2025.204 - St. lit. café de Geesgronden - BEZWAARSCHRIFT IN ZAAKNUMMER 1415694 D.D. 15 MEI 2025 (1502608)

BEZWAARSCHRIFT IN ZAAKNUMMER 1415694 D.D. 15 MEI 2025 Tegen genoemde negatieve beslissing d.d. 15 mei 2015 van het College van B&W van de gemeente van Schouwen-Duiveland over de Subsidieaanvraag d.d. 19 maart 2025 van het Literair café De Geestgronden - Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden - worden de navolgende bezwaren ingebracht: 1. De beslissing is onzorgvuldig genomen 2. De motivering bevat feitelijke onjuistheden c.q. onvolkomenheden, de motivering bevat overwegend niet onderbouwde meningen 3. De beslissing is in strijd met de recent aangenomen Cultuurvisie Ad 1.

De beslissing is onzorgvuldig genomen

De aanvraag valt in de categorie meerjarige subsidies als bedoeld in artikel 7 lid 1 van de Algemene subsidieverordening gemeente Schouwen-Duiveland 2023. De beslistermijn is op grond van artikel 8 lid 1 van dezelfde verordening uiterlijk 31 oktober voorafgaand aan het kalenderjaar of de kalenderjaren waarop de aanvraag betrekking heeft. De portee is uiteraard dat College en Raad de aanvraag kunnen beoordelen in het kader van de jaarlijkse vaststelling van de gemeentebegroting en voor subsidieaanvragen in het volgende begrotingsjaar beschikbare budget. In plaats daarvan is de beslissing kennelijk gebaseerd op artikel 7 lid 3 jo. artikel 8 lid 2 van de subsidieverordening, onder de categorie “andere aanvragen”. De subsidieaanvraag is echter (tijdig) voor 1 juni 2025 ingediend overeenkomstig artikel 7 lid 1 van de subsidieverordening, met het onmiskenbare oog op een beslissing in het najaar als bedoeld in artikel 8 lid 1, dus voor de 4-jarige periode te beginnen op 1 januari 2026, als bedoeld in artikel 8 lid 5 waarin het maximum van vier kalenderjaren is vastgelegd. Dit blijkt ook uit de bij de aanvraag verstrekte toelichting, luidend: “Netto meerjarig te financieren investeringslast bedraagt excl. btw (afgerond) € 44.650,--. Bij een looptijd van 48 maanden en een rente van 2% komt dat neer op een maandlast van € 968,69 (annuïtair berekend).

Deze maandlast is begrepen in genoemd exploitatiebedrag van € 15.317,22 per jaar en dus € 61.268,87 voor vier jaar (2026 t/m 2029). Er wordt dus uitgegaan van een vierjarige subsidie, welke garant staat voor de bij Cultuur+Ondernemen af te sluiten lening van € 44.650.” De bedoelde lening zou ook pas aangevraagd en toegekend kunnen worden na de subsidiebeslissing. De Stichting Cultuur+Ondernemen had voor die lening al wel een positieve principebeslissing genomen c.q. positieve intentieverklaring afgegeven. Door te miskennen dat de subsidieaanvraag bedoeld was voor beoordeling in het najaar 2025 in samenhang met de vaststelling van de gemeentebegroting 2026 e.v. is alleen al daardoor de beslissing onzorgvuldig genomen, nog afgezien van de hiernavolgende inhoudelijke bezwaren die eveneens van grote onzorgvuldigheid bij de beslissing blijk geven. Ad 2. De motivering bevat feitelijke onjuistheden c.q. onvolkomenheden Het project kent technische en operationele risico’s Dit een wel heel merkwaardig argument, gelet op het feit dat er al tal van dergelijke (informatie-) schermen in de gemeente Schouwen-Duiveland staan opgesteld! En Q-Lite hofleverancier is van dezelfde schermen in talloze Nederlandse (en Vlaamse) gemeenten. Hiervoor hoeft alleen maar gekeken te worden op https://www.q-lite.com/nl/projecten/ (kijk onder ‘steden & gemeenten’, Pagina 1 van 10

plaatsing binnen en buiten en al dan niet op ‘totems’ net als in de subsidieaanvraag, zie voorbeeld gemeente https://www.q-lite.com/nl/portfolio/stad-hoogstraten-kiest-voor-circulaire-led-schermenvan-q-lite/ e.a.). En sprekend over Schouwen-Duiveland, zie de Wereldregio van 11 maart 2022, waarin de betrokken wethouder laat weten enthousiast te zijn over deze nieuwe digitale informatievoorziening. ”Het draagt niet alleen bij aan de gastvrijheid van Schouwen-Duiveland, maar zorgt er ook voor dat alle informatie voor bewoners en bezoekers op een snelle, laagdrempelige en toegankelijke manier terug te vinden is.” Bron: https://www.wereldregio.nl/nieuws/algemeen/38767/infoborden-dragen-bijaan-gastvrijheid. Wil het College met zijn negatieve beslissing soms hun oud-wethouder in zijn hemd zetten? De technische en operationele risico’s van het LCD-scherm in de subsidieaanvraag zijn exact hetzelfde als van al die op Schouwen-Duiveland geplaatste digitale schermen! En van exact dezelfde complexiteit! Beheer en onderhoud vergen precies dezelfde specialistische kennis en middelen. Vandaar het in de exploitatie opgenomen “Zilveren” Service Level Agreement dat met de leverancier Q-Lite wordt overeengekomen (details op blz. 57 van het Projectplan).

Of zou het College niet weten wat een SLA inhoudt? Over het hoofd gezien misschien? Ondertussen is het redactionele beheer van het scherm niet ingewikkelder dan van een op internet aangesloten personal computer en het bij wijze van voorbeeld beheren van een website. De subsidieaanvrager heeft bewezen daarvoor al vier jaar over de benodigde specialistische kennis en ervaring te beschikken. Weersinvloeden dan? Natuurlijk, net als in al die talloze andere gemeenten waar het scherm op een totem in de publieke ruimte staat. Maar daar zijn ze nou net technisch op gebouwd (zie alle technische specificaties op blz. 38-36 van het Projectplan). Uiteraard moet schade en vandalisme niet worden uitgesloten. Maar daar is nu net die verzekering voor opgenomen. Kapitaalverlies natuurlijk, maar wel voor rekening van de verzekeraar, vervanging meteen geregeld. Dus van ‘langdurige uitval’ zal in de praktijk nooit sprake zijn. Wat wil het College nu met al die bangmakerij zeggen? Dat alle bestaande digitale schermen van straat zullen worden gehaald? Er zijn of worden inmiddels 10 schermen geplaatst in Westenschouwen, Burgh-Haamstede, Zierikzee, Brouwershaven, Ouwerkerk, Dreischor en Bruinisse.

Het College verzuimt aan te geven waarom juist een literair tijdschrift zoveel agressie zou oproepen dat er rekening moet worden gehouden met vandalisme, terwijl dat de plaatsing van die 10 technisch identieke schermen binnen de gemeente niet in de weg heeft gestaan. Met hoeveel vandalismemeldingen heeft de gemeente de afgelopen jaren bij die schermen dan te maken gehad? En hoeveel langdurige uitval heeft dat opgeleverd? En bovendien wordt het scherm ook nog eens extra vandalismebestendig opgenomen in een cortenstaal-meubel geplaats op een cortenstaal-totem. Daarmee is sprake van een “kunstwerk”. En hoewel het wenselijk moge zijn het beleid ten aanzien van kunstwerken in de publieke ruimte uit te werken (waarover hieronder meer), er staan al wel vele kunstwerken in de publieke ruimte. Hoeveel vandalisme-meldingen over die kunstwerken vallen er te noteren? En over hoeveel (cortenstaal) straatmeubilair beschikt de gemeente wel niet? Hoeveel vandalisme-meldingen? En zijn die reden om af te zien van plaatsing van straatmeubilair in de publieke ruimte? En voldoet het project niet aan de materiaaleisen buitenruimte 1? Hoezo niet dan?

1 https://www.schouwen-duiveland.nl/fileadmin/Schouwen-

Duiveland/Pdf/Bouwen_en_wonen/Gemeentelijke_woningbouwprojecten/Bruinisse-Riekusweel/Bijlage_9__250301_SOME_GSD_versie_1.4_compleet.pdf Pagina 2 van 10

Er is risico op dubbele inzet van gemeentelijke middelen (ASV 2023, artikel 9 lid 3 f) Anders dan het College meent, ziet ASV 2023, artikel 9 lid 3 f niet op het risico van dubbele inzet van gemeentelijke middelen. Dat artikel bepaalt het volgende: “de activiteit waarvoor subsidie wordt aangevraagd heeft geen of onvoldoende meerwaarde voor het bestaande (activiteiten)aanbod in de gemeente”. Het is evident dat het beoogde Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden per definitie een meerwaarde heeft voor het bestaande aanbod, immers een dergelijk LCD-scherm met deze functie bestaat nog helemaal niet, althans niet op Schouwen-Duiveland. Het College verzuimt het tegendeel te bewijzen. Maar wat wil het College nu precies beweren met die “dubbele inzet”? In de subsidieaanvraag wordt alleen maar gesteld dat de kosten voor de omgevingsvergunningaanvraag (€ 2.090) en het aanvragen van de elektra-stoppenkast (€ 1.266) al in 2024 zijn gemaakt (ten laste van de Winst- en Verliesrekening 2024), zodat die van het resterende investeringsbudget kunnen worden afgetrokken. Zie de toelichting op blz. 11 van het Projectplan.

Wat is daar mis mee? Deze voorbereidingsactiviteiten maakten deel uit van het door de gemeenten voor 2024 goedgekeurde beleidsplan! Zo is juist voorkomen dat die kosten dubbel moeten worden geboekt (in het andere geval hadden ze in de investeringslening moeten blijven staan, om teruggestort te worden naar de Winst- en Verliesrekening 2026 van het Literair café, om vervolgens weer met de gemeente verrekend te worden?!). En dan het “redactiewerk”. Dat wordt door de redactieleden van het Literair café verricht. En wel gratis en als vrijwilligerswerk. De enige kostenpost die het Literair café structureel voor zijn rekening wil nemen is het betalen van de auteursrechten van de op het LCD-scherm getoonde gedichten. Nota bene net zoals zij al doet voor het publiceren van gedichten tijdens door haar georganiseerde bijeenkomsten en exposities. Maar als één ding duidelijk mag zijn dan is het wel dat van dubbele inzet van gemeentelijke middelen geen sprake is. Juist het omgekeerde! Van meervoudig gebruik van dezelfde ‘content’ die in het kader van Literair café activiteiten wordt gegenereerd. Dus juist eenmaal betalen voor tweemaal of meer gebruik. Wat is daar mis mee? Ons bin juust zuunig! Door het nou net niet ook nog eens “dubbel” op te nemen in het Exploitatieplan voor het LCD-scherm.

In conclusie: verwijzing naar ASV 2023, artikel 9 lid 3 f komt neer op ‘barking at the wrong tree’ en ook nog eens inhoudelijk volstrekt de plank misgeslagen. Als we in de toekomst voor een externe (gast-)redacteur zouden willen betalen, zal daarvoor een aparte subsidiepost moeten worden gevonden. Maar dat is dus nu niet aan de orde. Het exploitatieplan is niet solide Er is gevraagd om een meerjarige subsidie in overeenstemming met artikel 8 lid 5 van de subsidieverordening. Dat was dus al mogelijk op grond van de ASV 2023, zoal we al zagen, maar wordt helemaal aangemoedigd in de nieuwe Cultuurvisie (waarover zo meer). Dat betekent dat we ons bij de aanvraag beperkt hebben tot de toegestane maximale termijn van 4 jaar. Langer kan nu niet. We zijn er mee bekend dat de landelijke Raad voor Cultuur pleit voor zekerheden voor 8 in plaats van 4 jaar (bron: https://vnpf.nl/nieuws/rien-fraanje-nieuwe-secretarisdirecteur-raad-voor-cultuur-2/). Binnen die 4 jaar wordt wel de hele lening afgelost, terwijl de technische levensduur, dus de vervangingstermijn, daarvan een veelvoud is. In plaats van kunstmatig een reservering voor vervanging in de jaarlijkse exploitatie op te nemen is gekozen voor een aanpak dat bij totale vervanging ver na 4 jaar een nieuwe financieringsopzet (al dan niet met weer een lening en dito meerjarig subsidietraject) moet worden bepaald.

De praktische consequentie is dus dat vanaf 2030 de dan aan te vragen meerjarige subsidie een veel lager bedrag zal vergen. Om de gedachten te bepalen € 3.693 ex btw (excl. prijsstijgingen) i.p.v. € 15.317 ex btw.

Pagina 3 van 10

Er zijn geen andere fondsen voorzien, dat klopt. De hele uitvoering is afgefinancierd met de subsidieaanvrage. Fondsbijdragen zijn natuurlijk de komende jaren niet uitgesloten en kunnen bij de jaarlijkse herijking worden verrekend. Denk aan het nieuwe Provinciale meerjaren-subsidiebeleid, maar daarvoor is wel voorwaarde dat de gemeente (de Cultuurcoach?) het initiatief neemt instellingen te bundelen, want individuele instellingen kunnen geen aanvraag doen. Wij hebben ons daarvoor meermalen uitgesproken, maar response blijft uit. Overigens, helemaal geen fondsen? Dat is niet helemaal waar. De Stichting Nutsfonds Zierikzee heeft een bijdrage voor de exploitatie in 2024/2025 van € 1.500 toegekend. We weten nog niet of die voor het kalenderjaar 2026 gebruikt mag worden en hebben in afwachting daarvan dit al uitgekeerde bedrag nog niet teruggestort. Mocht de bijdrage gestand worden gedaan, dan zal die bijdrage uiteraard bij de definitieve subsidievaststelling worden verrekend. Maar dan even terug waarom eigenlijk is gekozen voor dat affinancieren van het investeringsbedrag van € 44.650,-- in een vierjarig exploitatieplan. Er is wel degelijk geprobeerd fondsen te werven. Maar dat is mislukt (op de bijdrage van de Stichting Nutsfonds Zierikzee na).

Toen wij op 25 november 2024 die mislukking aan de wethouders rapporteerden was de reactie op 4 december 2024 als volgt: “Gezien de brede inzet van dit scherm zijn wij op zoek naar een oplossing nu de fondsenwerving is mislukt”. Maar het College is daarna elk overleg – ondanks herhaald aandringen onzerzijds – over alternatieve oplossingen uit de weg gegaan. Een formele meerjarige subsidieaanvraag was voor ons de enige overgebleven optie, hoewel het er veel weg van had dat het College die route met mogelijkheid van bezwaar ons onmogelijk probeerde te maken. Op ons laatste bericht van 24 januari 2025 is nooit meer een reactie gekomen, anders dan het in behandeling nemen van onze subsidieaanvraag. Zie onze prangende vraag van dat moment: “Hoe verdraagt een categorische afwijzing van een nog niet ingediende - dus nog niet aan beleid getoetste - aanvrage zich met het huidige en toekomstige subsidiebeleid? Is nu sprake van een weigering als bedoeld in Artikel 9 van e Algemene subsidieverordening Schouwen-Duiveland 2023? Kan er tegen de kennelijk categorische afwijzing bezwaar worden gemaakt?” (zie Correspondentie met wethouder over Aanvraag financiële steun LCD-scherm in de openbare ruimte n.a.v. negatief besluit BPD Cultuurfonds). Ons bij voorbaat de pas afsnijden is uiteraard in strijd met de ASV 2023 (en met de Cultuurvisie, waarover zo meer).

Het College doet nogal negatief over het “Vrienden van”-concept. Merkwaardig, want bij bijvoorbeeld de Bibliotheek elders blijkt dat goed te werken. Zie https://www.dezb.nl/overons/vrienden/anbi-status.html. Verwacht mag worden dat de meeste leden dat voor meerdere jaren doen, dus waar is die angst “onzeker en wisselend” op gebaseerd? Hoe dat ook zij, we hebben dan 4 jaar de tijd die “Vrienden” te werven en zijn er in de periode 2026-2029 niet van afhankelijk. En zou het werkelijk overtrokken te zijn om – zoals in het PR & Marketingplan is opgenomen – te streven naar het maken van ca. 100 “Vrienden”, die jaarlijks, vanwege de ANBI-status van het Literair café, fiscaal aftrekbaar € 50 doneren voor exploitatie & onderhoud? Vrienden krijgen dan gratis toegang tot de bijeenkomst van het café in het najaar. De bewering dat het exploitatieplan niet solide zou zijn klopt dus domweg gewoon niet. Alle uitgaven zijn gedekt. Er worden na toekenning in de periode 2026 – 2029 in het geheel geen financiële risico’s gelopen. Dus hoezo niet solide? De ‘Vrienden van’ kunnen in die periode alleen maar voor meevallers zorgen, net als eventuele fondsbijdragen. Als die voor de periode 2030 – 2033 daarna niet voldoende (b)lijken, staat niets ons een nieuwe meerjarige subsidieaanvraag voor een exploitatie van ca.

€ 4.000 in de weg, zodat de duurzame uitvoering van het project voor een periode van 8 jaar redelijkerwijze is gegarandeerd, overeenkomend met de minimale technische levensduur van het scherm. Zonder enig kapitaalsverlies kan zelfs in 2033 worden besloten het scherm te verwijderen en af te zien van een meerjarige investering in een nieuw – te vervangen – scherm. Er kan precedentwerking ontstaan Onder dit kopje volgen een paar zeer merkwaardige onderling heel ongelijkwaardige argumenten. Er zou nog geen duidelijk toetsingskader bestaan voor vergelijkbare aanvragen voor kunstprojecten in Pagina 4 van 10

de openbare ruimte. Dat is barre onzin. Weliswaar staat in de bij de vastgestelde Cultuurvisie behorende Uitvoeringsnota Cultuurvisie 2025-2028 dat er nog een betekenisvol programma voor beeldende kunst in de openbare ruimte moet worden ontworpen, maar dat wil niet zeggen dat er nu geen toetsingskader zou zijn. We wezen al op de Handleiding Materiaaleisen buitenruimte, maar verder is het vigerende toetsingskader glashelder: initiatiefnemers van vergelijkbare aanvragen dienen een omgevingsvergunning aan te vragen en een bruikleenovereenkomst – bij wijze van recht van opstal – met de gemeente af te sluiten. De indiener van onderhavige subsidieaanvrage beschikt inmiddels over een nota bene onherroepelijke omgevingsvergunning voor het scherm en is een concept-Bruikleenovereenkomst overeengekomen, die beide wachten op toekenning van de subsidieaanvrage. Bedoelde documenten zijn te vinden op de blz. 19 t/m 33 van het Projectplan.

Daarin wordt expliciet vermeld dat het project voldoet aan Besluit bouwwerken leefomgeving en krachtens dat besluit gestelde nadere regels en dat project is getoetst aan artikel 5.18 en 5.21 Omgevingswet en dat op grond van artikel 5.18 en 5.20 Omgevingswet de omgevingsvergunning kon worden verleend aangezien het project in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en dat er wordt voldaan aan de Beleidsregels omgevingsplanactiviteiten. Niet voor niets heeft de Commissie Bezwaarschriften in haar advies van 23 september 2024 het bezwaar van de eigenaar van Slot Haamstede (Natuurmonumenten) ongegrond verklaard. Dus hoezo geen toetsingskader? Dat zal immers ook toegepast zijn voor de 10 door de gemeente geplaatste digitale schermen? Of wordt er met twee maten gemeten als het om een literair tijdschrift gaat? Het College spreekt zichzelf overigens tegen door enerzijds uit te gaan van een ontbrekend toetsingskader, maar dat anderzijds meteen te laten volgen door het toetsingskader van de beleidsregels Kunst, cultuur en Sport (Beleidsveld 5 van de Beleidsregels subsidies 2013 gemeente Schouwen-Duiveland), waarmee het project in strijd zou zijn.

Dus toch getoetst? En moet nu aangenomen worden dat bij de toekenning van de Omgevingsvergunning en de Bruikleenovereenkomst die beleidsregels zijn vergeten? Natuurlijk niet, daar is gewoon op getoetst en het project voldoet daaraan2. Het College voldoet in ieder geval niet aan haar motiveringsplicht het tegendeel te bewijzen. Wie de subsidieaanvraag zorgvuldig bestudeert ziet dat het project in aanmerking komt voor meerjarige budgetsubsidie en ook voldoet aan alle specifieke subsidievoorwaarden: -

De activiteiten hebben een breed publieksbereik en zijn mede gericht op jongeren; De organisatie gaat samenwerkingsverbanden aan met andere culturele partijen en zet zich in om nieuwe publieksgroepen te bereiken; De organisatie heeft contacten met het basis- en voortgezet onderwijs; De activiteiten hebben aantoonbaar een regionale uitstraling; Indien van toepassing wordt voldaan aan de afspraken tussen gemeente en provincie voor wat betreft de regioarrangementen.

Zie daarvoor het Projectplan (Verschijningsfrequentie) blz. 16 & 17. Het zou ook merkwaardig zijn in de beoordeling van de subsidieaanvraag andere voorwaarden te stellen aan het gebruik van het scherm dan in de Bruikleenovereenkomst en de aan deze Overeenkomst gehechte Omgevingsvergunning al is opgenomen. Ronduit bizar is ook dat de gemeente zich al positief heeft uitgesproken over de plaatsing van het scherm bij de beschikbaarstelling van € 3.000 voor het opstellen van een “Bidbook” van 16 juli 2024, maar die positieve beoordeling nu lijkt te willen ontkennen. In die toekenning wordt het project, “in lijn met hetgeen in het Bidbook is opgenomen over 'crossovers' met andere kunstvormen en de mogelijke aankondiging van culturele activiteiten op Schouwen-Duiveland in het algemeen en Burgh-Haamstede in het bijzonder, voor onze gemeente van groot belang geacht, zeker op de beoogde beeldbepalende positie na herinrichting van het centrum van Haamstede”. Merk daarbij op dat het project onderdeel uitmaakt van de uitvoering van het door het College in het kader van de Dorpsvisie Burg-Haamstede geaccordeerde Programmaplan Kunst, Cultuur & Erfgoed Burgh-Haamstede 2023-2025.

2 Zie https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR301964/4#bijlage_5.2

Pagina 5 van 10

En wie zou trouwens willen beweren dat precedentwerking ongewenst is? Waarom zouden andere initiatiefnemers niet soortgelijke kunstwerken mogen plaatsen in Zierikzee of andere kernen? Immers in feite is sprake van een bijzondere vorm van straatpoëzie die ook elders in Nederland – vooral op muren en andere objecten – is te vinden3. Het moge om een voor Burgh-Haamstede uniek project gaan, daarmee worden initiatieven in andere kernen geenszins uitgesloten. Het toetsingskader van de Omgevingswet zorgt voor voldoende regulering en het tegengaan van wildgroei, zie ook de overwegingen in de toegekende Omgevingsvergunning voor dit project. De gemeente kan de druk toch wel aan om gelijke behandeling van vergelijkbare gevallen te borgen? De kosten en baten zijn niet in evenwicht (ASV 2023, artikel 9 lid 3 a). Eerst even feitelijk over het scherm waarop wekelijks maar één gedicht zou verschijnen. Dat is wel heel kort door de bocht samengevat. In werkelijkheid staat er in het Projectplan blz. 16 & 17 het volgende: “Dit stramien van één fullscreen beeld & gedicht per week kan onderbroken worden voor aankondigingen van culturele evenementen (waaronder primair die van het Literair café De Geestgronden zelf) en speciale dagprogramma’s, bijvoorbeeld een schrijfwedstrijd voor scholieren, waarbij bijvoorbeeld een dag lang de vijf meest aansprekende gedichten worden vertoond.

Ook het uitbrengen van een speciaal “katern” vindt plaats als “onderbreking” van het vaste weekprogramma (of duurt zelf een week). De software bevat de functionaliteit van in te stellen “timers” voor begin- en einddata en desgewenst begin- en eindkloktijden waarmee de content voor een week, een maand of desgewenst langer van tevoren klaargezet kan worden. De content wordt gegenereerd door de vaste en nevenactiviteiten van het Literair café De Geestgronden als vastgelegd in het jaarplan. Aan dit schema mag geen absolute waarde worden gehecht, maar het geeft wel globaal aan vanuit welk jaarritme de content door de redactie wordt gegenereerd”. We haalden “straatpoëzie” al aan als referentiekader en willen er op wijzen dat een enkel gedicht daar zelfs jarenlang op een muur kan staan en bijvoorbeeld in een gemeente als Middelburg in het centrum 13 “gevelgedichten” (en inclusief directe omgeving 24 stuks, in Vlissingen 13). Zelfs met wekelijks maar één gedicht komt Burgh-Haamstede al op 52! Dat is het basis-stramien. Maar zo zal het in de praktijk natuurlijk niet gaan. Niet alleen al door de “onderbrekingen” met aankondigingen van culturele evenementen op de dorpsas en scholierenwedstrijden en bijzondere katernen, maar ook doordat in de praktijk meerdere gedichten per auteur tijdens de week elkaar kunnen afwisselen. Maar het moet geen poppenkast worden natuurlijk.

En kijkers zullen om terugkoppeling van ervaringen worden gevraagd (net als nu op het doek in het “buitenframe” komt er een QR-code die WhatsApp activeert). Maar artikel 9 lid 3a gaat om te beginnen uitsluitend om de vraag of de activiteit niet of niet in overwegende mate gericht zijn op de gemeente of haar ingezetenen of als ze onvoldoende ten goede komen aan de gemeente of haar ingezetenen. Is dat nog een vraag? Het College formuleerde nota bene zelf al dat het project voor onze gemeente van groot belang werd geacht, zeker op de beoogde beeldbepalende positie na herinrichting van het centrum van Haamstede. Wat moeten wij daar nog aan toevoegen? In het PR & Marketingplan (zie blz. 18 van het Projectplan) wordt beschreven dat met het in de openbare ruimte van Burgh-Haamstede geplaatste Digitale Literaire tijdschrift De Geestgronden een veel breder publiek wordt bereikt dan met de kleinschalige bijeenkomsten van het café mogelijk is. Zo’n 70% van volwassen Nederlanders komt wel eens poëzie in de openbare ruimte tegen. Dit gebeurt bij bijna 1 op de 5 mensen één keer per maand of vaker 4. Gedichten zijn bijvoorbeeld te lezen op muren, gevels, daken, plakkaten, standbeelden, borden, posters, schuttingen of stoeptegels.

In het door de gemeente goedgekeurde Beleidsplan 2024 van het Literair café De Geestgronden staat als één van de activiteiten vermeld: “Het plaatsen in de openbare ruimte of het zichtbaar vanaf de openbare ruimte plaatsen of aanbrengen van een display (in een nader te bepalen vormgeving en materiaalkeuze), waarop wisselend een gedicht te lezen is of dichtregels te 3 Zie https://straatpoezie.nl 4 Deze cijfers zijn afkomstig uit het onderzoeksrapport Poëzie in Nederland (2017), dat Neerlandicus Kila van der Starre in

samenwerking met Stichting Lezen, het Letterenfonds en MarktEffect heeft gepubliceerd. Zie Straat- poëzie.nl Pagina 6 van 10

lezen zijn van dichters die deelnemen aan activiteiten van ons Literair café”. Van het College wordt wel enige consistentie in haar beoordelingsvermogen gevraagd. En is het bereik wel beperkt? In hetzelfde PR & Marketingplan wordt gestipuleerd dat in BurghHaamstede er jaarlijks meer dan 1,4 miljoen overnachtingen zijn van toeristen. Op een mooie, zomerse dag is dit dorp van 4.400 inwoners zeven tot acht keer zo groot. Speciaal voor de Kunstschouw in 2e of 3e week van juni (2025 voor de 30e keer) jaarlijks ca. 15.000 inwoners & toeristen die ca. 30 locaties op de kunstroute bezoeken. Literair café bijeenkomsten zelf uiteraard zeer kleinschalig (ca. 50 bezoekers per bijeenkomst), Digitaal literair tijdschrift in publieke ruimte enorme kans het bereik te vergroten en het grote publiek kennis te laten maken met cross-overs tussen poëzie en andere kunstdisciplines. Het scherm levert daarmee een forse bijdrage aan de beleidsdoelstellingen, niet alleen die uit het Programmaplan Kunst, Cultuur & Erfgoed BurghHaamstede 2023-2025, maar ook uit de door de Raad vastgestelde Cultuurvisie (waarover hieronder meer).

De meerwaarde staat buiten kijf, tenzij de gemeente natuurlijk onze literaire activiteiten helemaal niet weet te waarderen, maar hadden ze dat dan niet meteen bij het opstellen van het Bidbook kunnen zeggen? Me dunkt dat in ieder geval ruimschoots is voldaan aan artikel 9, lid 3, onder a, e en f van de ASV. Op het College rust toch echt de motiveringsplicht het tegendeel deugdelijk te bewijzen. Samenvattend kan niet anders dan vastgesteld worden dat de 5 motiveringen van de afwijzende beslissing, zowel afzonderlijk als gezamenlijk vooral stoelen op overwegend niet onderbouwde, feitenvrije, meningen. Ad 3 De beslissing is in strijd met de recent aangenomen Cultuurvisie Als er zo’n behoefte is aan een inhoudsrijk toetsingskader, dan had het natuurlijk voor de hand gelegen dat de subsidieaanvrage, c.q. het project Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden was getoetst aan de door de Raad vastgestelde Cultuurvisie. In die Cultuurvisie wordt de ambitie uitgesproken dat Schouwen-Duiveland zich onderscheidt door een unieke combinatie van natuur en cultuur. Daarom stimuleert de gemeente culturele uitingen concerten, festivals maar ook beeldende kunst en literatuur - die deze twee elementen met elkaar verbinden met aandacht voor een goede spreiding in het jaar. Op dat vlak heeft het Literair café ‘De Geestgronden’ zijn sporen verdiend.

Wat dacht u van de bundel ‘Recht van overpad’, waarin kunstenaars hun eigenzinnige kijk op de Kop van Schouwen geven, met nieuw werk in poëzie en beeldende kunst, samengesteld door Literair café De Geestgronden, naar aanleiding van de bijeenkomst van 16 juni 2023?5 Waarom heeft het College eigenlijk niet meer presentie-exemplaren van die bundel afgenomen? Uiteraard zullen ook op het scherm kunstenaars regelmatig uitgedaagd worden zich over de habitat van de Kop van Schouwen uit te laten of zich daardoor te laten inspireren. In de Cultuurvisie komen literaire activiteiten nog terug onder de kopjes Film en media (fiZi Filmtheater) en Bibliotheek en letteren. Het Literair café De Geestgronden heeft zich meermaals uitgesproken voor samenwerking en eilandelijke programmering van activiteiten op het literaire vlak. We kunnen niet nalaten die passage uit het Beleidsplan nog eens te citeren: “Het literaire landschap van de nabije toekomst in Schouwen-Duiveland, een ontwikkelperspectief! De huidige literaire activiteiten hebben nog te veel een sporadisch karakter en tonen nog geen volgeprogrammeerd beeld het hele jaar rond. Dat kan en moet anders. In de toekomst zou een eilandelijk “impresariaat” voor maximale vulling van de beschikbare podia met literaire 5 https://literaircafedegeestgronden.nl/bijeenkomsten/bundel-recht-van-overpad/

Pagina 7 van 10

voorstellingen moeten zorgen. Met dit beleidsplan wordt daar een voorschot op genomen, door zelf als Literair café De Geestgronden een aantal literaire activiteiten te programmeren. De intentie is met een aantal van die podia structurele samenwerking te ontwikkelen. Uiteraard moeten bestaande Zeeuwse resp. eilandelijke literaire initiatieven door het impresariaat uitgenodigd worden meer structureel van de beschikbare podia gebruik te maken. In het middelbaar onderwijs worden regelmatig schrijvers/dichters uitgenodigd met inschakeling van De Schrijverscentrale. Binnen de Scholengroep Pontes is hiervoor jaarlijks budget gereserveerd. Voorgesteld wordt dat aan de uitgenodigde schrijvers/dichters meer bekendheid wordt gegeven en er een publiek optreden op een van de podia aan wordt gekoppeld. De podia kunnen ook zelf literaire avonden programmeren en daarbij schrijvers/dichters uitnodigen. Zo langzamerhand ontstaat dan ook een ‘landschap’ dat in de programmering hoogtepunten opneemt die landelijk en internationaal aansluiting vinden, zoals de Week van de Poëzie in januari, de Boekenweek in maart, Poetry International, prijzenfestivals & schrijfwedstrijden, zoals te vinden op het Poëziecentrum (zie ook het Poëziecentrum Nederland).

De literaire initiatieven doen er ook verstandig aan om – met behulp van het impresariaat – de banden aan te halen en te versterken met de andere literaire initiatieven in Zeeland. Hiervan noemen we, naast de al genoemde activiteiten van De Baaierd, de dichtersgilden in Terneuzen en Aardenburg/Sluis, Groede Literair, Poëtisch Nazomeren, EEF (Eindeloos Eiland Festival), het Hoogtij Festival, De Maerlant Poëzieprijs van Kunstspoor, e.a. Samenwerking leidt tot kruisbestuiving. Van daaruit kunnen ook de podia in Schouwen-Duiveland een rol gaan spelen in de programmering van een nadrukkelijk literaire component van het Nazomer Festival, dat nu nog een voornamelijk Walcherse aangelegenheid is, maar per se niet hoeft te blijven! Stafleden van de Zeeuwse Bibliotheek dromen ervan dat uiteindelijk een Zeeuws Literatuurfestival georganiseerd kan worden. Zie voor referenties in het Nederlandse taalgebied het Literatuurfestival in Antwerpen6 en Den Haag. Zoveel is wel duidelijk: het organiseren van een dergelijk festival is een maatje te groot voor Schouwen-Duiveland, maar wat zou er mooier zijn dan onderdeel uitmaken van een Zeeuws initiatief. Net als 400 jaar geleden met de dichtbundel ‘Zeeuvse Nagtegael’ kan getoond worden dat dergelijke festivals niet alleen in de Randstad thuishoren, maar ook in Zeeland een warm onthaal vinden, naar het voorbeeld van Oostende Theater aan Zee.

Deelname met een lokale inbreng in het Nazomer Festival en het organiseren van een of meer eigen lokale festivals naar het voorbeeld van het Hoogtij Festival kunnen daarvoor de opmaat vormen. Het literaire impresariaat zou ondergebracht kunnen worden bij het (op te richten) samenwerkingsorgaan van de genoemde podia en voor al die podia moeten werken. Het Literair café De Geestgronden heeft de gemeente gevraagd de oprichting van zo’n samenwerkingsorgaan in de nieuw kunst- en cultuurvisie op te nemen en te faciliteren. Schrijfopdrachten, ‘writers in residence’, etc. Om het geschetste landschap rijkelijk gevuld te houden dient ook actieve kunstbeoefening te worden gestimuleerd.

6 Zie ook dit evenement: Letterenhuis Festival.

Pagina 8 van 10

Talentontwikkeling onder Zeeuws schrijverschap kan geheel worden overgelaten aan het literaire initiatief van De Baaierd, dat zich speciaal hierop richt. De Baaierd is een broedplaats, podium en herberg voor de letteren in de breedste zin des woords – door vele soorten Zeeuwen, en vóór vele soorten Zeeuwen. Zie het Baaierdgilde met hun Schrijvers- en voordrachtwerkplaatsen en Kraamkamers. Nu ook op Schouwen-Duiveland in Zierik C. Het verdient wel aanbeveling dat De Baaierd in samenwerking met de Bibliotheek Oosterschelde meer werk maakt van het benaderen van jongeren c.q. scholieren7. Schouwen-Duiveland beschikt nog niet zelf over dichters van naam (blijkend uit publicatie van bundels en – nominaties voor – literaire prijzen). Ook in heel Zeeland zijn die schaars8. Een brug naar de literaire wereld van prijzen en festivals zou geslagen kunnen worden door de instelling van een eilandelijke dichtersgroep, naar de voorbeelden van dichtersgilden in Terneuzen en Aardenburg/Sluis. Die dichtersgroep kan ook (gezamenlijke) voorstellingen produceren, voor bijzondere gelegenheden, zoals tijdens bijvoorbeeld de Kerstfair in Burgh-Haamstede. Om het literaire niveau op een hoger peil te brengen en zowel inwoners als bezoekers duidelijk te maken dat er in Burgh-Haamstede literair iets “bijzonders” plaatsvindt moet er ook ruimte zijn voor schrijfopdrachten aan landelijk bekende kunstenaars.

Het Literair café De Geestgronden heeft daarmee inmiddels een hele track-record opgebouwd en is van plan daar de komende jaren meer door te gaan9. Het Literair café De Geestgronden hanteert daarbij de kwaliteitscriteria van het Lirafonds10. Daarbij zijn ook cross-over (schrijf)opdrachten mogelijk, zie de poëziefilm ‘De voormalige bollenschuur, een heenkomen voor de geest’ gemaakt door Tom America en de miniproductie ‘Dorstlesser Rijn’, gecomponeerd door Jasper de Bock. Een vaste ‘residentie’ is daarvoor niet nodig 11. In 2023 is gebruikgemaakt van de unieke vakantiewoning ‘Liberté aan Zee.’ Waar mogelijk wordt het voor het Literair café De Geestgronden geproduceerde werk gebundeld en uitgegeven, net als met de bundel ‘Recht van overpad’ is gebeurd. Verder zal actief gebruik worden gemaakt van het in de openbare ruimte te plaatsen digitale scherm dat dienst zal doen als digitaal literair tijdschrift”. Maar dan mag van de gemeente (de Cultuurcoach?) wel meer initiatief verwacht worden dan nu aan de dag wordt gelegd, it takes two to tango’, de liefde kan niet van één kant komen en daar heeft het nu nog teveel weg van. Maar in de tussentijd probeert het Literair café De Geestgronden met verve al de functie van impresariaat te vervullen. Het Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden kan daarvan de katalysator vormen.

In de Uitvoeringsnota formuleert het College dat het “…de vorming binnen de gemeente van culturele ‘brandpunten’ in de Westhoek” stimuleert en ondersteunt”. Het is evident dat het Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden niet alleen onderdeel van dat brandpunt zal uitmaken, maar ook de jaarrond gloeiende kern van dat brandpunt. Dan moet het College niet de vlam in de kiem willen smoren.

7 Met als aanknopingspunt het uitnodigen van schrijvers en het organiseren van schrijfopdrachten, zoals ook geprobeerd is

met het project ‘Zeeuvse Nagtegael’. Het is jammer dat RegioRuis geen podium lijkt te willen bieden voor woordkunstenaars (tenzij sprake is van rap, maar dat is een te beperkte categorie). 8 Zie bundels van Tijs van Bragt met ‘Weier’ en ‘Bonterik Sterrenzager’ en bundels van Rogier de Jong met ‘Seinpost’ en ‘Meerval’. 9 Zie voor alle auteurs die de afgelopen jaren speciaal in opdracht van het Literair café De Geestgronden nieuw werk hebben gemaakt dit overzicht: https://literaircafedegeestgronden.nl/programma/deelnemende-auteurs/ 10 Zowel in 2023 als voor 2024 heeft het Literair café De Geestgronden een financiële bijdrage van het Lira-fonds ontvangen. 11 Zie bijvoorbeeld de Schrijfretraite van Jan Vantoortelboom. Pagina 9 van 10

Nota bene de Uitvoeringsnota bij de Cultuurvisie 2025-2028 bevat de Beleidskaders en subsidieregelingen kunst en cultuur op basis van de Algemene Subsidieverordening SchouwenDuiveland 2023. Verwacht mocht worden dat de subsidieaanvrage hieraan getoetst zou zijn. In dat beleidskader wordt onder het kopje ‘Algemeen’ gesteld dat het College makers en organisatoren stimuleert tot het brengen van een kunstproduct dat bijdraagt aan een veelzijdig cultureel palet, en dat aansluit op de eigenheid van onze gemeente en dat het College de aanvragen hiervoor beoordeelt op basis van kwaliteit, artistieke zeggingskracht en betekenis voor onze gemeente en dat het College de uitvoering van deze beoordeling kan opdragen aan een onafhankelijk adviesorgaan dat hiervoor door de Gemeenteraad is ingesteld. Van een beoordeling van kwaliteit, artistieke zeggingskracht en betekenis voor onze gemeente is in de bestreden beslissing niet gebleken. Maar merkwaardig genoeg is ook geen gebruik gemaakt van een beoordeling door een onafhankelijk adviesorgaan, terwijl daarvan alleen aanvragen voor reguliere jaarprogramma’s en incidentele activiteiten waarvoor per jaar of per activiteit minder dan € 5000,-- subsidie wordt aangevraagd worden uitgesloten. Onder 1.03 wordt daarbij de Subsidieregeling voor beeldende kunst, fotografie, film en letteren 2025 - 2028 uitgewerkt.

Deze regeling geldt voor enig project of enige productie op het gebied van literatuur en dichtkunst waaronder begrepen de totstandkoming van publicaties, welke digitaal (sic!) of in druk wordt vervaardigd, uitgegeven of beschikbaar gemaakt voor een algemeen publiek. De Beleidsdoelstelling van deze subsidieregeling is het waarborgen en stimuleren van een levendig en kwalitatief interessant aanbod van beeldende kunst, fotografie, film- en videokunst, grafische kunst of digitale kunst, alsmede van literaire activiteiten in onze gemeente, onder meer door ondersteuning van verenigingen en lokale initiatieven, voor zover zij naar het oordeel van het college een relevante bijdrage leveren aan sociale cohesie, woon- en leefklimaat en cultuurdeelname in onze kernen. Het moge duidelijk zijn dat het project Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden een toetsing aan deze regeling glasrijk doorstaat. Het College heeft verzuimd zich hiervan rekenschap te geven.

Gevraagde beslissing Het besluit van het College van B&W van 6 mei 2025 om het project Digitaal literair tijdschrift De Geestgronden niet subsidiabel te verklaren en geen budgetsubsidie toe te kennen voor de periode 2026 – 2029 is daarom onzorgvuldig en prematuur genomen, zonder uit te gaan van de juiste feiten en zonder uit te gaan van de correcte uitleg van de subsidieverordening en zonder de correcte toetsing aan zowel het facilitaire als inhoudsrijke beleidskaders, onder verwijzing naar de toegekende onherroepelijk geworden Omgevingsvergunning en de Bruikleenovereenkomst. Verzocht wordt de huidige beslissing te vernietigen en te vervangen door een correcte Beslissing als bedoeld in artikel 8 lid 1 van de ASV 2023, dus in het kader van de behandeling en vaststelling van de gemeentebegroting voor uiterlijk 31 oktober 2025, maar zonder het recht aan te tasten gebruik te kunnen maken van de Omgevingsvergunning (zie daarvoor de Correspondentie met gemeente over Bruikleenovereenkomst Digitaal scherm - Publicatie en ingangsdatum ovk).

Pagina 10 van 10