2024.96 Raadsbrief Schaarste- en leefbaarheidsonderzoek (990144)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Schaarste- en leefbaarheidsonderzoek 990144 23 april 2024 Ruimte en Milieu (RenM) D.P.W. Joppe Afdelingshoofd RenM

Inleiding Gemeente Schouwen-Duiveland wil betaalbare woningen beschikbaar maken en houden binnen haar gemeente. Hiervoor hebben college en raad diverse instrumenten, die onder de huisvestingsverordening vallen, vastgesteld. Een goede, actuele onderbouwing voor het in kunnen zetten van deze instrumenten vanuit de huisvestingsverordening is daarbij nodig zoals het uitgevoerde schaarste- en leefbaarheidsonderzoek. Kernboodschap De belangrijkste conclusies vanuit het schaarste- en leefbaarheidsrapport zijn: Leefbaarheidsonderzoek: • Op basis van onderzoek naar hoe toerisme in Schouwen-Duiveland wordt ervaren, zien we dat toerisme juist in de meer toeristische kernen positiever wordt ontvangen dan in de niet-toeristische kernen. De harde overlastcijfers (waar toerisme enige invloed op heeft) en de ervaren leefbaarheidsproblematiek lijken daarmee niet overeen te komen. We concluderen dan ook dat toerisme niet direct kan worden gekoppeld aan een negatief (of negatiever) ervaren leefbaarheid in Schouwen-Duiveland. • Op basis van misdaadcijfers en overlastmeldingen is in Renesse een specifieke categorie overlast geregistreerd (met name dronkenmanschap) die te maken heeft met toerisme. • Overlastmeldingen in de gemeente Schouwen-Duiveland doen zich met name voor rondom de kernen. Met name in Zierikzee ligt het aantal meldingen hoog.

• Daarnaast is ook in en rondom Scharendijke het aantal overlastmeldingen hoog. Hierbij valt op dat – in tegenstelling tot het merendeel van de gemeente – hier in het buitengebied het aantal meldingen ook hoog ligt. Overlastmeldingen zitten hier met name op het gebied van jeugdoverlast, geluidsoverlast en alcohol/drugsoverlast. • In Bruinisse wordt met name overlast gemeld rondom jeugd en verwarde personen. • Opvallend is dat in zowel de sterk toeristische als ook de minder toeristische kernen de invloed van toerisme op de (on)betaalbaarheid van woningen wordt ervaren. Dit is in lijn met de constatering van schaarste volgens het schaarste onderzoek (Schaarste onderzoek Schouwen-Duiveland, Stec Groep, 31 oktober 2023). • Onderzoek Kenniscentrum Kusttoerisme: Toeristische druk(te) in gemeente Schouwen-Duiveland heeft met name een negatieve effect op beschikbaarheid van woningen (76%) en de leefbaarheid van kernen (76%), zo is de ervaring van de inwoners van de gemeente. Schaarste onderzoek: • •

Meer dan tweederde van de te koop aangeboden woningen heeft een vraagprijs van boven de NHGgrens. De gemeente Schouwen-Duiveland kent al langer een overwegend positief binnenlands migratiesaldo bovenop een positief buitenlands migratiesaldo. Dit kan de concurrentie en dus de schaarste op de woningmarkt vergroten. Pagina 1 van 2

• • •

•

Het aantal huishoudens neemt naar verwachting toe in de aankomende jaren, met name in de doelgroep van boven de 65 jaar. Met name het aantal huishoudens met een laag inkomen neemt naar verwachting nog toe. Dit wordt mede veroorzaakt door de vergrijzing. Woningschaarste is aantoonbaar in de gemeente Schouwen-Duiveland. Er is sprake van een beperkt passende woningvoorraad voor lage inkomens. Dit ontstaat onder andere door een sterke stijging van de koopwoningprijzen en de hypotheekrente. Daardoor is slechts een beperkt deel van de koopwoningvoorraad bereikbaar voor lage- en middeninkomens. Deze schaarste doet zich in de gehele gemeente voor tot een WOZ-waarde van € 300.000. Differentiatie naar wijken of van de prijsgrenzen naar wijken van woningschaarste in het koopsegment is niet nodig. In nagenoeg de gehele gemeente is sprake van (forse) schaarste binnen het betaalbare segment.

Consequenties Onderbouwing van de inzet van instrumenten vanuit verordeningen en beleid is noodzakelijk om een instrument in te kunnen zetten De gemeente Schouwen-Duiveland zet diverse instrumenten in vanuit bijvoorbeeld de huisvestingsverordening om te zorgen dat de gemeente Schouwen-Duiveland een woningmarkt kan creëren waar iedereen naar wens en behoefte kan wonen. Om deze instrumenten in te kunnen zetten moet de gemeente onderzoek uitvoeren. Onderbouwing vanuit schaarste- en leefbaarheidsonderzoeken vraagt in bepaalde gevallen om gebiedsgericht beleid Een instrument kan en mag niet altijd worden ingezet als de juridische basis vanuit aantoonbaar onderzoek ontbreekt of als niet aantoont wordt dat het inzetten van het instrument het gewenste effect heeft. Bijvoorbeeld omdat niet overal in de gemeente bepaald problematiek aanwezig is. Dit kan vragen om gebiedsgerichte inzet van een instrument, ondanks de wens van college of raad. Gebiedsgerichte invoering van instrumenten zorgt voor een waterbed effect. Het risico van een gebiedsgerichte invoering is dat er een waterbed effect kan ontstaan. Als op een bepaalde plek iets niet meer kan of mag kunnen inwoners of bezoekers van onze gemeente zich verplaatsen naar plekken waar het wel mag. Regelmatig onderzoeken of beleidsmaatregelen en inzet van instrumenten effectief en noodzakelijk zijn zorgt voor controle.

Tevens het monitoren van effecten van invoering van instrumenten op omliggende kernen is noodzakelijk om een eventueel waterbed effect tijdig te signalen, te onderzoeken en instrumenten in te kunnen zetten indien nodig. Communicatie Niet van toepassing. Vervolg Waar van toepassing kunnen deze rapporten van schaarste en leefbaarheid worden gebruikt voor onderbouwing bij het opstellen van adviezen, voorstellen en beleid. Bijlagen 1. Leefbaarheidsonderzoek Schouwen-Duiveland, 31 oktober 2023 2. Schaarste onderzoek Schouwen-Duiveland, 31 oktober 2023 Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 2 van 2