2024.320 Bijlage 1 Green Destinations - Certification Report 2024 (1213026)

GREEN DESTINATIONS CERTIFIED Certificeringsrapport

Gemeente Schouwen-Duiveland, Nederland

Green Destinations Certification Program Auditor: Anne de Jong Certification Committee: Hugo de Jong Augustus 2024 CONTENTS

Inhoud Introductie .............................................................................................................................................................. 2 1. Audit Resultaten en Analyse ............................................................................................................................... 2 Samenvatting van de Auditresultaten ............................................................................................................ 3 2. Samenvatting van de Auditor ............................................................................................................................. 3 3. Audit Overzicht ................................................................................................................................................... 4 Voorbereiding voor On-site Audit ...................................................................................................................... 4 Onsite audit bezoek Schouwen-Duiveland (27 - 28 maart 2023) ....................................................................... 4 Bezochte Locaties ...........................................................................................................................................

5 Personen Ontmoet/ Geraadpleegd ................................................................................................................ 5 4. Corrigerende Acties, Opmerkingen en Aanbevelingen....................................................................................... 6 Tijdspad voor her-certificering ....................................................................................................................... 6 Corrigerende Acties, Opmerkingen en Aanbevelingen ..................................................................................... 6 Bijlagen ................................................................................................................................................................... 8 Bijlage 1: Audit Findings Report for GREEN DESTINATIONS Standard ................................................................ 8

Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

1

INTRODUCTIE De voortdurende groei van zowel de toeristische vraag als het aanbod heeft steeds meer invloed op de sociale, culturele en ecologische rijkdommen van de planeet. Om de impact van toerisme te optimaliseren, werd de Green Destinations Standaard geformuleerd als richtlijn voor de duurzame ontwikkeling van toeristische bestemmingen. Deze Green Destinations Standaard omvat 75 criteria en ontving in 2016 (en opnieuw in 2021) de "Recognised" status van de Global Sustainable Tourism Council (GSTC 1). Deze status houdt in dat de standaard overeenkomt met wereldwijd bepaalde criteria voor duurzame toeristische bestemmingen. Dit rapport bevat de bevindingen van een audit in april 2024, om te beoordelen of gemeente Schouwen-Duiveland voldoet aan de Green Destinations Standaard criteria De criteria zijn onderverdeeld in 6 thema’s: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Bestemmingsmanagement Natuur & Landschap Milieu & Klimaat Cultuur & Traditie Maatschappelijk welzijn Ondernemers & Communicatie

De onderdelen worden vervolgens verduidelijkt aan de hand van: A. Criteria; B. Implementatierichtlijnen; en C. Ondersteunende bewijsvoering Het rapport bestaat uit een samenvatting, een gedetailleerde beschrijving van de audit, en een aantal aanbevelingen voor de toekomst.

1. AUDIT RESULTATEN EN ANALYSE Aanvrager:

Gemeente Schouwen-Duiveland

Auditors:

Anne de Jong (lead), Peter Henkes

Audit Data:

27-28 Maart 2024

Audit Scope:

Green Destinations Certificering

Voor de certificering is zowel een desk-audit van documentatie en ander bewijs gedaan, alsook een on-site audit om ter plaatse met stakeholders te verifiëren in welke mate aan de criteria van de Green Destinations Standaard wordt voldaan. Na uitvoering en beoordeling van enkele ‘corrigerende maatregelen’ hebben de auditor en de Green Destinations Certification Committee geconcludeerd dat er geen essentiële tekortkomingen zijn bevonden, en daarmee de weg vrij is voor (her)certificering. Meer details hierover zijn te vinden in hoofdstuk 4 van dit rapport.

1

De Global Sustainable Tourism Council is een onafhankelijke organisatie die wereldwijd erkende normen vaststelt voor duurzaam toerisme voor hotels, touroperators en bestemmingen. www.gstcouncil.org Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

2

SAMENVATTING VAN DE AUDITRESULTATEN De ‘compliance’ tabel hieronder geeft inzicht in hoeverre momenteel, en na voltooien van korte-termijn acties, de gemeente voldoet aan de criteria van de Green Destinations Standard (totaal 76 criteria).

Criteria compliance Volledige Compliance

Voordat ‘Korte-termijn acties’ zijn voltooid Aantal % 69 91%

Partial Compliance

7

Formele opmerking

0

Total # criteria

76

9%

Nadat alle ‘Korte-termijn acties’ zijn voltooid Aantal % 76 100% 0

0%

5 100%

76

100%

Na corrigerende maatregelen zijn alle criteria compliant. Er zijn nog 5 criteria met een ‘Opmerking’ : een formele aanwijzing waar de gemeente nog mee aan de slag moet de komende 2 jaar.

2. SAMENVATTING VAN DE AUDITOR De auditor heeft haar bevindingen als volgt samengevat: Wat gaat heel goed: •

Er wordt actief gewerkt om de bezoekersdruk te spreiden in tijd en ruimte. De gemeente focust op jaarrond toerisme en heeft er actief voor gezorgd dat meer ondernemers jaarrond open zijn door het toeristische product te veranderen.

•

Om drukte rondom autoverkeer te verminderen worden er veel bussen ingezet vanaf het transferium en worden bezoekers gestimuleerd te fietsen en te wandelen.

•

Er wordt samen met Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat actief samengewerkt om natuur te beheren en te beschermen. Doordat natuur een belangrijk onderdeel is van de bestemming en vooral ook voor het toerisme ligt hier ook veel focus op. Samen met de gemeente wordt er veel overlegd om de juiste balans tussen wonen, recreëren en natuurbescherming te vinden en te behouden.

•

Voordat de gemeente mee werkt aan een ruimtelijke ontwikkeling wordt er met o.a. een milieuscan onderzocht wat de gevolgen zijn voor het milieu, de natuur en landschap zijn.

•

Zwerfafval is een bekend probleem binnen de gemeente. Dit wordt erkend en er wordt actie ondernomen. Mooi voorbeeld is de campagne Zuunig op Weze.

•

De dorpen, stranden, toeristische highlights en campings op het eiland zijn goed verbonden met busverbindingen. In het hoogseizoen rijden er vanuit het transferium en over het eiland gratis bussen voor toeristen.

•

Om het zichtbaarder te maken wordt er ingezet op het beleven van immaterieel erfgoed. Zo worden streektalen gedoceerd in het onderwijs, wordt er ingezet op Zeeuwse ambachten en worden er evenementen georganiseerd zoals bijvoorbeeld de traditionele Straô waar paarden worden gewassen in zee.

•

Er is veel aandacht voor bewoners en bezoekers met een beperking en er zijn uitgebreide (informatie) voorzieningen aanwezig.

•

Streekproducten worden actief gepromoot. Zo is er een specifieke pagina ingericht op de opschouwenduiveland.nl website, worden lokale restaurants met streekproducten uitgelicht en zijn er culinaire streekproduct fiets/wandel routes.

Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

3

Wat kan nog beter: •

Specifieke monitoring en onderzoek naar de tevredenheid van bezoekers over de kwaliteit en de duurzaamheid van het toerisme op Schouwen-Duiveland;

•

Specifieke monitoring van de negatieve en positieve gevolgen van het toerisme op het eiland;

•

Structurele monitoring rondom vervoersemissies van reizen naar en op Schouwen-Duiveland, met als doel deze te verminderen;

•

Specifieke monitoring en onderzoek naar de tevredenheid van bewoners met betrekking tot het toerisme in de huidige situatie (aantal jaar na de pandemie);

•

Ondersteunen en stimuleren van ondernemers om hun resterende CO2 uitstoot te compenseren nadat ze hebben gewerkt aan het reduceren;

•

De gemeente is actief met duurzaamheidsscans voor ondernemers om te helpen verduurzamen. Green Key certificering wordt hier deels in meegenomen maar dit kan nog een prominentere rol aannemen;

•

Green Destinations certificering nog meer uitdragen in (online) communicatie naar bewoners, bezoekers en ondernemers.

3. AUDIT OVERZICHT VOORBEREIDING VOOR ON-SITE AUDIT ●

Het Green Destinations Secretariaat heeft een technische check uitgevoerd ter controle of de rapportage voldoende compleet was voor een audit

●

De auditor heeft alle toelichtingen en geüploade documentatie m.b.t. de Green Destinations Standaard criteria beoordeeld, en ter voorbereiding op de on-site audit heeft de auditor opmerkingen over specifieke criteria gegeven die tijdens het bezoek zijn behandeld

●

Samen met de duurzaamheidscoördinator is er een programma van interviews en locatiebezoeken gemaakt voor een on-site audit.

ONSITE AUDIT BEZOEK SCHOUWEN-DUIVELAND (27 - 28 MAART 2023) Het onsite auditbezoek is succesvol afgerond gedurende een periode van twee dagen in maart 2024, onder leiding van de lead auditor. De duurzaamheidscoördinator van de bestemming heeft de auditor ontvangen en rondgeleid op de locaties die binnen het toepassingsgebied van de certificering vallen. Hieronder worden de bezochte locaties en geïnterviewde stakeholders vermeld. Tot deze belanghebbenden behoren gemeentelijke vertegenwoordigers van de bestemming, beleidsmedewerkers, stadsmanagers; leidinggevenden van de marketing- en toerismeorganisatie van de bestemming; eigenaren van bedrijven; organisaties; en duurzaamheidsprofessionals van verschillende belangrijke instanties en afdelingen. Deze interviews werden een paar dagen later aangevuld met audiogesprekken met enkele andere belangrijke belanghebbenden. De audit gaf een volledig overzicht van zowel de bestemming als de naleving van de Green Destinations certificeringsstandaard.

Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

4

BEZOCHTE LOCATIES Naam

Locatie

Datum

Dorpscentrum Zierikzee Zierikzee

Zierikzee

27-03-2024

Gemeentehuis SchouwenDuiveland Zierikzee

Zierikzee

28-03-2024

Stichting Eiland Marketing Schouwen Duiveland

Renesse

28-03-2024

Transferium

Renesse

28-03-2024

Kop van Schouwen

Schouwen-Duiveland

28-03-2024

Nationaal Park Oosterschelde

Nationaal Park Oosterschelde

28-03-2024

Plan Tureluur

Nationaal Park Oosterschelde

28-03-2024

Camping Zeelanderij

Zonnemaire

28-03-2024

Bommenede

Grevelingen

28-03-2024

Brouwersdam

Brouwersdam

28-03-2024

PERSONEN ONTMOET/ GERAADPLEEGD Naam

Functie

Datum

August Eggebeen

Beleidsondersteuner economie en recreatie

28-03-2024

Eric Caspers

Strategisch adviseur duurzaamheid

28-03-2024

Lisa Wijsman

Beleidsmedewerker toerisme

28-03-2024

Martin Loeve

Energie Werkt SchouwenDuiveland

28-03-2024

Janneke Donkers

Natuur- en Milieu Educatie Schouwen-Duiveland

28-03-2024

Guus Besuijen

Beleidsadviseur erfgoed

28-03-2024

Paula Hanse

Beleidsmedewerker recreatie en toerisme

28-03-2024

Lisette Dirks

Strategisch beleidsmedewerker recreatie en toerisme 28-03-2024

Arnoud Slagter

Bestuurslid Stichting SD op Weg

28-03-2024

Helma Wegdam

Stichting Eiland Marketing Schouwen-Duiveland

28-03-2024

Jorne Kap

Stichting Eiland Marketing Schouwen-Duiveland

28-03-2024

Arjan van Leersum

Eigenaar Camping Zeelanderij

28-03-2024

Peter van Sante

Beleidsmedewerker Chemisch beleid, Natuur en energie transitie

28-03-2024

Joost van der Hulst

Beleidsmedewerker milieu en natuur

28-03-2024

2024 Kirsten Weenink

Beleidsmedewerker milieu en natuur

28-03-2024

Marieke Braber-Schot

Voorzitter Hiswa-Recron

28-03-2024

Casper Weekhout

Project medewerker Natuur en Milieu educatie Schouwen Duiveland

28-03-2024

Piet van Loon

Boswachter Staatsbosbeheer

12-04-2024

Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

5

4. CORRIGERENDE ACTIES, OPMERKINGEN EN AANBEVELINGEN Voor criteria waar nog niet volledig aan wordt voldaan, zijn corrigerende acties (‘corrective actions’) geformuleerd. Deze zijn binnen 90 dagen uitgevoerd. Opmerkingen zijn formele aanwijzingen voor verbeteringen die dienen te worden uitgevoerd in de komende 2 jaar tot hercertificering. Na 12 maanden wordt voortgang op deze acties gecontroleerd middels een zgn. ‘surveillance audit’ (op afstand) . Er zijn voor 5 criteria formele Opmerkingen:1.11 Tevredenheid Bezoekers • • • •

1.15 Duurzaamheidsindicatoren en monitoring 3.13 Vermindering van de vervoers-emissies van reizen 5.10 Tevredenheid van de bewoners 6.7 Uitstoot van broeikasgassen (ondernemingen)

TIJDSPAD VOOR HER-CERTIFICERING 20 Aug ’25:

1e Voortgangsrapportage opleveren voor ‘surveillance audit’. Dit gaat om het verwerken van belangrijke ontwikkelingen in de rapportage, en voortgang over de ‘Opmerkingen’ laten zien.

20 Aug ‘26:

Her-certificeringstraject gaat van start met updaten van alle criteria-toelichtingen

20 Juni ‘26

Uiterste deadline dat her-certificeringsprocedure moet zijn afgerond

NB: dit tijdspad is indicatief; het her-certificeringstraject kan korter uitvallen

CORRIGERENDE ACTIES, OPMERKINGEN EN AANBEVELINGEN De volgende corrigerende acties zijn geïdentificeerd:

1.11 TEVREDENHEID BEZOEKERS Er is door meerdere organisaties uitgebreid onderzoek gedaan naar de bezoekers van het eiland, hun kenmerken, voorkeuren en activiteiten. Echter ontbreekt: a) resultaten uit meerdere jaren waardoor gesproken kan worden van 'monitoring' b) monitoring van duurzaamheids-specifieke tevredenheid van bezoekers 1.11 Opmerking: zorg dat tevredenheidsonderzoeken duurzaamheid-gerelateerde aspecten bevatten en zorg dat resultaten vergelijkbaar zijn met voorgaande onderzoeken zodat sprake is van ‘monitoring’, en trends waargenomen kunnen worden waarop geanticipeerd kan worden met beleidsmaatregelen. Rapporteer ontwikkelingen en vooruitgang over 12 maanden (surveillance audit).

1.15 DUURZAAMHEIDSINDICATOREN EN MONITORING De gemeente combineert doelstellingen vanuit de strategische visie Tij van de Toekomst samen met data van milieukwaliteit, energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulariteit om de voortgang te monitoren. De gevolgen van toerisme worden echter nog niet specifiek gemonitord. Daarbij ontbreken specifieke monitoring data en de indicatoren, 1.15 Opmerking: Zorg ervoor dat inzichtelijk is op welke indicatoren er gemonitord wordt en dat dit periodiek herhaald wordt zodat sprake is van ‘monitoring’, en trends waargenomen kunnen worden waarop geanticipeerd kan worden met beleidsmaatregelen. Rapporteer ontwikkelingen en vooruitgang over 12 maanden (surveillance audit).

Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

6

3.13 VERMINDERING VAN DE VERVOERS-EMISSIES VAN REIZEN De gemeente heeft de doelstelling om in totaal 836 Kton aan CO2 te reduceren binnen het thema mobiliteit. Er wordt op het eiland veel gedaan om de vervoersemissies van reizen naar en binnen de bestemming te verminderen. Er is een uitgebreide regionale mobiliteitsstrategie die zich sterk inzet op duurzaamheid en ook Stichting SD op Weg helpt projecten rondom mobiliteit op het eiland. Er zijn echter geen specifieke doelen geformuleerd om emissies van toerisme & recreatie mobilitieit terug te dringen, en dit wordt niet structureel gemonitord. 3.13 Opmerking: Geef inzicht in de emissies van vervoer naar/van en binnen de bestemming. De SASTDES carbon calculator voor bestemmingen is hiervoor ontwikkeld. Rapporteer ontwikkelingen en vooruitgang over 12 maanden (surveillance audit).

5.10 TEVREDENHEID VAN DE BEWONERS Het meest recente onderzoek rondom tevredenheid bewoners over duurzaam toerisme komt uit 2021, in Corona tijd. De resultaten zijn niet heel positief. 54% vind bijvoorbeeld de voordelen van toerisme zwaarder wegen dan de nadelen. Dit betekent dat bijna de helft van de bewoners meer nadelen ziet. Er wordt gedacht dat de corona periode negatieve invloed heeft gehad op de resultaten maar dit is niet zeker. Er is daarbij momenteel geen data beschikbaar over de tevredenheid van bewoners in de huidige situatie . 5.10 Opmerking: Zorg voor een herhaalonderzoek naar de tevredenheid onder inwoners rondom toerisme en recreatie- is de Corona impact een tijdelijke dip of is dit langdurig ‘sentiment’? Rapporteer ontwikkelingen en vooruitgang over 12 maanden (surveillance audit).

6.2 DUURZAAMHEIDSSTANDAARDEN De gemeente is actief met duurzaamheidsscans voor ondernemers om te helpen verduurzamen. Green Key certificering wordt hier deels in meegenomen maar dit kan nog een prominentere rol aannemen. Interessant zijn de plannen voor de strandpaviljoens waar er actief op verduurzaming wordt gestuurd en waar er verplicht met duurzaamheid aan de slag moet worden gegaan (aan de hand van Green Key Brons). Aanbeveling: Overweeg tevens om een laagdrempeligere erkenning voor duurzaamheid te promoten, bijvoorbeeld de Good Travel Seal (https://www.greendestinations.org/home/what-we-do/solutions-for-businesses/).

6.7 UITSTOOT VAN BROEIKASGASSEN (ONDERNEMINGEN) Ondernemers worden gestimuleerd om de duurzaamheidsscan te laten doen. Hiermee krijgen ze een uitgebreid rapport waarin hun uitstoot zichtbaar is. Er wordt advies gegeven om deze te verminderen. Momenteel wordt er nog niet gestimuleerd om overblijvende emissies te compenseren. 6.7 Opmerking: informeer ondernemers hoe uitstoot van broeikasgassen op een verantwoorde manier gecompenseerd kunnen worden. Rapporteer ontwikkelingen en vooruitgang over 12 maanden (surveillance audit).

Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

7

BIJLAGEN BIJLAGE 1: AUDIT REMARKS REPORT FOR GREEN DESTINATIONS STANDARD Separaat document met alle opmerkingen zoals tevens te vinden op het online Assessment & Reporting Platform www.greendestinations.eu .

Green Destinations Certification Report 2024 – Schouwen-Duiveland, Netherlands

8