2025.314 bijlage 1 - Van ambitie naar realisatie (1565378)

Van ambitie naar realisatie Vertaling van de cultuurvisie naar uitvoering en planning met begroting 2026-2029 Mei 2025

Inleiding Kunst en cultuur zijn als zuurstof. Je merkt niet dat je het inademt, maar zonder is het leven niet meer leefbaar. Zo spelen kunst en cultuur ook een essentiële rol in de identiteit en leefbaarheid van Schouwen-Duiveland. In onze gemeente kennen we een veelzijdig cultureel veld met allerlei uitingsvormen. Inwoners en bezoekers genieten ervan en nemen eraan deel. Dat is een belangrijke kracht binnen onze gemeente. Om die kracht niet alleen te behouden maar ook verder (door) te ontwikkelen heeft de gemeente een actuele cultuurvisie opgesteld, getiteld ‘Visie op een rijk cultureel landschap’. Deze visie beschrijft de lange termijnambitie en strategische uitgangspunten voor een nieuw cultuurbeleid. ‘Van ambitie naar realisatie’ is in feite de concrete doorvertaling van deze visie naar de praktijk. Waar de cultuurvisie de richting en doelen bepaalt geeft deze uitvoeringsnota een gedetailleerd plan met: • • •

specifieke maatregelen en acties om de ambities uit de visie ook daadwerkelijk te realiseren. een helder tijdspad waarin de uitvoering wordt gepland. een onderbouwing van budget en beleidsintensivering per maatregel.

De diverse rubrieken en ambities monitoren we voortdurend en we evalueren het beleid op onderdelen in 2027. De cultuurvisie bepaalt het 'wat' en 'waarom'; dit uitvoeringsdocument geeft juist invulling aan de 'hoe' en 'wanneer'. De focus ligt daarbij op zes speerpunten, namelijk: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Verbinding tussen natuur en cultuur via evenementen en kunstprojecten. Bescherming en versterking van cultureel erfgoed en museale samenwerking. Meer jongerencultuur en cultuureducatie met ruimte voor creatieve maakplekken. Samenwerking en ondersteuning van culturele instellingen. Investeren in kunst in de openbare ruimte en behoud van bestaande én nieuwe werken. Toegankelijkheid en betaalbaarheid van cultuur voor een breed publiek.

We koppelen in feite concrete acties aan de ambities uit de cultuurvisie met als doel om de cultuur in Schouwen-Duiveland te versterken en duurzaam te verankeren in de gemeenschap. Op de volgende bladzijden geven we deze koppeling in een overzichtelijke matrix weer. Vervolgens presenteren we de financiële vertaling in de (concept-) begroting, ook weer voorzien van een toelichting.

2

ambitie 1

2.

Schouwen-Duiveland onderscheidt zich door een unieke combinatie van natuur en cultuur. In het verlengde hiervan stimuleren we culturele uitingen - concerten, festivals, beeldende kunst en literatuur die deze combinatie van natuur en cultuur kan vertalen.

Schouwen-Duiveland is trots op de eilandgebruiken en -tradities. We willen deze in leven houden en uitdragen. We verkennen met Stichting Eilandmarketing Schouwen-Duiveland (SESD) de

realisatie

tijdpad

status

1.1. We zetten de ondersteuning aan de Kunstschouw voort

gereed

Meerjarig subsidieprogramma

1.2. Ook richten we een fonds in voor grootschalige, multidisciplinaire projecten. We onderzoeken de instelling en beoordeling van dit fonds in aanvulling op (of naast) de ASV. We winnen hiervoor juridisch advies in. We nemen hiervoor in de programmabegroting een realistisch budget op

Q1 2027

In Cultuurvisie € 50.000 geraamd.

1.3 We ontwerpen een aanvraagprocedure en een reglement voor een Adviescommissie ter beoordeling van evenementen. We bereiden dit voor in samenhang met de Evenementenvisie die binnen R&M wordt opgesteld. Zie ook ambitie nr. 6

Q2 2025

In voorbereiding binnen een nieuwe verordening ‘Cultuur en Erfgoed’. We laten ons hierover adviseren.

1.4 We stellen voor de werkzaamheden en ondersteuning van de Adviescommissie een budget vast.

Q3 2025

Voor de adviesraden wordt € 10.000 geraamd

2.1. Dit is belegd in de Erfgoedvisie: we ondersteunen (culturele) activiteiten op het gebied van immaterieel erfgoed. In de Erfgoedvisie leggen we accent op de aandacht voor en behoud van erfgoed. Door dit actiepunt ook hier op te nemen benadrukken we de verbinding tussen erfgoed- en cultuurbeleid.

2025-2027

In de erfgoedvisie (actiepunt 12.)

3

In voorbereiding. zie de Kadernota 2026

mogelijkheden om extra aandacht te besteden aan immaterieel erfgoed. 3.a

3.b

We hebben ook oog voor organisaties die geen structurele financiering ontvangen maar die samen een belangrijke bijdrage leveren aan het culturele aanbod zoals de kleinere musea.

3.a 1. Regelingen zijn opgesteld voor de podiumkunsten, voor amateurkunst, beeldende kunst, film en vormgeving, oor letteren en voor erfgoed. We stemmen bestaande en nieuw opgestelde subsidieregelingen binnen de ASV goed op elkaar af. De kleine musea ondersteunen we via de VMSD. Doordat zij ook aanspraak kunnen maken op deze eenmalige subsidies vergroten we hun mogelijkheden.

Q1 2026

Deze regelingen zijn in voorbereiding binnen een nieuwe verordening ‘Cultuur en Erfgoed’.

We versterken daar waar nodig de verschillende disciplines.

3.a 2. We vergroten het budget voor eenmalige subsidieaanvragen voor de podiumkunsten, voor amateurkunst, beeldende kunst, film en vormgeving, en voor letteren, onderzoek naar de eigen leefomgeving en erfgoed.

Q2 2025

In Cultuurvisie € 50.000 geraamd.

3.b 2. We onderzoeken en ontwerpen voor eenmalige subsidies een meer laagdrempelige aanvraagprocedure. Daarvoor moet de aanvraagprocedure worden aangepast.

Q3-4 2025

in voorbereiding binnen een nieuwe verordening ‘Cultuur en Erfgoed’.

3.b 3. We hebben een definitie voor de ‘dragende culturele instellingen’ opgesteld.

gereed

Per collegebesluit

3.b.4 We beschikken voor de culturele instellingen die we hiervoor aanwijzen, een begrotingspostsubsidie voor de duur van maximaal 4 kalenderjaren. We nemen hiervoor in de programmabegroting een passend budget op.

Q4 2025

De mogelijkheid tot instelling van begrotingspost-subsidies wordt nader uitgewerkt.

We streven naar meerjarige financiële ondersteuning voor de culturele basisinstellingen op het eiland.

4

in de Kadernota 2026 verschoven naar ambitie 4

4.a

4.b

5.

We ontwikkelen beleid voor kunst in de openbare ruimte

We stellen een eilanddichter aan

We hebben extra aandacht voor de jongerencultuur. Ook hun ideeën en uitingen verdienen een plek op het eiland.

4.a 1. We stellen een subsidieregeling in voor het exposeren en vervaardigen van kunst in de openbare ruimte (BKOR). We verstaan hieronder in de eerste plaats (semi-)permanente kunstwerken.

Q1 2027

4.a 2. We stellen een BKOR-visie op (kunst in de openbare ruimte, bestaanden beleid voor nieuwe kunstwerken) op met hulp van een expert dan wel bureau en betrekken de inwoners bij de keuze van kunstwerken en stellen hiervoor een procedure op in overleg met R&M.

Q3 2025

4.a 3. Voor onderhoud en conservatie van deze werken is een budget belegd bij “Kunstwacht”. In 2027 wordt beoordeeld of dit onderhoudsbudget vanaf 2027 nog afdoende is.

Q1 2027

Per collegebesluit

4.b 1 We stellen met behulp van een onafhankelijke jury en de participatie van de lokale bevolking een eilanddichter aan voor de duur van 2 jaar (met de intentie om daarna de volgende dichter aan te stellen).

Q2 2025

Per collegebesluit

4.b 2. We richten hiervoor een budget in.

Gereed

Per collegebesluit, uitvoering motie

5.1 We ontwerpen een aanvraagprocedure en benoemen een adviescommissie voor de beoordeling van fondsaanvragen.

Q2 2025

In voorbereiding, met inspraak

5

In voorbereiding. zie de Kadernota 2026

In voorbereiding Inspraakprocedure en begeleiding

Daarom ondersteunen we kleinschalige initiatieven met een jongerencultuurfonds.

5.2 We nemen hiervoor in de programmabegroting een passend budget op.

Q2 2025

In Cultuurvisie € 50.000 geraamd.

We blijven investeren in cultuureducatie, BLOEI! en betrekken (maak)plekken voor jongeren bij de discussie rondom de dorpshuizen en de (her)bestemming van kerken 6.

We organiseren binnen de gemeentelijke organisatie een halfjaarlijks intern beleidsoverleg cultuur, waarin we nadrukkelijk ook andere afdelingen en beleidsterreinen betrekken om informatie uit te wisselen en af te stemmen.

6.1 We verkennen en benoemen met een beperkte groep medewerkers de raakvlakken en gemeenschappelijke belangen (sociaal domein; onderwijs, jeugdbeleid, inclusie, gezondheid/preventie, erfgoed, cultuur, dorpshuizen, ruimte, subsidieloket, financiën, vergunningverlening, economie, toerisme en communicatie).

Vanaf Q3 2025

7.

We inventariseren de toegankelijkheid van maak- en presentatie-plekken - inclusief monumenten, dorpshuizen en kerken - voor (kleinere) culturele initiatieven en onderzoeken de mogelijkheden voor een cultureel tarief.

7.1 We starten hiervoor een intern onderzoek samen met Zeeland, gebruikers, dorpsraden en eventueel extern advies.

Vanaf Q4 2025

In Cultuurvisie incidenteel € 30.000 geraamd. Indeling nog te bepalen

8.

We stimuleren, faciliteren en ondersteunen een eilandbreed en interdisciplinair cultuuroverleg.

8.1 We doen dit 2x per jaar. De gemeente initieert maar het voorzitterschap is extern. Mogelijk zijn leden van de adviescommissie(s) hierbij betrokken.

1 juni

In voorbereiding

We stimuleren door middel van het cultuuroverleg een eiland brede afstemming van programmering

Zie 8.

9.

6

1 december

10.

11.

We vragen aan SESD om het in de etalage zetten van evenementen aan de hand van onder meer een website en een evenementenkalender, en zich daarbij ook toe te leggen op advies op maat voor culturele instellingen.

Culturele (vrijwilligers-) organisaties krijgen versterking op strategie en uitvoering van marketing en communicatie.

We actualiseren het museumbeleid en het beleid gericht op museale samenwerking.

11. 1 We leggen hiervoor een apart voorstel voor aan college en raad.

Q2 2025

In Cultuurvisie € 15.000 geraamd. In de begroting omgezet naar structureel € 10.000. Voorstel ‘cultuurvouchers’ voor instellingen (met promotiecampagne) wordt uitgevoerd door SESD.

Voorstel gereed Q3 2025

In Cultuurvisie € incidenteel 25.000

SESD heeft regie op de uitwerking van de cultuurvouchers door periodieke toekenningen.(2 inschrijfmomenten per jaar.) De juiste culturele instellingen worden door deze opzet aangesproken en bediend.

7

Cultuurbegroting 2025-2029 Toelichting bij de rubrieken N.B.: op diverse onderdelen vindt intern nog overleg en afstemming plaats over precieze inrichting of omschrijving, en/of wordt nog juridisch advies ingewonnen. In de Cultuurvisie die in de gemeenteraad reeds is vastgesteld is een raming opgenomen van benodigd extra budget bij de beleidsambities. In de Kadernota 2026 is een nadere financiële toelichting opgenomen van de wijze waarop deze raming is verwerkt in de voorliggende meerjarenbegroting.

1.

dragende culturele instellingen

De benaming ‘dragende instellingen’ is beschreven in ambitie 3 binnen de Cultuurvisie en uitgewerkt in 3.b.4 van het uitvoeringsprogramma. -

-

2a

Het college wijst deze instellingen aan en legt aan de raad een financieringsvoorstel voor. De aangewezen instellingen krijgen een begrotingspostsubsidie voor de duur van 4 jaar. Tussentijds kan de subsidie worden aangepast mits hierover met de instelling overeenstemming is bereikt tenminste in het jaar voorafgaand aan de voorgenomen aanpassing. De subsidieperiode gaat in op 1 januari van het jaar volgend op besluitvorming in de gemeenteraad. Voor de aangewezen instellingen wordt de subsidie voor de eerste 4 jaar vastgesteld op basis van het bedrag dat in 2025 door hen is aangevraagd, tenzij het college of de raad van dit voorstel afwijkt. Aan vaststelling van de subsidie voor het Watersnoodmuseum zal een evaluatie voorafgaan, in overleg met andere subsidiegevers en fondsen. De evaluatie wordt medio 2025 uitgevoerd. Vooralsnog is voor 2026 geen bedrag begroot. Wel wordt via een uitbreidingsinvestering in 2026 incidenteel een stelpost opgenomen. Niet uitgesloten is dat op basis van de evaluatie alsnog vanaf 2026 een bedrag moet worden gevoteerd. Dit zal apart aan de gemeenteraad ter beoordeling worden voorgelegd en is daarom niet in deze begroting opgenomen. Cultuurpodium Brogum kan worden aangewezen na de heropening, met ingang van 2027.

subsidieregeling beeldende kunst, film, audiovisuele en digitale kunst

Diverse organisaties en instellingen in de gemeente ontvangen op basis van hun aanvraag een subsidie vanuit het hiervoor geldende subsidieprogramma. Hierbij inbegrepen is ook de bijdrage aan het kunstevenement ‘Kunstschouw.’ -

Het begrote bedrag is gelijk aan de voor 2025 toegekende subsidies. Als beleidsintensivering wordt vanaf 2026 een jaarlijks bedrag toegevoegd voor eenmalige aanvragen en initiatieven van € 10.000,-- per jaar. Aanvragen hiervoor worden op de reguliere wijze (conform vereisten ASV) ingediend via het subsidieloket. Voor de beoordeling is een subsidieregeling vastgesteld door het college.

2b. subsidieregeling beeldende kunst in de openbare ruimte -

Als beleidsintensivering wordt vanaf 2027 een jaarlijks bedrag toegevoegd voor eenmalige aanvragen en initiatieven van € 65.000,-- per jaar. Deze beleidsintensivering is vastgelegd in ambitie 4 binnen de cultuurvisie en uitgewerkt in 4.a.1. van het uitvoeringsprogramma. Voor de beoordeling is een subsidieregeling vastgesteld door het college.

8

3.

subsidieregeling programmering podiumkunsten (aanbod)

Diverse organisaties en instellingen in de gemeente ontvangen op basis van hun aanvraag een subsidie vanuit het hiervoor geldende subsidieprogramma. -

-

4.

Het begrote bedrag is gelijk aan de voor 2025 toegekende subsidies. Voor nieuwe initiatieven die zich inmiddels bij ons hebben gemeld wordt vanaf 2026 een bedrag van € 20.000,-- opgenomen. Als beleidsintensivering wordt vanaf 2025 een jaarlijks bedrag toegevoegd voor eenmalige aanvragen en initiatieven van € 15.000,-- per jaar. Deze beleidsintensivering is vastgelegd in ambitie 3 binnen de cultuurvisie en uitgewerkt in 3.a.1. van het uitvoeringsprogramma. Aanvragen hiervoor worden op de reguliere wijze (conform vereisten ASV) ingediend via het subsidieloket. Voor de beoordeling is een subsidieregeling vastgesteld door het college.

subsidieregeling amateurkunst

Met deze subsidieregeling ondersteunen we de amateurkunst in onze gemeente. Dit komt terug in de ambities 1, 3 en 5 binnen de cultuurvisie. -

5.

We zetten voor de verenigingen (muziekkorpsen, koren etc) het bestaande beleid voort. Het begrote bedrag is gelijk aan de voor 2025 toegekende subsidies. Als beleidsintensivering wordt vanaf 2025 een jaarlijks bedrag toegevoegd voor eenmalige aanvragen en initiatieven van € 10.000,-- per jaar. Aanvragen hiervoor worden op de reguliere wijze (conform vereisten ASV) ingediend via het subsidieloket. Voor de beoordeling is een subsidieregeling vastgesteld door het college.

subsidieregeling kleine musea

Hier zetten we het bestaande beleid voort, in afwachting van de opstelling van een gemeentelijke museumvisie. Voor het onderzoek hiervoor is in 2025 (incidenteel) een post opgenomen waarvoor een raadsvoorstel wordt voorbereid.

6.

subsidieregeling letteren, erfgoed, historie en onderzoek leefomgeving

Dit is een nieuwe rubriek binnen ons cultuurbeleid, waaronder verschillende reeds bestaande organisaties en initiatieven worden samengebracht. -

Het hiervoor begrote bedrag is gelijk aan de voor 2025 toegekende subsidies. Als beleidsintensivering wordt vanaf 2026 een jaarlijks bedrag toegevoegd voor eenmalige aanvragen en initiatieven van € 10.000,-- per jaar. - Vanaf 2025 wordt in deze rubriek de ‘Eilanddichter’ ondergebracht. In een motie heeft de raad hiervoor € 10.000,-- beschikbaar gesteld. Dit initiatief is beschreven in ambitie 4 binnen de cultuurvisie en verder uitgewerkt in 4.b.1 van het uitvoeringsprogramma. - Voor de beoordeling en keuze van de Eilanddichter is een procedure opgesteld. We harmoniseren in 2025 de bovengenoemde regelingen en winnen nader advies in over een toekomstige verordening ‘Cultuur en Erfgoed’.

9

7.

fonds jongerencultuur, urban arts en jonge makers

Dit is een beleidsintensivering, beschreven in ambitie 5 binnen de cultuurvisie en verder uitgewerkt in 5.1. en 5.2 van het uitvoeringsprogramma -

-

8.

We stellen een fonds in, en hebben hiervoor een regeling en een aanvraagprocedure beschreven. Hierbij winnen we nog juridisch advies in. We stellen hiervoor een beoordelingscommissie in. Met ingang van 2026 voeden we dit fonds met € 20.000,-- per jaar. Uit het Fonds kunnen bijdragen voor meerdere jaren worden verstrekt. Middelen die na afsluiting van een kalenderjaar resteren worden toegevoegd aan het fonds, waarbij het totale volume nooit meer mag bedragen dan 125 % van de jaarlijkse bijdrage. We intensiveren daarnaast de investering in cultuureducatie gericht op jeugd en jongeren, door versterking van het programma BLOEI! en via een grotere bijdrage aan de werkzaamheden van KCE Oosterschelderegio in het onderwijs, tot in totaal € 15.000,-- op jaarbasis. Hier is samenhang met de doelen en middelen vanuit het beleidskader Sociaal Domein, o.a. via de SPUK-gelden, en met activiteiten van de bibliotheek en de muziekschool.

fonds grote en multidisciplinaire evenementen

Dit is een beleidsintensivering, beschreven in ambitie 1 binnen de cultuurvisie, en verder uitgewerkt in 1.2 van het uitvoeringsprogramma. -

9.

We stellen een fonds in, en hebben hiervoor een regeling en een aanvraagprocedure beschreven. Hierbij winnen we nog juridisch advies in. We stellen hiervoor een beoordelingscommissie in. Met ingang van 2027 voeden we dit fonds met € 60.000,-- per jaar. Uit het Fonds kunnen bijdragen voor meerdere jaren worden verstrekt. Middelen die na afsluiting van een kalenderjaar resteren worden toegevoegd aan het fonds, waarbij het totale volume nooit meer mag bedragen dan 125 % van de jaarlijkse bijdrage.

gemeenschappelijke regelingen, bibliotheek en kunsteducatie

Onze gemeente draagt bij aan samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regelingen, waarvan één provinciaal (de Zeeuwse Muziekschool) en twee regionaal (de Bibliotheek Oosterschelde en het Centrum voor Kunst- en Cultuureducatie Oosterschelderegio). De regeling Zeeuwse Muziekschool wordt momenteel herijkt en zal in de loop van dit of volgend jaar een andere vorm krijgen. Vooralsnog handhaven wij onze financiële bijdrage. De Bibliotheek Oosterschelde heeft niet alleen de ambitie, maar sinds kort ook de opdracht om zich ook actief in te zetten in het culturele veld en daarin een publieksfunctie te vervullen. Voor het muziekonderwijs is dat natuurlijk al vanzelfsprekend. In de begroting figureren de uitgaven aan deze gemeenschappelijke regelingen op het niveau dat hiervoor binnen de regelingen is vastgesteld. Van wijzigingen in de komende jaren wordt de raad natuurlijk tijdig op de hoogte gesteld. De VZG heeft bepaald dat de gemeenschappelijke regelingen in 2026 op hun begroting een aframing van 2,2 % moeten toepassen. Deze aframing is in onze begroting verwerkt.

Overige (terugkerende) uitgaven In deze rubriek hebben wij de volgende uitgaven ondergebracht:

10

-

-

De activiteiten van de Stichting Eilandmarketing die door middel van ‘vouchers’ direct advies en diensten beschikbaar stelt aan de culturele organisaties in de gemeente die daarop een beroep doen. Dit is beschreven in ambitie 10 binnen de cultuurvisie. Met ingang van 2025 reserveren we hiervoor een bedrag van € 10.000,-- per jaar; De organisatiekosten, ambtelijke ondersteuning en vergoedingen voor de beoordelingscommissie, vanaf 2025 een bedrag van €10.000,-- per jaar; Hier is, gelet op het ambitieniveau in de cultuurvisie, de overweging toegevoegd om voor beleidsadvisering en ondersteuning een beroep te doen op externe inhuur ter versterking van de beleidscapaciteit. Dit wordt in deze begroting gesteld op € 50.000,--.

Eenmalige uitgaven 2025 Tenslotte zijn er nog een drietal eenmalige uitgaven in 2025 te benoemen: -

-

Juridisch advies bij diverse aanpassingen in de subsidieregelingen en de verordening, te ramen op € 10.000,--. Een onderzoek naar de toegankelijkheid en de gebruiksmogelijkheden van monumenten, kerken en dorpshuizen; dit is beschreven in ambitie 7 binnen de cultuurvisie en zal in 2025 worden uitgevoerd. We ramen voor de uitvoering € 30.000,--. Een onderzoek naar / ontwerp voor een nieuw museumbeleid, beschreven in ambitie 11 van de cultuurvisie. Dit zal in een apart voorstel aan de raad worden voorgelegd. Een bedrag hiervoor is in de cultuurvisie geraamd op € 25.000,--.

Cultuurcoach De cultuurcoach zet vooral actief in op samenwerking tussen instellingen en het aanjagen van initiatieven. Mede daarvoor zijn in de verschillende rubrieken voor aanvragers en initiatiefnemers eenmalige middelen toegevoegd.

11

12

Het prijspeil voor alle bedragen is 1 mei 2025. Bedragen zijn vermeld exclusief indexering van subsidies nu of in de komende jaren.

13

Laan van St. Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Postadres: Postbus 5555 4300 JA Zierikzee T (0111) 452 000 E gemeente@schouwen-duiveland.nl W www.schouwen-duiveland.nl