2024.377 Raadsbrief Stand van Zaken Interreg onderzoeksproject Kreekruginfiltratie Noordgouwe (1253734)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Stand van Zaken Interreg onderzoeksproject Kreekruginfiltratie Noordgouwe 1253734 17 december 2024 Ruimte en Milieu (RenM) C.H. Poortvliet Afdelingshoofd RenM

Inleiding Het onderzoeksproject Kreekruginfiltratie (hierna KRI) Noordgouwe onderzoekt of het mogelijk is om met drains meer zoet water in de kreekrug in te brengen. En of op die manier de aanwezige zoetwaterbel sneller groter wordt zodat er meer water voor de agrariërs onttrokken kan worden in tijden van droogte. We ontvangen 50% Europese subsidie, de provincie cofinanciert ongeveer 40% en de deelnemende agrariërs nemen ongeveer 10% van de kosten voor hun rekening. De gemeente betaalt slecht een klein deel. Het totale onderzoek bedraagt circa € 350.000,- en maakt onderdeel uit van Vlaams-Nederlandse programma Aquatuur. Wij zijn projectpartner in dit programma Aquatuur en projectverantwoordelijke en penvoerder. Het project is opgenomen in de gemeentelijke begroting. Wij hebben drie opdrachten uitgezet voor projectmanagement, ingenieurswerkzaamheden en aanleg drainages en grondwerk. In december 2023 zijn de diepdrains aangelegd. Vanwege de natte winter en voorjaar 2024 moesten de overige drainagewerkzaamheden worden uitgesteld naar het najaar 2024. De uitvoering van dit onderzoeksproject hebben we op 25 september 2024 (tijdelijk) stop moeten zetten vanwege mogelijke financiële gevolgen.

Op 25 september ontvingen we bericht van Interreg dat zij voornemens zijn om niet over te gaan tot uitbetaling van Europese subsidie (50%-bijdrage) voor de drie opdrachten die de gemeente heeft aanbesteed. Het gaat om de aanleg van de ondergrondse infrastructurele werken, het ontwerp, realisatie van meet- en regelinstallatie met onderhoud en het projectmanagement. De kosten voor deze werkzaamheden bedragen totaal € 239.500. Tot nu toe hebben wij voor deze opdrachten circa € 70.000 betaald. De opdrachten zijn volgens Interreg kunstmatig opgesplitst om onder de drempelbedragen te blijven. Op basis van de COCOF-richtsnoeren van de Europese Commissie wordt in dat geval een 100% sanctie toegepast. Interreg bood de mogelijkheid om repliek in te dienen. Wij hebben advies gevraagd bij onze aanbestedingsadvocaat. Uit het advies blijkt dat we rechtmatig hebben gehandeld en dat we de opdrachten juridisch enkelvoudig onderhands hebben kunnen inkopen omdat het gaat om drie verschillende uiteenlopende onderdelen en we verschillende expertise vragen. De prijsplafonds op basis van de kostenraming voor deze drie onderdelen vallen onder de wettelijke drempelbedragen van meervoudig aanbesteden. Daarnaast kan Europa ook een uitzondering maken op de aanbestedingsregels als het gaat om innovatieve onderzoeksprojecten, ook die mogelijkheid is toegelicht in de onderbouwing door de advocaat.

Onze repliek met het advies van onze aanbestedingsadvocaat is 25 oktober ingediend. Op 25 november hebben we wederom bericht ontvangen van Interreg dat onze motivatie dat de opdrachten enkelvoudig onderhands (dus gesplitst) in de markt konden worden gezet hen niet overtuigt. Dit geldt ook voor het verweer van het gebruik van de toepassing voor de Europese uitzondering voor onderzoeksopdrachten. Wel kregen we de gelegenheid om nader te onderbouwen waarom er sprake zou zijn van unieke leveranciers. Op 9 december hebben we deze nadere onderbouwing in overleg met de aanbestedingsadvocaat ingediend. Op 12 december heeft Interreg ons laten weten dat definitief is besloten de opdrachten af te keuren en dat deze 100% gecorrigeerd moeten worden willen we de Europese subsidie ontvangen. Kernboodschap Interreg verleent geen subsidie te verlenen voor de uitvoering van het onderzoeksproject Kreekruginfiltratie Noordgouwe op basis van de door ons verleende opdrachten. Deze opdrachten keurt Interreg af. Een groot

Pagina 1 van 2

deel van de financiering valt daar mee weg. De uitvoering is stop gezet totdat er duidelijkheid is over de oplossing hoe we deze praktijkproef kunnen voortzetten en met welke middelen. Consequenties Gevolg tijdelijk stopzetten uitvoering project Door deze omstandigheden is het niet gelukt om de overige drainages nog voor de winter aan te leggen. Als we weten op welke wijze het project wordt voortgezet kan hoogstwaarschijnlijk de uitvoering pas in het najaar 2025 worden afgerond. Deelname agrariërs essentieel om door te kunnen gaan De deelnemende agrariërs zijn op de hoogte gebracht van het stopzetten van de uitvoering vanwege de problemen met de subsidie en het risico met betrekking tot de financiële dekking van het project. Zij zijn zeer teleurgesteld dat het zo gaat en de uitvoering vertraagt. Met hen en de provincie trachten we zo goed mogelijk om te gaan met de schade die in dit proces is ontstaan. Is er geen draagvlak meer bij de agrariërs voor dit onderzoek dan stopt vanzelfsprekend het project. Onderzoek naar voortzetting onderzoeksproject KRI Noordgouwe Gedeputeerde Vael en wethouder Poortvliet zetten dit belangrijke onderzoeksproject met betrekking tot zoetwaterbeschikbaarheid voor de landbouw graag met de agrariërs voort.

Provincie en gemeente bekijken welke andere routes er zijn om dit onderzoeksproject voort te zetten en bespreken dit met de agrariërs en met de programmacoördinator van Aquatuur. Wij vragen in dat kader advies over staatssteun bij een extern bureau. Mogelijke financiële consequenties voor gemeente Het project is onderdeel van de gemeentebegroting. Bij het besluit in 2023 om te starten is besloten het project op te nemen in de gemeentelijke begroting (zaak 939400). Bij de tweede financiële rapportage 2024 wordt de begroting van het project over de jaren 2024 t/m 2026 verdeeld. De financiële consequenties van het Interregbesluit en de wijzigingen in de uitvoering van dit project delen we u later mee. Uiteindelijk worden de consequenties verwerkt in de financiële rapportages in 2025. Gevolgen voor het experimenteren en oplossen van de vraag naar voldoende zoet water in tijden van van droogte. We zijn ons ervan bewust dat dit proces negatief kan zijn voor het draagvlak bij de agrarische sector om samen te werken aan pilots en experimenten met betrekking tot zoetwaterbeschikbaarheid. Mede daarom zoeken we met grote inzet samen met provincie Zeeland naar de oplossingen om deze praktijkproef voort te zetten. Communicatie Gedeputeerde Vael en wethouder Poortvliet spreken in januari de deelnemende agrariërs uit Noordgouwe.

Vervolg Zodra er meer duidelijkheid is over de verschillende oplossingen met de inhoudelijke, financiële en juridische consequenties informeren wij u. Bijlagen

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 2 van 2