2025.173 Bijlage 1. BenW brief Reactie Ruimtelijk Arrangement Zeeland (1462019)

Provincie Zeeland t.a.v. Gedeputeerde Staten van Zeeland Postbus 6001 4330 LA Middelburg

Ons kenmerk Aantal bijlage(n) Onderwerp

: zaaknummer 1461223 :1 : Reactie Ruimtelijk Arrangement Zeeland

Behandeld door : o Griffioen Datum : 30 april 2025

Geacht college van Gedeputeerde Staten, Met grote belangstelling hebben wij kennisgenomen van het concept Ruimtelijk Arrangement en de vragen die u daarover heeft gesteld in de brief van 25 februari 2025. Graag geven wij gehoor aan uw verzoek om op de concept afspraken te reageren. In deze brief vindt u eerst onze algemene reactie, gevolgd door specifieke accenten bij een aantal afspraken. Een gedetailleerde reactie per fiche is opgenomen als bijlage. Algemene reactie Jaarlijkse afspraken over het Ruimtelijk Arrangement tussen het Rijk en de provincie Zeeland bieden een waardevolle basis voor gebiedsgerichte aanpak. Bijzonder positief vinden wij de erkenning dat effectieve samenwerking de betrokkenheid vereist van alle Zeeuwse overheden. Deze gezamenlijke aanpak en betrokkenheid van gemeenten, waterschap en regionale verbanden zijn belangrijk om onze gedeelde ambities te realiseren. De provincie heeft zich ingespannen om veel partijen te betrekken bij het concept Ruimtelijk Arrangement en om dat te verwoorden in een redelijk compacte tekst. Dit arrangement kan onmogelijk alle dwarsverbanden, eerder gemaakte afspraken en gedeelde ambities weergeven Het Ruimtelijk Arrangement is aanvullend op reeds gemaakte afspraken, maar blijven die eerdere afspraken en ambities wel voldoende in beeld? Dit is voor ons nog niet geheel duidelijk.

Het is daarom wenselijk om tot een vollediger portfolio en samenhang van afspraken in verschillende programma’s te komen. Dat kan ook bijdragen in afwegingen over de gezamenlijke inzet van mensen en middelen. Wij denken dat het Toekomstperspectief Zeeland 2050, een bijbehorende strategische agenda en financieel arrangement hiervoor het kader kan bieden. Daarbij gaat het niet alleen om het WAT maar ook om het HOE van onze gezamenlijke doelen. Hierin zien wij een belangrijke coördinerende rol voor het Overleg Zeeuwse Overheden. We willen het belang van behoud en versterking van onze unieke omgevingskwaliteiten en inzet voor klimaat- en toekomstbestendige landbouw en visserij benadrukken. Ook recreatie en toerisme ziet Schouwen-Duiveland als een belangrijke factor in het behouden, aantrekken en vestigen van jong talent in Zeeland. Deze sectoren verdienen wat ons betreft daarom ook een belangrijke plaats in de verdere uitwerking van het Ruimtelijk Arrangement en Zeeland 2050. Specifieke accenten Schouwen-Duiveland Bijdrage Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland biedt zich aan om (verder) te experimenteren met het instrument "gebiedsportemonnee" in pilots en experimenteergebieden in reeds lopende trajecten. Denk aan fieldlabs Living Lab en de verkenningen Kennis Community Oosterschelde.

Deze trajecten sluiten aan bij reeds lopende verkenningen rondom de samenwerking rijk-provincie-regio. Inbreng Postadres: Postbus 5555, 4300 JA Zierikzee Bezoekadres: Laan van St. Hilaire 2, 4301 SH Zierikzee

T: (0111) 452 000 www.schouwen-duiveland.nl

BIC: BNGHNL2G IBAN: NL80BNGH0285076094

Concrete Pilots, netwerk, ambtelijke capaciteit (werk met werk maken), financiële middelen, kennis. Fiche 2.1. Basisafspraken Schouwen-Duiveland hecht aan een goede en uitvoeringsgerichte samenwerking tussen Rijk-provincie-en regio. In de praktijk geven we dit samen al handen en voeten met de fieldlabs in Living Lab Schouwen-Duiveland en de gebiedsgerichte aanpak Schouwen-West. Dit kan nog beter met een gebiedsgerichte aanpak, inclusief een gebiedsportefeuille en door ontschotting van financiële stromen. Dat zijn naar mening van Schouwen-Duiveland belangrijke randvoorwaarden om in de gebieden effectief en slagvaardig te kunnen opereren. Fiche 2.2. Behoud en versterking Zeeuwse identiteit Voor Schouwen-Duiveland is het belangrijk dat het duidelijk is dat de titel waardevol landschap voor de Kop van Schouwen geen (extra) beperkingen oplevert, maar juist kansen biedt voor het behouden en versterken van de sociaaleconomische en natuurlijke vitaliteit van het gebied. Aanwijzing is alleen gewenst indien aan deze voorwaarden wordt voldaan. Het belang van cultuur en cultuurhistorie onderschrijven wij van harte. Fiche 2.4: Leefbare steden en regio’s Rijk en regio stellen samen met het netwerk een verstedelijkingsstrategie op voor Zeeland. Dit is gericht op het behoud van voorzieningen en het inzetten op de spiraal van groei. Wij haken hier graag bij aan samen met de Zeeuwse steden.

Vertaling en uitwerking vraagt om maatwerk en een regionale aanpak met oog voor de diversiteit van Zeeland. Fiche 2.5 Energie en circulaire economie: Circulaire economie is niet langer een bijzaak, maar een structurerend principe in het denken over ruimtegebruik en het ontplooien van economische activiteiten. De invulling van deze toekomst lijkt in de formulering van de afspraak te veel af te hangen van het Rijk. Het is naar onze mening wenselijk om aan te sluiten bij het Zeeuws beleid Circulaire economie dat recent door de Zeeuwse gemeenten in samenwerking met de provincie is opgesteld. We stellen daarom een scherpere formulering van deze afspraak voor in lijn met wat hierover door gemeenten is besproken: "De regio stelt in samenspraak met het Rijk een ruimtelijke economische strategie op waar circulaire economie een structurerend element is binnen de context van nationale economische ontwikkelingen. Regio en Rijk stemmen de ruimtelijke economische visie van het Rijk en de regionale strategie op elkaar af" Fiche 2.3 en 2.6. Landelijk gebied en waterveiligheid Veel zaken die betrekking hebben op de fiches 2.3. en 2.6. staan actief op de agenda van de gemeente Schouwen-Duiveland. We groeien daarbij steeds meer toe naar gebiedsgerichte integrale aanpakken.

Er komt veel samen in het landelijk gebied: landbouw/voedselproductie, natuur en landschap, groenblauwe dooradering, herstel waterkwaliteit (oppervlakte water en grondwater), verbeteren zoetwaterbeschikbaarheid (zelfvoorzienend in zoet water) voor landbouw, veiligheid en toekomstbestendige kustverdediging. We experimenteren al volop en werken aan pilots. We doen dit samen met gebiedspartijen en andere overheden. Binnen het Living Lab (https://livinglabschouwen-duiveland.nl/) werken we aan een robuust bodem- en watersysteem voor een volhoudbare landbouw en natuurherstel. Schouwen-Duiveland heeft ervaring met ontwerpend onderzoek en de Zeeuwse werkwijze. Daarbij wordt gekeken naar de korte, middellange en lange termijn. Aan de hand van de klimaatscenario’s hebben we met en voor de agrarische sector verschillende scenario’s voor de lange termijn in beeld gebracht en besproken (Laag Nederland 2050-2100). Veel pilots en maatregelen zijn uitgevoerd met betrekking tot zoetwaterbeschikbaarheid. Voldoende zoet water draagt bij aan meerdere doelen, ook minder nutriëntenuitspoeling bij voldoende zoet water. We vragen in dit kader meer aandacht voor bodem en landschap. Maatregelen voor het verbeteren van de bodem in het landelijk gebied: bodem en landschap als spons.

Dit zorgt voor een betere bodemvruchtbaarheid (versterken biodiversiteit van de bodem) en watervasthoudend vermogen, zorgt voor weerbare landbouw. Landschap als spons draagt ook bij aan groenblauwe dooradering, landschapsontwikkeling met aantrekkelijke diverse landschapsbeleving en routenetwerken en ecologisch netwerk. Samenvattend Wij zien de afspraken in het Ruimtelijk Arrangement als waardevolle cyclus om de toekomst van Zeeland en de Zuidwestelijke Delta in samenhang vorm te geven. Met onze concrete inbreng (zie ook bijlage 1) wil SchouwenDuiveland actief bijdragen aan het succesvol realiseren van de afspraken. Wij staan open voor verdere gedachtenwisseling over de door ons aangedragen punten en kijken uit naar de vervolgstappen in dit proces. Wij zien de afspraken in het Ruimtelijk Arrangement als waardevolle cyclus om de toekomst van Zeeland en de

Zuidwestelijke Delta in samenhang vorm te geven. Met onze concrete inbreng (zie ook bijlage 1) wil SchouwenDuiveland actief bijdragen aan het succesvol realiseren van de afspraken. Wij staan open voor verdere gedachtenwisseling over de door ons aangedragen punten en kijken uit naar de vervolgstappen in dit proces. Hoogachtend, namens burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland,

J. Chr. van der Hoek MBA Locoburgemeester

Bijlage(n) Bijlage 1. Reactie Schouwen-Duiveland per fiche

S.J.A. Bronsveld Locosecretaris