. De buurtsportcoach heeft de Team Fit coach Zeeland betrokken voor advies. Daaruit is gebleken dat er weinig gezonde voeding en frisdank wordt aangeboden. Het bestaande snoep en frisdrank automaat is vervangen door een vernieuwde koelkast waarin de gezondere opties aantrekkelijker en zichtbaarder zijn gemaakt om te kiezen. Deze koelkast is vanuit 4SD bekostigd. Daarnaast zijn er op initiatief van de buurtsportcoach nieuwe tegels bijgekomen van de rookvrije generatie zodat het nog meer zichtbaar is voor alle bezoekers en vrijwilligers. Ketenaanpak Valpreventie, resultaat, 2, 3, 4 Er is gestart met het opzetten van de ketenaanpak. Hiervoor is een inventarisatie gemaakt van de aanwezige aanbieders van valpreventieve beweeginterventies in de eerstelijnszorg en is met hen kennisgemaakt. Er zijn in 2024 in totaal zijn 4 valpreventieve beweegcursussen uitgevoerd door fysiopraktijken.

Eind januari is er een overleg geweest met Zeeuwse gemeenten over de gezamenlijke provinciale aanpak. Met input van deze bijeenkomst en de ZFCO (Zeeuwse Fysiotherapie Coöperatie)overzichtskaart is er een stroomschema gemaakt aan de hand van de situatie/aanbieders op Schouwen-Duiveland. De activiteiten van SD Vitaal in de ketenaanpak valpreventie bestonden verder uit:  Contact zoeken/houden met de aanbieders  Uitwerken communicatie planning om zoveel mogelijk valpreventie onder de aandacht te brengen in het werkveld.  Contact leggen met sociale domein binnen gemeente en SMWO  Voorbereiden en organiseren voorlichtingsbijeenkomst(en)  Monitoren pilots/aanbieders  Doortrapdag Oosterland

    

Contact zoeken met apothekers/apotheekhoudende huisartsen, leefstijlcoaches etc. Laten uitvoeren en evalueren van 4 valpreventiecursussen (2x Vallen verleden tijd en 2x In Balans) via aanbieders. Aandacht op vitaliteitsmarkt eind september d.m.v. voorlichting fysio’s en SD Vitaal kraam. Campagne op sociale media van SD vitaal met verwijzing naar https://www.hoesterkstaik.nl en https://www.sdvitaal.nl/ik-sta-sterk Voorlichting bij Zeeuwse Leefstijl Route-Nationale Diabetes Challenge eind september bij wandelgroepen. Rondom de week van de valpreventie is door de buurtsportcoaches voorlichting over valpreventie gegeven aan 14 beweeggroepen. De voorlichtingsbijeenkomsten hadden als doel om 65 plussers meer bewust te maken van het risico op vallen en ze bekend te maken met de valinterventies van fysiotherapeuten.

Wijkgerichte beweegzorg, resultaat 2, 3, 4 Samen met een fysiotherapeut uit Burgh-Haamstede zijn er in 2024 overleggen opgestart om samen na te denken over het invullen van wijkgerichte beweegzorg. De gevolgde master wijkgerichte beweegzorg van de fysiotherapeut sluit aan op de community of learning vitaal ouder worden waar de gemeente Schouwen-Duiveland aan deelneemt. In 2024 zijn er twee overleggen geweest die in 2025 worden voortgezet. Vrouwen zwemmen dolfijn, resultaat 2 Het project is bedoeld voor vrouwelijke statushouders die kennis willen maken met het water en met zwemmen. In 5 lessen worden de basisvaardigheden aan de vrouwen geleerd om zich te kunnen redden uit het water. Er hebben in 2024 8 vrouwen deelgenomen aan het project en alle vrouwen hebben aangegeven om de zwemlessen zelfstandig te willen voortzetten. Bijlage: uitkomsten health check Schouwen-Duiveland Uitkomsten health check Uit landelijke cijfers blijkt dat in het jaar 2020, 50% van alle Nederlanders van 18 jaar en ouder overgewicht had en 13,9% ernstig overgewicht.

Uit de data-analyse van de health check op Schouwen-Duiveland blijkt dat op basis van de BMI 46.7% van de deelnemers een gezond gewicht heeft, 38.1% overgewicht heeft en 15.2% ernstig overgewicht Aan alle deelnemers is gevraagd of zij bekend zijn met een hoge bloeddruk en indien dit het geval was of dit (eventueel met medicatie) onder controle is. Daarnaast is de bloeddruk ook gemeten tijdens de health check.

Iedere deelnemer had de gelegenheid om zijn of haar bloedglucose te meten. Belangrijk om te weten is dat de deelnemers niet nuchter geprikt zijn, dit kan effect hebben op de gemeten waardes.

Ook de cholesterol van de deelnemers is gemeten. Uit de data-analyse blijkt dat 50.5% van de deelnemers een (sterk)verhoogd cholesterol heeft. Hierbij is opmerkelijk dat een verhoogde cholesterol bij de vrouwen vaker voorkwam (41.0%) dan bij de mannen (9.5%). Knijpkracht Maximale kracht neemt naarmate je ouder wordt af. De verminderde spierkracht wordt met name veroorzaakt door een afname in spiermassa, snelle spiervezels en de efficiëntie van het spierweefsel. We hebben spierkracht nodig voor de dagelijkse bezigheden. Met name bij vrouwen kunnen op latere leeftijd (ca. vanaf het 70e levensjaar) problemen ontstaan bij het optillen en dragen van voorwerpen van enige kilo's.

Beenkracht Het verbeteren van spierkracht, mobiliteit en balans draagt bij aan het voorkomen van valincidenten én een hoger zelfvertrouwen bij ouderen die zich enigszins onzeker voelen tijdens het lopen. Niet alleen ouderen, maar ook volwassenen jonger dan 55 jaar hebben

baat bij het verbeteren van de spierkracht in de benen. Spierkracht wordt namelijk gebruikt bij de alledaagse handelingen, zoals opstaan uit een stoel.

Uithoudingsvermogen Een goed uithoudingsvermogen is nodig voor het kunnen uitvoeren van lichamelijke activiteiten. Het draagt daarnaast ook bij aan een goede doorbloeding van spieren en verkleint daardoor risico's op ziektes en aandoeningen zoals; hart- en vaatziekten, diabetes type 1, hoge bloeddruk en een te hoog cholesterolgehalte.

Tijdens de health check hebben deelnemers een vragenlijst ingevuld, waarbij diverse vragen m.b.t. leefstijl gesteld werden. Hiermee kunnen we o.a. achterhalen of de deelnemers voldoende bewegen en of ze voldoende groente en fruit eten. Daarnaast kunnen we op basis van de analyse constateren hoe vaak alcohol genuttigd wordt en hoeveel deelnemers roken. Bewegen

Valpreventie Met een valrisicotest kan er een inschatting gemaakt worden of iemand een laag, matig of hoog valrisico heeft. Met vragen over de valgeschiedenis, valangst en mobiliteitsstoornissen wordt er ingeschat of er sprake is van een verhoogd risico. Mocht de deelnemer niet gevallen zijn, wordt er gekeken naar de valangst of een mobiliteitsstoornis. In combinatie met de vragen wordt ook de vier meter wandeltest afgenomen (VeiligheidNL, 2024). Uit de data-analyse blijkt dat 21.0% van de deelnemers in de afgelopen 12 maanden gevallen is. Ook geeft 20.0% aan bezorgt te zijn om te vallen.

9

In bovenstaand overzicht is in de linkerkolom te zien dat Schouwen-Duiveland ten opzichte van andere Zeeuwse gemeenten vrij hoog scoort op mensen met een matig of hoog valrisico. De rechterkolom geeft weer hoever Schouwen-Duiveland is met de

landelijk vastgestelde streefaantallen in het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord). Landelijk is vastgesteld dat in 2024 14% van het aantal 65+ers dat een verhoogd valrisico heeft, moet worden opgespoord. 3% van het aantal 65+ers met een verhoogd valrisico moet in 2024 deelnemen aan een valpreventieve beweeginterventie. De cijfers geven aan dat een hogere inzet op opsporing van valrisico en inzet van valpreventieve beweeginterventies gewenst is. In 2025 wordt uitgezocht of hiervoor mogelijkheden zijn. Voeding Het eten van voldoende groente en fruit is goed voor de gezondheid. Het verlaagt het risico op hart- en vaatziekten en hangt samen met een lager risico op diabetes type 2 en verschillende vormen van kanker. Volwassenen krijgen het advies om 2 porties fruit per dag te eten. Dit staat ongeveer gelijk aan 200 gram.

Voor groente is het advies om minimaal 250 gram per dag te eten. Hierbij is het belangrijk om gevarieerd te eten. Hierdoor krijg je alle voedingsstoffen uit groente binnen die je nodig hebt (Voedingscentrum, 2024).

Rookgedrag

Alcoholgedrag

Eenzaamheid en welbevinden De eenzaamheidsindicatie wil zeggen dat men niet voldoende mensen om zich heen heeft die zij kunnen vertrouwen of waarmee ze zich verbonden voelen. Het merendeel van de deelnemers heeft geen eenzaamheidsindicatie (81.9%). Wat betreft de angstindicatie wordt dit bij 16.7% van de vrouwen geconstateerd. Dit wil zeggen dat deze vrouwen zich vaker gespannen voelen of regelmatig een angstig gevoel hebben dan de mannen. Over het algemeen heeft 85.7% van de deelnemers geen angstindicatie.