2024.320 Bijlage 4 Green Destinations -Audit remarks report (1213026)

Remarks report

Remarks report Green Destinations Standard V2 Schouwen Duiveland 02 September, 2024

1 / 17

Remarks report

Assessment overview Theme

Criteria

Achievements

0. Destination Characteristics

13

13

1. Destination Management

20

18

2

2. Nature & Scenery

8

7

1

3. Environment & Climate

20

17

4. Culture & Tradition

6

6

5. Social Well-being

18

17

1

6. Business & Communication

12

11

1

1

2

2 / 17

Remarks report

Remarks report 1. Destination Management Commitment & organisation 1.1. Sustainability coordinator A person has been assigned the responsibility and authority for the adequate implementation and reporting of sustainable destination management. Auditor remark: Er is een sterk team met verschillende achtergronden dat verantwoordelijk is voor het invullen van de rapportage en de coördinatie. Tijdens de audit heeft Eric Caspers (aanjager) duidelijk laten zien dat hij bij vrijwel alles of betrokken of op de hoogte is.

1.2. Management structure An adequately funded department is responsible for coordinating and promoting sustainable tourism development and management. It works with other departments in delivering sustainability and follows principles of sustainability and transparency in its operations and transactions. Auditor remark: Vanuit de gemeente wordt de duurzame ontwikkeling van Schouwen-Duiveland gecoördineerd. Er wordt samengewerkt met externe experts, ondernemers, ondernemersverenigingen en bewoners om gezamenlijk te werken naar een fijne bestemming om te wonen en te recreeëren. Voor de volgende audit wel graag punt B verder uitbreiden met o.a. een verslag over wat de gemeente zelf doet rondom duurzaamheid op het gemeentehuis en voor medewerkers. Denk hierbij aan maatregelen en metrics over water, energie en afval besparing.

1.3. Trained coordinator/ team The person or team responsible for destination development and management is sufficiently staffed and adequately trained on and/or experienced in sustainability issues. Auditor remark: De gemeente heeft gekozen voor een uitgebreid team van veel verschillende afdelingen wat zorgt voor een groot draagvlak. Tijdens de audit werd ook duidelijk dat Green Destinations een integraal onderdeel is en dat er veel samengewerkt wordt. Goed om te zien dat er veel passie en focus zit op het neerzetten van een duurzame en mooie toeristische bestemming.

1.4. Stakeholder involvement (prev. Tourism sector involvement) The destination management organisation or structure involves civil society and the private and public sector in sustainable destination management. Auditor remark: Gemeente Schouwen Duiveland werkt veel samen met ondernemers en dit blijkt ook uit de gehele audit. Er is veel focus op de ondernemers en op gelijkwaardige samenwerking. Via direct contact met ondernemers via Platform Toerisme of verenigingen (VSSK, VHP, SBB, SESD, OSD, EIZ, Kenniscentrum Kusttoerisme) wordt er samen gekeken naar wat nodig is en hoe dit gerealiseerd kan worden.

Planning & development

3 / 17

Remarks report 1.5. Inventory of destination assets The destination has an inventory of its tourism-oriented assets and attractions including natural and cultural sites. Auditor remark: De gemeente heeft een uitgebreide Tourism Impact Assessment en heeft goed inzicht in wat de regio bezoekers te bieden heeft.

1.6. Tourism Impact Assessment The destination has conducted a Tourism Impact Assessment analysing tourism impacts and risks on the natural, cultural and socio-economic environment and on its destination assets. Auditor remark: Het Tourism Impact Assessment is in 2020 voor het laatst volledig geüpdatet maar tijdens de audit werd er regelmatig naar gerefereerd, is deze voor de audit nagelopen om te kijken of deze nog volledig is, en op basis van de audit lijkt dit ook zo te zijn.

1.7. Destination Management Policy or Strategy The destination has an up-to-date, publicly available, multi-year destination management policy or strategy addressing environmental, social, cultural and economic issues. The policy is developed with stakeholder engagement and is based on sustainability principles. It relates to and influences wider sustainable development policy and action in the destination. Auditor remark: De Strategische Visie Tij van de Toekomst is een uitgebreide strategie die een duidelijke visie neerzet voor SchouwenDuiveland. Focus is om een puur, authentiek en evenwichtig vakantie-eiland te zijn met een toonaangevende watereconomie. De Strategische Visie loopt van 2011-2040 en de toeristische agenda en actualiteiten worden jaarlijks bijgehouden.

1.8. Tourism action plan The destination has developed and is implementing a sustainable tourism action plan, including targets, actions, measures, responsibilities and time planning. Auditor remark: De gemeente heeft een uitgebreid uitvoeringsprogramma van de Agenda Toerisme waar via verschillende thema’s wordt beschreven waarom het specifieke thema belangrijk is en wat er gedaan moet worden om het te verduurzamen en verbeteren. De Agenda komt uit 2018 en loopt tot 2024. Er zijn transparante voortgang rapportages beschikbaar en dit voorjaar wordt er een actualisatie van de Agenda Toerisme inclusief nieuwe uitvoeringsagenda gelanceerd.

Visitor Management 1.10. Visitor monitoring The characteristics, volume, activities, and preferences of visitors are monitored and publicly reported. Auditor remark: In 2022 is er uitgebreid onderzoek gedaan door het Kenniscentrum voor Kusttoerisme waar er is gekeken naar de kenmerken, aantallen, activiteiten en voorkeuren van bezoekers. In 2024 is er gestart met Sense Place waarvan de eerste gegevens nu binnen komen en wat hopelijk later dit jaar meer inzicht geeft.

1.11. Visitor satisfaction

4 / 17

Remarks report Visitor satisfaction with the quality and sustainability of the destination experience is being monitored and publicly reported on. If necessary, action is taken in response. Auditor remark: Er is door meerdere organisaties uitgebreid onderzoek gedaan naar de bezoekers van het eiland, hun kenmerken, voorkeuren en activiteiten. Zorg echter nog voor:a) vergelijkbare resultaten uit meerdere jaren waardoor gesproken kan worden van 'monitoring' en trends waargenomen kunnen worden waarop geanticipeerd kan worden met beleidsmaatregelen. b) monitoring van duurzaamheids-specifieke tevredenheid van bezoekers

1.12. Managing visitor pressure (GDS v1 title: Seasonality) The destination has a system for visitor management which is regularly reviewed. Action is taken to manage the volume and activities of visitors, and to reduce or increase them as necessary at certain times and in certain locations, taking into account and balancing the needs of the local economy, community, cultures and environment. Auditor remark: Schouwen-Duiveland is een populaire strandbestemming voor bezoekers uit Nederland, België, Noord Frankrijk en Duitsland en ervaart daarom een druk zomerseizoen. De gemeente is actief bezig om bezoekersdruk te spreiden in tijd en ruimte. Ze focussen op jaarrond toerisme en hebben er actief voor gezorgd dat meer ondernemers jaarrond open zijn door het toeristische product te veranderen. Er is een Schouwen-Duiveland Paspoort gemaakt die bezoekers motiveert om meer verschillende plekken te bezoeken en is meer focus op natuureducatie en beleving van cultuur en erfgoed. Er wordt hard gewerkt aan een aantrekkelijke bestemming in de laagseizoenen.

1.13. Visitor management for destination assets Adequate management of visitors and visitor flows is applied to optimise tourism impacts within and around the natural and socio-cultural assets of the destination. The management system refers to the characteristics, capacity and sensitivity of these assets. Auditor remark: De gemeente is zich bewust van de bezoekersstromen en waar er drukte kan ontstaan. Door in te zetten op tijd, stimuleren ze bezoekers om ook buiten het hoogseizoen te komen en van de natuur en geschiedenis te genieten. Door in te zetten op ruimte, promoten ze het paspoort en verschillende plekken om bezoekers te spreiden. Om drukte rondom autoverkeer te verminderen worden er veel bussen ingezet vanaf het transferium en worden bezoekers gestimuleerd te fietsen en te wandelen.

1.14. Visitor behaviour at sensitive sites Guidelines for appropriate visitor behaviour at cultural events and at cultural and natural sensitive sites are developed and made available to visitors, tour guides and tour operators before and at the time of the visit. Auditor remark: Door heel de gemeente staan informatieborden met richtlijnen voor gepast gedrag van bezoekers. Het belangrijkste medium is de website opschouwenduiveland.nl waar toelichting wordt gegeven over het belang van de natuur en de campagne Zuunig op Weze om zwerfafval tegen te gaan.

Monitoring & reporting 1.15. Sustainability Indicators & Monitoring Relevant destination sustainability indicators including environmental, economic, social and cultural issues and impacts from tourism are regularly monitored and responded to. The monitoring system is

5 / 17

Remarks report periodically reviewed. Auditor remark: De gemeente combineert doelstellingen vanuit de strategische visie Tij van de Toekomst samen met data van milieukwaliteit, energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulariteit om de voortgang te monitoren. De gevolgen van toerisme worden echter nog niet specifiek gemonitord. Daarbij ontbreken specifieke monitoring data en de indicatoren. Zorg ervoor dat inzichtelijk is op welke indicatoren er gemonitord wordt en dat dit periodiek herhaald wordt zodat sprake is van ‘monitoring’, en trends waargenomen kunnen worden waarop geanticipeerd kan worden met beleidsmaatregelen.

1.16. Review and evaluation The objectives and targets of the policy and action plan and the outcome of their implementation are regularly monitored and evaluated. Auditor remark: De gemeente heeft een transparant en uitgebreid Agenda Toerisme en actieplan voor verdere verduurzaming van het eiland. Er zijn transparante voortgang rapportages en actualisaties beschikbaar die duidelijk aantonen dat de gemeente de doelstellingen en taken evalueert en indien nodig herziet voor succesvolle verdere ontwikkeling.

1.17. Public Sustainability Reporting The key sustainability results are reported to the public at least every two years and are available on the destination's public website. Auditor remark: De gemeente heeft op hun eigen duurzaamheidspagina het benchmark rapport openbaar gemaakt waar bezoekers worden aangemoedigd verder te lezen. Voor de volgende audit ook graag een terugblik op het afgelopen jaar toevoegen, specifiek gefocust op de duurzaamheidsresultaten.

1.18. Complaints against certification (only GD Certified) The destination has a system to deal with internal and external complaints against compliance with the Green Destinations criteria. Complaints are recorded and effective corrective actions are taken to prevent recurrence. Auditor remark: Geen klachten ontvangen over de Green Destinations certificering.

2. Nature & Scenery Nature & conservation 2.1. Nature conservation The destination has a system to conserve ecosystems, habitats and species. Auditor remark: Meer dan de helft van Schouwen-Duiveland is aangewezen als natuurgebied, waarvan een groot deel onder water. Er wordt samen met Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat actief samengewerkt om natuur te beheren en te beschermen. Doordat natuur een belangrijk onderdeel is van de bestemming en vooral ook voor het toerisme ligt hier ook veel focus op. Er wordt gewerkt aan een balans tussen recreëren en natuurbescherming.

2.2. Tourism impacts on nature The destination measures and monitors the impact of tourism on the natural environment. Identified

6 / 17

Remarks report impacts of tourism on nature are adequately responded to. Auditor remark: De gemeente is zich bewust van de impact die toerisme heeft op de bestemming, zowel positief als negatief. Kenniscentrum Kusttoerisme is momenteel bezig met een onderzoek met uitgangspunt ‘natuur en toerisme versterken elkaar’. Hier wordt ook gekeken naar het in kaart brengen van relevante meetinstrumenten voor het meten van druk en draagkracht in natuurgebieden. Aangezien dit nog niet afgerond is en er momenteel niet gemonitord wordt, voorlopig partly compliant.

2.3. Natural resource protection The protection of natural resources is adequately organised and enforced, and unsustainable use is restricted. Auditor remark: Schouwen-Duiveland is een natuurbestemming en de gemeente werkt actief samen met Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat om de natuur te beschermen. Zo zijn er verschillende natuur herstel projecten waar wordt gekeken wat de natuur en wildlife nodig hebben om te kunnen floreren.

2.5. Landscape & scenery Natural and rural scenic views are protected; landscape degradation and urban sprawl into scenic landscapes is effectively avoided. Auditor remark: Er zijn vanuit de gemeenten verschillende wetten en regelingen rondom landschapsgezichten en de gemeente is hier ook actief mee bezig. Zo is er recent gestemd tegen een zonnepark zichtbaar vanaf het strand, zijn er beschermde stads- en dorpsgezichten aangewezen en is er zijn bepaalde delen met een verbod op verbouwing. Er wordt dit jaar ook gewerkt aan een nog gedetailleerdere visie voor het buitengebied.

Nature & animal experience 2.6. Wildlife protection Conservation of species (animals, plants and all living organisms), is effectively regulated in order to comply with local and national regulations and international conventions and agreements. This includes harvesting, capture, trade, display and sale of wildlife species and their products, ensuring their protection and sustainable management. Auditor remark: Staatsbosbeheer is goed op de hoogte van de wilde dieren in het gebied en ook hoe deze het beste te beschermen. De grootste bedreigingen zijn momenteel externe stikstof, (dicht)vergroeiing van gebieden en drukte van het toerisme. Vooral sinds de pandemie komen steeds meer watersporters in gebieden waar SBB ze liever niet heeft. Met ballen lijnen en informatie borden worden deze gebieden toch vrij gehouden voor bijvoorbeeld broedvogels.

2.7. Nature & wildlife interactions The destination has a system to ensure compliance with local, national, and international laws and standards for wildlife interactions. Interactions with free-roaming wildlife, taking into account cumulative impacts, are non-invasive and responsibly managed to avoid adverse impacts on the animals concerned and on the viability and behaviour of populations in the wild. Auditor remark: De meest voorkomende interacties met wilde dieren (specifiek met kans op negatieve impact) zijn vooral met zeehonden en broedvogels. Zowel de gemeente als Staatsbosbeheer zijn actief bezig met duidelijke

7 / 17

Remarks report informatievoorziening om bezoekers erop te wijzen dat bepaalde gebieden afgesloten zijn (met ballenlijnen of borden) en wat te doen met een gewond of ziek dier.

3. Environment & Climate Land use & pollution 3.1. Noise Noise is adequately regulated and minimised; tourism enterprises and visitors are encouraged to minimise noise. Auditor remark: De gemeente voldoet aan de wettelijke normen. Voordat de gemeente mee werkt aan een ruimtelijke ontwikkeling wordt er met o.a. een milieuscan onderzocht wat de gevolgen zijn voor het milieu, de natuur en landschap. Er wordt hier specifiek gekeken naar de impact/kansen op de bodem, watersysteem, lichthinder, verkeer, energie, klimaatadaptatie en geluid. Bij vergunningverlening wordt er extra gekeken naar geluid eisen, vanwege de reikwijdte van de Natura2000 gebieden.

3.2. Light pollution Impacts of light pollution to wildlife, resident and visitor experience are adequately addressed. Tourism enterprises and visitors are encouraged to minimise light pollution. Auditor remark: De gemeente heeft een specifiek beleid voor behoud van duisternis en het tegengaan van lichthinder. Dit is een belangrijk onderdeel van de milieuscan voordat de gemeente meewerkt aan ruimtelijke ontwikkeling. Daarbij wordt er momenteel actief gewerkt aan het omzetten van lichtpunten naar LED.

3.3. Land use & planning The destination has spatial planning guidelines, regulations and/or policies which control the location and nature of development and infrastructure projects, require environmental, economic, and sociocultural impact assessment and integrate sustainable land use, design, construction, and demolition. Auditor remark: Voordat de gemeente mee werkt aan een ruimtelijke ontwikkeling wordt er met o.a. een milieuscan onderzocht wat de gevolgen zijn voor het milieu, de natuur en landschap zijn. Er wordt hier specifiek gekeken naar de impact/kansen op de bodem, watersysteem, lichthinder, verkeer, energie, klimaatadaptatie en geluid.

Water management 3.4. Water sourcing The destination's water resources and usage are adequately managed and monitored. Water risks are assessed and documented. If water risks exist, water stewardship goals are identified and actively pursued with enterprises, to ensure that water use by tourism does not jeopardise the water needs of local communities and ecosystems. Auditor remark: De gemeente doet uitgebreid onderzoek naar de lokale waterrisico’s en hoe waterverbruik verminderd kan worden. Zoet grondwater beschikbaarheid en verzilting wordt een steeds groter probleem. Er wordt meegewerkt aan proeven en onderzoeken om waterverbruik te verminderen en water voorraden beter te beheren.

3.6. Water quality monitoring & response

8 / 17

Remarks report Water quality for drinking, recreation and ecological purposes is adequately monitored, the results are publicly available and there is a system to respond in a timely manner to water quality issues. Auditor remark: De gemeente controleert actief de waterkwaliteit voor drink- en zwemwater en maakt deze gegevens ook openbaar.

3.7. Waste water treatment The destination has clear and enforced guidelines in place for the siting, maintenance and testing of discharge from septic tanks and wastewater treatment systems. The destination ensures that wastes are properly treated and reused or released safely without adverse impacts on the local population and the environment. Auditor remark: Waterschap Scheldestromen is verantwoordelijk voor het behandelen van het afvalwater binnen de gemeente en zij rapporteren hier ook over. Er zijn meerdere beleidsstukken vanuit de gemeente waarmee zij inzetten op waterschapbeheer en rioleringsplannen. Knelpunten zijn o.a. het gebrek aan zoet water en de gemeente is actief bezig met proeven en onderzoeken om de risico’s te verminderen.

Waste and recycling 3.8. Solid waste reduction Quantitative goals to reduce solid waste are set, and adequately monitored and reported on. Special attention is paid to eliminating or reducing plastic and single-use items and food waste. Auditor remark: De gemeente heeft duidelijke en wellicht iets te ambitieuze doelen ter vermindering van de vaste afvalstoffen. Ze zaten in 2022 nog op 151kg restafval per inwoner maar willen via 100kg per inwoner (2024) naar 30kg per inwoner in 2025. De gemeente zet in op ondergrondse inzamelsystemen op het hele eiland en circulaire afvalverwerking bij ondernemers.

3.9. Waste separation & recycling Quantitative goals to separate waste are set, and adequately monitored and reported on. All waste including industrial waste is adequately separated and treated in order to divert it from landfills, with provision of a multi-stream collection and recycling system which effectively separates waste by type. Auditor remark: De afvalverwerker is verantwoordelijk voor het ophalen van het afval en deze registreert wat er vanuit de wijken aan restafval wordt opgehaald. Er wordt ingezet op goede afvalscheiding maar momenteel kloppen de percentages echter nog niet, deze graag aanpassen.

3.11. Littering Measures are taken to address littering, including by visitors, especially in popular public places and areas. Auditor remark: Zwerfafval is een probleem binnen de gemeente. Zeeuwse stranden blijken het meest vervuild met plastic korrels en ook bewoners rapporteren zwerfval als een van de meest zichtbare negatieve effecten van het toerisme. De gemeente erkend dit echter en is actief bezig met campagnes (bijvoorbeeld Zuunig op Weze), opruimacties en informatievoorziening om zwerfafval te minimaliseren.

Energy, Sustainable Mobility & Climate Change

9 / 17

Remarks report 3.12. GHG emissions and climate change mitigation The destination sets and monitors targets to reduce greenhouse gas emissions from public and tourism sectors and implements and reports on mitigation policies and actions to meet these targets. Auditor remark: De gemeente volgt het nationale beleid en wil de uitstoot van broeikasgassen in Schouwen Duiveland in 2030 met 49% hebben verminderd ten opzichte van 1990. Er heeft een uitgebreid emissie (scope 1, 2 en 3) onderzoek plaatsgevonden, er is een CO2 budget ingesteld en er wordt via factsheets en infographics transparant over gecommuniceerd.

3.13. Reducing transport emissions from travel The destination has targets to reduce transport emissions from travel to and within the destination and monitors these in order to reduce the contribution of tourism to air pollution and the climate crisis. Auditor remark: De gemeente heeft de doelstelling om in totaal 836 Kton aan CO2 te reduceren binnen het thema mobiliteit. Er wordt op het eiland veel gedaan om de vervoersemissies van reizen naar en binnen de bestemming te verminderen. Er is een uitgebreide regionale mobiliteitsstrategie die zich sterk inzet op duurzaamheid en ook Stichting SD op Weg helpt projecten rondom mobiliteit op het eiland. Er zijn echter geen specifieke doelen geformuleerd om emissies van toerisme & recreatie mobilitieit terug te dringen, en dit wordt niet structureel gemonitord. Geef inzicht in de emissies van vervoer naar/van en binnen de bestemming. De SASTDES carbon calculator voor bestemmingen is hiervoor ontwikkeld.

3.14. Low-impact mobility The destination has a low-impact mobility strategy to minimise traffic related air pollution and congestion in touristic zones. Walking and cycling, as well as the use of sustainable, low-emissions vehicles, is facilitated and encouraged. Auditor remark: De gemeente heeft een uitgebreide mobiliteitsstrategie en zet in op het eiland ontdekken via wandel en fietsroutes en (duurzaam) openbaar vervoer. Het nieuwe transferium inclusief uitgebreid busnetwerk zorgt ervoor dat er minder auto’s over het eiland rijden.

3.15. Public Transportation Public transportation is adequately organised and a clear effort is made to transition towards sustainable, low-emission vehicles. Use of public transport is encouraged. Auditor remark: De dorpen, stranden, toeristische highlights en campings op het eiland zijn goed verbonden met busverbindingen. In het hoogseizoen rijden er vanuit het transferium en over het eiland gratis bussen voor toeristen.

3.16. Reducing energy consumption Quantitative goals are set and measures are taken to reduce energy consumption and improve efficiency in its use in the destination. Auditor remark: Schouwen-Duiveland heeft als doelstelling om in 2040 energieneutraal te zijn. Ze hebben duidelijk beleid en agenda dat dit ondersteund inclusief duidelijk nulmeting (uitgangspositie) en mogelijkheden. Binnen vier sub thema’s wordt er gewerkt aan de energietransitie rondom energie, RES, integrale laadvisie en ruimtelijk beleid duurzame energie.

3.17. Renewable Energy

10 / 17

Remarks report Quantitative goals are set and adequate measures are taken to increase the use of renewable energy and to reduce reliance on fossil fuels. Incentives exist to encourage renewable energy technologies. Auditor remark: Schouwen Duiveland heeft als doelstelling om in 2040 energieneutraal te zijn maar loopt nog wel tegen beperkingen van het energienetwerk aan, aangezien het momenteel niet toereikend is. Er zijn wel plannen voor een nieuwe hoogspanning station in 2028 maar momenteel wordt er gefocust op duurzame energie opwekking voor het eigen energieverbruik.

Climate change adaptation 3.19. Responding to climate risks The destination identifies risks and opportunities associated with climate change. Climate change adaptation strategies are pursued for the siting, design, development and management of tourism facilities in order to enhance the resilience of the destination. Auditor remark: Gemeente Schouwen Duiveland is goed op de hoogte van de klimaatrisico’s van het eiland. Er is een uitgebreide agenda Klimaatadaptatie inclusief infographic waarin goed zichtbaar is wat de risico’s zijn en wat er door de gemeente wordt gedaan om dit tegen te gaan.

3.20. Climate change information Residents, tourism enterprises and visitors are informed about any predicted climate change, associated risks and future conditions. Auditor remark: Doordat Schouwen-Duiveland wordt omringd door water en onder de zeespiegel ligt is er een risico op overstromingen. De gemeente en provincie Zeeland bevorderen bewustwording via campagnes, enquêtes en een klimaatmarkt. Inwoners en ondernemers worden geïnformeerd via de website, burgerraden, ondernemersbijeenkomsten en Stichting BewUSD. Bij acute risico’s worden er SMS alerts ingezet. Ook wordt er bij uitbreiding/verbouwing van ondernemers en ruimtelijke ontwikkeling gekeken naar toekomstbestendigheid.

4. Culture & Tradition Cultural heritage 4.1. Tangible cultural heritage The evaluation, conservation, authenticity and aesthetic presentation of cultural assets such as sites and built heritage, typical or traditional architecture, town design, cultural landscapes, and archaeological sites, is adequately organised and enforced. Auditor remark: Gemeente Schouwen-Duiveland heeft meer dan 1000 monumenten en is erg zuinig op hun erfgoed. Vooral de historische steden, dorpskernen en monumenten zijn populair onder bezoekers. Er wordt momenteel gewerkt aan de ringwalburg van Burgh om deze aantrekkelijker en onder de aandacht van bezoekers te brengen. Goed om te zien dat het initiatief vanuit de dorpsvisie komt.

4.2. Managing tourism impacts on culture Tourism that appreciates cultural sites, built heritage, culturally important landscapes, and land-use is carefully managed to avoid negative impacts. Any impacts such as damage, disruption of local culture, and degradation are adequately monitored and addressed.

11 / 17

Remarks report Auditor remark: Er wordt momenteel nog geen negatieve impact op de cultuur waargenomen. Dit komt deels door het hoge aantal monumenten maar ook door de toeristische promotie en de fiets/wandelroutes die het erfgoed verbinden en daarmee drukte en impact spreiden.

People & tradition 4.4. Intangible heritage Intangible cultural heritage, including local traditions, arts, music, language, gastronomy and other aspects of local identity and distinctiveness, is adequately protected and celebrated. Auditor remark: Schouwen Duiveland heeft veel immaterieel erfgoed variërend van tradities tot verhalen. Om het zichtbaarder te maken en onderdeel van het lokale leven en toerisme wordt er ingezet op het beleven van immaterieel erfgoed. Zo worden streektalen gedoceerd in het onderwijs, wordt er ingezet op Zeeuwse ambachten en worden er evenementen georganiseerd zoals bijvoorbeeld de traditionele Straô waar paarden worden gewassen in zee.

5. Social Well-being Human respect 5.6. Accessibility Where practical, sites, facilities and services, including those of natural and cultural importance, are accessible to all, including individuals with disabilities, specific access requirements or other special needs. Where sites and facilities are not immediately accessible, access is afforded through the design and implementation of solutions, whilst taking into account the integrity of the site. Information is made available on the accessibility of sites, facilities and services. Auditor remark: Gemeente Schouwen Duiveland zet zich actief in voor mensen met een beperking. (1) via de promotie website is er een volledige pagina aan toegankelijk Schouwen-Duiveland gewijd met overzichten welke stranden toegankelijk zijn, waar strandrolstoelen zijn en waar de strandtaxi met rolstoellift rijdt. (2) Er wordt gewerkt aan een nieuw strandbeleid waar er nog meer gekeken wordt naar de toegankelijkheid van de strandovergangen. (3) Er worden rolstoelommetjes ontwikkeld om delen van het wandelnetwerk aantrekkelijker te maken voor mensen met een rolstoel/rollator. (4) Strandpaviljoens krijgen meer ruimte (m2) als ze innovatief/toegankelijk/duurzaam uitbreiden.

Community participation 5.7. Community involvement in planning The destination enables and promotes public participation in sustainable destination planning and management. Auditor remark: Sinds begin dit jaar voldoet de gemeente aan de omgevingswet en dit houdt in dat participatie vanuit de omgevingswet een aanvraagvereiste is. Via het online platform denkmee.schouwen-duiveland.nl kunnen bewoners meekijken, meedenken en hun mening geven. Er is binnen de gemeente veel gelegenheid voor participatie van bewoners en dit wordt ook aangemoedigd.

5.8. Resident engagement and feedback The destination has a system to enhance local understanding of sustainable tourism opportunities and challenges and to build the capacity of communities to respond.

12 / 17

Remarks report Auditor remark: Er is binnen de gemeente veel gelegenheid voor participatie van bewoners. Tijdens de audit zijn er verschillende voorbeelden gegeven over de proactieve houding van bewoners en hoe de gemeente dit serieus neemt en actief kijkt naar mogelijkheden tot uitvoering. Via de gemeente lopen de officiële visies en strategieën en Stichting Eiland Marketing Schouwen Duiveland geeft een inwonersmagazine uit waarmee de bewoners betrokken blijven.

5.9. Stakeholder contributions Enterprises, visitors and the public are offered opportunities to contribute to community and sustainability initiatives, as a volunteer, in cash or in kind. Auditor remark: De gemeente heeft een belangrijke faciliterende rol en heeft goed inzicht in wat er speelt en leeft bij de bewoners. Via dorpsraden en verenigingen wordt er gekeken waar bewoners behoefte aan hebben rondom (duurzaam) wonen en recreëren en hoe dit gerealiseerd kan worden. Een goed voorbeeld hiervan is Platform Schouwen Duiveland op Weg, specifiek gefocust op duurzame mobiliteit op het eiland. Er ligt ook veel focus op geschiedenisverhalen, streekproducten en het plasticvrij maken van het eiland.

5.10. Inhabitant satisfaction The aspirations, concerns and satisfaction of local communities with tourism sustainability and destination management is monitored regularly; results are publicly reported; and action is taken in response to them. Auditor remark: Het meest recente onderzoek rondom tevredenheid bewoners over duurzaam toerisme komt uit 2021, in Corona tijd. De resultaten zijn niet heel positief. 54% vind bijvoorbeeld de voordelen van toerisme zwaarder wegen dan de nadelen. Dit betekent dat bijna de helft van de bewoners meer nadelen ziet. Er wordt gedacht dat de corona periode negatieve invloed heeft gehad op de resultaten maar dit is niet zeker. Er is daarbij momenteel geen data beschikbaar over de tevredenheid van bewoners in de huidige situatie. Zorg voor een herhaalonderzoek naar de tevredenheid onder inwoners rondom toerisme en recreatie- is de Corona impact een tijdelijke dip of is dit langdurig ‘sentiment’?

Local economy 5.11. Monitoring economic impacts The direct and indirect contribution of tourism to the destination's economy is monitored and publicly reported, and should include appropriate data, such as levels of visitor volume, visitor expenditure, employment and investment data, and evidence on the distribution of economic benefits. Auditor remark: De economische effecten van toerisme worden gemonitord door het Kenniscentrum voor Kusttoerisme waar bezoekersaantallen, uitgaven en meer worden gemeten. De gemeente maakt hier zelf een overzichtelijke infographic bij die de data op een duidelijke en eenvoudige manier weergeeft. Uit de audit blijkt dat er recentere onderzoeken en infographics zijn. Deze graag ook nog uploaden in het online rapport.

5.12. Supporting local entrepreneurs The destination encourages the retention of tourism spending in the local economy through supporting local enterprises, supply chains and sustainable investment. Auditor remark: Binnen de gemeente wordt er veel en actief samengewerkt met lokale ondernemers. Via verschillende ondernemersverenigingen en initiatieven wordt er gewerkt aan het ondersteunen van lokale ondernemers en ze op de

13 / 17

Remarks report meest duurzame en authentieke manier te laten ondernemen. Schouwen-Duiveland is trots op haar lokale ondernemers en producten en dit laten ze duidelijk zien in hun beleid en acties.

5.13. Promoting local products and services The destination promotes the development and purchase of local sustainable products that reflect the area’s nature and culture and that are based on fair trade principles. . These may include food and beverages, crafts, performance arts, agricultural products, etc. Auditor remark: Schouwen Duiveland heeft veel streekproducten en er wordt vanuit de gemeente en Stichting Eilandmarketing Schouwen Duiveland goed ingezet om dit te promoten onder bezoekers. Zo is er een pagina ingericht op de opschouwenduiveland.nl website, worden lokale restaurants met streekproducten uitgelicht en zijn er culinaire streekproduct fiets/wandel routes.

5.14. Promoting local employment in tourism The destination encourages and supports career opportunities and training in tourism. Auditor remark: Mooi voorbeeld hiervan is de open bedrijven dag, bedoeld om inwoners bij bedrijven binnen te laten kijken. Afgelopen januari is dit voor het eerst georganiseerd om lokale trots aan te wakkeren en om lokaal personeel te werven. Daarbij zet de gemeente zich ook in om jonge mensen via MBO opleidingen weer in Zeeuwse ambachten (zoals houtbewerking en herstel monumenten) te krijgen zodat dit niet verloren gaat.

Socio-Economic Impact 5.15. Avoiding overtourism The social impact of visitors to the local community and other visitors is appropriately monitored. Auditor remark: De sociale impact van toerisme op bezoekers wordt op verschillende manieren gemonitord. Kenniscentrum Kusttoerisme onderzoekt de tevredenheid van bewoners in relatie tot het toerisme. Er is ook een werkgroep bewoners profijt en hier zien ze helaas nog wel een lage tevredenheid. Om hier draagvlak te vergroten wordt (1) de impact van toerisme inzichtelijker gemaakt en (2) wordt de trots van de Zeeuw aangewakkerd. Door middel van het inwonersmagazine, lokale verhalen, culinaire fietsroutes langs streekproducten etc. wordt de positieve impact zichtbaarder en hoopt de gemeente dat de tevredenheid ook stijgt.

5.16. Property exploitation The destination has planning guidelines, regulations and/or policies to optimise the socio-economic effects of real estate development and operations, including property rental and concessions for tourism purposes. Auditor remark: In de gemeente is het recreatiebeleid gekoppeld aan het ontwikkelkader en hier wordt nauw samen gewerkt. Nieuwe vestiging van accommodaties is niet mogelijk en ontwikkeling is alleen toegestaan onder bepaalde voorwaarden. Er moet een duurzaamheidscomponent aanwezig zijn en de natuur moet er in terugkomen. De gemeente is ook bezig met strengere voorwaarden voor Bed & Breakfast’s door in nieuwe regelgeving de regels aan te scherpen.

Health & safety 5.18. Risk and crisis management The destination has a risk reduction, crisis management and emergency response plan that is

14 / 17

Remarks report appropriate to the destination. Key elements are communicated to residents, visitors and enterprises. Procedures and resources are established for implementing the plan and it is regularly updated. Auditor remark: Gemeente Schouwen-Duiveland is zich bewust van de risico’s, waarvan water het meest prominent aanwezig is. Het meerjarenbeleidsplan 2022-2025 Zeeland en het uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsbeleid Oosterscheldebekken 2023-2026 geven duidelijk inzicht wat de risico’s en gevaren zijn en wat het beleid is in geval van crisis/nood.

6. Business & Communication Business involvement 6.1. Promoting sustainability among enterprises The destination regularly informs tourism-related enterprises about sustainability issues and encourages and supports them in making their operations more sustainable. Auditor remark: De gemeente heeft een actief beleid om ondernemers te ondersteunen bij het verduurzamen. Een goed voorbeeld hiervan zijn de duurzaamheidsscans waarvan er inmiddels al 70 zijn uitgevoerd, het Schouwen Duiveland Op weg (mobiliteitsplatform) en de faciliterende rol van de gemeente, waar ondernemers worden gehoord en gestimuleerd verder te verduurzamen. Het valt op dat binnen de gemeente veel connectie is met de ondernemers, dat de lijntjes kort zijn en dat er actief wordt samengewerkt voor een duurzamere vakantiebeleving op het eiland.

6.2. Sustainability standards The destination promotes the adoption of sustainability standards, promoting the application of GSTCIndustry Recognized standards and GSTC-I Accredited certification schemes for tourism enterprises, where available. Auditor remark: De gemeente is actief met duurzaamheidsscans voor ondernemers om te helpen verduurzamen. Green Key certificering wordt hier deels in meegenomen maar dit kan nog een prominentere rol aannemen. Interessant zijn de plannen voor de strandpaviljoens waar er actief op verduurzaming wordt gestuurd en waar er verplicht met duurzaamheid aan de slag moet worden gegaan (aan de hand van Green Key Brons).

6.3. Publication of certified enterprises A list of sustainability certified tourism enterprises or tourism products is maintained and publicly available. Auditor remark: Via de website opschouwenduiveland.nl worden accommodaties die Green Key hebben ontvangen uitgelicht en ook lokale ondernemers en streekproducten worden onder bezoekers gepromoot.

6.4. Water consumption (enterprises) Enterprises are encouraged to measure, monitor, manage and publicly report on water usage. Auditor remark: Via de duurzaamheidscans en Impuls Zeeland komt het verminderen van watergebruik goed naar voren. Via vouchers worden ondernemers gestimuleerd te verduurzamen. Er is een eigen bijdrage maar de gemeente financiert actief een gedeelte.

15 / 17

Remarks report 6.5. Solid waste (enterprises) Enterprises are encouraged to avoid, reduce, reuse, and recycle solid waste, including food waste. Action is taken to eliminate or reduce single-use items, especially plastics. Any residual solid waste that is not reused or recycled is disposed of safely and sustainably. Auditor remark: Afvalverwerking wordt vooral de bedrijven zelf geregeld maar via de duurzaamheidsscans en Impuls Zeeland wordt er veel aandacht besteed aan het verminderen van afval en er is ook een ondernemerswerkgroep rondom circulaire economie. Hier wordt samen gekeken hoe (voedsel)afval verminderd kan worden.

6.6. Energy consumption (enterprises) Enterprises are encouraged to measure, monitor, reduce, and publicly report energy consumption. Auditor remark: Binnen de gemeente is er veel aandacht voor duurzamer energieverbruik en de energie transitie. Samen met de ondernemers wordt er gekeken wat de mogelijkheden zijn. Verschillende experts hebben workshops gegeven en er is een mensgerichte, betrokken aanpak. Ondernemers willen sneller en snel resultaat zien dus er wordt zowel gefocust op korte als lang termijn plannen. Gemeente Schouwen-Duiveland biedt ondernemers een gratis startabonnement aan op de Milieubarometer, een hulpmiddel bij het besparen op energie. Ook wordt er in de ondernemerswerkgroepen aandacht besteed aan (duurzaam) energieverbruik en zijn er verschillende initiatieven.

6.7. Greenhouse gas emissions (enterprises) Enterprises are encouraged to measure, monitor, and minimise and report greenhouse gas emissions from all aspects of their operation (including from suppliers and service providers). Effective compensation of any remaining emissions is encouraged. Auditor remark: Ondernemers worden gestimuleerd om de duurzaamheidsscan te laten doen. Hiermee krijgen ze een uitgebreid rapport waarin hun uitstoot zichtbaar is. Er wordt advies gegeven om deze te verminderen. Momenteel wordt er nog niet gestimuleerd om overblijvende emissies te compenseren. Informeer ondernemers hoe uitstoot van broeikasgassen op een verantwoorde manier gecompenseerd kunnen worden.

Information & marketing 6.11. Sustainability information to visitors Visitors are adequately informed about relevant sustainability issues in the destination, including natural, environmental, cultural and social issues, and are encouraged to play a role in addressing them. Auditor remark: Via de marketingkanalen worden bezoekers uitgebreid geïnformeerd over duurzaam toerisme op Schouwen-Duiveland. De campagne Zuunig op Weze is hier een goed voorbeeld van waarbij de bezoeker bewust wordt gemaakt van de natuur en aangemoedigd om hier bewust mee om te gaan. Er is focus op spreiding van bezoekers in tijd en ruimte en dit zie je ook terug in de marketing, met promotie van wandel/fietsroutes en verschillende highlights verspreid over het eiland.

6.12. Interpretive information Interpretive material is provided at the most important natural and cultural sites which informs visitors of the significance of the sites. The information is accurate, respectful to different cultural values, developed with host community collaboration, and clearly communicated in most relevant languages, including local languages.

16 / 17

Remarks report Auditor remark: Bij de stranden, highlights en natuurgebieden kunnen bezoekers informatie borden vinden met verklarende informatie. Bijna alle informatie is beschikbaar in het Nederlands, Duits en Engels. De gemeente is daarbij ook bezig met 1100 nieuwe informatie borden over de streek te moderniseren met QR codes voor nog meer achtergrond informatie.

17 / 17

Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)