2025.264 Bijlage 3 UPHL 2025 versie 24042025 (1469736)

Handhaving Leefbaarheid Uitvoeringsplan 2025 SchouwenDuiveland Afdeling/Cluster OW / Handhaving Leefbaarheid Opdrachtgever Pim van Dijk TEAMMANAGER Redacteur Albert Bruggeman PLOEGCHEF

Inhoudsopgave 1. 2.

3.

4. 5.

1

Inleiding............................................................................................................................................. 2 Wie handhaaft? ..................................................................................................................................... 2 Samenwerking met andere partners ............................................................................................ 3 Politie ...................................................................................................................................................... 3 Samenwerking tussen gemeenten ..................................................................................................... 3 Samenwerking met ander partners .................................................................................................... 3 Handhaven in de gemeente Schouwen-Duiveland.................................................................... 4 Organisatie van de Handhaving Leefbaarheid ................................................................................. 4 Keuzes in Handhaving ......................................................................................................................... 4 Werkwijze van handhaving ..................................................................................................................

4 Doorontwikkeling BOA ......................................................................................................................... 4 Toezicht leefbaarheid ........................................................................................................................... 5 Prioriteiten stellen ............................................................................................................................ 6 Handhavingstaken ................................................................................................................................ 6 Inzetplanning t.b.v. verkeer en leefbaarheid 2025 .................................................................. 10

1. Inleiding Toezicht en handhaving draagt bij aan het creëren van een leefbare en veilige gemeente voor onze inwoners en bezoekers. De gemeente Schouwen-Duiveland zet handhavers in voor het verbeteren van de leefbaarheid. Onder leefbaarheid verstaan we de mate waarin de fysieke en sociale omgeving als prettig, veilig, schoon en ordelijk wordt ervaren door inwoners, ondernemers en bezoekers. Deze leefbaarheid is belangrijk voor inwoners, toeristen en ondernemers. Parkeer- en verkeersoverlast, jeugdoverlast, vervuiling en verloedering van de openbare buitenruimte en dergelijke tasten de leefbaarheid in de samenleving aan. Daarnaast kent Schouwen-Duiveland als toeristische gemeente veel evenementen en andere activiteiten die eveneens van invloed zijn op de leefbaarheid. Het toezicht hierop is ook een taak van de handhavers. Vanuit integrale veiligheid wordt ook aandacht gevraagd voor het onderwerp ondermijning. Daarmee wordt bedoeld de vermenging van criminaliteit met de bovenwereld, zoals wanneer criminele activiteiten gebruikmaken van legale structuren in de samenleving. Handhavers vervullen hierin vooral een signalerende rol en zijn verantwoordelijk voor het aanpakken van excessen en overtredingen van wet- en regelgeving. Deze rol sluit goed aan bij een integrale aanpak.

Daarnaast worden er uren toegekend aan het up-to-date houden van de Wet politiegegeven (WPG) en de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

Wettelijk kader De handhavingstaken van de gemeente zijn voornamelijk gericht op de regels: • voor de leefbaarheid en veiligheid, • voor de gebouwde omgeving, en • persoonsgebonden regels Het handhavingsuitvoeringsplan 2025 beschrijft de volgende taken: • Wettelijke handhavingstaken in de openbare ruimte; • Toezicht op naleving van de Alcoholwet; • Handhaving op basis van diverse (bijzondere) wetten en gemeentelijke verordeningen; • Taken op het gebied van ondermijning, zoals het signaleren en tegengaan van criminele inmenging in de samenleving.

Wie handhaaft? De handhavers leefbaarheid werken vanuit de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB) en vanuit het strafrecht. Als toezichthouder en als buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA). De gemeente en de politie hebben een samenwerkingsafspraak waarin de taken rond strafrechtelijke handhaving zijn vastgelegd. Een aantal belangrijke taken zijn: • handhaving van de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV), • de Afvalstoffenverordening en • de handhaving van (betaald) parkeer- en verkeersovertredingen. In Schouwen-Duiveland worden handhavers in principe ingezet voor alle artikelen uit domeinlijst 1. Daarbij geldt dat het moet gaan om overtredingen die hinder, overlast of gevaar veroorzaken. Ook worden artikelen gehandhaafd als het College van B&W ze heeft aangewezen als prioriteit.

Handhavingsinstrumenten en Sancties De Algemene wet bestuursrecht (AWB) voorziet in regelingen voor het opleggen van bestuursrechtelijke sancties. Bestuursrechtelijke handhaving is het voorkomen, ongedaan maken of herstellen van een situatie die in strijd is met wettelijke voorschriften. In Schouwen-Duiveland is gekozen voor de (bestuurlijke) strafbeschikking voor overlastfeiten en Wet Mulder sancties, (deze feiten worden afgehandeld door het Centraal Justitieel Incassobureau). Daarnaast worden onder andere bij aanhangers, wrakvoertuigen of het te lang laten van recreatievoertuigen regelmatig bestuursdwang of een dwangsom toegepast. Bij de Alcoholwet is vooral de Bestuurlijke Waarschuwing en de Bestuurlijke Boete van toepassing, gebaseerd op het preventie- en handhavingsplan 2022-2025, met de daarbij behorende sanctiestrategie Alcoholwet. Handhaving is maatwerk!

2

2. Samenwerking met andere partners Een veilige en leefbare woonomgeving bereik je niet alleen. Handhavers werken daarom samen met verschillende partners, zowel binnen als buiten de openbare ruimte. Dit zijn zowel gemeentelijke als externe partijen, zoals de politie, andere handhavingsdiensten, vergunningverlening, reiniging, jeugdzorg, GGZ, woningcorporaties, de belastingdienst, sociale dienst, brandweer en de omgevingsdienst. Omdat handhavers op veel terreinen een signalerende rol hebben, is goede samenwerking essentieel. Ze lossen niet alles wat ze op straat tegenkomen zelf op, maar leggen verbindingen met de juiste instanties. Steeds vaker nemen handhavers actief deel aan diverse netwerken om leefbaarheid en veiligheid samen te verbeteren.

Politie De belangrijkste samenwerkingspartner van de handhavers is de politie. De politie en handhavers opereren immers in hetzelfde gebied waarbij de taken soms ook overlappen. De grens tussen openbare orde - veiligheid (politie) en leefbaarheid - veiligheid (handhaver) is in principe duidelijk, maar in de praktijk zijn situaties vaak overlappend. Politie en handhaving zijn dan ook afhankelijk van elkaar en om die reden is het voor beide partners van belang dat er een goede samenwerking plaatsvindt. Deze wederzijdse afhankelijkheid neemt alleen maar toe. Door professionalisering van de handhavers en omdat ze samen veel tijd doorbrengen op straat, hebben ze een belangrijke informatiepositie. Observaties van handhavers zijn bijvoorbeeld nuttig voor de politie in het kader van opsporing. De informatieposities van beide partners geven, wanneer goed benut, een compleet beeld van wat er op het gebied van veiligheid en leefbaarheid speelt in de gemeente. Door deze informatie te combineren, kan beter worden bepaald waarop moet worden ingezet om de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente te bevorderen. Iedereen draagt vanuit de eigen rol bij, en daarbij wordt gebruikgemaakt van elkaars kracht en bevoegdheden. De samenwerking vindt plaats op basis van gelijkwaardigheid. Er is immers een gemeenschappelijk doel, waaraan ieder vanuit zijn eigen rol een bijdrage levert.

Samenwerking tussen gemeenten De Zeeuwse gemeenten hebben een samenwerkingsovereenkomst (convenant) gesloten. Waarmee handhavers ook buiten de eigen gemeentegrenzen kunnen worden ingezet. Ook met de Zuid-Hollandse gemeente Goeree-Overflakkee is zo’n overeenkomst afgesloten. Zodat handhavers elkaars grondgebied kunnen betreden en ondersteunen waar nodig.

Samenwerking met ander partners De samenwerking met andere (geüniformeerde) handhavingsdiensten, zoals de RUD Zeeland, Connexxion en anderen, is nog geen vanzelfsprekendheid. We merken dat deze samenwerking de laatste jaren verder afneemt. Dit komt vooral door personeelstekorten, zowel bij onze eigen organisatie als bij onze samenwerkingspartners. We moedigen handhavers actief aan om mee te doen aan actiedagen met onze samenwerkingspartners.

3

3. Handhaven in de gemeente SchouwenDuiveland Organisatie van de Handhaving Leefbaarheid De handhavingsorganisatie is ondergebracht bij de afdeling Openbare Werken, cluster Integrale veiligheid en Handhaving. Het team Handhaving leefbaarheid vormt de eenheid waarmee de verdere ontwikkeling en kennisborging ten aanzien van handhaving in de openbare ruimte wordt gerealiseerd. Binnen het team werken een ploegchef, senior handhavers en medior handhavers. De formatie is op dit moment 9 FTE, en daarnaast een gedeelte inhuur. We willen dit in 2025 omvormen naar een team van handhavers dat volledig in eigen dienst is.

Keuzes in Handhaving We beschikken niet over oneindige handhavings- en toezichtcapaciteit. Daarom moeten we keuzes maken over de inzet. Aan de hand van de geformuleerde en door het college van B&W bekrachtigde prioriteiten wordt bepaald op welke onderwerpen en problemen wordt gehandhaafd.

Werkwijze van handhaving Surveillance doen de handhavers leefbaarheid lopend, fietsend of met de auto. Doelstelling is dat de handhavers zichtbaar aanwezig zijn in de openbare ruimte en ze interactie hebben met inwoners, ondernemers en bezoekers binnen de gemeente. In de doorontwikkeling van de handhavers leefbaarheid is het wenselijk dat hun informatiepositie verbetert. Zij behoren te weten wat er speelt in de wijken en kernen en zijn aanspreekbaar voor iedereen, daarom is er eind 2023 gestart met het wijkgericht werken door onze wijkboa’s, echter door personele wijzigingen is er beging 2025 een tijdelijke stop gezet op het wijkgericht werken. De spreekuren zijn ook beëindigd in januari 2025, het aantal bezoekers op deze spreekuren waren te laag om er mee door te gaan. We zullen daarom weer de connecties zoeken met dorp/stadsraden om er achter te komen wat er leeft in de wijk.

Doorontwikkeling BOA Opleiding en ontwikkeling We zijn stagelocatie voor drie opleiders, zodat we aankomende handhavers de ruimte kunnen geven om ervaring op te doen en zich te ontwikkelen binnen het vak. Bevoegdheden en professionalisering De bevoegdheden voor het bekeuren van kleine verkeersovertredingen maken inmiddels standaard deel uit van ons takenpakket. Daarnaast loopt de aanvraagprocedure voor de wapenstok, al gaat dit traject minder snel dan gehoopt. We streven ernaar deze in 2025 af te ronden. Personele inzet In 2025 nemen we afscheid van onze inhuurpartner. Vanaf dat moment zetten we alleen nog handhavers in die in vaste dienst zijn bij de gemeente. Materieel Ons wagenpark is recent uitgebreid met een tweede elektrisch voertuig. Deze zal medio mei in gebruik worden genomen.

4

Toezicht leefbaarheid Het voorkomen van onveiligheid (gevoelens) en regie voeren op het lokaal veiligheidsbeleid is afgelopen decennia steeds meer een taak van de gemeente geworden. Het voorkomen van overlast in brede zin en het vergroten van de bewustwording over veiligheid bij bewoners en toeristen blijven belangrijke taken voor de handhavers. Daarnaast blijven zij alert op signalen van situaties die de leefbaarheid aantasten, en bouwen ze hun rol hierin verder uit. Dit alles kan de handhaver niet alleen. Steeds meer wordt de handhaver de vooruitgeschoven post van de gemeente die de onveiligheidsignalen herkent en rapporteert. Met andere afdelingen van de gemeente en overige diensten worden de problemen aangepakt. Komende jaren zal deze ontwikkeling zich doorzetten en wordt de handhaver nog meer toegerust om die (vernieuwende) taken op te pakken.

In het laatste kwartaal van 2024 is de bevoegdheid van de eerder gelopen pilot op de kleine verkeersovertredingen toegevoegd aan het handhavingsarrangement. Hierdoor kunnen de handhavers weer optreden tegen het gebruik van de mobiele telefoon op de fiets, het lopen of fietsen door het rode verkeerslicht of het fietsen zonder verlichting, op deze manier kunnen de handhavers een bijdrage leveren aan de verkeersveiligheid. De handhavers worden steeds vaker opgeroepen door de meldkamer van de politie om te ondersteunen bij verschillende situaties. Denk bijvoorbeeld aan het regelen van verkeer bij een ongeval of het helpen bij het invullen van een schadeformulier. Daarnaast merken we dat de meldkamer steeds vaker meldingen met prioriteit 3 (meldingen over leefbaarheid) direct doorzet naar de handhavers. In 2024 zijn er ongeveer 255 van zulke meldingen door de handhavers afgehandeld.

5

4. Prioriteiten stellen Het team handhaving heeft veel taken en er bestaat ook een toenemende vraag op de inzet van handhaving. We ontkomen er niet aan om te prioriteren. Bij het prioriteren van de handhavingstaken maken we beleidsmatige en bestuurlijke keuze op basis van de prioriteiten in het collegeprogramma, het integraal veiligheidsbeleid en onze wettelijke taken. Handhavingsverzoeken van (keten)partners voor 2025 Afdeling Openbare Werken: Uitvoeringsbedrijf Openbare Ruimte Handhaving op: • Zwemmen in de haven Vergunningverlening Handhaving op: • Toezicht op carbid • Toezicht op evenementen (opbouw • Conform vergunning) • Controle op Alcohol art 35 Gemeentelijke regionale samenwerking Samenwerken in handhaving op: • Gezamenlijk of voor elkaar optreden op de grensoverschrijdende gebieden. • De mogelijkheid tot samenwerking en uitwisseling bij de controle van de Alcoholwet. • De mogelijkheid met betrekking tot de samenwerking bij grote evenementen of bij bepaalde problematiek (vuurwerkoverlast). • Gezamenlijke diensten met de RUD Zeeland in het hoogseizoen

Handhavingstaken Hieronder een globale opsomming van alle taken van de handhavers leefbaarheid.

6

Prioriteit 2025 Attentie tijdens dienst

Onderwerp

Toelichting handhavingstaak

Uren

Toezicht uitgaansgebieden

800

Geplande activiteit

toezicht op de alcoholwet administratief en juridisch

1433

2233

Speerpunt Iedere dienst

Verkeershandhaving

Op het uitgaansgebieden doormiddel van het houden van toezicht In dit toezicht wordt o.a. meegenomen: - Alcohol op straat - Naleving Alcoholwet (leeftijdsverstrekking) - Leefbaarheid in en rond horecaconcentratie Voorkomen van vernielingen Ten behoeve van het toezicht op de alcoholwet is tevens 1433 uur beschikbaar vanuit het cluster IVH voor administratieve en juridische ondersteuning van de handhaving leefbaarheid. Betreft het handhaven van kleine verkeersovertredingen. De BOA’s worden o.a. voor de volgende feiten: negeren van het rode verkeerslicht (lopend of fietsend), geen fietsverlichting voeren, het vasthouden van een mobiel apparaat op de fiets.

Totaal opgeteld 800

600

2833

7

Speerpunt Iedere dienst

Toezicht (overlast) jeugd -voornamelijk uitgevoerd door de jeugdboa

Speerpunt Iedere dienst

Overlast door verkeer Parkeeroverlast/ regulering, wegsleepregeling, aanhangwagens en caravans (Zie toelichting hoofdstuk 8) controle op het afvalbeleid

Betreft algemeen toezicht op jeugd (overlast). Met name overlast gevende groepen (in eventueel wisselende samenstelling) die telkens weer in beeld komen bij politie, handhaving, burgers en ondernemers. Doorlopende verkeersregulering, bestrijden van verkeersoverlast op basis verkeerswetgeving en APV.

1000

3833

2000

5833

Tegengaan van zwerfafval, het aanbieden van huishoudelijk afval in openbare afvalcontainers, het opsporen van afvaldumpingen Toezicht op leefbaarheids- en APV overtredingen

450

6283

800

7083

Attentie tijdens dienst

Toezicht op leefbaarheids- en APV overtredingen (Zie toelichting hoofdstuk 8)

Attentie tijdens dienst of gepland Attentie tijdens dienst of actie naar aanleiding van een melding

Vandalisme bestrijding

Tegen gaan van vernielingen, bekladding etc.

450

7533

Overlast gevende personen en groepen en personen met verward gedrag

Aanpak van overlast die de leefbaarheid verstoren

450

7983

Attentie tijdens dienst of geplande activiteit

Recreatie

In het hoogseizoen dat er veel toerisme is op Schouwen-Duiveland:

650

8633

Attentie tijdens dienst of melding Geplande activiteit Attentie tijdens dienst of melding Attentie tijdens dienst Geplande activiteit

Overlast door honden

250

8883

Toezicht op het te vroeg afsteken van vuurwerk Signaleren van situaties en communiceren met de ketenpartners, het rijden van politiemeldingen, huisontruimingen, kleinschalig toezicht omgevingswet Toezicht houden en signaleren van misstanden betreffende dierenwelzijn.

150

9033

650

9683

100

9783

100

9883

Actie naar aanleiding van een melding

Basisregistratie controle, aanpak adreskwaliteit en

Preventietaken in het kader van onder meer Veilig Wonen, Veilige Bedrijfsterreinen en winkelgebieden. Toezicht en onderzoek op de basisregistratie personen, maar ook tegen gaan van illegale recreatiebewoning

350

10.183

Vuurwerk Dienstverlening aan inwoners, interne en externe partners Dierenwelzijn

Deelname aan preventieve acties

- Reguleren verkeer - Bestrijden illegale recreatie - Bewaken leefbaarheid/veiligheid Handhaven van APV betreffende loslopende honden en bestrijding hondenpoep

Attentie tijdens dienst Geplande activiteit Attentie tijdens dienst Geplande activiteit of actie naar aanleiding van melding Geplande activiteit

Attentie tijdens dienst

Geplande dienst

Geplande dienst Geplande dienst

illegale recreatiebewoning Ondermijning

Toezicht evenementen Ad-hoc problematiek

Toezicht leefbaarheid strand

Overstand op campings

Toezicht op dichtgezette terrassen en reclame-uitingen op gebouwen en monumenten Wijkgericht werken

WPG/AVG Scanauto

Signalering ondermijning en (on)geplande controles

500

10.683

Toezicht op vergunningsvoorwaarden bij evenementen Onverwachte, belangrijke en niet uitstelbare zaken met invloed op leefbaarheid, veiligheid etc. Strandtoezicht op APV etc. en samenwerking met SRB/ RUD op het strand en duingebied, inclusief de duinovergangen en toegangswegen.

650

11.333

2950

14.283

300

14.583

40

14.623

200

14.823

1100

15.923

500

16.423

250

16.673

Een paar keer per jaar controleren, bij voorbeeld tijdens het Hemelvaart weekend en 2 of 3 keer tijdens het hoogseizoen. Hiertoe zouden we 40 uur kunnen reserveren exclusief tijd voor de noodzakelijke instructie. Ondanks dat dit in principe bouwtoezicht is, kunnen de collega’s van leefbaarheid ook een bijdrage aan leveren. Zo zouden zij bijvoorbeeld een inventarisatie kunnen doen en zaken daarbij op foto vastleggen De handhavers in dienst van de gemeente Schouwen-Duiveland hebben een wijk toebedeelt gekregen en zijn zodanig aangewezen als wijk-Boa, om contact te kunnen onderhouden met o.a. ondernemers en ketenpartners Up to date houden van de WPG/AVG stukken Het onderzoeken van de mogelijkheden voor een scanauto

Subtotaal handhaving leefbaarheid uren exclusief fiscaal en scheef wonen Attentie Fiscaal parkeren Toezicht op fiscaal parkeren tijdens dienst of gepland Gepland Scheef wonen Toezicht op gebruik en BRP controles. en ongepland Gepland Landelijke Aanpak Landelijk gezien is de LAA verplicht Adreskwaliteit gesteld aan de gemeentes. In 2025 zal de gemeente Schouwen-Duiveland dan ook gaan deelnemen aan deze controles. Bij verschillende overheidsinstanties kunnen er signalen binnenkomen waardoor een bepaald adres interessant wordt. Het kan hierbij om de volgende signalen gaan:

5500

2866

960

*Per maand zullen de controles ongeveer een capaciteit van 80 uur vragen. (inclusief de administratie) Totaal aantal inzetbare handhaving leefbaarheid uren in 2025

8

29.652

Samengevat omvat deze lijst met activiteiten een aanzienlijk gedeelte van de taken die in de Beleidsregels Buitengewoon Opsporingsambtenaar aan handhavers in de openbare ruimte (domeinlijst 1) zijn toegekend. Het gegeven dat handhavers voor alle bovenstaande taken worden ingezet, toont aan dat het noodzakelijk is om keuzes te maken, gelet op de beschikbare formatie van de Handhavers leefbaarheid. Denk hierbij aan ad-hoc zaken zoals meldingen, negatieve ontwikkelingen op leefbaarheid etc. Het surveilleren (zichtbaarheid) op straat is het overigens het omvangrijkste product van handhaving en omvat het handhaven van alle excessen op het gebied van de bovengenoemde activiteiten en het signaleren en observeren ten behoeve van onze samenwerkingspartners. De basisinzet op straat vindt plaats in twee diensten van 8 uur, 7 dagen in de week. De inzettijden kunnen variëren afhankelijk van het seizoen, maar zijn over het algemeen tussen 7:00 en 04:00 uur, waarbij er voornamelijk in de horeca s’ nachts wordt gewerkt. De beschikbare uren worden naar afweging van prioriteiten ingezet. Invoegen tabel rooster week laag en hoog seizoen

9

5. Inzetplanning t.b.v. verkeer en leefbaarheid 2025 Inzet handhaving 2025 Ploegchef Senior Boa

FTE per jaar Inhuur per jaar

1 fte

2 fte

Medior handhaver

Inspecteur strijdig gebruik

Toezichthouder / fiscalist

Inspecteur Alcoholwet

8 fte*

2 fte

1 fte

0,8 fte

5500 uur

*Vaste formatie FTE is 1433 uur

Team Handhaving leefbaarheid Het team handhaving heeft momenteel een vacature tot medior-boa, wij merken hierin een krapte op de arbeidsmarkt van goed geschoold personeel. Inclusief de vacature ruimte bestaat het team handhaving leefbaarheid uit 9FTE, deze staan verder los van het aantal in te huren uren.

10