2024.302 Raadsbrief Aanpassing werkwijze maatwerkvoorzieningen Wmo en vaststelling nieuwe Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning (1201491)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Aanpassing werkwijze maatwerkvoorzieningen Wmo en vaststelling nieuwe Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Schouwen-Duiveland 2024 1201491 15 oktober 2024 Werken, Wonen en Leven (WWL) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd WWL

Inleiding Graag informeren wij uw raad over ontwikkelingen met betrekking tot de Wmo- maatwerkvoorzieningen. Vanaf 1 mei 2024 is er een nieuw inkoopkader voor het Wmo-maatwerk. Dit brengt een aantal veranderingen met zich mee: De gemeente stelt nu zelf de doelen en tijdsindicaties voor de zorg, Voorheen deed de zorgaanbieder dit; De tarieven zijn verhoogd, vooral voor Huishoudelijke Ondersteuning (+ 19,5%) en Begeleiding Regulier (+ 14,7%); De facturatie gaat nu op basis van werkelijk geleverde uren (pxq) in plaats van een vast bedrag per maand (lumpsum); Er is een nieuw landelijk normenkader voor Huishoudelijke Ondersteuning, Begeleiding en Dagbesteding bepaalt. Door de tariefstijging stijgen de kosten. Daarnaast spelen er andere uitdagingen: • Arbeidstekorten leiden tot minder beschikbare zorg en langere wachttijden. • Zorgaanbieders bepalen nu zelf hoeveel uur zorg een cliënt krijgt, wat niet altijd de gewenste keuzes oplevert en in elk geval leidt tot een verlies aan regie van de gemeente; • Het nieuwe normenkader biedt meer mogelijkheden voor maatwerk per cliënt. Om ervoor te zorgen dat hulp beschikbaar en bereikbaar blijft voor de mensen die het echt nodig hebben, is een aanpassing van de werkwijze noodzakelijk. Hiervoor zijn training, ondersteuning via communicatie en nieuwe beleidsregels opgesteld.

Kernboodschap Voornoemde uitdagingen maken het noodzakelijk om procedures binnen de uitvoering te herzien. Met als doel ervoor te zorgen dat hulp beschikbaar en bereikbaar blijft voor de mensen die het echt nodig hebben. Consequenties Het nieuwe inkoopkader biedt een grote financiële uitdaging. Bij een ongewijzigde voortzetting van de werkwijze en daarmee het aantal geïndiceerde uren is vanaf 2026 een toename van de kosten met € 900.000 per jaar te verwachten. Hier komen de jaarlijks te verwachten indexatie en de toenemende vraag als gevolg van demografische ontwikkelingen nog bij. De voorgestelde beleidsaanpassingen kunnen niet eerder geeffectueerd worden dan 1 december 2024 en hebben stapsgewijze invloed op de beperking van de kostenstijging. We verwachten daarom in 2024 en 2025 een incidentele kostenstijging van respectievelijk ca. € 200.000 en € 260.000 als gevolg van deze tariefsaanpassingen. De financiële gevolgen maken onderdeel uit van het raadsvoorstel over de tweede begrotingswijziging SWVO 2024 en eerste begrotingswijziging 2025. We willen de kwaliteit en beschikbaarheid van de zorg waarborgen voor cliënten die de hulp nodig hebben. De krapte op de arbeidsmarkt maakt het nodig om de beschikbare uren efficiënt in te zetten of soms te herverdelen. In de huidige situatie komt adequate inzet van hulp in het geding bij inwoners die echt wekelijkse hulp nodig hebben.

Pagina 1 van 3

Sinds corona, toen er vanuit oogpunt van beperkte contacten minder frequent hulp werd geleverd, is gebleken dat als cliënten lichte huishoudelijke taken op middenniveau (tussen schouders en heupen) zelf kunnen doen, er vaak geen wekelijkse noodzaak is voor de inzet van huishoudelijke hulp via de Wmo. Afhankelijk van de zelfredzaamheid kan hulp bijvoorbeeld om de week worden geboden. Het nieuwe normenkader, dat juridisch is getoetst, maakt maatwerk mogelijk binnen de wet Maatschappelijke ondersteuning 2015, met oog voor de eigen kracht en zelfredzaamheid van de cliënt. Zelfredzaamheid en behoud van fysieke mogelijkheden zijn belangrijk voor de gezondheid van de inwoner Reablement is een manier van werken waarmee hulpverleners ouderen ondersteunen hun eigen leven te leiden, op de manier die zij zelf willen. Dit vraagt een andere aanpak van iedereen om de oudere heen: thuis, in de wijk en in het ziekenhuis. Het vraagt om heel goed te luisteren, waarbij je de vraag ziet door de ogen van de oudere. En dat je iemand ‘re-ablet’: iemand helpt zijn eigen leven te leiden. • We nemen niets over wat mensen zelf kunnen; • We helpen mensen terug te winnen wat ze niet meer kunnen; • Voor wat niet meer kan, zoeken we samen een oplossing. Om de zelfredzaamheid te behouden of te vergroten, bieden we waar nodig extra ondersteuning.

Bijvoorbeeld door gerichte inzet van ergotherapie of (als dat echt nodig is) het verstrekken van een steel- of robotstofzuiger. Dit voorkomt dat we wekelijks hulp moeten inzetten als een steel- of robotstofzuiger het probleem kan oplossen, maar de cliënt deze naar alle aannemelijkheid niet zelf kan aanschaffen. De kosten van de aanvullende ondersteuning zijn gerechtvaardigd in relatie tot de besparing In andere gemeenten heeft ergotherapie goede resultaten opgeleverd. We willen de kosten hiervan door de gemeente laten betalen omdat uit de resultaten blijkt dat: - 46% van de cliënten genoeg heeft aan huishoudelijke hulp per twee weken in plaats van elke week. - 24% van de cliënten geen huishoudelijke hulp meer nodig heeft. - 24% nog steeds wekelijkse hulp ontvangt. - Bij 6% een Wlz-indicatie of andere hulp (geen Wmo) het meest geschikt is. We willen niet dat beperkte financiële mogelijkheden tweewekelijkse inzet van de Huishoudelijke Ondersteuning belemmeren. Voor de kosten van 2 uur hulp kan al een steelstofzuiger worden gekocht. Voor 4 uur een robotstofzuiger. Wij verwachten dat door de besparingen die deze gebruikelijke voorzieningen kunnen leveren op de frequentie van de geboden Wmo-hulp, het incidenteel verstrekken van deze apparaten vanuit het bestaande Wmo-budget kan gebeuren.

3.1 Begeleiding wordt ingezet als hele of halve uren In de indicaties die voor 1 mei 2024 zijn afgegeven, zit gemiddeld 2,7 uur begeleiding per week door zorgaanbieders. We willen dit aanpassen naar minimaal 30 minuten per keer en gemiddeld 2,5 uur per cliënt per week, binnen de pxq-systematiek. Dit zorgt voor een effectievere inzet en betere planning. Het gemiddelde van 2,5 uur sluit aan bij de landelijke normuren voor begeleiding. Uiteraard blijft maatwerk mogelijk. In individuele gevallen kan de begeleiding meer of minder zijn. Het nieuwe normenkader maakt dit maatwerk ook mogelijk. 4.1 De beleidsregels zijn aangepast aan deze nieuwe werkwijze Er zijn nieuwe beleidsregels opgesteld waarin deze inzichten zijn opgenomen. De belangrijkste aanpassingen zijn te vinden in • artikel 5 waar onder 'Inspanning van de inwoner' is toegevoegd dat 'Zonder goede grond weigeren mee te werken aan een geboden oplossing kan leiden tot afwijzing van de Wmo-aanvraag'. • artikel 18 (voorheen in artikel 17) waar het tekstdeel 'als de zorgvrager in staat is de was voor te bereiden wordt van hem verwacht dat hij dat ook doet' is vervangen door 'als de cliënt in staat is op middenniveau lichte werkzaamheden te doen (bijvoorbeeld afstoffen) wordt van hem verwacht dat hij dat ook doet.

In de dagelijkse praktijk kan dit dan ook betekenen dat een deel van het huishouden door de cliënt wordt uitgevoerd en voor een ander deel ondersteuning wordt geboden. Hierbij bestaat nadrukkelijk de mogelijkheid om huishoudelijke ondersteuning te leveren per 2 weken of elke andere frequentie dan wekelijks.' Ook is de leesbaarheid van de beleidsregels verbeterd door onder andere de volgorde aan te passen in sommige artikelen en zijn enkele verwijzingen vervallen. Dit zijn geen grote aanpassingen maar leiden wel tot een meer leesbaar stuk. Pagina 2 van 3

Communicatie Via de gangbare (digitale) communicatiekanalen van de gemeente leggen we uit wat de inwoner mag verwachten op het gebied van Huishoudelijke Ondersteuning. Zo wordt een brochure ontwikkeld, houden we een informatiebijeenkomst voor zorgaanbieders en andere stakeholders en maken we gebruik van de overige externe communicatiemiddelen/kanalen van de gemeente. Vervolg De nieuwe werkwijze wordt regelmatig geëvalueerd. Zowel ten aanzien van de cliënttevredenheid, werkbaarheid als financiële gevolgen. Uiteraard houden wij u daarvan desgewenst periodiek op de hoogte. Tevens wordt op 17 oktober de Adviesraad Sociaal Domein geïnformeerd over deze aanpassing.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3