2025.205 - St. lit. café de Geestgronden - Voortgangsbericht aan al onze subsidiegevers (1502609)
Tekst van het document
VOORTGANGSBERICHT AAN AL ONZE SUBSIDIEGEVERS LITERAIR CAFÉ ‘DE GEESTGRONDEN’ 2025 Inleiding Tot de subsidievoorwaarden behoort wijzigingen van de plannen tijdig kenbaar te maken. Tot nu toe is niet zozeer sprake van ‘wijzigingen’, maar omdat sommige subsidies al halverwege 2024 zijn aangevraagd en/of al toegekend, loopt het in de uitvoering natuurlijk altijd net iets anders dan gepland, of waren bepaalde zaken op het tijdstip van aanvragen domweg nog niet bekend. Vandaar dat hier zo kort mogelijk de uitvoering van de activiteiten wordt opgesomd, zodat alle subsidieverstrekkers1 precies op de hoogte zijn van de huidige stand van zaken. De financiële verantwoording vindt pas achteraf plaats, per subsidieverstrekker. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het oorspronkelijke projectplan: •
Bij de subsidietoekenning bij brief van 25 oktober 2024 is rekening gehouden met een indexate van +3,3%, waardoor de post ‘bedrijfskosten’ onderdeel kon uitmaken van het reguliere jaarbudget (zie bijgaand aangepast budget- en dekkingsplan 2025)
•
Bij de subsidieaanvraag hadden wij de gemeente in overweging gegeven een aanvullend budget toe te kennen voor het geval in 2025 niet gerekend zou kunnen worden op bijdragen zoals in 2024 waren ontvangen (ondermeer van het Provinciale fonds ‘Samen in Zee’). De gemeente is daar niet op ingegaan. Het Cultuurfonds en het Zeelandiacultuurfonds hebben aanvragen afgewezen. Als gevolg daarvan is er in 2025 geen budget voor de volgende voorgenomen activiteiten:
Van die activiteiten zal dan ook worden afgezien (met de aantekening dat de Literaire najaarssalon wordt geintegreerd met een dichtersavond op zaterdagavond 25 oktober 2025, de Nacht van de Nacht), tenzij andere financiering zich aandient. •
Wel is een bijdrage door het Lira-fonds toegekend van € 2.100. Dat bedrag is toegevoegd aan de posten voor het Literair café van juni 2025 (organisatiekosten en honoraria van kunstenaars).
•
De begrotingspost ‘Kosten opdrachten aan jonge woordkunstenaar(s), componisten etc.’ (€ 2.500) wordt besteed aan de compositie, uitvoering en opname door Jasper de Bock & Annija Anna Zarina voor de lichtproductie Writings through the wall of time van 16 – 20 juni 2025.
•
Het Literair café ‘De Geestgronden’ zou volgens het ingediende Beleidsplan bijdragen aan het sleutelproject Cultureel Laden Dorpsas Burgh-Haamstede middels het plaatsen in de openbare ruimte van een display waarop wisselend een gedicht te lezen is of dichtregels te lezen zijn van dichters die deelnemen aan activiteiten van ons Literair café. Wij zouden daarbij de rol van redactie op ons nemen. Fondswerving en een crowdfundingactie hebben
1 Alle subsidieverstrekkers staan met logo vermeld in de ‘footer’ van de website https://literaircafedegeestgronden.nl en op
https://literaircafedegeestgronden.nl/nieuws/partners/ Pagina 1 van 6
echter niets opgeleverd, zodat daarvoor 19 maart 2025 een aparte meerjarige subsidie bij de gemeente is aangevraagd. Het College heeft daar echter 6 mei 2025 negatief over beslist. Tegen die beslissing is 15 mei 2025 bezwaar gemaakt, met als kern dat het College haar besluit onzorgvuldig heeft genomen, ondermeer door de meerjarige subsidie niet te beoordelen conform de subsidieverordening ASV 2023 artikel 8 lid 1. De gemeente heeft wel een na ongegrondverklaring van een bezwaar onherroepelijk geworden Omgevingsvergunning verstrekt en een Bruikleenovereenkomst goedgekeurd. Met “poëzie in de buitenruimte” wordt ondertussen onverminderd proefgedraaid op een “buitenframe” in de tuin van de voormalige bollenschuur, Noordstraat 36 Burgh-Haamstede.
Activiteiten mede mogelijk gemaakt door subsidieverstrekkers (2025) 30 januari – 2 februari
Week van de Poëzie (nevenactiviteit) Literair café De Geestgronden was voornemens in die week in het Noordhavenpoort-gebouw in Zierikzee bijeenkomsten met voordracht en expositie van werk van de deelnemende kunstenaars te organiseren. teja van hoften zou voorlezen uit haar nieuw verschenen boek, verder zou poëzie en beeldend werk van Cathrien Berghout en Vos Broekema te zien zijn. Maar vooral was er ruimte voor een open podium. Eilandelijke open-podium-dichters werd gevraagd om een gedicht te schrijven rond het thema Lijfelijkheid en zondagmiddag 2 februari 2025 hun gedicht te komen voordragen.
16 – 20 juni
Door het gebrek aan response is deze hele activiteit afgeblazen. Voor eilandelijke dichters een gemiste kans aan een samenwerkingscollectief te werken. Groepsexpositie “Writings though the wall of time” NH Kerk, Ring 1, 4328 AE BurghHaamstede, opening dagelijks van 11:00 – 17:00 uur
Zie affiche in bijlage Expositie met Licht- en geluidsprojectie: Maria Barnas, tekeningen en poëzie, Arnoud Rigter, poëzie en video, hilde keteleer, requiems van Rilke, Vos Broekema, grafiek en poëzie, Cathrien Berghout, tekeningen en poëzie, Jasper de Bock, compositie vallende druppel, Annija Anna Zarina, zang, Productie Storm Vos & Paul Hoorweg, ontwerp en regie Cathrien Berghout. Deelnemende kunstenaars: Maria Barnas – https://www.mariabarnas.com/about Arnoud Rigter – https://arnoudrigter.nl/over-arnoud/ hilde keteleer – https://hildeketeleer.eu/bio/ Vos Broekema – https://voornaamvos.nl/about/ Storm Vos & Paul Hoorweg – https://www.riddersmaevents.nl/projecten Jasper de Bock – https://jasperdebockcomposer.com Annija Anna Zarina – https://annijaannazarina.com Cathrien Berghout – http://cathrien-berghout.nl/?page_id=39
20 juni
Tijdens de expositie ook te zien: de installaties van ‘Bespiegel een Zeeuwse binnenzee‘ (2024). Literair café “Writings though the wall of time” op vrijdagavond 20 juni in NH Kerk, Ring 1, 4328 AE Burgh-Haamstede, aanvang 18:30 uur met lopend buffet.
Zie affiche in bijlage Een lichtprojectie op kerkmuur (passend in de nis) Een bewegend samenspel van gedichten en beeldende uitingen van deelnemende dichters/beeldend kunstenaars, geïnspireerd op het thema. Als onderdeel van de lichtprojectie het ‘wisselmoment’ van Cathrien Berghout geïnspireerd door Plato’s grot.
Pagina 2 van 6
Maar anders dan Plato (volgens Plato zien wij slechts een afschaduwing van de werkelijkheid op de muur van de grot waarin wij ons bevinden), is haar ‘wall of time’ het heden, de constante scheiding tussen toekomst en verleden. Stel je een grot voor waarvan de bodem onder water staat, plotseling valt er een druppel op dat wateroppervlak. Stel je het geluid en de galm voor die de vallende druppel veroorzaakt in de holte van de grot. Bij het geluid van de vallende druppel wisselt de voorstelling op de kerkmuur en verandert in een volgende weergave van een gedicht plus (eventueel bewegende) afbeelding die daar bij hoort. De druppel valt met tussenpozen, van tevoren bepaald door lengte van de tekst, en in een loop op band vastgelegd verschijnt op de muur een gedicht met achtergrond. Een willekeurige bezoeker start/stopt de band. Bij gebrek aan een grot met water op de bodem, wordt het geluid van de vallende druppel geconstrueerd met een compositie voor piano.De bijbehorende lichtprojectie toont tegelijkertijd een beeld van een kringen in een wateroppervlak. Opdracht aan de componist (Jasper de Bock): Componeer een druppel die klinkt als de druppel in de grot. Maak een compositie als nasleep van de vallende druppel voor stem met volgende woorden: sometimes/’t is/endlessly (soms/telkens/eindeloos).
25 oktober
De ‘druppel-compositie’ van piano en de ‘stem-compositie’ van de tekst wordt van tevoren opgenomen en vormen samen het wisselmoment tussen de gedichten in de lichtprojectie. Literaire salon Nacht van de Nacht fiZi Filmtheater wilde dit jaar haar zaalruimte niet beschikbaar stellen. De Literaise salon zal nu onderdak vinden bij het CBK Zeeland in Middelburg. Literair café De Geestgronden organiseert een bijeenkomst ter gelegenheid van de Nacht van de Nacht op zaterdagavond 25 oktober 2025. Locatie: CBK-Zeeland in Middelburg (we zijn nog in gesprek). Oproep aan alle Zeeuwse dichters(gildes): Het thema is: KLEUR DE NACHT MET WOORDEN We vragen jullie om rond dit thema een gedicht te schrijven en daarbij een afbeelding te gebruiken, een eigen ontwerp of in samenwerking met een Zeeuwse beeldend kunstenaar een uit wederzijdse inspiratie voortgekomen nieuw kunstwerk. Een bestaand werk als bron van inspiratie kiezen kan ook, maar dan liever niet het meest voor de hand liggende. Een en ander moet digitaal aangeleverd worden, want we zullen waarschijnlijk met een scherm moeten werken. Daarna volgt publicatie op onze website. Het is de bedoeling om er een voorleesavond van te maken. Voorwaarden en vergoeding stemmen overeen met die van september 2024 in het Watersnoodmuseum. Graag voor eind juni jullie reactie, dan weten we wie er meedoet.
Inmiddels hebben Jan Kuipers, Aschwin van den Abeele, Michael van Oostende, Tijs van Bragt, Peter Clijsen, Johan Meesters, Hanneke Middelburg, Peter Gielisssen, Vos Broekema, Willem van Vliet en natuurlijk van Cathrien Berghout zelf hun deelname bevestigd.
Beleidsvisie: Het literaire landschap van de nabije toekomst in Schouwen-Duiveland, een ontwikkelperspectief! De huidige literaire activiteiten op Schouwen-Duiveland hebben nog te veel een sporadisch karakter en tonen nog geen vol-geprogrammeerd beeld het hele jaar rond. Dat kan en moet anders. In de toekomst zou een eilandelijk “impresariaat” voor maximale vulling van de beschikbare podia met literaire voorstellingen moeten zorgen. Daar wordt een voorschot op genomen, door zelf als Literair café De Geestgronden een aantal literaire activiteiten te programmeren. De intentie is met een aantal van die podia structurele samenwerking te ontwikkelen, maar die moeten daar wel voor openstaan.
Pagina 3 van 6
Uiteraard moeten bestaande Zeeuwse resp. eilandelijke literaire initiatieven door het impresariaat uitgenodigd worden meer structureel van de beschikbare podia gebruik te maken. In het middelbaar onderwijs worden regelmatig schrijvers/dichters uitgenodigd met inschakeling van De Schrijverscentrale. Binnen de Scholengroep Pontes is hiervoor jaarlijks budget gereserveerd. Voorgestelbaar is dat aan de uitgenodigde schrijvers/dichters meer bekendheid wordt gegeven en er een publiek optreden op een van de podia aan wordt gekoppeld. De podia kunnen ook zelf literaire avonden programmeren en daarbij schrijvers/dichters uitnodigen. Zo langzamerhand ontstaat dan ook een ‘landschap’ dat in de programmering hoogtepunten opneemt die landelijk en internationaal aansluiting vinden, zoals de Week van de Poëzie in januari, de Boekenweek in maart, Poetry International, prijzenfestivals & schrijfwedstrijden, zoals te vinden op het Poëziecentrum (zie ook het Poëziecentrum Nederland). De literaire initiatieven doen er ook verstandig aan om – met behulp van het impresariaat – de banden aan te halen en te versterken met de andere literaire initiatieven in Zeeland.
Hiervan noemen we, naast de al genoemde activiteiten van De Baaierd, de dichtersgilden in Terneuzen en Aardenburg/Sluis, Groede Literair, Poëtisch Nazomeren, EEF (Eindeloos Eiland Festival), het Hoogtij Festival, De Maerlant Poëzieprijs van Kunstspoor, e.a. Samenwerking leidt tot kruisbestuiving. Van daaruit kunnen ook de podia in Schouwen-Duiveland een rol gaan spelen in de programmering van een nadrukkelijk literaire component van het Nazomer Festival, dat nu nog een voornamelijk Walcherse aangelegenheid is, maar per se niet hoeft te blijven! Stafleden van de Zeeuwse Bibliotheek dromen ervan dat uiteindelijk een Zeeuws Literatuurfestival georganiseerd kan worden. Zie voor referenties in het Nederlandse taalgebied het Literatuurfestival in Antwerpen2 en Den Haag. Zoveel is wel duidelijk: het organiseren van een dergelijk festival is een maatje te groot voor Schouwen-Duiveland, maar wat zou er mooier zijn dan onderdeel uitmaken van een Zeeuws initiatief. Net als 400 jaar geleden met de dichtbundel ‘Zeeuvse Nagtegael’ kan getoond worden dat dergelijke festivals niet alleen in de Randstad thuishoren, maar ook in Zeeland een warm onthaal vinden, naar het voorbeeld van Oostende Theater aan Zee.
Deelname met een lokale inbreng in het Nazomer Festival en het organiseren van een of meer eigen lokale festivals naar het voorbeeld van het Hoogtij Festival kunnen daarvoor de opmaat vormen. Het literaire impresariaat zou ondergebracht kunnen worden bij het (op te richten) samenwerkingsorgaan van de genoemde podia en voor al die podia moeten werken. Het Literair café De Geestgronden heeft de gemeente gevraagd de oprichting van zo’n samenwerkingsorgaan in de nieuw kunst- en cultuurvisie op te nemen en te faciliteren, met de vraag of dit niet tot het takenpakket van de Cultuurcoach behoort om de samenwerking van de grond te krijgen. Schrijfopdrachten, ‘writers in residence’, etc. Om het geschetste landschap rijkelijk gevuld te houden dient ook actieve kunstbeoefening te worden gestimuleerd. Talentontwikkeling onder Zeeuws schrijverschap kan geheel worden overgelaten aan het literaire initiatief van De Baaierd, dat zich speciaal hierop richt. De Baaierd is een broedplaats, podium en
2 Zie ook deze kleinere of grotere evenementen: Letterenhuis Kalender.
Pagina 4 van 6
herberg voor de letteren in de breedste zin des woords – door vele soorten Zeeuwen, en vóór vele soorten Zeeuwen. Zie het Baaierdgilde met hun Schrijvers- en voordrachtwerkplaatsen en Kraamkamers. Nu ook op Schouwen-Duiveland in Zierik C. Het verdient wel aanbeveling dat De Baaierd in samenwerking met de Bibliotheek Oosterschelde meer werk maakt van het benaderen van jongeren c.q. scholieren3. Schouwen-Duiveland beschikt nog niet zelf over dichters van naam (blijkend uit publicatie van bundels en – nominaties voor – literaire prijzen). Ook in heel Zeeland zijn die schaars4. Een brug naar de literaire wereld van prijzen en festivals zou geslagen kunnen worden door de instelling van een eilandelijke dichtersgroep, naar de voorbeelden van dichtersgilden in Terneuzen en Aardenburg/Sluis. Die dichtersgroep kan ook (gezamenlijke) voorstellingen produceren, voor bijzondere gelegenheden, zoals tijdens bijvoorbeeld de Kerstfair in Burgh-Haamstede. Om het literaire niveau op een hoger peil te brengen en zowel inwoners als bezoekers duidelijk te maken dat er in Burgh-Haamstede literair iets “bijzonders” plaatsvindt moet er ook ruimte zijn voor schrijfopdrachten aan landelijk bekende kunstenaars. Het Literair café De Geestgronden heeft daarmee inmiddels een hele track-record opgebouwd en is van plan daar de komende jaren meer door te gaan5.
Het Literair café De Geestgronden hanteert daarbij de kwaliteitscriteria van het Lirafonds6. Daarbij zijn ook cross-over (schrijf)opdrachten mogelijk, zie de poëziefilm ‘De voormalige bollenschuur, een heenkomen voor de geest’ gemaakt door Tom America en de miniproductie ‘Dorstlesser Rijn’, gecomponeerd door Jasper de Bock. Een vaste ‘residentie’ is daarvoor niet nodig7. In 2023 is gebruikgemaakt van de unieke vakantiewoning ‘Liberté aan Zee.’ Waar mogelijk wordt het voor het Literair café De Geestgronden geproduceerde werk gebundeld en uitgegeven, net als met de bundel ‘Recht van overpad’ is gebeurd. Verder zal actief gebruik worden gemaakt van het in de openbare ruimte te plaatsen digitale scherm dat dienst zal doen als digitaal literair tijdschrift”. Maar dan mag van de gemeente (de Cultuurcoach?) wel meer initiatief verwacht worden dan nu aan de dag wordt gelegd, it takes two to tango’, de liefde kan niet van één kant komen en daar heeft het nu nog teveel weg van. Maar in de tussentijd probeert het Literair café De Geestgronden met verve al de functie van impresariaat te vervullen. Het Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden kan daarvan de katalysator vormen. In de Uitvoeringsnota van de recent vastgestelde Cultuurvisie formuleert het College dat het “…de vorming binnen de gemeente van culturele ‘brandpunten’ in de Westhoek” stimuleert en ondersteunt”.
Het is evident dat het Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden niet alleen onderdeel van dat brandpunt zal uitmaken, maar ook de jaarrond gloeiende kern van dat brandpunt. Dan moet het College niet de vlam in de kiem willen smoren.
3 Met als aanknopingspunt het uitnodigen van schrijvers en het organiseren van schrijfopdrachten, zoals ook geprobeerd is
met het project ‘Zeeuvse Nagtegael’. Het is jammer dat RegioRuis geen podium lijkt te willen bieden voor woordkunstenaars (tenzij sprake is van rap, maar dat is een te beperkte categorie). 4 Zie bundels van Tijs van Bragt met ‘Weier’ en ‘Bonterik Sterrenzager’ en bundels van Rogier de Jong met ‘Seinpost’ en ‘Meerval’. 5 Zie voor alle auteurs die de afgelopen jaren speciaal in opdracht van het Literair café De Geestgronden nieuw werk hebben gemaakt dit overzicht: https://literaircafedegeestgronden.nl/programma/deelnemende-auteurs/ 6 Zowel in 2023 als voor 2024 heeft het Literair café De Geestgronden een financiële bijdrage van het Lira-fonds ontvangen. 7 Zie bijvoorbeeld de Schrijfretraite van Jan Vantoortelboom. Pagina 5 van 6
Bijlagen:
Pagina 6 van 6
Begroting en dekkingsplan “Literair café vierde jaargang” 202523 Activiteit
Kosten
Marketing & social media management (incl. website, FB & Insta content); stelpost, max. budget Honorarium schrijfopdracht 2x week € 2.300 per week (verschil Lira-fonds) Alle organisatiekosten Literair café juni 2025, inclusief reiskosten en hotelovernachtingen etc. Honoraria kunstenaars Literair café juni 2025 Alle organisatiekosten Literaire salon november 2025, inclusief reiskosten en hotelovernachtingen etc. Honoraria kunstenaars Literaire salon november 2025 Alle organisatiekosten Literair café alle nevenactiviteiten 2025, inclusief reiskosten Opname en productie videostream van Literair café juni 2025 Bijdrage aan kosten opdrachten aan jonge woordkunstenaar(s), componisten etc.; stelpost, max. bijdrage
€
3.000
€ €
4.400 4.500
€ €
2.000 4.750
€ € € €
1.000 2.920 1.750 2.500
Bedrijfskosten Totaal begroting
€ 2.000 € 28.820,00
Gevraagde budgetsubsidie voor het kalenderjaar 2025 Budgetsubsidie Totaal dekking
€ 28.820 € 28.820
NB In deze opstelling zullen andere fondsen worden benaderd voor de volgende uitgaven: Extra (neven-)activiteiten24 Honoraria Dichtersfestival Watersnoodmuseum Honoraria Nacht van de Nacht Honoraria Kersfair Productiekosten Kersfair
Totaal begroting
Kosten € 4.350 € 3.000 € 3.900 € 3.000 € 14.250,00
23 Exclusief kosten en inkomsten uit ticketverkoop i.v.m. culinaire gedeelte; ticketprijzen zullen vrijwel kostendekkend zijn
voor kosten diner/buffet. 24 Exclusief kosten voor content management Digitaal Literair tijdschrift.
Pagina 12 van 12
POËZIEWEEK 2025 OPROEP AAN DE EILANDELIJKE DICHTERS VAN SCHOUWEN-DUIVELAND Thema van de landelijke Poëzieweek 2025 is lijfelijkheid. Literair café De Geestgronden organiseert in die week van 30 januari tot 5 februari 2025 in het Noordhavenpoort-gebouw in Zierikzee bijeenkomsten met voordracht en expositie van werk van de deelnemende kunstenaars. teja van hoften leest voor uit haar nieuw verschenen boek, waarin de beleving van het lijf, haar lijf, centraal staat. Verder poëzie en beeldend werk van Cathrien Berghout en Vos Broekema. Maar vooral willen wij ruimte maken voor een open podium. Wij vragen de open-podium-dichters om een gedicht te schrijven rond het thema Lijfelijkheid en zondagmiddag 2 februari 2025 hun gedicht te komen voordragen ~~ We vieren de poëzieweek in de 14de -eeuwse Noordhavenpoort te Zierikzee. Adres: Oude Haven, 4301 JK Zierikzee Open podium zondagmiddag 2 februari 2025, met improvisaties Frans Blanker (keybords & laptop). Tijdens de week wordt ook de NPF On Tour vertoond *) Vanaf de gedichtendag donderdag 30 januari 2025 is de expositie tussen 14.00 en 17.00 te bezichtigen. Toegang gratis. Leerlingen en scholieren worden uitgenodigd hun ‘lijflied’-te dichten en van een tekening te voorzien. Inzendingen zullen worden geëxposeerd.
Laat even voor 1 januari 2025 weten of je onze uitnodiging aanneemt, dan maken we afspraken over de invulling van het programma. Aan het open podium is een Publieksprijs verbonden. Cathrien Berghout, voorzitter Literair café De Geestgronden info@literaircafedegeestgronden.nl https://literaircafedegeestgronden.nl *) De derde editie van het Nederlands Poëziefilm Festival vond op 8 & 9 november plaats in Zutphen. Er was een competitieprogramma waarvoor 42 films waren geselecteerd en daarnaast waren er programma’s gewijd aan het werk van een aantal eregasten zoals Nyk de Vries/H.C. ten Berge/KASK en Monique Hendriks. Het On Tourprogramma bevat een selectie van 14 op het festival vertoonde films, waaronder I hav’nt told my garden yet van Diek Grobler en Anne Vanschothorst gebaseerd op het gedicht van Emily Dickinson, de winnaar van de NPF Award 2024.Totale lengte: 60 minuten. Doorlopende vertoning.
Literair café De Geestgronden: Expositie 16 – 20 juni 2025 met Licht- en geluidsprojectie: Maria Barnas, tekeningen en poëzie, Arnoud Rigter, poëzie en video, hilde keteleer, requiems van Rilke, Vos Broekema, grafiek en poëzie, Cathrien Berghout, tekeningen en poëzie, Jasper de Bock, compositie vallende druppel, Annija Anna Zarina, zang, Productie Storm Vos & Paul Hoorweg, ontwerp en regie Cathrien Berghout. Voordracht en gesprek vrijdag 20 juni, aanvang 18:30 uur, met lopend buffet. Tickets https://literaircafedegeestgronden.nl/
N.H. Kerk, Ring 1, Haamstede
Literair café De Geestgronden