2025.007 - Rekenkamer Gemeente S D - Onderzoeksplan 2025 (1322641)
Tekst van het document
Aan: De gemeenteraad van de gemeente Schouwen-Duiveland en het college van Burgemeester en Wethouders van Schouwen-Duiveland
Ons kenmerk : Uw kenmerk : Uw brief van : Aantal bijlage(n): Onderwerp
:
Behandeld door : Doorkiesnummer: Datum :
A.C.F. Metz 19 december 2024
Onderzoeksplan 2025
Geachte voorzitter, geacht college, Conform hoofdstuk 3, artikel 1 van het Reglement van orde van de Rekenkamer Schouwen Duiveland stuurt de rekenkamer ieder jaar in december het onderzoeksplan voor het nieuwe jaar ter kennisneming naar de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente SchouwenDuiveland. Inleidend In gesprek met de klankbordgroep van de gemeenteraad van de gemeente Schouwen-Duiveland, bestaande uit mevrouw Erika Kater en de heer Ruud van der Laar, heeft de rekenkamer geïnventariseerd welke onderwerpen voor onderzoek relevant zouden kunnen zijn voor het onderzoeksplan 2025. De aangedragen onderzoeksonderwerpen zijn door de rekenkamer besproken en gewogen op aspecten als actualiteit, relevantie, opportuniteit en variëteit. Daarnaast heeft de rekenkamer actuele ontwikkelingen nauwlettend gevolgd en beoordeeld of deze ontwikkelingen in aanmerking komen voor een verdiepend onderzoek. Op grond van deze inventarisatie is de rekenkamer voornemens in 2025 in ieder geval de volgende onderzoeken uit te laten voeren. Jeugdbeleid Jeugdbeleid richt zich in het algemeen op het bieden van ontwikkelingskansen voor alle jongeren van 0 tot 25 jaar . Het omvat al het overheidshandelen dat, bedoeld of onbedoeld, invloed heeft op de ontwikkelingsmogelijkheden of maatschappelijke positie van de jeugd op alle leefgebieden.
Deze leefgebieden zijn te onderscheiden in: - Opvoedingsomgeving (opvoeding, kinderopvang, gezondheidszorg) - Scholingsomgeving - Sociale omgeving (vrijetijdsbesteding, sport, participatie, veilige leefomgeving, jeugdcultuur) Een rekenkameronderzoek naar jeugdbeleid is bedoeld om inzicht te bieden in de doelmatigheid en doeltreffendheid van het jeugdbeleid van de gemeente Schouwen-Duiveland. De vragen die hierbij gesteld kunnen worden zijn onder meer: - Wat is effectief jeugdbeleid? - Wat is de rol van de gemeente en de raad in het jeugdbeleid? - Hoe verloopt de samenwerking tussen betrokken partijen uit de leefomgeving van de jeugd, aanbieders van jeugdhulp en de gemeente(n)?
Postadres: Postbus 5555, 4300 JA Zierikzee Bezoekadres: Laan van St. Hilaire 2, 4301 SH Zierikzee
T: (0111) 452 458 rekenkamer@schouwen-duiveland.nl
Ook bij de gemeenteraden op de Bevelanden en Tholen bestaat de behoefte aan rekenkameronderzoek naar jeugdbeleid. De rekenkamer De Bevelanden en Tholen gaat derhalve ook onderzoek doen naar jeugdbeleid. De rekenkamer Schouwen-Duiveland zal met de rekenkamer De Bevelanden en Tholen in contact treden om te bezien of hierin samen opgetrokken kan worden. Binnen het OZO (Overleg Zeeuwse Overheden) staat het organiseren van kwalitatief goede en betaalbare jeugdhulp op de strategische samenwerkingskalender. Derhalve zal ook contact gelegd worden met de strategisch adviseur van het OZO en de programmamanager jeugd en Zeeuwse samenwerking sociaal domein om het onderzoek in de Zeeuwse context goed af te stemmen. Mogelijk kan hieruit voortvloeien dat meer Zeeuwse rekenkamers bij dit onderzoek willen aansluiten. Toerisme en recreatie Toerisme en recreatie zijn voor de gemeente Schouwen-Duiveland van groot belang. Er is jaarlijks een zeer groot aantal overnachtingen in de gemeente. De toeristenbelasting is dan ook een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente. Toerisme en recreatie leveren ook een belangrijke bijdrage aan de werkgelegenheid op het eiland. Bezoekers zorgen voor uitgaven in de gemeente en daarmee inkomsten voor de middenstand.
Dat zorgt ervoor dat er in verschillende kernen een meer dan gemiddeld voorzieningenniveau kan blijven bestaan in verhouding met het inwoneraantal. Bewoners en lokale bedrijven profiteren daarvan. Maar toerisme en recreatie hebben naast positieve invloeden ook een schaduwzijde, zoals leegstand van woningen buiten de seizoensperioden in de kernen als ook een grote druk op de voorzieningen en drukte in de kernen in de seizoensperioden als gevolg van het grote aantal mensen dat op het eiland verblijft. De rekenkamer Schouwen-Duiveland is voornemens onderzoek te doen naar het toeristisch recreatief beleid met als doel de gemeenteraad inzicht te geven in de doelmatigheid en doeltreffendheid van het gevoerde beleid en hen te ondersteunen in de kaderstellende en controlerende taak die zij hebben. Uit dit onderzoek moet helder worden hoe de uitvoering van het beleid in de afgelopen periode heeft bijdragen aan de beleidsdoelen (onder meer voorzieningen, werkgelegenheid) en hoe de gemeente, en in het bijzonder de gemeenteraad, in de toekomst nog beter kan bijdragen aan het behalen van deze doelen. De volgende onderzoeksvragen zouden hiertoe geformuleerd kunnen worden: - Wat heeft het recreatie en toerismebeleid van de gemeente Schouwen-Duiveland de afgelopen jaren [periode nog nader te bepalen] opgeleverd.
- In hoeverre draagt het beleid bij aan de ontwikkeling en versterking van de sector en aanpalende beleidsterreinen? - In hoeverre profiteren inwoners van de gemeente Schouwen-Duiveland hiervan? - Wat zijn (ervaren) nadelen van het toerisme voor de inwoners van Schouwen-Duiveland? - Welke beleidslessen zijn hieruit te trekken? De gemeenteraad van de gemeente Noord-Beveland heeft de wens uitgesproken dat de rekenkamer De Bevelanden en Tholen onderzoek gaat doen naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het heffen en innen van de toeristenbelasting op Noord-Beverland en stelt een benchmark met de omliggende gemeenten op prijs. De rekenkamer Schouwen-Duiveland is voornemens om aan dit verzoek te voldoen. Ook de rekenkamer van de gemeente Veere heeft aangegeven om bij dit onderzoek te willen aansluiten. Onderzoek afhandeling raadsinstrumenten In 2024 is de rekenkamer een onderzoek gestart naar de afhandeling van raadsinstrumenten. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door bureau Necker. Het onderzoek richt zich op de vraag of de opvolging en afdoening van vragen, toezeggingen, moties en amendementen voor zowel de gemeenteraad, college als ambtelijke organisatie efficiënt en effectief is. Eind 2024 is de fase van ambtelijk wederhoor afgerond.
In vervolg daarop wordt het onderzoek voor bestuurlijk wederhoor aan het college voorgelegd, waarna het onderzoek in de loop van het eerste kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad kan worden aangeboden en daarna kan worden toegelicht en besproken in een raadsinformatiebijeenkomst.
Postadres: Postbus 5555, 4300 JA Zierikzee Bezoekadres: Laan van St. Hilaire 2, 4301 SH Zierikzee
T: (0111) 452 458 rekenkamer@schouwen-duiveland.nl
Doe-mee-onderzoeken NVRR Ook in 2025 zal de rekenkamer meedoen met de doe-mee-onderzoeken van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers (NVRR). In een doe-mee-onderzoek doet een groot aantal rekenkamers een gezamenlijk onderzoek naar een vraagstuk. Een doe-mee-onderzoek biedt door de benchmark een snel inzicht in een bepaald vraagstuk. De personele inzet is zeer beperkt, als ook de kosten voor deelname aan het onderzoek. Energiebesparingsplicht In 2024 heeft de rekenkamer meegedaan met het onderzoek naar de energiebesparingsplicht. Bijna alle Zeeuwse gemeentelijke rekenkamers en de rekenkamer van de provincie Zeeland hebben aan dit onderzoek meegedaan. In dit doe-mee-onderzoek stond de vraag centraal “welke inspanningen plegen gemeenten en provincies bij het toezicht en de handhaving van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing en wat zijn daarvan de resultaten?” De landelijke rapportage is inmiddels gereed. Er wordt op dit moment de laatste hand gelegd aan een gezamenlijke Zeeuwse “oplegger” bij de resultaten van het onderzoek. Begin 2025 zullen de deelnemende rekenkamers de bevindingen van dit doe-mee-onderzoek in de Zeeuwse context aanbieden aan de gemeenteraden resp. provinciale staten. Onderbesteding Voor 2025 heeft de rekenkamer bij de NVRR ingeschreven op het doe-mee-onderzoek naar onderbesteding.
Met onderbesteding (ook wel onder-uitputting of onderschrijding) wordt bedoeld dat de kosten lager en/of de opbrengsten hoger zijn dan begroot. Onderbesteding is dus de tegenhanger van overbesteding of budgetoverschrijding. De zuidelijke rekenkamer geeft een heldere definitie: onderbesteding is “het positieve verschil tussen het begrote resultaat (zowel oorspronkelijk als na wijziging) en het werkelijke resultaat. (..) Het resultaat betreft het saldo van de lasten en baten. Uitgaande van deze definitie kan sprake zijn van onderbesteding doordat minder is uitgegeven dan begroot (lagere lasten) en/of er meer is ontvangen dan begroot (hogere baten).” Mogelijke gevolgen van onderbesteding kunnen zijn dat bij de behandeling van de begroting meer financiële ruimte was dan voorgespiegeld. Zo wordt achteraf duidelijk. De op dat moment door de volksvertegenwoordigers gemaakte (soms pijnlijke) keuzes, hadden achteraf niet gemaakt hoeven te worden. Kortom, de volksvertegenwoordigers zijn beperkt in hun kaderstellende rol. Of na afloop van het begrotingsjaar wordt duidelijk dat activiteiten niet zijn uitgevoerd. De met deze activiteiten beoogde resultaten en maatschappelijke effecten zijn dan ook niet gerealiseerd. Omdat dit pas na afloop van het begrotingsjaar duidelijk wordt, hebben de volksvertegenwoordigers hier niet op kunnen (bij-)sturen.
De hoofdvraag van dit onderzoek luidt derhalve “geeft de wijze waarop, in de aan dit onderzoek deelnemende provincie/ gemeente/ waterschap, wordt begroot, de volksvertegenwoordigers een goed inzicht in de baten en lasten en kan dit worden verbeterd?” Rapportage opvolging aanbevelingen rekenkameronderzoeken In aansluiting op dit onderzoeksplan attendeert de rekenkamer u er op dat in artikel 185a van de gemeentewet is opgenomen dat het college jaarlijks een overzicht naar de raad stuurt van de ‘aan het college gedane voorstellen van de rekenkamer, vergezeld van zijn standpunt daaromtrent en van de wijze waarop aan de voorstellen vervolg is gegeven”. Wij stellen het op prijs als het college dit overzicht voor 1 maart 2025 met de raad en de rekenkamer kan delen, zodat wij deze informatie ook in ons jaarverslag 2024 kunnen opnemen. Zo ontvangt de rekenkamer ook graag van de gemeenteraad een overzicht van de stand van zaken van de opvolging van de aanbevelingen ter opname in ons jaarverslag. Afsluitend De rekenkamer denkt hiermee voor 2025 een passend en relevant onderzoeksplan te hebben opgesteld.
Postadres: Postbus 5555, 4300 JA Zierikzee Bezoekadres: Laan van St. Hilaire 2, 4301 SH Zierikzee
T: (0111) 452 458 rekenkamer@schouwen-duiveland.nl
De rekenkamer zal in 2025 in gewijzigde samenstelling uitvoering geven aan dit plan. Mevrouw Betty Talstra neemt per 1 januari afscheid van de rekenkamer. Er is voorzien in haar opvolging in de persoon van de heer Alex Maas. Wij danken mevrouw Talstra voor haar deskundige inzet en de plezierige samenwerking en zien uit naar de samenwerking met de heer Maas. Rest mij aan te geven dat een onderzoeksplan nooit “in beton gegoten” is. Mocht hier om enige reden aanleiding toe zijn, dan is het altijd mogelijk om van dit plan af te wijken. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zie uit naar de samenwerking in 2025. Hoogachtend, mede namens mevrouw Talstra en de heer Kersten,
drs. A.C.F. Metz voorzitter Rekenkamer Schouwen-Duiveland
Postadres: Postbus 5555, 4300 JA Zierikzee Bezoekadres: Laan van St. Hilaire 2, 4301 SH Zierikzee
T: (0111) 452 458 rekenkamer@schouwen-duiveland.nl