Document · PDF

2025.248 Bijlage 1 250602 Onderwijsakkoord (1495216)

Gemeenteraad 26 juni 2025, gemeente Schouwen-DuivelandBij agendapunt: Ingekomen stukken5.398 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Onderwijsakkoord

kinderopvang en onderwijs Schouwen-Duiveland 2025- 2028 Onderstaande partijen:          

Stichting Kibeo Stichting Prisma Vereniging tot bevordering van het christelijk onderwijs te Bruinisse Stichting tot het verstrekken van onderwijs op Gereformeerde Grondslag uitgaande van de Gereformeerde Gemeente in Nederland Vereniging tot het verstrekken van basisonderwijs op reformatorische grondslag te Oosterland Vereniging VCPOZ Stichting Obase Vereniging Lithora Stichting VOOR Gemeente Schouwen-Duiveland

Waarom een onderwijsakkoord? Op Schouwen-Duiveland willen onderwijs, kinderopvang en de gemeente het best denkbare onderwijs organiseren. Daarvoor houden we kwalitatief hoogwaardige voorzieningen op het gebied van kinderopvang, primair onderwijs en voortgezet onderwijs in stand. Dat doen we zo thuisnabij mogelijk. Om de kwaliteit te waarborgen zorgen we voor goede werkafspraken binnen de educatieve kolom, tussen kinderopvang en basisscholen (Integrale Kind Centra) en tussen primair en voortgezet onderwijs (hierna ook wel ‘po’ en ‘vo’), met het oog op een doorlopende ontwikkellijn voor kinderen en jongeren op het eiland. Omdat er voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren meer nodig is dan alleen goed onderwijs, werken we waar mogelijk samen, met aanbieders van culturele en sportieve activiteiten, en organisaties op het gebied van maatschappelijk werk, jeugdzorg, gezondheid en veiligheid. Omdat we niet vrijblijvend en duurzaam willen samenwerken leggen we ons commitment aan ‘het best denkbare onderwijs op Schouwen-Duiveland’ vast in een Onderwijsakkoord voor de periode 2025-2028.

Wat gaan we doen? Binnen het Onderwijsakkoord 2025-2028 willen we met elkaar samenwerken aan de volgende speerpunten: 1. Een doorlopende ontwikkelingslijn van de voorschoolse periode tot en met het voortgezet onderwijs door de vorming van Integrale Kindcentra (hierna: IKC) en afstemming tussen po en vo, met name rondom de overgang van leerlingen van het primair naar het voortgezet onderwijs. 2. Een brede, gezonde en veilige ontwikkeling van kinderen en jongeren in samenspraak met maatschappelijke organisaties, die kunnen bijdragen aan educatie en ondersteuning van kinderen en jongeren. 3. Inclusieve kinderopvang en inclusief onderwijs. 4. De eigentijdse, toekomstbestendige huisvesting van kinderopvang en scholen voor primair en voortgezet onderwijs.

Speerpunt 1: doorlopende lijn van ontwikkeling

We weten uit onderzoek dat de overgangen tussen kinderopvang en primair onderwijs en de overgang tussen primair en voortgezet onderwijs risicovol kunnen zijn voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren, wanneer de betrokken partijen met elkaar onvoldoende afspraken maken in het belang van de doorlopende ontwikkeling van kinderen en jongeren. Binnen het speerpunt ‘Doorlopende lijn van ontwikkeling’ onderscheiden we twee hoofdlijnen van activiteiten: 1.1 IKC-ontwikkeling met het oog op de doorlopende ontwikkeling van kinderen van 0-13 jaar (voorschoolse periode – primair onderwijs). 1.2 Afstemming primair onderwijs – voortgezet onderwijs met het oog op een warme overdracht en zachte landing van basisschoolkinderen binnen het voortgezet onderwijs. Speerpunt 1.1: IKC-ontwikkeling  Schoolbesturen en kinderopvang zorgen voor een gemeenschappelijke visie op IKC-ontwikkeling, die richtinggevend is bij de visie- en planontwikkeling binnen schoolbesturen en kinderopvang, en die tevens dient als inhoudelijke onderlegger voor het overleg tussen gemeente, schoolbesturen en kinderopvang over het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Deze visie is in de aanloop naar het Onderwijsakkoord al opgesteld door de vertegenwoordigers van de schoolbesturen po en vo, de kinderopvang en de gemeente.

En vanwege de richtinggevende status met betrekking tot het IHP gecombineerd met een visie op inclusief onderwijs en inclusieve kinderopvang. De visienotitie is opgenomen in de bijlage bij het Onderwijsakkoord.  Elk schoolbestuur – voor zo ver nog niet gedaan – stelt zijn eigen visie vast in samenwerking met de kinderopvang binnen de smaken 3, 4 of 5 uit het ‘vijf-smaken-model’ van Kibeo en geeft daarbij een uitwerking aan in ieder geval 2 smaken.  Iedere basisschool op Schouwen-Duiveland ontwikkelt samen met de kinderopvang een eigen visie op het zijn van een eigen integraal kindcentrum en stelt samen met de kinderopvang een werkplan op vanuit deze gezamenlijke IKC-visie. De inkleuring van een integraal kindcentrum is maatwerk. Het kan van locatie tot locatie verschillen, maar is altijd een inkleuring vanuit smaak 3, 4 of 5 uit het ‘vijf-smaken-model’.  De IKC-plannen van schoolbesturen en kinderopvang worden in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) van de gemeente Schouwen-Duiveland vertaald in een bouwplan met bijbehorende investeringsopgave (zie ook bij speerpunt 4 en de bijlage bij het Onderwijsakkoord).  Onder regie van Kibeo stellen de schoolbesturen een waarborgingsdocument vast, waarin de minimum kwaliteitseisen voor IKC worden gedefinieerd.

 Bovengenoemde inspanningen hebben een intrinsieke waarde, maar zijn tevens bedoeld om het bereik van opvang in de voorschoolse periode te vergroten van 80% (2024) in de richting van 100% (2028). Speerpunt 1.2: afstemming primair onderwijs – voortgezet onderwijs De afstemming tussen po en vo bestaat uit de volgende activiteiten:  Po-besturen en het Pieter Zeeman Lyceum bereiden leerlingen uit groep 7 en 8 van basisscholen op het eiland voor op de werkwijze en didactiek van het voortgezet onderwijs, meer in het bijzonder van de werkwijze in de brugklas.

 



Hierbij is bijzondere aandacht voor het leren plannen en organiseren, waarbij leerlingen inzicht krijgen in het gebruik van hulpmiddelen als een agenda, een digitale planner en effectieve leerstrategieën. Leerkrachten uit de bovenbouw van het po en de brugklas van het PZL gaan op twee momenten met elkaar in gesprek op leerlingenniveau om te zorgen voor een warme overdracht en zachte landing van leerlingen binnen het voortgezet onderwijs: 1x voorafgaand aan de overgang naar het voortgezet onderwijs, en 1x na afloop van de eerste periode in de brugklas. Leerkrachten uit de bovenbouw van het po en de onderbouw van het PZL gaan kennis en ervaring uitwisselen over de didactische en pedagogische werkwijze van elkaars scholen, met name op het gebied van differentiatie en onderwijs en begeleiding van leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Zowel binnen het po als binnen het vo op Schouwen-Duiveland is er een specifiek aanpak voor het onderwijs aan hoogbegaafden. Waar het po kiest voor een aanpak met plusklassen, kiest het PZL voor een aanpak waarin de aanpak breder en anders is dan binnen de plus-klassen binnen het po. De betrokken po-scholen (waaronder Vitruvio) en het PZL verkennen of ze de aansluiting tussen het hoogbegaafdenonderwijs in het po en vo kunnen verbeteren en waar ze van elkaar kunnen leren om de huidige aanpak te versterken.

Een verdergaande vorm van afstemming tussen po en vo kan zijn beslag krijgen in een zogenaamd ‘Tienercollege’, waarin po en vo samen een doorlopende leerlijn voor het onderwijs aan 10-14-jarige leerlingen inrichten. In 2022 hebben Lithora, Obase en het PZL een visienotitie opgesteld onder begeleiding van RPCZ. Deze visienotitie vraagt om een update en een haalbaarheidsonderzoek om een go/no-go-beslissing te kunnen nemen. Waarbij wordt ingegaan op nut, noodzaak en wenselijkheid van een Tienercollege op Schouwen-Duiveland. Op dit moment bezoeken circa 500 leerlingen in de vo-leeftijd een school buiten het eiland. Dit betreft voornamelijk leerlingen met een reformatorische geloofsovertuiging. Het merendeel van deze leerlingen gaat naar school in Goes (Calvijn College) en Middelharnis (CSG Prins Maurits). Vanuit de gezamenlijke schoolbesturen en de gemeente leeft de wens om de mogelijkheid te verkennen van een nevenvestiging van de CSG Prins Maurits en/of het Calvijn College, zodat ook reformatorische leerlingen thuisnabij naar school kunnen gaan en er voor alle leerlingen gemakkelijker afspraken te maken zijn over een doorlopende lijn tussen po en vo. De reformatorische schoolbesturen van het primair onderwijs nemen het voortouw bij het onderzoeken van deze mogelijkheid.

Speerpunt 2: brede, gezonde en veilige ontwikkeling van kinderen en jongeren

Onderwijs, kinderopvang en ouders/verzorgen kunnen het niet alleen. ‘It takes a village to raise a child’, zo luidt een oud Afrikaans gezegde. Voor een brede, veilige en gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren willen we binnen het Onderwijsakkoord samenwerken met maatschappelijke organisaties en bedrijven die hieraan bij kunnen dragen. Binnen dit speerpunt onderscheiden we de volgende activiteitenlijnen: 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

BLOEI! Leesbevordering met ondersteuning van de bibliotheek Samenwerking voortgezet onderwijs – bedrijfsleven Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Inzet van ondersteuningsteams Versterking verbinding kinderopvang, onderwijs en gemeentelijke jeugdzorg

Speerpunt 2.1: BLOEI!  Binnen het programma BLOE! kunnen kinderen zich sinds het schooljaar 2022-2023 inschrijven voor naschoolse activiteiten binnen of in de omgeving van hun school. Iedere school beschikt over een ambassadeur/aanspreekpunt voor BLOEI! Het gaat bij BLOEI! om zeer uiteenlopende activiteiten op het gebied van muziek, sport, beeldende kunst, podiumkunst, materiaalbewerking en sociale weerbaarheid. In totaal zijn hier ruim 30 organisaties betrokken en gaat het om meer dan 100 verschillende naschoolse activiteiten.  In totaal nam in 2023 circa 28% van de basisschoolkinderen op Schouwen-Duiveland deel aan één of meer basisschoolactiviteiten in 2023. Het streven is om binnen de looptijd van het nieuwe Onderwijsakkoord het bereik bij kinderen in de basisschoolleeftijd verder te vergroten.

 

Binnen het voortgezet onderwijs lukt het nog minder goed om leerlingen te bereiken met naschools aanbod. In de komende periode zoeken we samen met de Jongerenwerkgroep BLOEI! en het PZL naar mogelijkheden om het bereik onder jongeren in de voortgezet onderwijs leeftijd te vergroten. Op dit moment is de financiering van BLOEI! door de gemeente Schouwen-Duiveland gewaarborgd tot en met 2027. De gemeente Schouwen-Duiveland neemt een inspanningsverplichting op zich om tijdig te zoeken naar structurele financiering voor BLOEI! in de jaren vanaf 2028.

Speerpunt 2.2: leesbevordering met ondersteuning van de bibliotheek  In samenwerking met de bibliotheek vinden er op alle scholen op Schouwen-Duiveland al enige jaren activiteiten plaats gericht op leesbevordering. Regelmatig en actief lezen verruimt het wereldbeeld van kinderen en jongeren en is belangrijk in de strijd tegen analfabetisme.  In de komende jaren gaan we door met de leesbevordering vanuit de bibliotheek. Hierbij wordt gebruik gemaakt van leesconsulenten, ‘VIP-arrangementen’ en komen ook schrijvers op school. Daarbij willen de scholen in samenspraak met de bibliotheek de beweging maken van leesbevordering naar leesplezier, zodat lezen ook buiten school steeds leuker en vanzelfsprekender wordt. Daarmee hopen we het leesplezier onder kinderen en jongeren te vergroten (in 2023 vindt 68% van de jongens op Schouwen-Duiveland lezen ‘erg leuk’ of ‘best leuk’ en 74% van de meisjes).  Naast de beweging van leesbevordering naar leesplezier willen de schoolbesturen samen met de bibliotheek verkennen of en op welke manier de scholen benut kunnen worden als uitleenlocatie (met circulerende collectie). Speerpunt 2.3: samenwerking voortgezet onderwijs-bedrijfsleven  De samenwerking tussen het Pieter Zeeman Lyceum en het bedrijfsleven op het eiland is een bestaande activiteit uit het vorige Onderwijsakkoord.

Doel van de samenwerking is om jongeren door middel van uiteenlopende activiteiten kennis te laten maken met vitale economische sectoren en bedrijven op het eiland en hiermee bij te dragen aan het behoud van jong talent voor de bedrijven en organisaties op Schouwen-Duiveland.  Voor het organiseren van ontmoetingen en activiteiten tussen leerlingen en bedrijven zet PZL met behulp van een gemeentelijke subsidie - een bedrijvenmakelaar in.  Het zwaartepunt binnen de huidige activiteiten concentreert zich op de hospitality-branche. Hierbij is met name de Hospitality Hub belangrijk. Binnen de hub werken Scalda, PZL, hospitalityondernemers en gemeente samen. Onder andere is een doorlopende leerlijn vmbo-mbo ingericht in samenwerking tussen Scalda en het PZL.  PZL onderzoekt in de komende periode samen met Scalda, gemeente en werkveld de mogelijkheden voor verbreding van het activiteitenaanbod naar andere bedrijven en branches. Speerpunt 2.4: Opgroeien in een Kansrijke Omgeving  In 2022 is de gemeente Schouwen-Duiveland gestart met ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)’. Doel van OKO is om op basis van cijfers over de lokale jeugd te werken aan gezonde en gelukkige jongeren en te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of roken.

De aanpak, gebaseerd op het IJslandse preventiemodel, wordt door de gemeente uitgevoerd, samen met partners uit de gemeente die betrokken zijn bij opgroeiende jeugd.  De gemeente Schouwen-Duiveland werkt binnen de OKO-benadering samen met de GGD, ouders, scholen en verenigingen. Binnen OKO zijn 4 werkgroepen actief: school, gezin, vrije tijd en leeftijdgenoten. De gemeente vraagt in de komende periode aan iedere werkgroep om een uitvoeringsprogramma te maken. Specifiek binnen de werkgroep Onderwijs staat de vraag centraal op welke manier scholen kunnen bijdragen aan OKO en op welke manier OKO in beleid, onderwijs en begeleiding kan worden verankerd.  Binnen een zusterprogramma van OKO, SD Vitaal, werkt de gemeente samen met Prisma, Lithora en CBS Op Dreef, aan de stimulering van sport en bewegen binnen en buiten het onderwijs. In de komende jaren wordt onderzocht of en hoe SD Vitaal verbreed kan worden naar andere scholen en besturen.  Een specifiek actiepunt waar het PZL zich sterk voor maakt vanuit de OKO-benadering is het rookvrij maken van het Hatfieldpark bij de school. PZL en gemeente gaan samen verkennen of en op welke manier een rookvrij park mogelijk wordt.

Speerpunt 2.5: inzet van ondersteuningsteams  In het lopende schooljaar 2024-2025 beschikken alle scholen op Schouwen-Duiveland over een ondersteuningsteam met vaste contactpersonen. De inzet van de teams is gericht op het bieden van snelle en laagdrempelige hulpverlening (licht, ambulant, preventief karakter: jeugdgezondheidszorg, leerplicht en schoolmaatschappelijk werk). De intensiteit van de ondersteuningsteams per school varieert. Doel van de ondersteuningsteams is om mogelijke problemen in gezinnen met een ondersteuningsbehoefte tijdig te signaleren en daarmee zwaardere vormen van ondersteuning of gemeentelijke jeugdhulp te voorkomen.  In de komende periode gaan de gemeente en de schoolbesturen met elkaar verkennen op welke manier het mogelijk is om (a) de ondersteuningsteams op alle scholen regelmatig en structureel bij elkaar te laten komen, (b) de mogelijkheden voor consultatie vanuit de schoolteams en daarmee preventie te vergroten, en (c) een goede verbinding te maken met de ‘Stevige Lokale Teams’ in de wijken, die tevens gaan fungeren als toegang tot gemeentelijke jeugdhulp. Speerpunt 2.6: versterking verbinding kinderopvang, onderwijs en gemeentelijke jeugdzorg  Kinderopvang en scholen zijn de belangrijkste vindplaatsen voor signalen dat er in de omgeving van kind of jongere extra hulp, aandacht of ingrijpen nodig kan zijn.

Signalerend vermogen binnen kinderopvang en scholen en kennis over de meldcode is daarom van groot belang. Een eerste plaats om dit soort signalen te bespreken wordt gevormd door de ondersteuningsteams. Het is belangrijk dat deze teams een goede verbinding hebben met zwaardere vormen van ondersteuning, hulp en zorg, die bereikbaar zijn via de Lokale Sterke Teams in de wijken. Vanuit de gemeente en de werkgroep VOJO (verbinding onderwijs jeugdzorg en opvang) worden in de komende periode nadere voorstellen gedaan voor verdere versterking van de verbinding tussen kinderopvang, onderwijs en gemeentelijke jeugdzorg.

Speerpunt 3: inclusieve kinderopvang en inclusief onderwijs

We willen voor alle kinderen, ongeacht aanleg, etniciteit, religie geaardheid of talent zo veel mogelijk thuisnabij onderwijs en kinderopvang bieden. Tegelijkertijd komen we uit een lange traditie waarin kinderen en jongeren met een specifieke onderwijsbehoefte (lichamelijk, geestelijk, gedragsmatig) werden en worden verwezen naar aparte scholen, specifiek gericht op hun specifieke onderwijsbehoefte, vaak ver van huis. Inmiddels zijn er al veel pogingen gedaan om de verwijzingen naar het gespecialiseerd onderwijs te verminderen en kinderen en jongeren met een specifieke onderwijsbehoefte binnen het regulier onderwijs onderdak te geven. De geschiedenis (Weer Samen Naar School è Passend Onderwijs è Inclusief Onderwijs) laat zien:  dat het om taaie materie gaat: het onderwijs is al ruim 30 jaar op weg naar meer inclusief onderwijs;  dat scholen en organisaties voor kinderopvang niet vanzelfsprekend in staat zijn om kinderen en jongeren met een specifieke onderwijsbehoefte onderwijs en begeleiding te bieden die bij hen past;  dat het niet eenvoudig is om schoolgebouwen in te richten op een manier die passend is voor inclusief onderwijs. Schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en de gemeente Schouwen-Duiveland willen zich binnen dit Onderwijsakkoord inzetten om stappen te zetten op weg naar meer inclusief onderwijs.

Binnen dit speerpunt onderscheiden we de volgende activiteitenlijnen: 3.1 Instandhouding en doorontwikkeling Taal Expertise Centrum (TEC). 3.2 Verkenning van de inrichting van een expertisecentrum dat scholen ondersteunt bij het inrichten van onderwijs aan specifieke groepen leerlingen (taalachterstand, nieuwkomers, rekenen, hoogbegaafdheid et cetera. 3.3 Het opstellen van een visie op inclusief onderwijs. 3.4 Verkenning van de mogelijkheden voor meer inclusief onderwijs op het eiland. Speerpunt 3.1: instandhouding en doorontwikkeling TEC

Het Taal Expertise Centrum is ondergebracht op de Jan Wouter van den Doelschool van Lithora. Het TEC wordt gefinancierd door alle besturen samen en gesubsidieerd vanuit de gemeente. Voor de komende jaren wordt verwacht dat het TEC NT2-onderwijs verzorgt voor gemiddeld circa 25 kinderen (groep 3-8). Ongeveer het dubbele aantal van deze leerlingen ontvangt ambulante begeleiding op een reguliere basisschool. Het TEC fungeert ook als vraagbaak voor collega scholen. Vanuit het TEC liggen er drie wensen voor doorontwikkeling:  Structurele financiering voor de rol van ambulant begeleider en vraagbaak ten behoeve van het regulier onderwijs.  Structurele financiering van een ‘kopklas’ om een soepele overgang van NT2-leerlingen naar het voortgezet onderwijs bij PZL mogelijk te maken.  Opvang van NT2-kleuters in de onderbouw. Over de mogelijkheden voor financiering van deze drie doorontwikkelingswensen gaat Lithora in gesprek met de collega schoolbesturen voor po en vo en de gemeente Schouwen-Duiveland Speerpunt 3.2: verkenning inrichting Expertisecentrum Binnen de diverse besturen is expertise aanwezig over uiteenlopende onderwijsthema’s: NT2-onderwijs, taalonderwijs, rekenonderwijs, hoogbegaafdenonderwijs et cetera. Deze kennis is versnipperd, niet altijd voor iedere school zichtbaar en vindbaar.

In 2022 heeft een eerste verkenning plaatsgevonden naar nut, noodzaak en mogelijkheden om de kennis op het eiland te bundelen binnen een expertisecentrum. Deze verkenning is destijds niet afgerond en vastgesteld. Binnen het nieuwe Onderwijsakkoord wordt deze verkenning afgerond en nemen de besturen een go/no-go-besluit over de start van een expertisecentrum. Speerpunt 3.3: opstellen visie inclusief onderwijs De schoolbesturen en organisaties voor kinderopvang op Schouwen-Duiveland vinden het belangrijk om een visie op inclusief onderwijs op te stellen. Dat heeft te maken met twee zaken:  De schoolbesturen en de kinderopvang hebben de ambitie om het eigen onderwijs en de eigen opvang op het eiland meer inclusief te maken. In die zin is de visie ook input voor de verkenning uit te voeren bij activiteitenlijn 3.4.  De schoolbesturen, de kinderopvang en de gemeente Schouwen-Duiveland willen in het nieuwe IHP anticiperen op de mogelijkheid van meer inclusief onderwijs op Schouwen-Duiveland. De visie is mede bedoeld als richtinggevende onderlegger voor bouwplannen en de investeringsparagraaf van het IHP (zie ook bij speerpunt 4).

De visienotitie is in de aanloop naar het Onderwijsakkoord al opgesteld door de vertegenwoordigers van de schoolbesturen po en vo, de kinderopvang en de gemeente, en vanwege de richtinggevende status met betrekking tot het IHP gecombineerd met een visie op IKC. De visienotitie is opgenomen in de bijlage bij het Onderwijsakkoord. Speerpunt 3.4: verkenning mogelijkheden meer inclusief onderwijs op het eiland Vanuit de opgestelde visie op inclusief onderwijs willen we samen met SBO De Meie, OZEO, het samenwerkingsverband Kind op 1, het samenwerkingsverband Berséba, de reguliere basisscholen en het PZL verkennen op welke manier we kinderen met een specifieke onderwijsbehoefte binnen het reguliere onderwijs kunnen bedienen en het aantal kinderen dat buiten het eiland naar een gespecialiseerde school gaat verminderen. Idealiter starten we tijdens de looptijd van het Onderwijsakkoord op een nader te bepalen locatie met een pilot om hier meer ervaring mee op te doen.

Speerpunt 4: eigentijdse, toekomstbestendige huisvesting kinderopvang, po en vo De gemeente Schouwen-Duiveland is bereid (zie coalitieakkoord) om te investeren in ‘energie neutrale schoolgebouwen met geclusterde voorzieningen’ (nieuwbouw, verbouw) voor het onderwijs op SchouwenDuiveland. Dat dit tot mooie gebouwen kan leiden is zichtbaar in de huisvesting van het Pieter Zeeman Lyceum. In het po stagneren de plannen voor nieuwbouw en verbouw al lange tijd. De gemeente Schouwen-Duiveland is bereid om de benodigde investeringen te doen in eigentijdse schoolgebouwen in het po (inclusief kinderopvang), daarbij rekening houdend met de implicaties van IKContwikkeling en meer inclusief onderwijs, mits de schoolbesturen (en de kinderopvang) met elkaar in staat

zijn om te komen tot een gemeenschappelijke (hoofdlijnen)visie op IKC-ontwikkeling en inclusief onderwijs. De gemeenschappelijke visie van besturen en kinderopvang is bijgevoegd als bijlage bij het Onderwijsakkoord. De gemeenschappelijke visie kan beschouwd worden als onderdeel van het Onderwijsakkoord. De uitwerking en vertaling daarvan naar bouwplannen voor IKC inclusief de mogelijke implicaties van meer inclusief onderwijs vindt plaats aan de overlegtafel voor het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de gemeente Schouwen-Duiveland.

Hoe gaan we het doen? Bestuurlijk-organisatorische inrichting Onderwijsakkoord 2025-2028 Bij de uitvoering van het nieuwe Onderwijsakkoord willen we samenwerken vanuit een andere bestuurlijkorganisatorische structuur dan tijdens het vorige Onderwijsakkoord. We willen vanuit een nieuwe organisatiestructuur met elkaar samenwerken, zodat:  We meer gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen bij de voorbereiding en uitvoering van besluiten binnen de LEA.  Meer opdracht gestuurd gaan werken.  Er meer coördinatie en ondersteuning is voor werkgroepen en andere gremia die belangrijk zijn voor de uitvoering van het Onderwijsakkoord.  We de uitvoering van opdrachten beter kunnen monitoren en, waar nodig, kunnen bijsturen op de uitvoering van het akkoord en meer zicht krijgen in welke mate we onze doelen realiseren. Op hoofdlijnen ziet de nieuwe bestuurlijk-organisatorische inrichting ter ondersteuning van het Onderwijsakkoord er als volgt uit:

LEA

Werkgroepen (OAB, VOJO etc.) (en besturen)

Stuurgroep Onderwijsakkoord

De pijlen in het schema staan nadrukkelijk twee kanten op:  aan de ene kant is er de lijn LEAèstuurgroepèwerkgroepen, de lijn van strategie naar uitvoering.  aan de andere kant is er de lijn werkgroepenèstuurgroepèLEA, de lijn van terugkoppeling en verantwoording over de uitvoering, maar ook de lijn van signalering van belangrijke trends of nieuwe vraagstukken als voeding voor bijstelling van bestaand beleid of de formulering van nieuw beleid.

Rollen, taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden LEA De LEA blijft net zoals in de huidige situatie het bestuurlijk orgaan waarbinnen afspraken gemaakt worden tussen de gemeente Schouwen-Duiveland en de schoolbesturen voor po en vo. De belangrijkste taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de LEA zijn:  Het vaststellen van het Onderwijsakkoord 2025-2028.  Het vaststellen van jaarplannen en jaarrapportages met betrekking tot de uitvoering van het Onderwijsakkoord.  Het monitoren van de uitvoering van het Onderwijsakkoord.  Het nemen van besluiten gericht op bijstelling van het Onderwijsakkoord.

Om meer continuïteit in de samenstelling van de LEA te waarborgen spreken de besturen met elkaar af, dat zij in het geval dat zij zelf onverhoopt verhinderd zijn, zij zich laten vervangen door een collegabestuurder van een andere organisatie, en niet door een directeur uit hun eigen organisatie. Deze afspraak geldt niet voor Kibeo (kinderopvang) en stichting VOOR (voortgezet onderwijs), die beide de enige vertegenwoordigers zijn in hun sector binnen de LEA. Stuurgroep Onderwijsakkoord De stuurgroep is een nieuw element binnen de bestuurlijk-organisatorische inrichting van het Onderwijsakkoord en is bedoeld om te komen tot een betere en strakkere verbinding tussen de strategische afspraken uit het Onderwijsakkoord en de uitvoering (inclusief terugkoppeling over de uitvoering) daarvan. De stuurgroep bestaat uit een bestuurder namens po en kinderopvang, een bestuurder namens het voortgezet onderwijs en de portefeuillehouder Onderwijs van de gemeente Schouwen-Duiveland. Het ambtelijk secretariaat van de stuurgroep wordt verzorgd door een beleidsmedewerker van de gemeente Schouwen-Duiveland. De bestuurders namens po, kinderopvang en vo in de stuurgroep zijn gemandateerd namens hun collega-bestuurders uit de LEA voor de uitvoering van de taken opgedragen aan de stuurgroep.

De portefeuillehouder Onderwijs is gemandateerd namens B&W van SchouwenDuiveland binnen de grenzen die de gemeentewet aan een dergelijk mandaat stelt. De belangrijkste taken en verantwoordelijkheden van de stuurgroep zijn:  Het opstellen van jaarplannen en jaarrapportages met betrekking tot de uitvoering van het Onderwijsakkoord ten behoeve van de LEA.  Het formuleren en vaststellen van opdrachten aan werkgroepen of besturen die betrokken zijn bij de uitvoering van het Onderwijsakkoord (OAB, po-vo, VOJO et cetera) volgens een vast format (o.a. kaders opdracht, opdracht zelf, doel en opbrengst, doorlooptijd, facilitering in tijd en/of uren, gewenste samenstelling, eventuele benodigde externe expertise).  Het opstellen van een profielschets voor de rol van coördinator uitvoering Onderwijsakkoord ter ondersteuning van de diverse werkgroepen (ook werving & selectie van deze coördinator?).  Het opstellen en inbrengen van agendapunten voor de LEA vanuit het Onderwijsakkoord. Om de koppeling met het agendaproces van de LEA en het eigenaarschap daarvoor te waarborgen is het voorstel om voor de LEA een agendacommissie te vormen, die bestaat uit een bestuurder die zitting heeft in de stuurgroep Onderwijsakkoord, 1-2 bestuurders die daar geen zitting in hebben, ondersteund door de secretaris van de LEA vanuit de gemeente Schouwen-Duiveland.

Werkgroepen (en besturen) Onderwijsakkoord Er is al een aantal werkgroepen actief vanuit het vorige Onderwijsakkoord (o.a. VOJO, po-vo, OAB). Deze werkgroepen en nieuwe, nog door de stuurgroep in te stellen werkgroepen, werken opdracht gestuurd. Dat wil zeggen dat hun hoofdtaak is gericht op het uitvoeren van één of meer opdrachten die voortvloeien uit het Onderwijsakkoord, zoals vastgesteld door de stuurgroep. Overigens, kan een opdracht ook aan eén of meerdere van de deelnemende besturen worden verstrekt (denk bij voorbeeld aan de verkenning van nut, noodzaak en meerwaarde van een ‘Tienercollege’). Naast het element ‘opdrachtgestuurd’ is er een tweede, nieuwe element op werkgroepniveau. De werkgroepen worden ondersteund door een coördinator Uitvoering Onderwijsakkoord (NB dit lijkt niet zinvol in geval een opdracht aan één van de besturen wordt vastgesteld). Deze coördinator faciliteert de voorbereiding en nabereiding van werkgroepbijeenkomsten, houdt de vaart erin en rapporteert aan de stuurgroep over de voortgang van de opdracht. Ook kan de coördinator signalen aan de stuurgroep doorgeven van stagnatie, dilemma’s in de uitvoering, suggesties voor nieuw beleid et cetera.

Bijlage: Visie op IKC en inclusief onderwijs Input voor IHP Schouwen-Duiveland

Woord vooraf In het concept IHP (werkdocument) wordt expliciet ruimte geboden voor het meenemen van extra gebouwelijke investeringen door de gemeente Schouwen-Duiveland buiten de VNG-normering vanuit het perspectief van IKCvorming en inclusief onderwijs. Onderstaande voorzet is bedoeld als inhoudelijke onderlegger om binnen het IHP-proces te komen tot een vlekkenplan dat rekening houdt met de door gemeente, schoolbesturen en kinderopvang onderschreven wensen op het gebied van IKC-vorming en inclusief onderwijs. Uitwerking van de voorliggende visie vindt dus plaats aan de overlegtafel voor het IHP op Schouwen-Duiveland. De voorliggende visienotitie is nadrukkelijk een hoofdlijnenvisie op IKC-vorming en inclusief onderwijs. Met name met betrekking tot inclusief onderwijs geldt dat er Zeelandbreed nog discussies gaande zijn over de specificaties van inclusief onderwijs. De uitkomsten van deze discussies zullen ook van invloed zijn op de inrichting van inclusief onderwijs op Schouwen-Duiveland. De voorliggende visienotitie wil daarom vooral kaders en richting geven, maar zeker ook ruimte bieden voor lokale inkleuring van IKC-ontwikkeling en inclusief onderwijs.

Dit in het volle besef dat er binnen de samenwerkingsverbanden binnen Zeeland en binnen de reformatorische zuil in de komende jaren nog keuzes gemaakt zullen worden, die van invloed zullen zijn op de inrichting en huisvesting van inclusief onderwijs op Schouwen-Duiveland. Eilandbrede visie op IKC  Binnen IKC werken meerdere partijen samen aan de integrale en doorlopende ontwikkeling van kinderen van 0 – 12/13 jaar.  Idealiter gaat het om integrale en doorlopende ontwikkeling met zowel een verticale (doorlopend in de tijd) als een horizontale (onderwijs, kinderopvang, ondersteuning/zorg en partijen van buiten de school met een educatief, sportief en/of cultureel aanbod) dimensie. Hierdoor kan een integraal kindcentrum zowel ontwikkelingsgericht, preventief als probleemgericht werken.  Binnen een IKC is in ieder geval sprake van één visie van alle samenwerkende partijen op de ontwikkeling van kinderen, een doorlopend ontwikkelingsgericht programma en gezamenlijke huisvesting (onder één dak).  Binnen de verticale dimensie en horizontale dimensie werken in ieder geval kinderopvang en het basisonderwijs samen. Afhankelijk van lokale mogelijkheden (schaal, locatie, denominatie) kunnen andere disciplines zorgen voor verbreding van IKC. Over het algemeen biedt een grotere omvang van integraal kindcentrum meer mogelijkheden voor verbreding van het aanbod.

 Binnen deze eilandbrede visie is ruimte voor een eigen inkleuring door de lokaal samenwerkende partijen (denk aan een christelijke en reformatorische invulling, een integraal kindcentrum op Montessorigrondslag, een integraal kindcentrum waarin gebruik gemaakt wordt van bepaalde voorzieningen door volwassenen uit de gemeenschap). Medegebruik van IKC-voorzieningen door volwassenen kan helpen om de economische doelmatigheid van een IKC te versterken en het aanbod te vergroten.  De aanwezigheid van een sport- of gymzaal binnen een IKC of in de directe nabijheid is belangrijk voor de lichamelijke ontwikkeling van kinderen, en geeft ook minder druk op het lesrooster en de leerkrachten binnen het basisonderwijs. Wat betekent voorgaande visie voor het IHP-proces?  Het is belangrijk – binnen de context van het nieuwe Onderwijsakkoord en het nieuwe IHP - dat de gemeente Schouwen-Duiveland, de besturen voor po en kinderopvang bovenstaande visie binnen het IHPproces vertalen naar een vlekkenplan voor IKC op het eiland.  Omdat lokaal draagvlak belangrijk is, is binnen de invulling van het vlekkenplan voldoende tijd en ruimte ingebouwd voor gesprekken met lokale stakeholders, waaronder in ieder geval de ouders, dorpsraden en wijkraden.

 Voorafgaand aan de gesprekken in de lokale gemeenschappen zijn in ieder geval gemeente, schoolbesturen en kinderopvang het eens over de beoogde locatie voor IKC. Een zorgvuldig gezamenlijk



overeengekomen locatie kan alleen om inhoudelijke redenen (‘andere locatie blijkt beter’) veranderen, niet vanwege lokale weerstand met een sterk NIMBY-karakter. Het is belangrijk om bij beoogde IKC-locaties het aspect van verkeersveiligheid van kinderen te betrekken. Dit kan in specifieke situaties van de gemeente een integrale aanpak vragen, waarbij de gemeente in beginsel bereid is om te investeren in het aanbrengen van voorzieningen voor het waarborgen van een veilige reis tussen thuis en een integraal kindcentrum. Gelet op het belang van lokale inkleuring van IKC en de doorlooptijd van het bouwproces is het noodzakelijk dat de gemeente investeert in een overgangsbudget om scholen te helpen die te kampen hebben met een dysfunctioneel schoolgebouw (paddenstoelen op de muren, te heet/koud/vochtig binnenklimaat en/of lekkages) in afwachting van een nieuw gebouw.

Visie op inclusief onderwijs  De visie op inclusief onderwijs heeft een doorwerking naar al hetgeen hiervoor is benoemd inzake IKCvorming.  Onderstaand plaatje geeft weer waar inclusie voor staat.



Inclusief werken betekent:  een omgeving creëren waarin iedereen zich welkom en gewaardeerd voelt, ongeacht achtergrond of verschillen;  een groep waarin alle kinderen werkelijk worden opgenomen;  nabije, bereikbare en toegankelijke kinderopvang en primair onderwijs voor alle kinderen;  een inclusieve werkcultuur waarbij kinderen en professionals van en met elkaar leren.



De realisatie van inclusief onderwijs op basis van bovenstaande visie is een zaak van lange adem, waarvoor andere arrangementen tussen gemeenten, regulier onderwijs, samenwerkingsverbanden en het speciaal onderwijs nodig zijn, en waarbij professionals, ouders en kinderen ook tijd nodig hebben om daadwerkelijk thuisnabij inclusief onderwijs mogelijk te maken.

Wat betekent voorgaande visie voor het IHP-proces?  Op weg naar volledig inclusief onderwijs, mede afhankelijk van de verdere ontwikkeling en besluitvorming met betrekking tot inclusief onderwijs binnen de betrokken samenwerkingsverbanden (binnen Zeeland en binnen de reformatorische denominatie), kunnen in het bouwkundig ontwerp voor IKC al de volgende stappen worden gezet:  Ontwerp de IKC voldoende flexibel, zodat daarbinnen de mogelijkheid bestaat om ruimtes anders in te delen ten behoeve van andere onderwijsarrangementen (co-teaching, DUO-leraarschap; prikkelarme leeromgevingen) binnen de IKC.  Zorg bij alle nieuwe IKC dat zij rolstoeltoegankelijk zijn (sanitaire voorzieningen, gelijkvloers/lift).  Houdt in het vlekkenplan voor de IKC voldoende ruimte voor eventuele toekomstige uitbreidingen van het gebouw vanwege de komst van extra leerlingen en professionals uit het Gespecialiseerd Onderwijs.



  

Om van te leren met het oog op de verdere visie en praktijken in het kader van inclusief onderwijs en met het oog op de realisatie van andere inclusieve IKC in de toekomst is het belangrijk om al snel te komen tot een pilotlocatie voor zo inclusief mogelijk onderwijs op Schouwen-Duiveland. De dialoog met de ouders van kinderen in het Gespecialiseerd Onderwijs is van cruciaal belang: zonder draagvlak bij deze ouders is de beweging naar inclusief onderwijs op het eiland niet zinvol. De gemeente verklaart zich bereid om te investeren in extra vierkante meters ten behoeve van inclusief onderwijs. De betrokken schoolbesturen en de kinderopvang dragen zorg voor de professionalisering van hun medewerkers, arrangementsafspraken met de betrokken samenwerkingsverbanden en nemen de exploitatielasten van de extra vierkante meters boven de VNG-normering voor hun rekening.

TEKENPAGINA Ondergetekenden verklaren akkoord te gaan met de inhoud van dit document en ondertekenen dit namens hun organisatie. Namens Stichting Kibeo Naam: Michaela Kwekkeboom

Namens Stichting Prisma Naam: Mieke Schipper

Handtekening: ........................................