2024.155 Bijlage 2 Advies onderwijsachterstandenbeleid 20240503

Aan het College van B&W Betreft: zaaknr. 1030447, Onderwijsachterstandenbeleid Zierikzee, 1 mei 2024 Geacht college, Wij ontvingen uw adviesaanvraag inzake uw nota Onderwijsachterstandenbeleid op 22 maart jl., waarvoor dank. Hieronder volgt ons advies: Het onderwijsachterstandenbeleid komt voort uit landelijke afspraken die lokaal worden ingevuld. De gemeente ontwikkelt daartoe beleid en stelt daarbinnen de eigen kaders en samen met haar partners wordt er uitwerking gegeven aan dat beleid. De Adviesraad heeft in 2019 geadviseerd, maar die adviezen hebben niet geleid tot aanpassingen in uw beleid. Dit blijkt uit uw beantwoording (kenmerk 161269, dd. 2 oktober 2019). U heeft deze beleidsperiode geëvalueerd en het staande beleid wordt op doel 1, 2 en 3 bijgesteld. U gaat bij deze hernieuwde beleidsnota uit van de Notitie Sturen op Maatschappelijk Resultaat en het Onderwijsakkoord kinderopvang en onderwijs 2018-2022. De conclusie is dat de gemeente op dezelfde lijn verder gaat. Veel activiteiten zijn in gang gezet en deze leveren een positieve bijdrage aan het terugbrengen van onderwijs-(lees taal)achterstand. We vragen ons af waarom er bij deze doorontwikkeling van uw beleid geen nieuwe inzichten zijn opgenomen te meer ook daar de uitkomsten van deze ondersteuning niet als optimaal kunnen worden aangemerkt. Geen nieuw inzicht maar wel effectief is de Impulsklas.

In deze setting staan school-ouders en kind centraal, met als uiteindelijk doel het kind de goede ondersteuning te bieden om te kunnen leren/leven.

Doel, doelgroep en visie De tekst waarin doel, doelgroep en visie is beschreven staat vol van mooie volzinnen; er worden echter te weinig concreet te behalen doelen benoemd. De adviesraad verwacht dat de mensen in het werkveld daar uitwerking aangeven, zij hebben tenslotte de kennis en ervaring. Wij adviseren om daar de verantwoordelijkheid te leggen. Als het niet goed gaat, dan is de gemeente aan zet door een waarschuwing te geven of een bevoegdheid terug te nemen. We lezen dat er een werkgroep is geformeerd waarin vertegenwoordigers van diverse geledingen zitting hebben. De voorzitter van de werkgroep is de beleidsmedewerker onderwijs. De adviesraad vraagt zich af of deze de juiste persoon is, met de bevoegdheid en het mandaat om te besluiten. Naar onze mening is het voorzitterschap meer een taak van de verantwoordelijke wethouder.

Naar aanleiding van de 3 doelen enkele aandachtspunten Doel 1 meer doelgroep peuters naar een voorschoolse voorziening Uw visie spreekt over taal/spraakachterstanden bij kinderen vanaf 2 jaar met de mogelijkheid op achterstanden in de sociaal-emotionele ontwikkeling. We adviseren u om al op het consultatiebureau contacten te leggen met ouders. De BoekStartcoach kan daar spelenderwijs laten zien hoe stimulerend het is om een baby (vanaf 4 maanden) voor te lezen. Op dat moment is er ook een gesprek met ouders mogelijk over de rol van voorlezen bij de taalontwikkeling en de hechting van kind en ouders. Doel 2 meer kinderen zijn beter in taal Bij dit doel is de bibliotheek de uitvoerende partij. In 2026 moet het effect van het beleid zichtbaar zijn waarbij blijkt dat kinderen meer plezier hebben in lezen. Het monitoren van het effect is een

onderwerp. We missen concrete ideeën die ertoe leiden dat kinderen meer plezier ervaren in lezen. Wie bedenkt de ideeën en wie voert de ideeën uit? Wordt zo’n project dan ook over alle scholen en voorschoolse opvang uitgerold? Graag uw aanvullingen op dit doel. De Adviesraad Sociaal Domein is nog steeds van mening dat laaggeletterdheid integraal moet worden benaderd en dat het beleid ook zou moeten gelden voor de schoolgaande jeugd tot 18 jaar. Uit uw beantwoording van ons advies in 2019 blijkt dat de geldstroom en de landelijke richtlijn de uitvoering van het beleid beperkt tot 12 jaar. In 2022 is het beleid Opgroeien in een Kansrijke Omgeving gestart, we lezen echter niet dat het onderwijsachterstandenbeleid geïntegreerd is in OKO. Dat zou wel een kans op leveren om de doelgroep uit te breiden naar 18 jaar. Wij stellen dat bij onvoldoende geletterdheid kinderen tot 18 jaar zich niet voluit kunnen ontwikkelen en mogelijk minder in staat zijn zich weerbaar op te stellen. Van jongs af aan bouwen ze aan hun achterstand in de samenleving. We adviseren u om in deze beleidsvelden samen te laten werken en zo alle jongeren die laaggeletterd zijn te bereiken. Doel 3 meer ouders zijn betrokken bij taalontwikkeling De bibliotheek is een belangrijke partner als het om lezen gaat en de opdracht aan de bibliotheek is ook meer concreet geformuleerd.

De voorleesconsulent die in de thuissituatie voorleest is een waardevol initiatief en zou meer dan 12 gezinnen moeten bereiken. We horen graag van u waarom het 12 gezinnen zijn en niet een veelvoud daarvan. We adviseren u om extra aandacht te besteden aan kinderen met een niet Nederlandse achtergrond; zij zijn extra gevoelig voor taalachterstand. Mogelijk is het inzetten van de kortdurende Video Home Training een kans om de ouders te motiveren zodat ze hun kinderen stimuleren om te lezen. We lezen dat er aandacht zou zijn geweest voor aansprekende communicatie. U gaat zich nu inzetten voor ‘begrijpelijke, beeldende informatie over voorschoolse educatie en taal in het algemeen. Wat heeft het communicatieplan uit 2019 dan opgeleverd? We worden daarover graag geïnformeerd. Een opmerking die overeind blijft uit ons advies uit 2019: De vlag dekt de lading nog immer niet geheel, immers onderwijsachterstandenbeleid is in feite taalachterstandbeleid, en gaat voorbij aan de achterstand die er bestaat op andere onderdelen van het onderwijs bij bepaalde groepen, zoals rekenen. Wij hopen u met ons advies van dienst te zijn geweest en zijn benieuwd naar uw reactie en uw antwoord op onze vragen. Met vriendelijke groet,

Ada Overwater Voorzitter

Coby van Haasteren secretaris