2024.328 VNG - Bijlage 1 toelichting procedure moties en amendementen (1244249)

Procedure en regels voor indiening en ondertekening amendementen en moties voor de Najaars ALV van 29 november 2024 Deze notitie beschrijft in het kort: 1. De procedure voor het indienen van amendementen 2. De procedure voor het indienen van moties 3. De regels die gelden voor de ondertekening 4. Het sjabloon voor de opbouw van moties. 1. De procedure voor het indienen van een amendement: Indienen van amendementen De leden kunnen bij voorstellen die ter besluitvorming aan de ALV worden voorgelegd volgens de statuten uiterlijk 9 werkdagen voorafgaand aan de ALV amendementen indienen. Dit betekent voor de Najaars ALV van 29 november als deadline uiterlijk maandag 18 november vóór 12 uur. Deze deadline is voor indiening van amendementen statutair vastgelegd en is voor moties een dringend verzoek van het bestuur aan leden. U kunt voor amendementen hetzelfde mailadres gebruiken als voor moties: motiealv@vng.nl). Voor een amendement geldt dat helder moet zijn verwoord hoe het ALV-voorstel moet worden aangepast. Dit betekent dat precies moet worden aangegeven wat er in de tekst moet worden geschrapt en wat ervoor in de plaats moet komen. Voor het indienen van een amendement gelden voor ondertekening dezelfde voorwaarden als bij het indienen van een motie. Zie verder paragraaf 3. U kunt bij vragen over het indienen van een amendement contact opnemen met de Concernstaf.

Contactpersoon is Frans van de Waart. (06-57593279). Per mail bereikbaar via: motiealv@vng.nl. 2. De procedure voor het indienen van een motie: Vooraf: alternatieven voor het indienen van een motie Overweeg of er alternatieven zijn voor het indienen van een motie Graag verzoeken wij de gemeenten die het voornemen hebben om een motie in te dienen om te overwegen of het ook mogelijk is om op een andere wijze aandacht te vragen voor hun inhoudelijke boodschap. Dat kan door het woord te voeren in de ALV, waarbij de verantwoordelijke commissievoorzitter namens het bestuur reageert, of door de VNG te vragen om het betreffende onderwerp te bespreken in VNG-bestuur, commissies en/of colleges. Dat laatste is een goed alternatief voor meer specifieke/gedetailleerde moties en moties die slechts een beperkt deel van de gemeenten raken. De achtergrond van dit verzoek is dat het aantal ingediende moties in de afgelopen jaren sterk is gestegen en het daardoor in de praktijk nauwelijks mogelijk is om moties inhoudelijk te bespreken.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

vng.nl

Vaak is het al een race tegen de klok om alle stemmingen op tijd plaats te laten vinden. Uiteindelijk is het echter vanzelfsprekend aan de gemeente(n) zelf om een motie in te dienen of om op een andere manier aandacht te vragen Aanbevelingen werkgroep “Anders communiceren over moties” Ten behoeve van de beperking van het aantal ingediende moties en het voorkomen van het opnieuw ontstaan van een complex en omvangrijk bouwwerk van nieuwe en aangehouden moties (op een gegeven moment circa 50 moties, die vaak inhoudelijk deels achterhaald waren) heeft een werkgroep op verzoek van het VNG-bestuur een aantal aanbevelingen gedaan. Deze aanbevelingen zijn door het bestuur overgenomen.

De belangrijkste aanbevelingen zijn: - Beperk aan de voorkant het aantal moties door gemeenten op te roepen zich te beperken tot moties die toegevoegde waarde hebben (lees: die voor een substantieel deel van de leden herkenbaar zijn en een breder gemeentelijk belang betreffen) - Bied gemeenten de mogelijkheid om, naast de indiening van een motie, ook een onderwerp voor te leggen aan de verantwoordelijke VNG-commissie en/of het bestuur - Laat na de deadline voor aanlevering moties alleen nog moties toe die een actueel onderwerp betreffen waarop gemeenten redelijkerwijs niet eerder een motie hebben kunnen indienen - Maak voortaan onderscheid tussen moties die direct kunnen worden uitgevoerd, moties waarover in de eerstvolgende ALV nader verantwoording wordt afgelegd en moties die langer worden aangehouden vanwege de inhoud of vanuit politiek-strategische overwegingen. - Informeer de gemeenten via een vaste pagina op de VNG-website over de status van moties en de uitvoering ervan - Werk aan een ‘cultuurverandering’ bij bestuur, commissies provinciale afdelingen, netwerken en gemeenten om te komen tot meer toegevoegde waarde van het instrument van de motie. Voor de goede orde, hiermee wordt niets afgedaan aan het recht van gemeenten om moties in te dienen. Uiteindelijk is het aan gemeenten zelf om een motie in te dienen in de vorm en op het moment waarop zij dat willen.

Alleen de mogelijkheid van indiening van moties na de gestelde deadline wordt met deze voorstellen ingeperkt. De procedure Verzoek delen concept motieteksten met de VNG De VNG stelt het op prijs wanneer een gemeente een motie al in het concept-stadium deelt met het VNG-bureau (via motiealv@vng.nl) zodat er contact kan worden gelegd tussen de beleidsafdeling van de VNG en de betreffende gemeente. Dat stelt de VNG in staat om VNG standpunten/inzet en actuele ontwikkelingen nader toe te lichten. In de praktijk is gebleken dat deze afstemming vaak leidt tot aanpassingen of aanscherpingen in de tekst van de motie.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/6

U kunt bij vragen over de procedure voor het indienen van moties contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersonen zijn Rommy Bakker (06-55893983) en/of Frans van de Waart (0657593279). Zij zijn per mail bereikbaar via motiealv@vng.nl. De deadline voor het indienen van moties De deadline voor het indienen van definitieve moties voor de ALV van 29november is uiterlijk donderdag 18 november vóór 12 uur via motiealv@vng.nl. Dit is geen statutaire deadline, maar een dringend verzoek van het VNG bestuur aan de leden. Als moties op tijd worden ingediend, kan de VNG de leden tijdig informeren over de moties en de preadviezen van het VNG-bestuur bij de moties. Latere indiening betekent dat het VNG bestuur geen tijdig preadvies meer kan vaststellen. Het gevolg hiervan is dat de gemeenten hun standpuntbepaling over de motie en het preadvies niet meer tijdig kunnen voorbereiden. Gemeenten geven aan dat ze het heel vervelend vinden als niet alle moties behandeld kunnen worden in de laatste collegevergadering voor de ALV. Voorbereiden en vaststellen preadviezen door het VNG-bestuur en informeren van de leden Het VNG-bureau bereidt op basis van de ingediende definitieve motie een preadvies van het VNGbestuur bij de motie voor. Er zijn drie smaken: overnemen, aanhouden of ontraden.

De planning is als volgt: • Op dinsdag 19 november bespreekt het VNG-bestuur in een extra ingelaste bestuursvergadering de tot dan toe definitief ingediende moties en stelt het VNG-bestuur de preadviezen vast. • Na deze bestuursvergadering informeert de VNG de leden zo spoedig mogelijk (streefdatum is woensdag 20 november) in een ledenbrief over de moties en preadviezen. 3. De regels voor ondertekening Hieronder volgt meer informatie over de ondertekening van moties voor de ALV aan de hand van de meest gestelde vragen. Wie ondertekent namens de gemeente een motie voor de ALV? Het indienen van moties voor de ALV is een uitvoerende bestuurlijke aangelegenheid, die volgens artikel 160 van de Gemeentewet binnen de bevoegdheid van het college valt. Dit betekent dat moties namens het college ondertekend worden. Daarnaast is medeondertekening door raadsleden uiteraard ook mogelijk. Het advies aan het college is om de inhoud van de motie vóór indiening af te stemmen met de gemeenteraad. Wie ondertekent namens het college een motie voor een ALV? Namens het college zijn de volgende ondertekeningen mogelijk: • De burgemeester namens het college; • De burgemeester samen met de (inhoudelijk) betrokken wethouder namens het college; • De burgemeester samen met de gemeentesecretaris namens het college; Uitgangspunt is dat de inhoud van de motie binnen het college is afgestemd.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/6

Hoe zit het met de ondertekening van een motie die mede door andere gemeenten worden ingediend? Onderaan de motie kunnen de namen worden gezet van de gemeenten die de motie mede indienen met daarbij een handtekening namens het college van de mede indienende gemeente (wie ondertekent namens het college van de mede-indienende gemeente is niet van belang). Hoe om te gaan met gemeenten die de motie willen ondersteunen? Daarvoor volstaat een opsomming (in bullets) van de namen van deze gemeenten onderaan de motie of in een aparte bijlage. Hiervoor zijn geen handtekeningen nodig. Steunbetuigingen aan moties dienen door ondersteunende gemeenten bij de indienende gemeente te worden aangeleverd. De gemeente is dus zelf verantwoordelijk voor het bijhouden van overzichten van ondersteunende gemeenten. De indienende gemeente kan het VNG-bureau tot uiterlijk 1 dag voor de ALV een definitieve lijst van ondersteunende gemeenten doorgeven. Deze lijst wordt geplaatst op de site van de VNG. Dit is een aparte lijst als bijlage bij de motie. Verzoeken hiervoor dienen uiterlijk dinsdag 25 juni vóór 10.00 uur te zijn ingediend via motiealv@vng.nl.

Doorgeven ambtelijke en bestuurlijke contactpersonen en mogelijkheid tot inspreken in ALV Wij vragen u om bij het indienen van de motie ook de naam en gegevens van de ambtelijke contactpersoon en van de inhoudelijk verantwoordelijke bestuurder (burgemeester, wethouder, raadslid, secretaris of griffier) van de gemeente aan ons door te geven (via motiealv@vng.nl) Daarnaast is het mogelijk dat een vertegenwoordiger van de gemeenten als inspreker de motie in de ALV toelicht. Dat kan een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid zijn. Voor moties waarop door het VNG bestuur een positief preadvies is uitgebracht is dit niet per se nodig. Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen in de ALV het woord vragen. Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNG-bureau aanmeldt (liefst uiterlijk woensdag 27 november vóór 12 uur) via motiealv@vng.nl zodat wij een reactie namens het VNG-bestuur kunnen voorbereiden. U krijgt dan het woord bij het betreffende agendapunt. Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen in de ALV. Wat is nog meer van belang om te weten? • Een motie is pas definitief als deze is ondertekend. De VNG publiceert alleen moties die ondertekend zijn ingediend. • Logo’s van gemeenten op een motie is prima, maar hoeft niet per se.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/6

4. Sjabloon voor opbouw motie ALV Vooraf Bij de opstelling van dit sjabloon, inclusief de toelichting bij de onderdelen, is rekening gehouden met het advies van de werkgroep “Anders communiceren over moties”. Aandachtspunten: - Ingediende moties en preadviezen daarop van het bestuur bereiken de gemeenten meestal pas (zeer) kort voor de ledenvergadering. Dat beperkt de mogelijkheden van colleges en raden om hun standpunten voor te bereiden - In de praktijk is er maar zeer beperkt tijd om moties in de ALV te bespreken - In plaats van het indienen van een motie is het ook mogelijk om het woord te voeren in de ALV of aan het bestuur te vragen om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Gelet hierop vragen wij gemeenten die een motie willen indienen: - Moties zo vroeg mogelijk in te dienen en in ieder geval uiterlijk maandag 18 november vóór 12 uur a.s.

(tenzij er sprake is van een actuele ontwikkeling waardoor eerdere indiening van de motie redelijkerwijs niet mogelijk is) - De motie niet te gedetailleerd en te technisch te formuleren - Zich te beperken tot moties die voor een substantieel deel van de achterban herkenbaar en van belang zijn - Van het bestuur een inspanningsverplichting (en geen resultaatsverplichting) te eisen, wanneer het bestuur niet de eindverantwoordelijke of bevoegde partij is en derhalve ook geen doorzettingsmacht heeft - Te overwegen of in plaats van het indienen van een motie in het betreffende specifieke geval ook kan worden gekozen voor woordvoering in de ALV of het indienen van een vraag bij het VNG-bestuur om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Opbouw sjabloon motie Indiener(s), titel en datum Motie van de gemeente(n): .... Titel motie: …. Datum indiening: …. Inhoud motie Aanleiding Omschrijving directe aanleiding voor de motie. Dat kan zijn: een actuele ontwikkeling (bijv. nieuwe regelgeving, een calamiteit, nieuwe cijfers die bekend zijn geworden), een langer levende zorg (bijv. uitblijven van oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, signalen van inwoners en bedrijven) of een andere aanleiding.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/6

Overweging/constatering (“overwegende, dat ....” of “constaterende, dat ....”) Duiding van de problematiek die aan de orde is met aandacht voor: - Omvang probleem en betekenis voor gemeenten (en hun inwoners) - Urgentie van het probleem (welke actie/aanpak is op welke termijn nodig) - De betrokken stakeholders en de rol van gemeenten. Oproep aan het VNG-bestuur Gerichte oproep aan het bestuur om zich in te spannen voor een oplossing van het probleem door: - Belangenbehartiging richting rijk, medeoverheden en andere partijen - Als VNG aan de gemeenten te vragen om een bepaalde actie te ondernemen - Eigen VNG-beleid te gaan voeren of aan te passen. Slotzin “En gaat over tot de orde van de dag.” Ondertekening indiener(s) Het indienen van moties is een bevoegdheid van het college (of meerdere colleges). Ondertekening vindt daarom plaats door: - De burgemeester(s) van de indienende gemeente(n) - Eventueel met medeondertekening van gemeentesecretaris(sen), wethouder (s) of raadslid/raadsleden.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

6/6