2025.102 Bijlage 6. Inkomenseffect Rapportage 2024 (1334234)
Tekst van het document
Inkomenseffect Rapportage 2024 Gemeente Schouwen-Duiveland
Opdrachtgever Gemeente Schouwen-Duiveland Datum November 2024 Auteurs Jitske Kooistra – Van der Wijk Anieta Boer KWIZ Stavangerweg 23 - 5 9723 JC Groningen 050 - 5252473 contact@kwiz.nl Uitgave Deze publicatie is een uitgave van KWIZ. Het overnemen van cijfers en/ of teksten is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook zonder voorafgaande toestemming van KWIZ.
Inhoudsopgave Inleiding ......................................................................................................................................... 1 Samenvatting................................................................................................................................. 2 1. Inkomenseffecten ...................................................................................................................... 3 1.1. Introductie op de inkomenseffecten ............................................................................... 3 1.1.1. Voorbeeldhuishoudens ................................................................................................ 3 1.1.2. Totaal inkomen ............................................................................................................. 3 1.1.3. Totale uitgaven............................................................................................................. 3 1.1.4. Impact van het gemeentelijke beleid............................................................................ 4 1.1.5. Uitgangspunten ............................................................................................................ 6 1.1.6. Kanttekening ................................................................................................................ 7 1.2.
Inkomenseffecten ............................................................................................................. 8 1.2.1. Alleenstaande .............................................................................................................. 8 1.2.2. Paar zonder kinderen ................................................................................................. 10 1.2.3. Alleenstaande ouder met kinderen van 8 en 13 jaar ................................................. 11 1.2.4. Paar met kinderen van 8 en 13 jaar ........................................................................... 12 1.2.5. Alleenstaande AOW-leeftijd ....................................................................................... 14 1.2.6. Paar AOW-leeftijd ...................................................................................................... 15 1.3. Analyse van de resultaten ............................................................................................. 16 Bijlage 1. Overzicht minimaregelingen ........................................................................................ 18 Bijlage 2. Financieel maandoverzicht .......................................................................................... 19 Bijlage 3. Uitsplitsing gemeentelijke bijdragen ............................................................................ 25
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Inleiding Gemeenten hebben de zorgplicht om de leefsituatie en het toekomstperspectief van kwetsbare inwoners die in armoede verkeren, te verbeteren. Daarnaast hebben zij de taak en het belang om inwoners te stimuleren om zoveel mogelijk zelfstandig hun levensonderhoud te voorzien. Inwoners van de gemeente Schouwen-Duiveland met een minimuminkomen kunnen van verschillende lokale – naast de landelijke – regelingen gebruikmaken. Gemeente SchouwenDuiveland heeft KWIZ gevraagd om de effecten te onderzoeken die deze landelijke en gemeentelijke regelingen hebben op de bestedingsruimte van minima binnen de gemeente. Inkomenseffect Rapportage (IER) We berekenen voor zes verschillende voorbeeldhuishoudtypen met zes verschillende inkomensniveaus hoeveel zij maandelijks aan gemeentelijke regelingen en landelijke toeslagen kunnen ontvangen. Het gaat om inkomens van 100, 110, 120, 130 en 140 procent van het Wettelijk sociaal minimum (Wsm) 1, en voor langdurige minimahuishoudens. Meer specifiek gaat het om de effecten van het vergaren van meer inkomen (bijv. vanuit een bijstandssituatie). Met behulp van landelijke inkomensnormen, landelijke toeslagen en informatie over gemeentelijke regelingen is per huishoudtype het inkomen bepaald. Voor de vaste uitgaven is uitgegaan van cijfers en normen van het Nibud2.
Voor de andere uitgaven is waar mogelijk gebruikgemaakt van lokale tarieven (zoals huur en waterschapsbelasting). Ten slotte worden de gemeentelijke regelingen omgezet in een maandbedrag. Op die manier ontstaat per huishoudtype een overzicht van de inkomsten en uitgaven per maand. Opzet rapportage Allereerst worden de belangrijkste resultaten besproken in de samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt de onderzoeksmethodiek nader toegelicht en worden de financiële maandoverzichten per huishoudtype weergegeven. Daarnaast worden de inkomenseffecten in de slotparagraaf van hoofdstuk 1 geanalyseerd; wat valt op? Bijlage 1 geeft een overzicht van de minimaregelingen in de gemeente. In bijlage 2 wordt het financiële maandoverzicht van ieder huishoudtype weergegeven. In bijlage 3 staat per huishoudtype een uitsplitsing van de gemeentelijke bijdragen.
1 Volgens de Rijksoverheid is het sociaal minimum een bedrag dat iemand minimaal nodig heeft om van te
leven. Elk halfjaar wordt het sociaal minimum door de overheid opnieuw bepaald. Dit bedrag hangt af van leeftijd en leefsituatie. Het sociaal minimum wordt ook wel het bestaansminimum genoemd. 2 Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) is een onafhankelijke stichting die informeert en adviseert over financiën van huishoudens.
1
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Samenvatting In de samenvatting staan de belangrijkste bevindingen vanuit de Inkomenseffect Rapportage weergegeven. Effect van de gemeentelijke regelingen op rondkomen De gemeentelijke regelingen bieden (extra) financiële bestedingsruimte voor alle huishoudens bij de laagste inkomens. Voor sommige huishoudens zijn de regelingen noodzakelijk om maandelijks rond te komen, bijvoorbeeld bij paren zonder én met kinderen. Tot slot is het belangrijk dat minima ook van de landelijke toeslagen gebruikmaken waar zij recht op hebben. Als zij dit niet doen, kunnen zij bijdragen mislopen en dan komt het financiële plaatje er anders uit te zien. Financiële effecten bij werkaanvaarding Wanneer huishoudens alle gemeentelijke regelingen ontvangen, loont werken tegen een hoger inkomen bijna altijd. Door het wegvallen van het recht op gemeentelijke regelingen, al dan niet in combinatie met een afname van toeslagen vanuit het Rijk, loont het voor alleenstaanden, alleenstaande ouders en ouderparen die langdurig minima zijn, niet altijd (direct) om te gaan werken. Paren met kinderen krijgen ook op een later moment wanneer het netto inkomen uit werk verder toeneemt, te maken met een afname van het resterende maandbudget. Bij een realistisch gebruik van de regelingen zien we dat deze effecten niet meer zichtbaar zijn.
Huishoudens krijgen nu bijna altijd te maken met een stijging van het budget (bij paren met kinderen neemt het budget niet altijd toe). Tot slot is het zo dat alle huishoudens die vanuit de bijstand gaan werken tegen een loon van 110, 120 of 130 procent Wsm maandelijks voldoende budget hebben om zowel de basisuitgaven als de uitgaven voor sociale participatie te bekostigen, met én zonder de gemeentelijke regelingen.
2
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1. Inkomenseffecten 1.1. Introductie op de inkomenseffecten In deze paragraaf bespreken we de onderzoeksmethode en aannames van de Inkomenseffect Rapportage (IER). Hierbij geven we een overzicht van de verschillende inkomsten en uitgaven die worden onderscheiden in dit rapport.
1.1.1. Voorbeeldhuishoudens We berekenen de inkomenseffecten van het lokale en landelijke beleid in 2024 voor de volgende zes huishoudtypen: Niet AOW-gerechtigden: • alleenstaande; • paar zonder kinderen; • alleenstaande ouder met twee kinderen (8 en 13 jaar); • paar (twee volwassenen) met twee kinderen (8 en 13 jaar). AOW-gerechtigden: • alleenstaande; • paar (twee volwassenen). Inkomenshoogte We brengen de inkomenseffecten in beeld voor huishoudens met inkomens van 100, 110, 120, 130 en 140 procent wettelijk sociaal minimum (Wsm). Daarnaast berekenen we de inkomenseffecten voor huishoudens die al langer dan drie jaar een inkomen van 100 procent Wsm hebben (langdurige minima).
1.1.2. Totaal inkomen Het totaal inkomen van de minimahuishoudens is opgebouwd uit het netto-inkomen, eventuele gemeentelijke regelingen en diverse toeslagen van het Rijk. Specifiek gaat het om de volgende categorieën: • •
•
netto-inkomen inclusief vakantietoeslag; bijdrage Rijk: o huurtoeslag; o zorgtoeslag; o kinderbijslag; o kindgebonden budget; o combinatiekorting. gemeentelijke minimaregelingen.
1.1.3. Totale uitgaven De uitgaven zijn gecategoriseerd naar: •
Basisuitgaven: o vaste lasten: uitgaven die regelmatig terugkomen. Voorbeelden zijn huur, energiekosten3, verzekeringen, abonnementen en vervoerskosten; o reserveringsuitgaven: uitgaven die niet regelmatig voorkomen en waarvan de hoogte vooraf niet bekend is. Voorbeelden zijn kosten voor inventaris, kleding en het eigen risico voor de zorgverzekering;
3 De kosten voor water zijn gebaseerd op de tarieven van Evides. De kosten voor gas en elektriciteit zijn
gebaseerd op de tarieven van maatschappij Vattenfal, pakket Nederlands Groene Stroom en Aardgas, 1 jaar vast.
3
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
o
•
huishoudelijke uitgaven. Dit zijn terugkerende uitgaven aan voeding, persoonlijke verzorging en dergelijke; o werk gerelateerde uitgaven: uitgaven die gemaakt worden als een persoon werkt. Voorbeelden zijn de kosten van woon-werkverkeer en werkkleding. Uitgaven om mee te doen in de samenleving (participatie uitgaven): o kosten voor sociale participatie. Dit kan worden uitgegeven aan sociale en recreatieve activiteiten, dit is het bedrag waardoor mensen kunnen meedoen.
Voor de uitgaven is waar mogelijk uitgegaan van lokale tarieven. Voorbeelden hiervan zijn de huur en lokale heffingen. De andere bedragen zijn gebaseerd op normbedragen en berekeningen van het Nibud4. Deze zijn terug te vinden in de begrotingen per huishoudtype in bijlage 2.
1.1.4. Impact van het gemeentelijke beleid Gebruik en effect van gemeentelijke minimaregelingen In deze rapportage berekenen wij de inkomenseffecten van de verschillende huishoudens wanneer zij gebruikmaken van de beschikbare gemeentelijke regelingen. In de praktijk is de ervaring echter dat huishoudens niet of gedeeltelijk gebruikmaken van de regelingen. In werkelijkheid zal het budget na alle uitgaven waarschijnlijk vaak lager uitvallen. Ter vergelijking geven wij daarom ook de inkomenseffecten weer wanneer de voorbeeldhuishoudens van geen enkele gemeentelijke regeling gebruikmaken. In deze gevallen blijven alle uitgaven gelijk. Dat betekent bijvoorbeeld dat huishoudens nog altijd de gemeentelijke belastingen moeten betalen, maar hier dan geen kwijtschelding meer voor ontvangen of dat huishoudens nog wel een uitgebreide zorgverzekering hebben, maar vanuit de gemeente geen korting meer hierop krijgen. Daarnaast geven we in het rapport de inkomenseffecten weer wanneer de huishoudens gebruikmaken van een ‘realistisch’ aantal en soort regelingen. Dit laatste is gebaseerd op het Minima Dashboard waarin onder andere wordt weergegeven hoe hoog het gebruik van regelingen is en hoeveel regelingen huishoudens gemiddeld gebruiken.
Specificatie gemeentelijke minimaregelingen 5 In onderstaande tabel is weergegeven welke regelingen (deels) in de begrotingen van de voorbeeldhuishoudens zijn verwerkt. Tabel 1.1.1 Gemeentelijke minimaregelingen in Schouwen-Duiveland Regelingen opgenomen in begrotingen Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Collectieve zorgverzekering CZ Individuele inkomenstoeslag Declaratiefonds Volwassenenfonds Sport en Cultuur Jeugdfonds Sport en Cultuur Stichting Leergeld Oosterschelderegio Regelingen niet opgenomen in begrotingen Bijzondere bijstand Tegemoetkoming meerkosten chronisch zieken en gehandicapten Zwemlesregeling en reiskostenvergoeding (onderdeel van Declaratiefonds) Studietoeslag
4
Inkomensgrens 2024 100% Wsm 130% Wsm Minimaal 3 jaar 110% Wsm 120% Wsm 120% Wsm 120% Wsm 120% Wsm 110% Wsm 150% Wsm 120% Wsm Situatieafhankelijk
Specifiek gaat dit over de volgende kostenposten: overige verzekeringen, vervoerskosten, reserveringsuitgaven, huishoudelijke uitgaven, werkgerelateerde kosten en sociale participatie. De cijfers zijn afkomstig uit het Budgethandboek 2024 van het Nibud. 5 In bijlage 1 staan de voorwaarden en vergoedingen per regeling beschreven.
4
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Niet meegenomen regelingen Een aantal regelingen wordt niet meegenomen in de berekeningen en begrotingen. In de meeste gevallen gaat het om een regeling die incidenteel wordt verstrekt of een beperkte doelgroep heeft. Hieronder staat beschreven wat de precieze reden is dat de regeling niet is meegenomen. • De bijzondere bijstand is niet meegenomen in de berekeningen omdat deze vorm van bijstand wordt verstrekt voor noodzakelijke onvermijdbare individuele uitgaven en dit niet maandelijks bij iedereen voorkomt. • De tegemoetkoming meerkosten chronisch zieken en gehandicapten is niet doorgerekend aan de voorbeeldhuishoudens, omdat dit geen huishoudens met specifiek hoge zorgkosten zijn. • De zwemlesregeling en reiskostenvergoeding (vanuit het Declaratiefonds) zijn niet meegenomen, omdat dit vergoedingen betreffen die in specifieke situaties kunnen worden aangevraagd. • De studietoeslag is eveneens niet doorgerekend in de financiële overzichten. Deze regeling kent een specifieke doelgroep; studenten met een lichamelijke of psychische beperking, die niet in staat zijn naast hun te studie werken. In deze inkomenseffectrapportage is geen huishouden opgenomen waarbij deze regeling van toepassing is.
Om inzichtelijk te maken in hoeverre de opbouw van gemeentelijke bijdrage verschilt per huishouden, is in bijlage 3 per huishouden weergegeven welke en hoeveel gemeentelijke vergoedingen zij maandelijks kunnen ontvangen bij een (langdurig) inkomen op 100 procent Wsm. Onderscheid volledig, realistisch en geen gebruik gemeentelijke regelingen Het resterende maandbudget dat huishoudens maandelijks overhouden is in de rapportage weergegeven voor drie situaties: bij een volledig, realistisch en bij geen gebruik van de gemeentelijke regelingen. • Volledig gebruik: voor het weergeven van het volledige gebruik hebben we de zeven regelingen uit tabel 1.1.1. doorgerekend. Indien een huishouden aanspraak kan maken op een regeling, is deze verrekend in het maandbudget. Voor huishoudens met kinderen zijn bijvoorbeeld de kindregelingen doorgerekend, bij huishoudens zonder kinderen zijn deze logischerwijs niet doorgerekend. • Realistisch gebruik: voor het realistische gebruik hebben we verschillende regelingen doorgerekend afhankelijk van het type huishouden. o Voor de huishoudens zonder kinderen hebben we gerekend met de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en de collectieve zorgverzekering. We zien namelijk dat de meeste huishoudens in de gemeente gebruik maken van één volwassenregeling.
Voor een realistisch beeld gaan we ook uit van een tweede regeling – de collectieve zorgverzekering – omdat deze regeling veelvuldig wordt gebruikt. De geselecteerde regelingen kennen het hoogste bereik. o Voor de huishoudens met kinderen hebben we de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld doorgerekend. Opnieuw heeft de kwijtschelding het hoogste bereik. Voor huishoudens met kinderen zie we daarnaast dat de grootste groep één regeling ontvangt, maar dat er in verhouding ook een omvangrijke groep is die twee of meer regelingen ontvangt. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur is de kindregeling met het hoogste bereik. Bij de gebruikers van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld zien we verder relatief veel overlap. Daarom nemen we beide kindregelingen mee. • Geen gebruik: in deze situatie ontvangen de huishoudens geen vergoedingen vanuit de gemeente.
5
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.1.5. Uitgangspunten Voor de inkomenseffecten doen we de volgende aannames. Algemeen • De huishoudens maken van alle lokale regelingen gebruik en ontvangen daarvoor het maximale bedrag. Eveneens ontvangen ze alle landelijke toeslagen waar ze recht op hebben. Daarnaast doen we de aanname dat huishoudens geen schulden hebben. • Voor de uitgaven wordt uitgegaan van gemiddelden per huishoudtype. Dit betekent dat een ongunstige situatie, bijvoorbeeld een hogere huurprijs of een slecht geïsoleerd huis, direct gevolgen kan hebben voor de inkomenseffecten zoals in dit rapport zijn weergegeven. • Voor de uitgaven geldt bovendien de aanname dat deze stabiel blijven op de verschillende inkomensniveaus. Het gaat dan om de basisuitgaven: uitgaven voor vaste lasten, reserveringsuitgaven, huishoudelijke uitgaven en het normbudget voor maatschappelijke deelname. Uitzondering hierop vormen de werk gerelateerde kosten. Huishoudens hebben vanaf een inkomensniveau van 110 procent Wsm ook werk gerelateerde kosten (woon-werkverkeer en werkkleding). Het is daarnaast goed mogelijk dat wanneer het inkomen stijgt, huishoudens in de praktijk meer geld uitgeven aan maatschappelijke deelname (dagje uit e.d.). De basisuitgaven blijven stabiel in de inkomenseffectrapportage zichtbaar wordt of huishoudens meer budget overhouden voor extra uitgaven.
• Het vermogen van de huishoudens ligt binnen de grenzen van de Participatiewet 6; • De voorbeeldhuishoudens wonen in een huurwoning. We gaan uit van € 628 kale huur per maand voor een alleenstaande en € 670 kale huur per maand voor een meerpersoonshuishouden. Deze bedragen zijn gebaseerd op huurtoeslaggegevens van de Rijksoverheid over de gemeente Schouwen-Duiveland. • We gaan er vanuit dat de voorbeeldhuishoudens geen recht hebben op de individuele inkomenstoeslag omdat zij geen langdurige minima zijn. Om inzicht te geven in de situatie wanneer huishoudens wél langdurig een minimuminkomen hebben, geven we per huishouden de maandbegroting weer inclusief de individuele inkomenstoeslag. • Huishoudens met een inkomen van 110 procent Wsm of hoger hebben te maken met werkgerelateerde kosten. Huishoudens met een inkomen gelijk aan de bijstandsnorm, en huishoudens die de AOW-leeftijd hebben bereikt maken, gezien hun situatie, deze kosten niet. • We doen de aanname dat huishoudens een reguliere zorgverzekering hebben afgesloten (een gemiddeld premiebedrag van zes grote zorgverzekeraars), wanneer zij niet (meer) in aanmerking komen voor de gemeentelijke zorgpolis. Voor huishoudens met AOW is een uitgebreid zorgpakket samengesteld. Dit bestaat opnieuw uit een gemiddeld premiebedrag op basis van reguliere zorgverzekeraars.
Gemeentelijke regelingen • De gemeente biedt in 2024 middels zorgverzekeraar CZ twee zorgpolissen aan. In deze rapportage is voor de huishoudens onder de AOW-leeftijd gerekend met het Basis Gemeenten Extra pakket, deze wordt het meest gebruikt in de gemeente. Voor de huishoudens met AOW’ers is het Basis Gemeenten Extra Uitgebreid doorgerekend, inclusief verzekering van het eigen risico. • Via het Declaratiefonds kunnen huishoudens onder andere een vergoeding ontvangen € 175 per lid van het gezin voor bijvoorbeeld een lidmaatschap bij (sport)clubs en naar de film of museum gaan. We rekenen deze bijdrage door aan elk lid van het gezin in deze rapportage. Als aanvulling op of naast het Declaratiefonds kunnen inwoners vergoedingen krijgen vanuit het Volwassenen- en Jeugdfonds Sport en Cultuur én Stichting Leergeld. • Daarnaast rekenen we voor volwassenen een vergoeding van € 250 per jaar voor sport of cultuur door via het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. 6 Die vermogensgrens is € 15.150 voor paren, een gezin of alleenstaande ouder en € 7.575 voor een
alleenstaande.
6
Gemeente Schouwen-Duiveland
•
•
BSO •
•
Versie 0.1
Voor kinderen zijn er via het Jeugdfonds Sport en Cultuur vergoedingen voor sport (€ 250) en cultuur (€ 450) beschikbaar. In Schouwen-Duiveland wordt er voornamelijk gebruikgemaakt van de sportvergoeding, deze rekenen we daarom door aan de kinderen uit de voorbeeldhuishoudens. Schouwen-Duiveland is daarnaast aangesloten bij Stichting Leergeld Oosterschelderegio. Het bedrag dat deze stichting in deze regio gemiddeld vergoedt aan kinderen is in 2023 € 1147. Dit is de jaarlijkse vergoeding die we aan de huishoudens met kinderen in Schouwen-Duiveland, per kind, meerekenen.
Alleenstaande ouders met een inkomen gelijk aan de bijstandsnorm werken niet of zitten in een traject waarbij de kinderopvang wordt vergoed. Voor alleenstaande ouders met een inkomen van 110 procent Wsm of hoger zal het 8-jarige kind naar de BSO zodat de ouder kan werken. Daarbij gaan we uit van de volgende uren en tarieven: o Inkomen van 110 en 120 procent Wsm: twee dagdelen van 4 uur BSO per week voor het 8-jarig kind tegen een tarief van € 9,12 (maximum uurprijs 2024). o Inkomen van 130 en 150 procent Wsm: drie dagdelen van 4 uur BSO per week voor het 8-jarig kind tegen een tarief van € 9,12 (maximum uurprijs 2024). Bij een paar met twee kinderen met een inkomen hoger dan 100 procent Wsm werkt slechts één van beide partners. Anders is het huishoudinkomen hoger. We gaan ervan uit dat deze huishoudens geen BSO nodig hebben, omdat één van beide partners thuis is voor de kinderen. Dit is eveneens waarom een paar met kinderen geen combinatiekorting krijgt bij werkaanvaarding.
1.1.6. Kanttekening Bij een doorrekening die gestoeld is op een aantal aannames, behoort ook een kanttekening. De uitgaven betreffen de minimale bedragen die huishoudens nodig hebben om in bepaalde kosten te kunnen voorzien. Het is mogelijk dat een huishouden maandelijks meer (of minder) uitgeeft dan de (norm)bedragen waarmee in deze rapportage wordt gerekend, bijvoorbeeld omdat het huishouden een ander bedrag per maand reserveert voor onregelmatige uitgaven. Individuele situaties kunnen daarom afwijken van de begrotingen zoals opgenomen in deze rapportage.
7 Jaarverslag Stichting Leergeld Oosterschelderegio 2023.
7
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.2. Inkomenseffecten In deze paragraaf gaan we per voorbeeldhuishouden in op het effect van inkomensverhoging. Daarbij kijken we naar het budget dat maandelijks overblijft na het doen van de basisuitgaven en uitgaven voor participatie. De invloed van het gebruik van gemeentelijke regelingen is hierbij te zien. In bijlage 2 staan de volledig begrotingen per voorbeeldhuishouden.
1.2.1. Alleenstaande
Budget na uitgaven: alleenstaande Geen gebruik gemeentelijke regelingen
Realistisch gebruik gemeentelijke regelingen
Volledig gebruik gemeentelijke regelingen € 600 € 400 € 200
€ 471 € 341 € 291 € 256 € 223 € 145 € 161 € 125 € 110 € 92 € 31
€ 374 € 183 € 110 € 31
€0 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
langdurig 100% Wsm
Alleenstaanden hebben na hun basisuitgaven voldoende geld over om uit te geven aan participatie; als zij gebruikmaken van alle regelingen én ze besteden maandelijks het normbedrag van € 117 aan participatie dan hebben zij € 145 over. Bij een realistisch gebruik van de regelingen is het resterende maandbudget € 110 en wanneer alleenstaanden geen regelingen ontvangen is het resterende budget € 31 per maand. Verder loont het voor alleenstaanden om telkens meer te gaan werken. De loonstijging vangt het wegvallen van landelijke en gemeentelijke regelingen op. Hier is zowel sprake van wanneer alleenstaanden geen regelingen gebruiken, alsook wanneer zij een aantal of alle regelingen gebruiken. Leeswijzer tabel: het huishouden heeft inkomsten uit uitkering of werk, aangevuld met maximale landelijke toeslagen en gemeentelijke regelingen. Hiervan trekken we de uitgaven af: basisuitgaven en sociale participatie uitgaven. Dit leidt uiteindelijk tot een resterend maandbudget.
Inkomsten
Inkomsten uitkering of werk Landelijke toeslagen en regelingen Gemeentelijke regelingen
100% 1.308 501 114
110% 1.439 501 69
120% 1.570 501 69
130% 1.701 488 33
140% 1.832 453 0
>3 jaar 100% 1.308 501 152
Uitgaven
Basis uitgaven Participatie uitgaven
1.661 117
1.731 117
1.731 117
1.731 117
1.696 117
1.661 117
Budget na alle uitgaven
Bij volledig gebruik gemeentelijke regelingen Bij realistisch gebruik gemeentelijke regelingen Bij geen gebruik gemeentelijke regelingen
145 110 31
161 125 92
291 256 223
374 374 341
471 471 471
183 110 31
8
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Uitgelicht: voorbeeldcasus van een alleenstaande Bijstandsuitkering Hilda is alleenstaand. Zij krijgt een bijstandsuitkering, wat neerkomt op een netto-inkomen van € 1.308 per maand (dit is inclusief vakantietoeslag). Zij heeft maandelijks recht op € 501 aan toeslagen van het Rijk. Voor Hilda bestaat dit uit huurtoeslag en zorgtoeslag. Tot slot kan Hilda rekenen op een financiële bijdrage vanuit de gemeente van € 114 per maand. Dit bestaat uit de kwijtschelding voor gemeentelijke belastingen, de korting op de collectieve zorgverzekering, het Declaratiefonds en het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Naast deze inkomsten heeft zij natuurlijk verschillende uitgaven; basisuitgaven van € 1.661 per maand en uitgaven om mee te doen in de samenleving van € 117 per maand. Als alle inkomsten binnen zijn en de uitgaven zijn gedaan dan houdt zij maandelijks nog € 145 over. Maakt zij van geen enkele gemeentelijke regeling gebruik, dan zou ze € 31 overhouden in haar maandbegroting. Bij een situatie met een realistisch regelingengebruik houdt Hilda aan het eind van de maand € 110 over. 110 procent Wsm Als Hilda werk krijgt tegen een loon van 110 procent Wsm, dan stijgt haar netto-inkomen naar € 1.439 per maand. Zij houdt recht op huurtoeslag en zorgtoeslag en deze bedragen blijven onveranderd, dus € 501 per maand.
Het recht op de kwijtschelding van gemeentelijke heffingen vervalt, maar Hilda behoudt het recht op de andere minimaregelingen, een totaalbedrag van € 69. Haar uitgaven stijgen licht door werk gerelateerde kosten die zij nu moet maken. In totaal houdt zij, na alle uitgaven, maandelijks € 161 over. Stel, Hilda maakt gebruik van twee gemeentelijke regelingen dan houdt zij € 125 over en als Hilda helemaal geen gebruik van de gemeentelijke regelingen maakt, dan houdt zij € 92 per maand over.
9
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.2.2. Paar zonder kinderen
Budget na uitgaven: paar zonder kinderen Geen gebruik gemeentelijke regelingen
Realistisch gebruik gemeentelijke regelingen
Volledig gebruik gemeentelijke regelingen € 500 € 399 € 322 € 260
€ 300
€ 252 € 145
€ 100
€ 327
€ 74
€ 202 € 185
€ 190
€ 131
Een paar zonder kinderen heeft in bijna alle voorbeeldsituaties maandelijks geld over na het doen van de basis- en participatie uitgaven. Vanzelfsprekend leidt het gebruiken van de gemeentelijke regelingen tot een hoger budget dan het niet gebruiken van de regelingen, dit verschil loopt op tot € 197 op bijstandsniveau. Wanneer paren zonder kinderen een inkomen op bijstandsniveau hebben én geen gemeentelijke regelingen ontvangen, hebben zij echter hogere uitgaven dan inkomsten, zij komen dan maandelijks € 52 te kort. Zij zijn in deze situatie afhankelijk van gemeentelijke regelingen (naast de landelijke toeslagen) om maandelijks rond te komen.
€ 74
€ 64
Verder houden paren zonder kinderen meer budget over aan het eind van de maand wanneer zij vanuit de bijstand gaan werken; het budget na alle uitgaven is bij een hoger inkomen altijd hoger dan in de bijstandssituatie. Ook is bij € -52 € -52 € -100 elke stijging van het inkomen te zien dat het paar een hoger maandbudget ontvangt. De toename in het maandbudget 100% Wsm 110% Wsm 120% Wsm 130% Wsm 140% Wsm langdurig is bij een stijging van het netto inkomen van 120 naar 130 100% Wsm procent Wsm echter minimaal wanneer het paar volledig gebruikmaakt van de gemeentelijke regelingen. Ondanks de stijging van de inkomsten uit werk of uitkeringen van € 187, neemt het resterende budget slecht toe met € 5. Dit komt door dalende toeslagen en het wegvallen van gemeentelijke regelingen.
Inkomsten
Inkomsten uitkering of werk Landelijke toeslagen en regelingen Gemeentelijke regelingen
100% 1.869 628 197
110% 2.056 628 137
120% 2.243 562 137
130% 2.430 450 66
140% 2.617 332 0
>3 jaar 100% 1.869 628 242
Uitgaven
Basis uitgaven Participatie uitgaven
2.359 191
2.429 191
2.429 191
2.429 191
2.359 191
2.359 191
Budget na alle uitgaven
Bij volledig gebruik gemeentelijke regelingen Bij realistisch gebruik gemeentelijke regelingen Bij geen gebruik gemeentelijke regelingen
145 74 -52
202 131 64
322 252 185
327 327 260
399 399 399
190 74 -52
10
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.2.3. Alleenstaande ouder met kinderen van 8 en 13 jaar
Budget na uitgaven: alleenstaande ouder Geen gebruik gemeentelijke regelingen
Realistisch gebruik gemeentelijke regelingen
Volledig gebruik gemeentelijke regelingen € 777
€ 800 € 600 € 400
€ 531 € 492 € 474 € 466 € 394 € 369 € 337 € 247
€ 628
€ 605 € 638
€ 515 € 369 € 247
Een alleenstaande ouder met twee kinderen van 8 en 13 jaar heeft bij het volledig, realistisch en bij geen gebruik van de gemeentelijke regelingen, maandelijks voldoende geld om alle uitgaven inclusief uitgaven op het gebied van participatie te kunnen doen. Een bijstandsgerechtigde die van alle gemeentelijke regelingen gebruikmaakt, heeft € 220 meer te besteden dan een bijstandsgerechtigde die van geen enkele gemeentelijke regeling gebruikmaakt.
Voor alleenstaande ouders met twee kinderen loont het in bijna alle voorbeeldsituaties, zoals in de figuur en tabel geschetst zijn, om vanuit de bijstand €0 te gaan werken tegen een loon van 110 procent Wsm of hoger; het maandelijks budget stijgt dan. 100% Wsm 110% Wsm 120% Wsm 130% Wsm 140% Wsm langdurig 100% De landelijke toeslagen stijgen licht bij een Wsm alleenstaande ouder door belastingvoordeel. Waar een alleenstaande ouder op bijstandsniveau € 1.527 van het Rijk krijgt, is dat bij 130 procent Wsm € 1.581. Alleenstaande ouders die langdurig minima zijn, ervaren niet direct een ruimer maandbudget wanneer zij vanuit de bijstand gaan werken tegen 110 procent Wsm (als zij gebruikmaken van alle regelingen). In plaats van een resterend maandbudget van € 515, houden ze in deze situatie € 492 over. € 200
100%
110%
120%
130%
140%
>3 jaar 100%
Inkomsten
Inkomsten uitkering of werk Landelijke toeslagen en regelingen Gemeentelijke regelingen
1.308 1.527 220
1.439 1.569 154
1.570 1.575 154
1.701 1.581 33
1.832 1.587 0
1.308 1.527 268
Uitgaven
Basis uitgaven Participatie uitgaven
2.339 250
2.421 250
2.421 250
2.427 250
2.392 250
2.339 250
Budget na alle uitgaven
Bij volledig gebruik gemeentelijke regelingen Bij realistisch gebruik gemeentelijke regelingen Bij geen gebruik gemeentelijke regelingen
466 369 247
492 394 337
628 531 474
638 605 605
777 777 777
515 369 247
11
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.2.4. Paar met kinderen van 8 en 13 jaar
Budget na uitgaven: paar met kinderen Geen gebruik gemeentelijke regelingen
Realistisch gebruik gemeentelijke regelingen
Volledig gebruik gemeentelijke regelingen € 600
€ 472
€ 400
€ 282
€ 167 € 110
€ 115
€ 200
€ 333
€ 306 € 249
€ 306
€ 372
€ 437
€ 340 € 115
€ -0 € -200
€ -7
€ -7
Paren met twee kinderen van 8 en 13 jaar hebben na hun basisuitgaven voldoende geld over om uit te geven aan participatie. Als zij gebruikmaken van alle regelingen én ze besteden maandelijks het normbedrag van € 325 aan participatie, dan hebben zij op bijstandsniveau € 282 over. Zonder het gebruik van gemeentelijke regelingen is dit budget echter aanzienlijk lager, in deze situatie komen zij € 7 te kort per maand. Bij een realistisch gebruik van de regelingen heeft een huishouden maandelijks € 115 aan budget over na de vaste uitgaven. De gemeentelijke regelingen maken dus een duidelijk verschil in het maandelijks resterende budget.
Werken vanuit de bijstand loont bijna altijd. De enige uitzondering geldt wanneer het paar langdurig een inkomen van 100 procent Wsm heeft, gaat werken tegen een inkomen van 110 procent Wsm én gebruik maakt van alle regelingen. Het budget neemt dan af met € 7. Verder is te zien dat dit huishouden het effect van het wegvallen van regelingen goed kan merken, mede doordat dit huishouden bij een inkomen van 120 procent Wsm nog € 223 kan ontvangen vanuit de gemeente, wat relatief gezien een aanzienlijk bedrag is. Wanneer dit huishouden een inkomen krijgt van 130 of 140 procent Wsm, dan levert dit een lager budget op dan werken tegen 120 procent Wsm (indien dit huishouden dus gebruikmaakt van alle gemeentelijke regelingen). Wanneer dit huishouden gebruikt maakt van een realistisch aantal regelingen, is dit effect minder terug te zien; alleen in het geval dat de inkomsten uit werk of uitkeringen van 120 naar 130 toeneemt (met € 187) is te zien dat het resterende maandbudget gelijk blijft (€ 306). Wanneer het huishouden geen gebruikmaakt van de gemeentelijke regelingen, gaat het maandelijkse budget stapsgewijs omhoog. 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
langdurig 100% Wsm
Inkomsten
Inkomsten uitkering of werk Landelijke toeslagen en regelingen Gemeentelijke regelingen
100% 1.869 1.350 288
110% 2.056 1.350 223
120% 2.243 1.302 223
130% 2.430 1.172 66
140% 2.617 1.046 0
>3 jaar 100% 1.869 1.350 347
Uitgaven
Basis uitgaven Participatie uitgaven
2.901 325
2.971 325
2.971 325
2.971 325
2.901 325
2.901 325
Budget na alle uitgaven
Bij volledig gebruik gemeentelijke regelingen Bij realistisch gebruik gemeentelijke regelingen Bij geen gebruik gemeentelijke regelingen
282 115 -7
333 167 110
472 306 249
372 306 306
437 437 437
340 115 -7
12
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Uitgelicht: voorbeeldcasus van een paar met twee kinderen Bijstandsuitkering Sam en Rosanne hebben twee kinderen van 8 en 13 jaar en ze krijgen een bijstandsuitkering, wat neerkomt op een netto-inkomen van € 1.869 per maand (dit is inclusief vakantietoeslag). Ze hebben maandelijks recht op € 1.350 aan toeslagen van het Rijk, bestaande uit huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget en kinderbijslag. Tot slot kunnen ze een financiële bijdrage vanuit de gemeente van € 288 per maand ontvangen. Dit bestaat uit de kwijtschelding voor gemeentelijke belastingen, de korting op de collectieve zorgverzekering, het Declaratiefonds, het Volwassenenfonds Sport en Cultuur, Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld. Naast deze inkomsten hebben zij natuurlijk verschillende uitgaven; basisuitgaven van € 2.901 per maand en uitgaven om mee te doen in de samenleving van € 325 per maand. Als alle inkomsten binnen zijn en de uitgaven zijn gedaan dan houden zij maandelijks € 288 over bij het gebruiken van alle regelingen. Bij een realistisch gebruik houden zij € 115 over. Maakt dit gezin echter van geen enkele gemeentelijke regeling gebruik, dan komen zij maandelijks € 7 te kort.
120 procent Wsm Als Sam of Rosanne werk krijgt tegen een loon van 120 procent Wsm, dan stijgt het netto-inkomen van het huishouden naar € 2.243 per maand. Ze behouden het recht op huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget en kinderbijslag, maar de huurtoeslag en de zorgtoeslag zijn lager. Totaal ontvangen zij nu € 1.302 aan toeslagen van het Rijk per maand. De uitgaven zijn licht gestegen door werk gerelateerde kosten die zij nu moeten maken. In totaal houdt dit voorbeeldhuishouden, na alle uitgaven en bij gebruik van alle regelingen, maandelijks € 472 over. Bij een realistisch regelingengebruik blijft er € 306 over. Als het huishouden geen gemeentelijke regelingen ontvangt; dan houdt het maandelijks € 249 over. 130 procent Wsm Als Sam of Rosanne een hoger loon krijgen van 130 procent Wsm, dan stijgt het netto-inkomen van het huishouden naar € 2.430 per maand. Doordat toeslagen verder dalen ontvangen zij nu in totaal € 1.172 aan toeslagen van het Rijk per maand. Het recht op bijna alle gemeentelijke regelingen is vervallen. Het gezin kan alleen nog de korting op de collectieve zorgverzekering ontvangen. Bij het gebruik van deze korting houdt het huishouden € 372 over, bij geen of een realistisch gebruik van de regelingen blijft er maandelijks € 306 over.
Ondanks de toename in netto inkomen uit werk, is dit maandbudget gelijk aan het budget dat Sam en Rosanne overhouden als hun inkomen 120 procent Wsm is en gebruikmaken van een realistisch aantal regelingen.
13
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.2.5. Alleenstaande AOW-leeftijd
Budget na uitgaven: alleenstaande AOW-leeftijd Geen gebruik gemeentelijke regelingen
Realistisch gebruik gemeentelijke regelingen
Volledig gebruik gemeentelijke regelingen € 600 € 452 € 459 € 400
€ 200
€ 336 € 243 € 191
€ 343
€ 494
€ 543
€ 514 € 520
€ 378
Een alleenstaande die de AOW-leeftijd heeft bereikt, heeft in alle voorbeeldsituaties maandelijks geld over na het doen van de basis- en participatie uitgaven. Natuurlijk leidt het gebruiken van de gemeentelijke regelingen tot een hoger budget dan het niet gebruiken van de regelingen, dit verschil loopt op tot € 88 op bijstandsniveau. Een alleenstaande AOW’er met een inkomen tussen 110 en 140 procent Wsm heeft een hoger budget na het doen van alle uitgaven dan een alleenstaande AOW’er met een inkomen van 100 procent Wsm. Hoewel de landelijke toeslagen (en de gemeentelijke regelingen) dalen is dit niet zodanig dat dit dus leidt tot een lager budget dan in de bijstand.
€ 278
€0 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
Inkomsten
Inkomsten uitkering of werk Landelijke toeslagen en regelingen Gemeentelijke regelingen
100% 1.457 503 88
Uitgaven
Basis uitgaven Participatie uitgaven
1.658 111
1.658 111
1.658 111
1.658 111
1.679 111
Budget na alle uitgaven
Bij volledig gebruik gemeentelijke regelingen Bij realistisch gebruik gemeentelijke regelingen Bij geen gebruik gemeentelijke regelingen
278 243 191
378 343 336
494 459 452
520 520 514
543 543 543
14
110% 1.603 503 42
120% 1.748 473 42
130% 1.894 389 7
140% 2.040 293 0
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.2.6. Paar AOW-leeftijd
Budget na uitgaven: paar AOW-leeftijd Geen gebruik gemeentelijke regelingen
Realistisch gebruik gemeentelijke regelingen
Volledig gebruik gemeentelijke regelingen
€ 800 € 600
€ 503 € 374 € 418
€ 400 € 200
€ 260 € 189 € 116
€ 609
€ 537 € 550
€ 432
Paren die de AOW-leeftijd hebben bereikt, hebben bij alle inkomens (tot en met 140 procent Wsm), voldoende inkomen om de uitgaven te betalen. De gemeentelijke regelingen zorgen voor extra budget. In alle voorbeeldsituaties zoals in de figuur en tabel geschetst zijn, hebben AOW-paren maandelijks meer budget bij ieder hoger inkomen. De daling van de landelijke toeslagen gemeentelijke regelingen wordt gecompenseerd door het hogere inkomen.
€ 290 € 303
€0 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
Inkomsten
Inkomsten uitkering of werk Landelijke toeslagen en regelingen Gemeentelijke regelingen
100% 1.977 640 144
110% 2.174 616 84
120% 2.372 547 84
130% 2.570 468 14
140% 2.767 384 0
Uitgaven
Basis uitgaven Participatie uitgaven
2.322 179
2.322 179
2.322 179
2.322 179
2.363 179
Budget na alle uitgaven
Bij volledig gebruik gemeentelijke regelingen Bij realistisch gebruik gemeentelijke regelingen Bij geen gebruik gemeentelijke regelingen
260 189 116
374 303 290
503 432 418
550 550 537
609 609 609
15
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
1.3. Analyse van de resultaten Effect van de gemeentelijke regelingen op rondkomen Huishoudens die van alle gemeentelijke regelingen gebruikmaken waar zij recht op hebben, hebben daardoor logischerwijs een groter budget over aan het einde van de maand dan huishoudens die van geen enkele regeling gebruikmaken. Dit effect is het grootst voor gezinnen; door de samenstelling van hun huishouden kunnen zij namelijk de meeste vergoedingen vanuit de regelingen ontvangen. In de praktijk is de ervaring dat huishoudens van enkele, of soms van geen, regelingen gebruikmaken. Met het ‘realistische’ gebruik van regelingen hebben we een inschatting gemaakt van de daadwerkelijke vergoeding die huishoudens veelal vanuit de gemeente ontvangen, afgestemd op het type huishouden. Deze bijdragen geven ruimte in het budget van de huishoudens en zorgen er in sommige gevallen voor dat huishoudens niet in de min uitkomen aan het eind van de maand (mits zij ook gebruikmaken van de landelijke toeslagen en regelingen). Voor twee voorbeeldhuishoudens is er zonder de maximale bijdrage van de gemeente, maandelijks geld tekort na het doen van alle uitgaven (dat wil zeggen: zowel de basisuitgaven als een bedrag dat wordt uitgegeven aan sociale participatie). Dit geldt op bijstandsniveau voor paren met én zonder kinderen.
Alle overige voorbeeldhuishoudens hebben bij elk inkomen voldoende budget om zowel de basis- als de participatie uitgaven te bekostigen. Voor alleenstaanden onder de AOW-leeftijd geldt daarnaast dat zij zonder het gebruik van de gemeentelijke regelingen nét rond kunnen komen op bijstandsniveau. Bij financiële tegenslagen komen zij maandelijks al snel in de min uit. Disclaimer: Overigens is het zo dat het maximale bedrag dat minima vanuit de toeslagen van het Rijk kunnen ontvangen (onder andere huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget) een stuk hoger is dan het maximale bedrag van de gemeentelijke regelingen. Dit is ook in andere gemeenten het geval. In deze rapportage is de aanname gemaakt dat de huishoudens alle toeslagen ontvangen, waar zij recht op hebben en dat de uitgaven van de huishoudens gemiddeld zijn (er is bijvoorbeeld geen rekening gehouden met huisdieren, rokers, persoonlijke omstandigheden etc.). Bij een niet-gemiddelde situatie kan de financiële situatie er al snel anders uitzien. De berekeningen van de maandbegrotingen geven een beeld van de impact van het landelijke en gemeentelijke beleid op de inkomens van inwoners uit Schouwen-Duiveland.
De ervaring is dat het aanvragen van bijvoorbeeld (alle) toeslagen, vanwege meerdere redenen (bijvoorbeeld angst om het later terug te betalen, weinig vertrouwen in de overheid of het te ingewikkeld vinden), in de praktijk niet altijd gebeurt. Wanneer huishoudens geen of niet alle toeslagen ontvangen, dan is er bij de huishoudens al snel sprake van een maandbudget dat minder groot is of in de min uitkomt. Financiële effecten bij werkaanvaarding In hoeverre loont het financieel gezien om (meer) te gaan werken? Dit hangt van een aantal factoren af: huishoudsamenstelling, de nieuwe inkomenshoogte en daarmee het (verliezen van het) recht op gemeentelijke regelingen en de eventuele afname van landelijke toeslagen. In de volgende punten worden deze effecten verduidelijkt: • Voor de gemeentelijke regelingen geldt dat bij een inkomen boven 100 procent Wsm, het recht op kwijtschelding vervalt. Bij een inkomen hoger dan 120 procent Wsm vervalt het recht op het Declaratiefonds, het Volwassenen- en Jeugdfonds Sport en Cultuur én Stichting Leergeld. De korting op de collectieve zorgverzekering vervalt bij een inkomen hoger dan 130 procent Wsm. Van hoe meer regelingen een huishouden gebruik kan maken, hoe groter het bedrag is dat het huishouden kan ‘verliezen’ indien het inkomen stijgt.
• Voor de landelijke toeslagen en regelingen geldt dat deze afnemen bij een hoger inkomen, behalve bij alleenstaande ouders. De toeslagen dalen bij paren (met en zonder 16
Gemeente Schouwen-Duiveland
•
Versie 0.1
kinderen) eerder én sneller in vergelijking met alleenstaanden. Bij alleenstaande ouders zien we dat het bedrag aan landelijke toeslagen toeneemt door belastingvoordeel. Tot slot krijgen huishoudens die vanuit de bijstand aan het werk gaan, te maken met werkgerelateerde kosten, waardoor hun uitgaven iets stijgen. Voor alleenstaande ouders komen hier de kosten voor kinderopvang bij (al krijgen ze daar via de kinderopvangtoeslag weer een (groot) deel van terug).
In combinatie met elkaar zorgen bovenstaande ontwikkelingen voor inkomenseffecten. Hieronder schetsen we de effecten van een inkomensstijging. Het effect van de inkomensstijging ten opzichte van de bijstand is als volgt: • Werken zorgt er bijna altijd voor dat het maandelijkse budget hoger is dan in de bijstand. De enige uitzonderingen hierop zijn langdurige minima. Niet alle huishoudens ervaren direct een ruimer maandbudget wanneer zij langdurig minima zijn en, door werkaanvaarding, te maken krijgen met een inkomensstijging. Alleenstaanden, alleenstaande ouders en paren met kinderen hebben namelijk een hoger maandbudget in de bijstand (als ze langdurige minima zijn) dan bij een inkomen van 110 procent Wsm, wanneer zij gebruikmaken van alle gemeentelijke regelingen. Het effect van de inkomensstijging voor huishoudens die niet uit de bijstand komen: • Bij het niet gebruiken van de gemeentelijke regelingen: alle huishoudens houden een hoger maandelijks budget over, bij elke inkomensstijging (van 110 tot 140 procent Wsm). In dit geval zorgt een hoger inkomen altijd voor een hoger maandbudget (hier is het landelijke beleid ook op ingesteld). • Bij een realistisch gebruik van de gemeentelijke regelingen: Bijna alle huishoudens houden een hoger maandelijks budget over, bij elke inkomensstijging (van 110 tot 140 procent Wsm). Er is geen sprake van een afname van het maandbudget.
Bij paren met kinderen zien we dat het budget bij een bepaalde inkomensstijging gelijk blijft. Het huishouden ontvangt dan € 187 meer aan netto inkomen uit werk, maar het resterende maandbudget stijgt niet mee; het blijft gelijk aan de vorige situatie. • Bij het gebruiken van alle gemeentelijke regelingen: bijna alle huishoudens houden een hoger maandelijks budget over, bij elke inkomensstijging (van 110 tot 140 procent Wsm). Uitzondering hierop zijn de paren met kinderen. Bij hen zien we dat het maandbudget afneemt, wanneer het netto inkomen uit werk hoger wordt. Dit kantelpunt zit wanneer dit huishouden eerst een inkomen heeft van 120 procent Wsm en vervolgens te maken heeft met een hoger inkomen van 130 of 140 procent Wsm. Daarbij is de stijging van het maandbudget, in vergelijking met de stijging van het netto inkomen, in sommige gevallen klein. Bij paren zonder kinderen en alleenstaande ouders gaat een netto inkomensstijging van € 187 of € 131 soms samen met een stijging van het budget van € 5 of € 10.
17
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Bijlage 1. Overzicht minimaregelingen Tabel B1.1 Gemeentelijke regelingen in gemeente Schouwen-Duiveland 2024 Soort regeling
Inkomensgrens t.o.v. Wsm
(Maximaal) bedrag
Individuele bijzondere bijstand
Tot 110% Wsm
Individuele vergoedingen Afvalstoffenheffing vast tarief - Eén of tweepersoonshh: €197,19 - Drie- of meerpersoonshh: €250,73
Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen
Afvalstoffenheffing per storting ondergrondse container: €1,66 - 40x voor eenpersoonshh - 44x voor tweepersoonshh - 52x voor meerpersoonshh
Tot 100% Wsm
Rioolheffing - Vastrecht gebruiker: €73,92 Waterschap Scheldestromen - Watersysteemheffing: € 141,60 - Zuiveringsheffing: € 78,28 per vve Alleenstaande: €454 Alleenstaande ouder: €584 Gehuwden zonder kinderen €543 Gehuwden met kinderen €699 Keuze uit twee8 aanvullende pakketten: Pakket Basis Gemeenten Extra: €165,11 i.p.v. €198,25 per maand;
Individuele inkomenstoeslag
Minimaal 3 jaar tot 110% Wsm
Collectieve zorgverzekering (via CZ)
Tot 130% Wsm
Declaratiefonds
Tot 120% Wsm
Volwassenenfonds Sport en Cultuur
Tot 120% Wsm
Jeugdfonds Sport en Cultuur
Tot 120% Wsm
Stichting Leergeld Oosterschelderegio
Tot 120% Wsm
Tegemoetkoming meerkosten chronisch zieken en gehandicapten
Tot 150% Wsm
Studietoeslag
Situatieafhankelijk
Pakket Basis Gemeenten Extra Uitgebreid: €202,95 i.p.v. €209,70 per maand, inclusief verzekering eigen risico. - €175 per persoon per jaar (elk lid van het gezin) voor lidmaatschappen en uitjes. - €932 per kind van 5 tot 18 jaar (binnen een periode van 3 jaar) voor zwemles. - €350 per kind (tot 18 jaar) als vergoeding voor reiskosten per jaar. € 250 per volwassene per jaar voor sport of cultuur. € 450 voor cultuur en € 225 voor sport voor kinderen tot 18 jaar per jaar. Gemiddeld € 114 per jaar voor verschillende vergoedingen (o.a. fiets, laptop, schoolspullenpas, verjaardagsbox, vakantiekamp, kleding) Standaardvergoeding van €350 per jaar. Voor echtparen met kinderen van 12 tot 18 is de vergoeding €500 per persoon per jaar. Leeftijdsgebonden vergoedingen
8 In 2025 biedt de gemeente drie pakketten aan via de collectieve zorgverzekeraar.
18
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Bijlage 2. Financieel maandoverzicht In deze bijlage staat per huishoudtype het financieel maandoverzicht. De tabellen geven een overzicht van de maandelijkse inkomsten en uitgaven, bij gebruikmaking van alle landelijke en lokale regelingen. De bedragen die horen bij de huishoudelijke uitgaven en reserveringsuitgaven zijn afkomstig van het Nibud. Tabel B2.1 Alleenstaande zonder kinderen, niet AOW-gerechtigd 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
>3 jaar 100% Wsm
1.308
1.439
1.570
1.701
1.832
1.308
378 123 501
378 123 501
378 123 501
365 123 488
330 123 453
378 123 501
1.809
1.940
2.071
2.189
2.285
1.809
Basis uitgaven Huur Gas, water, elektra Telefoon, internet en kabel Gemeentelijke heffingen (Collectieve) zorgverzekering Overige verzekeringen Vervoer Reserveringsuitgaven Huishoudelijke uitgaven Werkgerelateerde uitgaven
628 163 63 46 198 23 20 215 305 0
628 163 63 46 198 23 20 215 305 70
628 163 63 46 198 23 20 215 305 70
628 163 63 46 198 23 20 215 305 70
628 163 63 46 163 23 20 215 305 70
628 163 63 46 198 23 20 215 305 0
Participatie uitgaven Participatie uitgaven
117
117
117
117
117
117
1.778
1.848
1.848
1.848
1.813
1.778
31
92
223
341
471
31
46
0
0
0
0
46
33
33
33
33
0
33
0 15
0 15
0 15
0 0
0 0
38 15
Categorie Inkomsten Netto inkomen incl. vakantietoeslag (VT) Bijdragen Rijk Huurtoeslag Zorgtoeslag Totaal bijdragen Rijk Totaal inkomsten
Totaal uitgaven Budget exclusief regelingen gemeente Regelingen gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Korting collectieve zorgverzekering Individuele inkomenstoeslag Declaratiefonds Volwassenenfonds Sport en Cultuur Totaal regelingen gemeente Budget inclusief twee regelingen gemeente Budget inclusief alle regelingen gemeente
21
21
21
0
0
21
114
69
69
33
0
152
110
125
256
374
471
110
145
161
291
374
471
183
19
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Tabel B2.2 Paar, niet AOW-gerechtigd, geen kinderen 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
>3 jaar 100% Wsm
1.869
2.056
2.243
2.430
2.617
1.869
392 236 628
392 236 628
355 207 562
288 162 450
214 118 332
392 236 628
2.497
2.684
2.805
2.880
2.949
2.497
Basis uitgaven Huur Gas, water, elektra Telefoon, internet en kabel Gemeentelijke heffingen (Collectieve) zorgverzekering Overige verzekeringen Vervoer Reserveringsuitgaven Huishoudelijke uitgaven Werkgerelateerde uitgaven
670 198 75 64 397 37 40 326 553 0
670 198 75 64 397 37 40 326 553 70
670 198 75 64 397 37 40 326 553 70
670 198 75 64 397 37 40 326 553 70
670 198 75 64 327 37 40 326 553 70
670 198 75 64 397 37 40 326 553 0
Participatie uitgaven Participatie uitgaven
191
191
191
191
191
191
2.550
2.620
2.620
2.620
2.550
2.550
-52
64
185
260
399
-52
60
0
0
0
0
60
66
66
66
66
0
66
0 29
0 29
0 29
0 0
0 0
45 29
42
42
42
0
0
42
197
137
137
66
0
242
74
131
252
327
399
74
145
202
322
327
399
190
Categorie Inkomsten Netto inkomen incl. vakantietoeslag (VT) Bijdragen Rijk Huurtoeslag Zorgtoeslag Totaal bijdragen Rijk Totaal inkomsten
Totaal uitgaven Budget exclusief regelingen gemeente Regelingen gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Korting collectieve zorgverzekering Individuele inkomenstoeslag Declaratiefonds Volwassenenfonds Sport en Cultuur Totaal regelingen gemeente Budget inclusief twee regelingen gemeente Budget inclusief alle regelingen gemeente
20
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Tabel B2.3 Alleenstaande ouder, niet AOW-gerechtigd, met 2 kinderen (8 en 13 jaar)9 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
>3 jaar 100% Wsm
1.308
1.439
1.570
1.701
1.832
1.308
Bijdragen Rijk Huurtoeslag Zorgtoeslag Combinatiekorting Kinderbijslag Kindgebonden budget Totaal bijdragen Rijk
405 123 0 246 753 1.527
405 123 42 246 753 1.569
405 123 48 246 753 1.575
405 123 54 246 753 1.581
405 123 60 246 753 1.587
405 123 0 246 753 1.527
Totaal inkomsten
2.836
3.008
3.145
3.282
3.419
2.836
Basis uitgaven Huur Gas, water, elektra Telefoon, internet en kabel Gemeentelijke heffingen (Collectieve) zorgverzekering Overige verzekeringen Onderwijs Kosten BSO Vervoer Reserveringsuitgaven Huishoudelijke uitgaven Werkgerelateerde uitgaven
670 246 75 73 198 29 74 0 53 338 583 0
670 246 75 73 198 29 74 12 53 338 583 70
670 246 75 73 198 29 74 12 53 338 583 70
670 246 75 73 198 29 74 18 53 338 583 70
670 246 75 73 163 29 74 18 53 338 583 70
670 246 75 73 198 29 74 0 53 338 583 0
Participatie uitgaven Participatie uitgaven
250
250
250
250
250
250
2.589
2.671
2.671
2.677
2.642
2.589
247
337
474
605
777
247
66
0
0
0
0
66
33
33
33
33
0
33
0 44
0 44
0 44
0 0
0 0
49 44
21
21
21
0
0
21
38 19 220
38 19 154
38 19 154
0 0 33
0 0 0
38 19 268
369
394
531
605
777
369
466
492
628
638
777
515
Categorie Inkomsten Netto inkomen incl. vakantietoeslag (VT)
Totaal uitgaven Budget exclusief regelingen gemeente Regelingen gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Korting collectieve zorgverzekering Individuele inkomenstoeslag Declaratiefonds Volwassenfonds Sport en Cultuur Jeugdfonds Sport en Cultuur Stichting Leergeld Totaal regelingen gemeente Budget inclusief drie regelingen gemeente Budget inclusief alle regelingen gemeente
9 Bij de kosten BSO is de tegemoetkoming kinderopvang al verrekend.
21
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Tabel B2.4 Paar, niet AOW-gerechtigd, met 2 kinderen (8 en 13 jaar) 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
>3 jaar 100% Wsm
1.869
2.056
2.243
2.430
2.617
1.869
Bijdragen Rijk Huurtoeslag Zorgtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Totaal bijdragen Rijk
405 236 246 463 1.350
405 236 246 463 1.350
386 207 246 463 1.302
301 162 246 463 1.172
226 118 246 456 1.046
405 236 246 463 1.350
Totaal inkomsten
3.219
3.406
3.545
3.602
3.663
3.219
Basis uitgaven Huur Gas, water, elektra Telefoon, internet en kabel Gemeentelijke heffingen (Collectieve) zorgverzekering Overige verzekeringen Onderwijs Vervoer Reserveringsuitgaven Huishoudelijke uitgaven Werkgerelateerde uitgaven
670 300 87 73 397 41 74 73 453 734 0
670 300 87 73 397 41 74 73 453 734 70
670 300 87 73 397 41 74 73 453 734 70
670 300 87 73 397 41 74 73 453 734 70
670 300 87 73 327 41 74 73 453 734 70
670 300 87 73 397 41 74 73 453 734 0
Participatie uitgaven Participatie uitgaven
325
325
325
325
325
325
3.226
3.296
3.296
3.296
3.226
3.226
-7
110
249
306
437
-7
66
0
0
0
0
66
66
66
66
66
0
66
0 58
0 58
0 58
0 0
0 0
58 58
42
42
42
0
0
42
38 19 288
38 19 223
38 19 223
0 0 66
0 0 0
38 19 347
115
167
306
306
437
115
282
333
472
372
437
340
Categorie Inkomsten Netto inkomen incl. vakantietoeslag (VT)
Totaal uitgaven Budget exclusief regelingen gemeente Regelingen gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Korting collectieve zorgverzekering Individuele inkomenstoeslag Declaratiefonds Volwassenenfonds Sport en Cultuur Jeugdfonds Sport en Cultuur Stichting Leergeld Totaal regelingen gemeente Budget inclusief drie regelingen gemeente Budget inclusief alle regelingen gemeente
22
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Tabel B2.5 Alleenstaande, AOW-gerechtigd 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
1.457
1.603
1.748
1.894
2.040
380 123 503
380 123 503
350 123 473
266 123 389
195 98 293
1.960
2.106
2.221
2.283
2.333
Basis uitgaven Huur Gas, water, elektra Telefoon, internet en kabel Gemeentelijke heffingen (Collectieve) zorgverzekering Overige verzekeringen Vervoer Reserveringsuitgaven Huishoudelijke uitgaven
628 200 63 46 210 14 17 185 296
628 200 63 46 210 14 17 185 296
628 200 63 46 210 14 17 185 296
628 200 63 46 210 14 17 185 296
628 200 63 46 198 14 17 217 296
Participatie uitgaven Participatie uitgaven
111
111
111
111
111
1.769
1.769
1.769
1.769
1.790
191
336
452
514
543
46
0
0
0
0
7
7
7
7
0
15
15
15
0
0
21
21
21
0
0
88
42
42
7
0
243
343
459
520
543
278
378
494
520
543
Categorie Inkomsten Netto inkomen incl. vakantietoeslag (VT) Bijdragen Rijk Huurtoeslag Zorgtoeslag Totaal bijdragen Rijk Totaal inkomsten
Totaal uitgaven Budget exclusief regelingen gemeente Regelingen gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Korting collectieve zorgverzekering Declaratiefonds Volwassenenfonds Sport en Cultuur Totaal regelingen gemeente Budget inclusief twee regelingen gemeente Budget inclusief alle regelingen gemeente
23
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Tabel B2.6 Paar, AOW-gerechtigd 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
140% Wsm
1.977
2.174
2.372
2.570
2.767
404 236 640
404 212 616
364 183 547
313 155 468
257 127 384
2.617
2.790
2.919
3.038
3.151
Basis uitgaven Huur Gas, water, elektra Telefoon, internet en kabel Gemeentelijke heffingen (Collectieve) zorgverzekering Overige verzekeringen Vervoer Reserveringsuitgaven Huishoudelijke uitgaven
670 242 75 64 419 17 34 264 537
670 242 75 64 419 17 34 264 537
670 242 75 64 419 17 34 264 537
670 242 75 64 419 17 34 264 537
670 242 75 64 396 17 34 328 537
Participatie uitgaven Participatie uitgaven
179
179
179
179
179
2.501
2.501
2.501
2.501
2.542
116
290
418
537
609
60
0
0
0
0
14
14
14
14
0
29
29
29
0
0
42
42
42
0
0
144
84
84
14
0
189
303
432
550
609
260
374
503
550
609
Categorie Inkomsten Netto inkomen incl. vakantietoeslag (VT) Bijdragen Rijk Huurtoeslag Zorgtoeslag Totaal bijdragen Rijk Totaal inkomsten
Totaal uitgaven Budget exclusief regelingen gemeente Regelingen gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Korting collectieve zorgverzekering Declaratiefonds Volwassenenfonds Sport en Cultuur Totaal regelingen gemeente Budget inclusief twee regelingen gemeente Budget inclusief alle regelingen gemeente
24
Gemeente Schouwen-Duiveland
Versie 0.1
Bijlage 3. Uitsplitsing gemeentelijke bijdragen Figuur B3.1. Maandelijkse gemeentelijke bijdrage per huishouden bij een (langdurig) inkomen van 100 procent Wsm.
Maandelijkse gemeentelijke bijdragen Kwijtschelding
Collectieve Zorgverzekering
Declaratiefonds
Volwassenfonds Sport en Cultuur
Jeugdfonds Sport en Cultuur
Stichting Leergeld
Individuele inkomenstoeslag € 15 € 46 € 33
Alleenstaande
€ 38 € 21
€ 60
Paar zonder kinderen
€ 66
€ 29 € 42
€ 45
€ 19 Alleenstaande ouder met kinderen (8 en 13 jaar)
€ 66
€ 33 € 44
€ 38
€ 49
€ 21 € 19 € 66
Paar met kinderen (8 en 13 jaar)
€ 66
€ 58
€ 42 € 38
€ 58
€ 7 € 21
€ 46
Alleenstaande AOW-leeftijd
€ 15 € 14 € 60
Paar AOW-leeftijd
€0
€ 29 € 42
€ 100
25
€ 200
€ 300