2025.127 Bijlage 1 - Aanbestedingsstrategie beschermd wonen ZIN Zeeland (1417254)

Aanbestedingsstrategie 2025 Sociale en andere specifieke diensten Beschermd wonen regio Zeeland

In samenwerking met

Aanbestedingsstrategie BW ZiN 2025 Definitief met aanpassingen n.a.v. bespreking in het Ambtelijk Afstemmingsoverleg (AA) 10/2/’25. Opgemaakt door Otto van Dijk, inhoudelijk besproken in de werkgroep Inkoop op 23/1/’25. Versiedatum: 20 februari ’25

1. Inleiding Deze notitie betreft de aanbestedingsstrategie voor de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen ZiN (Zorg in Natura) in Zeeland, zoals beschreven in de WMO2015. De huidige contracten lopen t/m 2025, derhalve dienen er per 1 januari 2026 nieuwe contracten te zijn vastgesteld. Gelijk aan de vorige aanbestedingen wordt er gekozen voor een SAS procedure binnen de Europese aanbestedingsregels. In dit document worden doel, looptijd, producten en uitvoering van de aanbesteding beschreven. Tevens komen er thema’s aan bod die in samenspraak met zorgaanbieders, beleidsambtenaren BW en toegangsmedewerkers BW worden besproken ter voorbereiding op het vaststellen van het programma van eisen. De colleges van de 13 Zeeuwse Gemeenten wordt gevraagd akkoord te gaan met deze aanbestedingsstrategie en als zodanig vast te stellen. De aanbesteding alsmede de operationalisering van de contracten worden uitgevoerd conform de vastgestelde afspraken tussen de Zeeuwse Gemeenten met betrekking tot Beschermd Wonen ZiN. 2. Doel van de aanbesteding De aanbesteding dient tot doel om voor inwoners, zorgaanbieders en gemeenten kaders te hebben voor Beschermd Wonen ZiN. Op basis hiervan kunnen personen met een beschikking voor Beschermd Wonen, die door de gemeentelijke Toegang wordt afgegeven, bij een zorgaanbieder worden geplaatst.

De kaders worden vastgelegd in de aanbestedingsdocumenten: - Beschrijvend document - Programma van Eisen, inclusief bijlagen - Raamovereenkomst 3. Looptijd van de overeenkomst Vanwege continuïteit in bedrijfsvoering is er bij zowel gemeenten als aanbieders een voorkeur voor langere looptijd van het contract. Het is gewenst een contract van 2 jaar plus 2 keer één jaar optie tot verlenging voor te leggen. De huidige contractperiode kent een korte periode van 1 jaar met een optie tot verlenging van 1 jaar. Vanuit diverse zorgaanbieders is het verzoek gekomen om tot een langere contractperiode te komen vanwege continuïteit in bedrijfsvoering, die onder andere van belang is om met financiële instellingen afspraken te kunnen maken over investeringen. De bepaling van de lengte van het contract wordt meegenomen in de thema besprekingen zoals beschreven in paragraaf 9 van dit document. 4. Uitvoering van de aanbesteding Uitgangspunt voor de uitvoering van de aanbesteding zijn de Partnerschapsafspraken zoals vastgesteld door de 13 Zeeuwse colleges ten aanzien van de centrumgemeente taken. De gemeente Vlissingen treedt hierbij op als aanbestedende dienst namens de Zeeuwse Gemeenten, met het CZW bureau als uitvoeringsorganisatie.

De publicatie van de aanbesteding, de beoordeling en het opstellen van de contracten per zorgaanbieder wordt uitgevoerd door de afdeling Inkoop van de gemeente Vlissingen. De contracten worden getekend door de wethouder Sociaal Domein van de gemeente Vlissingen. De algemene inkoopvoorwaarden van de gemeente Vlissingen zijn van toepassing op deze aanbesteding.

De regie van de aanbesteding wordt uitgevoerd door de contractmanager BW, vanuit en met ondersteuning van het CZW bureau. De ambtelijke werkgroep Inkoop BW treedt op als klankbord voor het proces en stelt inhoudelijk het Programma van Eisen vast, inclusief de bijlagen.

5. Producten Beschermd Wonen De producten die zullen worden aanbesteed betre en BW Intramuraal en de tussenvoorzieningen Geclusterd wonen en Beschermd Thuis, met en zonder dagbesteding. In de voorbereiding op de aanbesteding zal met zorgaanbieders, beleidsambtenaren BW en toegangsmedewerkers BW worden gekeken of het gewenst is hierin te di erentiëren, welke aanpassingen gewenst zijn in de productomschrijvingen en welke nieuwe producten eventueel gewenst zijn. Zie ook paragraaf 9 van dit document. In de aanbesteding zal worden aangegeven dat de aanbestedende dienst zich het recht voorbehoudt om in voorkomende gevallen een maatwerkfinanciering toe te passen. Reden hiervoor is dat in enkele gevallen een inwoner met hulpvraag niet in het gedefinieerde product past bijvoorbeeld als deze niet groepsgeschikt is, maar waarbij er wel kan worden volstaan met de vastgestelde begeleiding en begeleidingsuren. 6. Tarieven Om tot reële tarieven volgens de AMvB te komen wordt er een kostprijsonderzoek uitgevoerd door een externe partij. In de opdrachtformulering is gevraagd om te kijken naar di erentiatie van tarieven m.b.t. grote en kleine zorgaanbieders en voor specifieke tarieven voor jongvolwassenen. Tevens wordt er een vergelijking gemaakt met de tarieven binnen de WLZ, Jeugdzorg en de lokale WMO.

Het doel hiervan is om niet alleen naar de benchmark te kijken van BW tarieven in Nederland maar tevens te kijken naar de genoemde tarieven binnen Zeeland. Op basis van het kostprijsonderzoek zullen de tarieven per product worden vastgesteld door de werkgroep Inkoop en aan de werkgroep Partnerschap worden voorgelegd ter collegiale toetsing. 7. Cliënt en naastenperspectief De inzet van ervaringsdeskundigheid ten behoeve van cliënten wordt, conform het huidige contract, voortgezet waarbij er ook meer aandacht zal worden gevraagd voor de inzet van het eigen netwerk. De psychische kwetsbaarheid van mensen heeft ook invloed op de mensen om hen heen. Zeker wanneer de klachten ingrijpend en langdurig zijn. Het netwerk is dan ook een belangrijk onderdeel van mensen. De samenwerking met familie en naasten staat in dienst van het herstelproces van de persoon om wie het gaat. 8. Zorgfraude bestrijding In de afgelopen jaren hebben de plannen voor het structureel bestrijden van zorgfraude geresulteerd in het opzetten van een team met toezichthouders voor kwaliteit en rechtmatigheid. Doel en werkwijze van dit team worden opgenomen in de aanbestedingsstukken als toevoeging op de bestaande bepalingen m.b.t. het voorkomen van fraude.

9. Thema’s die verder dienen te worden uitgewerkt in het Programma van Eisen Tijdens de voorbereiding op de aanbesteding wordt er aan de hieronder genoemde thema’s verder invulling gegeven. De huidige zorgaanbieders zullen worden geconsulteerd, evenals de beleidsambtenaren BW en de toegangsmedewerkers BW van de 13 gemeenten. Hierbij wordt gekeken naar de ervaringen met de lopende contracten BW, ontwikkelingen en omgevingsfactoren op het gebied van IZA/GALA, de aankomende wet op de Volkshuisvesting en het vastgestelde realisatieplan en meer uitvoerend naar continuïteit van de dienstverlening en personele capaciteit. Op basis van deze input zullen er door de ambtelijke werkgroep Inkoop inhoudelijke keuzes worden gemaakt die worden verwerkt in de formele aanbestedingsstukken zoals het Programma van Eisen, het beschrijvend document en het raamcontract. Doelstelling per thema; (zie de bijlage voor toelichting) -

-

-

-

-

Looptijd contract; Een looptijd van 2 jaar plus twee keer 1 optiejaar. Jongvolwassenen; Een apart perceel 18 – 23 jaar voor de BW producten, met tarieven die rekening houden met de inzet van SKJ geregistreerde begeleiders. Geclusterd wonen; De tussenvoorziening Geclusterd zodanig definiëren zodat dit beter aansluit bij het op- en afschalen in de begeleidingsbehoefte. Beschermd Thuis; De tussenvoorziening Beschermd Thuis meer stimuleren vanuit het Programma van Eisen. Safehouses; De huidige werkwijze rondom safehouses buiten de regio continueren waarbij cliënten met een maatwerkvoorziening worden geplaatst, veelal als directe opvolging van de uitstroom uit een afkickkliniek. Personele capaciteit zorgaanbieders; In de aanbesteding gericht vragen naar ontwikkelingen rondom de personele capaciteit bij aanbieders en de borging van de continuïteit (capaciteit en kennis). Dagbesteding; Dagbesteding weer terugbrengen naar herstelgerichte dagbesteding zodat het beter aansluit bij het herstelproces van de cliënt. De arbeidsmatige dagbesteding koppelen aan het stappenplan van Phrenos ‘Van arbeidsmatige dagbesteding naar IPS’.

24-uurszorg, organisatie ongeplande zorg/responstijden; Aanbieders laten aangeven hoe de ongeplande zorg binnen de 24-uurs locaties te organiseren en te borgen bij eventuele escalaties, waarbij ook rekening wordt gehouden met de veiligheid van de betre ende cliënt en van de medebewoners, met een reële responstijd. Logeervoorzieningen; Een apart product Logeervoorzieningen opnemen in het Programma van eisen, dit als preventieve maatregel en als inzet bij terugval.

Bijlage; Toelichting doelstelling per thema. Looptijd contract; Een aantal aanbieders verzoekt om een meerjarig contract, dit is onder andere van belang voor afspraken over financieringen met banken. Andere partijen geen aan ook voorstander te zijn van een meerjarig contract, mits in het contract ruimte is voor productontwikkeling. Anders volstaat ook een kortere contractduur met verlengingsopties. Vanuit de AMVB reële tarieven dient er bij een verlenging van een contract opnieuw te worden getoetst of de tarieven daar nog aan voldoen. Jongvolwassenen; Het vinden van geschikte BW plekken voor 18 – 23 jaar komt moeizaam op gang, ondanks dat dit al meerdere jaren als speerpunt wordt gezien. Het is gewenst om meer zorgaanbieders vanuit de Jeugdzorg de gelegenheid te bieden om in te schrijven op de aanbesteding BW zodat er minder vaak sprake is van een gedwongen verhuizing van een cliënt zodra deze 18 jaar wordt. Door zorgaanbieders wordt aangegeven dat de huidige berekening van het tarief niet overeenkomt met de inzet van HBO geschoold personeel binnen de Jeugdzorg. Geclusterd wonen; In de praktijk lijkt de definitie van geclusterd wonen te sterk gericht te zijn op de wooncomponent, waarbij eisen worden gesteld aan een eigen voordeur en diverse voorzieningen.

Het werkelijke doel is om de cliënt via een ‘eigen’ woning beter voor te bereiden op terugkeer of overgang naar een eigen woning. Vanwege de beperkte beschikbaarheid van het aantal geclusterde woonvormen voor BW ZiN blijven cliënten veelal in een BW Intramurale setting. Vanuit gemeentelijke toegangen en aanbieders wordt aangegeven behoefte te hebben aan meer flexibiliteit in woonvormen bij het op- en afschalen van de begeleidingsbehoefte. Dit laatste dient leidend te zijn in plaats van de inrichting van het gebouw. Beschermd Thuis; Het aantal cliënten dat via Beschermd Thuis wordt ondersteund is de afgelopen jaren niet in aantal toegenomen ondanks het ingezette beleid om minder institutionele plaatsingen te hebben en meer begeleiding in de eigen woonomgeving te bieden. Dit wordt mede veroorzaakt door een moeizame uitstroom naar een eigen woning vanwege de krapte op de woningmarkt. De woonvisies van de gemeenten zijn in ontwikkeling, een enkele gemeente heeft afspraken gemaakt met woningcoöperaties en zorgaanbieders over de beschikbaarheid van woningen. In het wetsvoorstel Versterking Regie op Volkshuisvesting wordt de doelgroep BW in de aandachtsgebieden opgenomen. In de aanbesteding dient Beschermd Thuis als speerpunt te worden opgenomen waarbij er wordt aangesloten op de uitkomsten van de dialoog tussen zorgaanbieders, woningcoöperaties en gemeenten.

Safehouses; Binnen de provinciegrenzen van Zeeland zijn er geen safehouses gesitueerd. In de huidige aanbesteding is Zero&Sano gecontracteerd (onderdeel van Yes we Can Healthcare group). In de meeste gevallen betreft het personen die in het buitenland in een afkickkliniek zijn geweest en nu begeleid worden naar zelfstandig wonen, waarbij volledige abstinentie een voorwaarde is. De plaatsingen gaan via maatwerkovereenkomsten met een financiering gebaseerd op de BW ZiN tarieven.

Safehouses hanteren de regel dat cliënten niet in de regio van het safehouse wonen. De financiering wordt verschaft op basis van de BW ZiN tarieven Safehouses blijven buiten de scope van de aanbesteding. De huidige werkwijze, waarbij er ruimte is voor maatwerk wordt gecontinueerd. Wel is er de gelegenheid voor safehouses om in te schrijven op de aanbesteding voor BW, overeenkomstig de meest recente aanbesteding BW. Personele capaciteit zorgaanbieders; Om gedurende de uitvoeringsfase passend te kunnen sturen op de bijdrage van zorgaanbieders aan de doelstellingen voor Beschermd Wonen, zijn we voornemens om zorgaanbieders bij hun inschrijving te verzoeken aan te geven op welke wijze zij een bijdrage leveren aan het capaciteitstekort in de regio, welke uitsluitingscriteria zij hanteren en hoe zij: - omgaan met de arbeidsmarktkrapte en zorg continuïteit borgen - zorgen voor (tijdig) op- en afschalen van zorg - zorgen voor een passende en tijdige door- en uitstroom - de onderlinge samenwerking en met ketenpartners borgen - Kennisontwikkeling bij begeleiders willen laten aansluiten op aanpalende gebieden van waaruit cliënten binnen BW instromen of uitstromen zoals forensische zorg, jeugdzorg en de Wlz Dagbesteding; In het huidige contract is dagbesteding gespecificeerd naar ‘arbeidsmatige dagbesteding’ die separaat dient te worden geïndiceerd.

In de praktijk blijkt dat het lastig is om een eenduidige manier van indiceren vast te stellen voor de gemeenten en dat de uitvoering van de arbeidsmatige doelstelling niet eenduidig kan worden bepaald. Het voorstel is om dagbesteding weer breder toe te gaan passen, conform de voorgaande aanbesteding en voor het arbeidsmatige deel het stappenplan van Phrenos te hanteren ‘Van arbeidsmatige dagbesteding naar IPS’. https://www.werkenmetips.nl/wat-is-ips/ Vraag; Op welke wijze dient de dagbesteding te worden beschreven zodat het beter aansluit bij het herstelproces van de cliënt en hoe kan het stappenplan van Phrenos ‘Van arbeidsmatige dagbesteding naar IPS’ daarin worden opgenomen? 24-uurszorg, organisatie ongeplande zorg/responstijden; De vereiste 24-uurszorg bij Intramurale locaties levert discussies op m.b.t. de bereikbaarheid/slaapdienst buiten kantoortijden in relatie tot de feitelijke (loop)afstand tussen het pand waar de slaapdienst zich bevindt en het pand waar de cliënt verblijft. Dit komt met name voor op locaties waar cliënten gezamenlijk in ‘gewone’ huizen wonen. Deze infrastructuur komt op meerdere plaatsen voor binnen de regio. De wens is om cliënten vanuit een naburige locatie te kunnen bedienen met de slaapwacht.

Bij de aanbesteding de uitvraag doen bij aanbieders hoe ze de ongeplande zorg binnen de 24-uurs locaties gaan organiseren en borgen bij eventuele escalaties, waarbij ook rekening wordt gehouden met de veiligheid van de betre ende cliënt en van de medebewoners, met een reële responstijd. Logeervoorzieningen; Momenteel worden logeervoorzieningen niet bekostigd vanuit de BW ZiN en zijn er geen regionale afspraken over de inzet hiervan. Het komt geregeld voor dat het voor een potentiële of voormalige cliënt gewenst is om gedurende een korte periode te worden opgevangen en begeleid.

Een aantal aanbieders pleit al enige jaren voor het opnemen van een product Logeervoorzieningen binnen de BW ZiN. De bekostiging wordt momenteel door aanbieders zelf verzorgd of er worden individuele afspraken met de gemeente gemaakt waarbij de bekostiging uit de lokale WMO komt. Door een kortdurende opvang en begeleiding van enkele weken op een BW locatie kan in specifieke situaties worden voorkomen dat de cliënt een beroep gaat doen op structurele BW begeleiding. Tijdens de thema bespreking worden vorm en inhoud verder besproken en zal door de werkgroep Inkoop worden vastgesteld wat de te verwachten omvang is, welke inhoudelijke ondersteuning dient te worden geboden en welk tarief hiervoor geldt.