2024.144 Zeeuwland - Jaarverslag 2023 (1090157)

Rondrit SHZ

Bewonersbijeenkomsten De SHZ heeft in 2023 in Renesse een bewonersbijeenkomst georganiseerd voor huurders uit de kernen Renesse, Ellemeet en Noordwelle. Tijdens de bijeenkomst haalt de SHZ informatie op van huurders hoe zij het wonen in de kernen ervaren. Zo is er gesproken over de onderhoudswerkzaamheden en het tuinonderhoud. Uiteraard was er ook gelegenheid om vragen te stellen. Daarnaast waren zij aanwezig als toehoorder bij de klankbordgroep van het renovatieproject Emmaweg in Renesse. Ook bezochten zij diverse informatiebijeenkomsten die Zeeuwland organiseerde voor huurders, zoals het project aan de M.A. van de Puttestraat en Molenweg in Oost-Souburg.

• Nimmerdor in Grijpskerke • Molukse wijkraad in Koudekerke Schouwen-Duiveland • Valletta in Zierikzee • Waterlelie in Zierikzee • Steenzwaenshof in Nieuwerkerk • De Saele in Oosterland • Vronenburg in Renesse • Archipel in Zierikzee • ‘t Nieuwe Vrije in Zierikzee • Lagune in Zierikzee • BruVille in Bruinisse • De Veste in Zierikzee • Klein Zweden in Zierikzee • Duinen van Haamstede in Burgh-Haamstede • De Branding in Zierikzee • De Mossele in Zierikzee Zeeuwland spreekt met de bewonerscommissies over onderwerpen op gebouwniveau. De leden van deze bewonerscommissies bestaan uit huurders uit het gebouw. De medewerker klant & omgeving en servicemedewerker overleggen met de bewonerscommissies. De bewonerscommissies ontvangen op basis van de gemaakte kosten een bijdrage ter ondersteuning van activiteiten. In 2023 zijn de volgende onderwerpen besproken met de bewonerscommissies: • Behoefte aan nieuwe commissieleden • Besparingen energieverbruik in algemene ruimten • Afrekening servicekosten • Leefbaarheid in het gebouw • Onderhoud • Zonnepanelen

Verder heeft de SHZ samen met Zeeuwland nieuw beleid gevormd voor de samenwerking met de bewonerscommissies. In 2023 is de SHZ gestart met het jaarlijks bezoeken van de bewonerscommissies. Meer hierover leest u in de paragraaf Bewonerscommissies op blz. 25. De bezoeken aan diverse projecten van Zeeuwland, de gesprekken met huurders in de dorpshuizen en het bezoek aan de bewonerscommissies blijft de SHZ ook in 2024 organiseren. Belangrijke informatie voor huurders plaatst de SHZ op hun website.

Bewonerscommissies In 2023 waren in de volgende appartementengebouwen bewonerscommissies actief: Walcheren • De Kreek in Westkapelle • Herdershof in Serooskerke • De Brouwerij in Koudekerke

Dag van de bewonerscommissies

In 2023 organiseerden we weer de jaarlijkse Dag van de bewonerscommissies. Dit jaar stond het thema duurzaamheid op het programma. We praatten met de bewonerscommissies over wat zij zelf aan duurzaamheid in het gebouw kunnen doen. Ook dachten we met elkaar na over wat de bewonerscommissies nodig hebben om over tien jaar nog een actieve bewonerscommissie te zijn. Uiteraard was er weer ruimte voor gezelligheid en stond er ‘s middags een leuke activiteit gepland.

1 Volkshuisvestelijk verslag

24

Nieuw beleid bewonerscommissies

Klankbordgroepen

Zeeuwland organiseerde in 2022 een training voor bewonerscommissies. Uit deze training kwam naar voren dat er bewonerscommissies zijn die zich liever alleen richten op het organiseren van activiteiten. Het voldoen aan de eisen vanuit de Overlegwet is voor een aantal bewonerscommissies steeds meer een obstakel. Ook het vinden van nieuwe bestuursleden wordt steeds moeilijker. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk bewonerscommissies de komende jaren actief blijven, heeft Zeeuwland in 2023 in samenwerking met de Stichting Huurdersbelangen Zeeuwland nieuw beleid gevormd voor de bewonerscommissies. Ook de samenwerking tussen Zeeuwland, bewonerscommissies en de SHZ is hierin meegenomen.

Tenslotte waren er ook klankbordgroepen actief in 2023. Deze klankbordgroepen van de bewoners van de M.A. van de Puttestraat en Molenweg in Oost-Souburg, de bewoners van de Ooststraat in Dreischor en de bewoners van de Emmaweg en Mauritsstraat in Renesse praatten mee over de toekomst van de woningen waarin zij wonen.

Vanaf 2024 kunnen bewonerscommissies kiezen of zij verder gaan als bewonerscommissie of bewonerscommissie OW. Bewonerscommissies richten zich voornamelijk op activiteiten. Daarnaast gaan zij in de vorm van een klankbordgroep in gesprek met Zeeuwland over het gebouw of geven hiervoor mandaat af aan de SHZ. Bewonerscommissies OW functioneren volgens de Overlegwet. Daarnaast organiseren zij ook activiteiten voor de bewoners.

Overige stakeholders Naast de gemeenten en via huurdersparticipatie realiseren wij onze ambities ook met veel andere stakeholders. Deze partijen betrekken we actief bij (de vormgeving van) het beleid van de corporatie en de te behalen maatschappelijke prestaties.

Belangrijkste stakeholders De belangrijkste stakeholders zijn hieronder benoemd. Steeds is daarbij aangegeven hoe bestuur en RvC de relatie onderhouden met de betreffende belanghebbende en op welke wijze informatie wordt verkregen.

In 2024 bezoeken de medewerker klant & omgeving en de SHZ alle bewonerscommissies om het nieuwe beleid uit te leggen. Bewonerscommissies maken daarna hun keuze in welke vorm zij verder gaan. Het nieuwe beleid wordt in 2025 geëvalueerd. Belanghebbende

Bestuur

RvC

Stichting Huurdersbelangen Zeeuwland

• Minimaal 4 keer per jaar bestuurlijk overleg

• Eenmaal per jaar overleg bestuur SHZ – RvC - Bestuur

• Bezoeken bijeenkomsten Huurders

• • •

Woningzoekenden

• Incidenteel overleg

• Lezen relevante correspondentie

Gemeenten: • Vlissingen • Schouwen-Duiveland • Veere

• Minimaal 6 keer per jaar bestuurlijk overleg • Themabijeenkomsten gemeenteraad

• Belangrijke onderwerpen uit bestuurlijk

Zeeuwse corporaties

• Stuurgroep Zuidwest Samen (vz) • BWZ

• Jaarlijkse bijeenkomst RvC’s Zeeuwse

Provincie Zeeland

• Geen regulier contact

• Lezen relevante correspondentie

Aedes

• Ledenbijeenkomst

• lezen relevante correspondentie

Autoriteit Woningcorporaties

• Regelmatig overleg accountmanager AW

• Lezen relevante correspondentie

Waarborgfonds Sociale Woningbouw

• Jaarlijks overleg accountmanager • Dpi/Dvi

• Lezen relevante correspondentie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

• Geen regulier contact

• Lezen relevante correspondentie

Via SHZ Incidenteel overleg bewonerscommissies Complexgewijze informatieavonden (klankbordgroepen)

• Bezoeken bijeenkomsten huurders • Bezoeken festiviteiten

overleg worden in vergadering RvC toegelicht

• Bezoeken netwerkbijeenkomsten • Bijwonen themabijeenkomsten gemeenteraden

corporaties

1 Volkshuisvestelijk verslag

25

Belanghebbende

Bestuur

RvC

Zorg- en Welzijnsorganisaties: • Gors • Allévo • Eilandzorg • Emergis (geestelijke gezondheidszorg/ verslavingszorg) • GGD • Maatschappelijk Werk Walcheren • Orionis Walcheren • Stichting Welzijn Veere • SVRZ • SMWO • Vluchtelingenwerk (statushouders) • Werkvoorziening de Zuidhoek (re-integratie/ participatie) • WVO zorg • Zeeuwse Gronden • Zeeuwse Bibliotheek • Zorgstroom

• Projectmatig overleg • Bezoek netwerkbijeenkomsten

• Bezoek netwerkbijeenkomsten

Veiligheid en leefbaarheid • Buurtbemiddeling • Politie Zeeland

• Incidenteel overleg

• Bezoek netwerkbijeenkomsten

Lokale maatschappelijke partijen • Stads-, Dorps- en wijkraden • Stichting Dorps- en Gemeenschapshuizen Schouwen-Duiveland • Adviesraad sociaal domein • Buurtbemiddeling • Politie Zeeland

• Projectmatig overleg • Bezoek netwerkbijeenkomsten

• Bezoek netwerkbijeenkomsten

Onderwijs: • MBO Scalda • Hogeschool Zeeland

• Projectmatig overleg

• Bezoek netwerkbijeenkomsten

Ondernemingsraad

• Minimaal 5 keer per jaar overlegvergadering

• Jaarlijks overleg RvC-OR buiten aanwezigheid directeur-bestuurder

• Belangrijke onderwerpen uit vergaderingen OR worden in vergadering RvC toegelicht

Vakbonden: • FNV • CNV • De Unie

• Incidenteel overleg

• Lezen relevante correspondentie

Medewerkers

• Diverse overleggen en bijeenkomsten

• Via OR • Uitnodigen bij vergadering RvC a.d.h.v. specifiek onderwerp

• Bezoeken festiviteiten Publiek/Burgers

• Periodiek contact pers

• Lezen Pers

Naast deze belanghebbenden zijn andere organisaties te benoemen die als belanghebbende van Zeeuwland worden gekwalificeerd. Met deze belanghebbenden maken we echter geen bijzondere afspraken over de wijze waarop we de relatie vormgegeven.

1 Volkshuisvestelijk verslag

26

1.6 Duurzaam en kwalitatief goed wonen

Onze woningen hebben een passende basiskwaliteit. Dit is niet alleen voor het wooncomfort van onze huurders, maar ook om de waarde van ons vastgoed hoog te houden en de exploitatiekosten laag te houden.

Deze ambitie heeft betrekking op de kwaliteit van woningen en de verduurzamingsopgave.

Onze woningen staan in een goede woonomgeving. We werken samen met bewoners en partners aan leefbare straten en buurten. Bewoners zijn in eerste instantie zélf verantwoordelijk voor de leefbaarheid in hun directe woonomgeving. Wij zetten ons samen met partners in voor de leefbaarheid in gebieden -waar wij een substantieel aantal woningen hebben – en er grotere opgaven zijn rondom leefbaarheid.

We staan voor duurzaam en kwalitatief goed wonen. Ons uiteindelijk doel is om in 2050 de eigen woningvoorraad CO2- en grondstoffenneutraal te hebben. Daarbij zoeken we een optimale balans tussen financierbaarheid, de energietransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteit met plezierig wonen voor de huurder als uitgangspunt.

Wanneer is onze ambitie waargemaakt/wanneer doen we het goed?

We hebben al veel gedaan aan duurzaamheid en gaan op de ingeslagen weg verder. In ons duurzaamheidsbeleidsplan, dat in 2022 is vastgesteld, benoemen we de maatregelen die we treffen om onze ambitie waar te maken. Hierbij voeren we een aantal onderdelen eerder uit dan wettelijk noodzakelijk is.

We voldoen aan de convenanten rond duurzaam en kwalitatief goed wonen die met onze netwerkpartners zijn afgesloten. We streven naar een A voor Duurzaamheid in de Aedes Benchmark.

Realisatie 2023 Op gebied van Duurzaamheid scoren we in de Aedes Benchmark een A.

Energie Index 2023 Gemiddelde energieprestatie van onze woningen

Gemiddeld A-energielabel behaald

158,56

A+++

A++

A+

A

B

C

D

E

F

G

105,01-160,0

1 Volkshuisvestelijk verslag

27

Appartementen:

455

Woningen:

172

Geplaatste zonnepanelen tot nu toe Gemeente

Geplaatste zonnepanelen in 2023

Totaal woningen

Woningen met zonnepanelen

%

Schouwen-Duiveland

4.134

2.542

61%

Veere

1.116

814

73%

Vlissingen

701

478

68%

Totaal

5.951

3.834

68%

Totaal in 2023:

€ 4.131.000 Uitgaven energiebesparende maatregelen 2023 Planmatig onderhoud Schouwen-Duiveland Veere Vlissingen

594 woningen

cv ketels vervangen

Totaal:

964

741

164

Kosten planmatig onderhoud:

€ 10.319.000

59

Aantal woningen 1 Volkshuisvestelijk verslag

28

Hoe hebben we dit bereikt/wat hebben we gedaan in 2023 Het verduurzamen, behouden en verbeteren van de kwaliteit van onze woningen bereiken we door het aanbrengen van energetische maatregelen en het planmatig onderhoud. Een deel van onze activiteiten op gebied van verduurzaming is al beschreven bij het programma “Duurzame kernen”. Ook staat bij het programma Duurzame kernen beschreven wat we doen op basis van ons nieuwe Duurzaamheidsbeleidsplan.

Energetische verbeteringen Bij 128 woningen zijn in 2023 energetische verbeteringen aangebracht. • 87 woningen op Schouwen-Duiveland • 26 woningen in de gemeente Veere • 15 woningen gemeente Vlissingen De definitieve nieuwe energielabels komen in de eerste helft van 2024 beschikbaar. In de lijn met voorgaande jaren verwachten we dat het resultaat vooral energielabels A en B zijn. Er zijn ook woningen met E t/m G labels verbeterd.

Eind maart 2024 volgt de afronding van de werkzaamheden in de laatste tien gebouwen. Dit betreft het bijplaatsen van extra vluchttrappen of het brandwerend opwaarderen van buitenkozijnen, waardoor een tweede vluchtweg gegarandeerd wordt voor de bewoners. Tenslotte zijn dan ook de ‘reguliere’ brandveiligheidsvoorzieningen in het laatste woongebouw van Zeeuwland aangebracht. Hiermee wordt een periode van intensieve werkzaamheden afgesloten om deze (woon-)gebouwen van Zeeuwland (weer) te laten voldoen aan de huidige brandveiligheidseisen. Voor een drietal VvE-complexen moeten deze werkzaamheden nog worden geïnventariseerd en uitgevoerd.

• • • •

Eind 2023: 97 complexen gereed Eind maart 2024: 10 complexen gereed Nog uit te voeren: 3 vve complexen Vervolg: beleid opstellen en implementeren om brandveiligheid op niveau te houden

In 2023 zijn bij 5 appartementengebouwen bergingen voor het stallen van scootmobielen gerealiseerd. In 2024 gaan we aan de slag met de volgende reeks.

Planmatig onderhoud

Ondertekening samenwerkingsovereenkomst verduurzamen woningen

Zonnepanelen In totaal hebben we bij 172 grondgebonden woningen zonnepanelen geplaatst.

Naast deze energiebesparende maatregelen voerden we ook planmatig onderhoud uit. Zo blijft ook de kwaliteit van onze woningen op peil. In totaal is in 2023 aan 964 woningen planmatig onderhoud uitgevoerd. Het planmatig onderhoud bestond voornamelijk uit buitenschilderwerk en onderhoud aan de gevels. • 741 woningen in gemeente Schouwen-Duiveland • 164 woningen in gemeente Veere • 59 woningen in gemeente Vlissingen Er zijn 594 cv-ketels vernieuwd. In appartementengebouwen Lagune en Mitt Hem in Zierikzee zijn de warmtepompen voortijdig vervangen. In ‘t Nieuwe Vrije in Zierikzee zijn warmte terugwin units, rookgasafvoeren en de brandmeldinstallatie vervangen. Ook zijn er planmatige werkzaamheden aan de lift uitgevoerd.

In 2023 zijn ook weer bij een aantal appartementengebouwen zonnepanelen aangebracht. • 63 van de 89 appartementen/deelnemers bij Nieuw Bachtenpoorte in Oost-Souburg • 11 van de 14 appartementen/deelnemers bij De Brouwerij in Koudekerke • 17 van de 18 appartementen/deelnemers bij Waterwel in Aagtekerke In 2023 plaatsten we dus bij 91 appartementen, 455 zonnepanelen. Dit komt overeen met een deelname van 75,2%.

Brandveiligheid Naar aanleiding van de in 2019 tot 2022 opgestelde rapporten over de brandveiligheid van onze appartementengebouwen en dorpshuizen zijn 97 gebouwen brandveilig gemaakt.

Isoleren woningen Zierikzee

1 Volkshuisvestelijk verslag

29

2 Bestuurlijk verslag

30

2.1 Goede organisatie

De drie compartimenten functioneren in samenhang met elkaar. Als de operationele kasstroom van de bestaande woningvoorraad, inclusief de verbeterinvesteringen, een surplus laat zien, zijn er extra middelen beschikbaar ter dekking van de uitgaven voor de vervangingsnieuwbouw. Als er daarentegen een tekort is bij de operationele kasstroom, zal er voor dat bedrag geleend moeten worden. Hierdoor is er minder financiële ruimte voor de vervangingsnieuwbouw.

Zeeuwland is een organisatie die zich blijft ontwikkelen om wendbaar te blijven in een snel veranderende wereld. Dit doen we voor onze klanten. De investeringen en activiteiten die we daarvoor doen staan beschreven bij de programma’s digitalisering/datakwaliteit en organisatieontwikkeling. Onder onze ambitie goede organisatie vallen de onderwerpen good governance, cultuur van de organisatie en financiën.

Wanneer is onze ambitie waargemaakt/wanneer doen we het goed? We voldoen aan onze intern vastgestelde financiële ratio’s. De tevredenheidsmeting onder onze medewerkers heeft een resultaat van een 8. Er wordt gestreefd naar lage beheerslasten, waardoor we bij de 33% goedkoopste corporaties blijven behoren.

Uitgangspunt is dat wij, als Zeeuwland, op zowel korte als op lange termijn onze doelgroep betaalbaar kunnen blijven huisvesten en onze dienstverlening positief gewaardeerd wordt. Daarom zorgen wij ervoor dat de inkomsten en uitgaven, zowel op de korte als lange termijn, in balans blijven. Dat vraagt dat onze organisatie klaar is voor de uitdagingen van nu en in de toekomst. We vinden dat we daarom voldoende financiële ruimte moeten houden om ook in de toekomst zelfstandig in deze opgaven te kunnen voorzien.

Resultaat 2023 Onze financiële ratio’s voldoen eind 2023 aan de externe normen:

Om de inkomsten en uitgaven op de lange termijn in balans te houden heeft Zeeuwland in samenwerking met Finance Ideas in 2022 een duurzaam verdienmodel ontwikkeld. Hiermee houden we onze woningvoorraad zowel in aantallen als in kwaliteit op peil en blijft de financiële continuïteit behouden. In het duurzaam verdienmodel hebben we drie compartimenten aangegeven: • de exploitatie van de bestaande portefeuille • de vervangingsnieuwbouw • uitbreidingsnieuwbouw Kengetal

Externe norm

Resultaat 2023

Resultaat 2022

Interest Coverage Ratio

> 1,4

2,7

2,7

Solvabiliteit

> 15%

62%

54%

Loan-to-value

< 85%

35%

38%

Dekkingsratio

< 70%

26%

25%

Netto bedrijfslasten per vhe € 873

€ 890

€ 928

€ 772

€ 890

€ 928

2023 Zeeuwland (prognose)

2023 Bovengrens A-score

2023 Sector gemiddelde

2022 Zeeuwland

2022 Bovengrens A-score

2022 Sector gemiddelde

2 Bestuurlijk verslag

31

In de resultaten is zichtbaar dat de financiële positie in 2023 is verbeterd ten opzichte van 2022. Met name de solvabiliteit en Loan-to-Value vallen positiever uit. Dit komt omdat de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie is toegenomen, terwijl de schuldpositie niet is toegenomen. De interest coverage ratio en de dekkingsratio blijven gelijk aan 2022. Meer informatie over onze toekomstige financiële positie, recente ontwikkelingen, scenario analyses en een toelichting op de ratio’s is te lezen in het hoofdstuk Financiële continuïteit.

derde compartiment van het drie compartimentenmodel zijn in het saldo gecombineerd. De bedoeling is dat deze ratio > 0 is over een termijn van 12 jaar (de begrotingsjaren en twee realisatiejaren). We hebben over de periode 2022-2033 een negatief saldo van circa € 91 miljoen. We moeten over deze periode dus ruim € 90 miljoen meer lenen om de plannen uit te voeren. Gezien de druk op de corporatiesector en de doelstellingen die in de Nationale Prestatieafspraken zijn opgenomen hebben wij ervoor gekozen deze overschrijding te accepteren.

Onze financiële ratio’s voldoen eind 2023 niet aan beide interne normen op basis van de drie compartimenten:

De wet- en regelgeving voor corporaties blijft onverminderd complex en aan verandering onderhevig. Voorbeelden van afgelopen jaar waren de Woningwet en het vervallen van de verhuurderheffing, de stikstofwet, flora en fauna wetgeving, wet vast contracten en de wet huurverlaging 2023. Het lukt de organisatie om tijdig de wijzigingen in beeld te brengen en hierop actie te ondernemen. Hoe we dit doen staat beschreven in de paragraaf Managen van risico’s.

Kengetal

Interne norm

Resultaat 2023

ICR-2

> 1,0

1,3

Saldo transformatie

>€0

- € 91,1 mln

Onze uitkomsten in de Aedes Benchmark 2023 waren goed. We kunnen hoge scores laten zien op de klanttevredenheid (score A, zie de ambitie tevreden klant) en we ook wederom een A score hebben op het onderdeel bedrijfslasten. Door organisatiebreed bewust met onze uitgaven om te gaan is het ons gelukt om de netto bedrijfslasten laag te houden. De gegevens van de Aedes Benchmark 2023 zijn gebaseerd op de netto bedrijfslasten van 2022.

In de ICR-2 zijn de verbeterinvesteringen verwerkt in de operationele kasstroom, die valt hierdoor lager uit. De verbeteruitgaven zijn bedoeld om de bestaande voorraad in stand te houden en moeten betaald kunnen worden uit de operationele kasstroom. Er wordt een gemiddelde berekend van de ICR over zeven jaren (vijf prognosejaren en twee realisatiejaren). We blijven in 2023 boven de grens van 1,0. Bij het saldo van de transformatie is het surplus van de operationele kasstroom opgeteld bij de opbrengst verkoop en een 2,5% groei van de lening portefeuille. Hier zijn de investeringen in nieuwbouw (zowel vervangings- als uitbreidingsnieuwbouw) van afgetrokken. Het tweede en

Over onze organisatie

De activiteiten binnen de afdelingen en de programma’s voeren we uit met 61 deskundige en gemotiveerde medewerkers. Deze worden vertegenwoordigd door een actieve ondernemingsraad. Onze organisatie is als volgt ingedeeld:

RvC

CONCERN CONTROL

KLANT & OMGEVING

BESTUUR

STAF

STRATEGIE & MIDDELEN

2 Bestuurlijk verslag

32

In de afdeling klant & omgeving zijn alle klantprocessen van Zeeuwland georganiseerd. Het team klantadviseurs zorgt voor de eerste lijn- informatievoorziening. Iedere huurder heeft zijn eigen contactpersoon. Voor de huurders in de appartementengebouwen zijn dat de servicemedewerkers en daarbuiten de medewerkers klant & omgeving. Zij werken voor het (dagelijks) onderhoud nauw samen met de vastgoedbeheerders. Huurders met een aanvullende (zorg)vraag kunnen terecht bij hun wooncoach. De medewerkers klantcommunicatie zorgen voor alle communicatie-uitingen van Zeeuwland.

De afdeling staf is divers samengesteld en richt zich op de ondersteuning van de directie en afdelingen. Binnen afdeling staf zijn de volgende taakvelden ondergebracht: • control • directiesecretariaat • HRM • kwaliteitsmonitoring • beleid • bestuurssecretariaat • processen

De afdeling strategie & middelen is divers samengesteld en richt zich op de voorwaardenscheppende processen, beleidsprocessen en verantwoordingsprocessen. Binnen de afdeling zijn de volgende taakvelden ondergebracht: • financiën • vastgoed • (vastgoed)beleid • inkoop • informatisering & automatisering

Personeelsstatistieken 31-12-2023

31-12-2022

31-12-2021

Aantal fte begroot

49,47

48,37

45,89

Aantal fte bezetting (incl trainees)

51,40

49,48

47,69

Aantal medewerkers

61

59

58

Instroom

8

7

6

Uitstroom

6

6

2

Vacatures

0

0

0

35 vrouwen/ 26 mannen

32 vrouwen/27 mannen

31 vrouwen / 27 mannen

Gemiddelde leeftijd

45

47

47

Gemiddelde diensttijd

13

14

14

Ziekteverzuimpercentage

2,89

1,10

0,85

Kort verzuim

0,48

0,39

0,28

Middellang verzuim

0,52

0,71

0,08

Lang verzuim

1,90

-

0,49

Aantal ziekmeldingen

42

32

18

Ziekmeldingsfrequentie

0,71

0,63

0,28

€ 130.935

€ 135.016

€ 61.376

Loopbaanontwikkelingsbudget

€ 4.095

€ 1.290

€ 3.070

Opleidingskosten als percentage van de (fiscale) loonsom

4,20%

4,71%

2,2%

Verhouding man/vrouw

Opleiding en scholing

2 Bestuurlijk verslag

33

Personeelsverloop

In 2023 zijn acht medewerkers in dienst gekomen bij Zeeuwland. In de loop van 2023 namen we afscheid van zes medewerkers. Twee van hen zijn met pensioen gegaan, de directeur-bestuurder heeft de overstap gemaakt naar Beveland Wonen, een medewerker heeft de overstap gemaakt naar Zuidwest Wonen en twee medewerkers hebben hun loopbaan buiten Zeeuwland voortgezet. Het aantal fte’s is iets toegenomen in 2023 door onder andere de formalisatie van fte’s bij de afdelingen klant & omgeving. We zijn voortdurend alert op talenten die aantrekkelijk zijn voor Zeeuwland. Dit betekent dat we in voorkomende gevallen tijdelijk boven op de formatie talenten aan ons willen binden, mits er uitzicht is op permanente inzetbaarheid en financiële dekking aanwezig is.

Ziekteverzuim

Het ziekteverzuimpercentage over 2023 is 2,89%. Dit is iets hoger dan 2022, maar nog onder de gestelde norm van 4,2%. De oorzaak van de stijging ligt met name in het lange verzuim. Een aantal medewerkers is gedurende een langere periode ziek (geweest). De verwachting is dat deze medewerkers uiteindelijk terugkeren in hun eigen functie. De meldingsfrequentie is ook gestegen, maar nog altijd lager dan de gestelde norm van 1,0.

Opleiding en inzet loopbaanontwikkelingsbudget

We vinden het bij Zeeuwland belangrijk dat de medewerkers en de organisatie zich ontwikkelen. Vanuit de CAO geldt een verplichting voor de medewerker om minimaal 12 uur per jaar aan zijn eigen ontwikkeling te besteden. Als werkgever stimuleren we dit en geven we de medewerkers hiervoor voldoende ruimte. De uitgaven voor opleiding en scholing zijn in 2023 een stuk hoger dan in 2022.Bij de afdeling klant & omgeving zijn gedurende het jaar de leerlijnen voor de wooncoaches, de medewerkers klant & omgeving en het team klantadvies gestart, dan wel vervolgd. Ook volgden diverse medewerkers een opleiding om zichzelf verder te ontwikkelen. Vanuit het programma digitalisering is ook een beroep gedaan op het opleidingsbudget. Ook de kosten van het medewerkersonderzoek dat is gehouden in het kader van organisatie ontwikkeling, komen ten laste van het opleidingsbudget. Het loopbaanontwikkelingsbudget werd in 2023 minder gebruikt. Dit kan te maken hebben met het feit dat veel medewerkers al druk bezig waren met functiegerichte opleidingen en trainingen. Het loopbaanontwikkelingsbudget is voornamelijk besteed aan workshops die zijn georganiseerd vanuit Zuidwestsamen Werkt.

Doorkijk naar 2024

De krapte op de arbeidsmarkt blijft toenemen. We blijven daarom alert op talenten door bijvoorbeeld de deelname aan het traineeship van Talent voor Zeeland. Ook zetten we actief in op het aanbieden van stages, voorlichting en contacten met scholen. Door de ontwikkelingen in het speelveld van de corporaties verwachten we naar de toekomst toe een verdere uitbreiding van de formatie. Hierbij zien we ook kansen om de samenwerking met Beveland Wonen en Woongoed Middelburg te intensiveren.

2 Bestuurlijk verslag

34

2.2 Verslag van de ondernemingsraad Samenstelling

De samenstelling van de OR was in 2023 als volgt: • Jan-Joris Jooss (voorzitter) • Pierre Ruyssenaars (vicevoorzitter) • Evelein Mesman (secretaris) • Gérard van Wanrooij (OR-lid) • Saskia van der Nat (OR-lid) • Nico Donselaar (OR-lid)

Visie ondernemingsraad

Een goed functionerende organisatie is een organisatie die streeft naar een cultuur die open en eerlijk is. De ondernemingsraad ervaart dit ook in zijn relatie met de directeur-bestuurder. Wat doet de OR? De OR behartigt de belangen van het personeel en bewaakt daarbij het organisatiebelang. De OR streeft naar een professionele aanpak. De OR is actief betrokken bij de totstandkoming van beleid. Doordat hij vroegtijdig geïnformeerd wordt, is hij in staat om op een goede en informele manier invloed uit te oefenen op de inhoud van nieuw of te wijzigen beleid. De leden van de OR zijn gekozen door de medewerkers van Zeeuwland. Daarom vindt de OR het vanzelfsprekend om de collega’s zoveel mogelijk te betrekken bij de onderwerpen die worden besproken. Tijdens het inloopspreekuur, een achterbanbijeenkomst, een OR-klankbordgroep, het werkoverleg en nieuwsbrieven geeft de OR een toelichting op zijn rol in de totstandkoming van nieuw of te wijzigen beleid. Ook wordt er aangegeven op welke manier de mening van collega’s over de onderwerpen gevraagd wordt om tot een goed besluit te kunnen komen. Daarnaast is tijdens voornoemde momenten de mogelijkheid voor collega’s om zaken onder de aandacht te brengen en een gesprek hierover aan te gaan. In 2023 hebben we afscheid genomen van onze directeur-bestuurder, Marco van der Wel.

De OR heeft, gedurende zijn tijd als directeur-bestuurder van Zeeuwland en daarvoor van Woonburg, altijd constructief met hem samengewerkt in een open en informele sfeer. Door de raad van commissarissen is de OR nauw betrokken bij de invulling van zowel de interim-bestuurder als de zoektocht naar de nieuwe bestuurder van Zeeuwland. De samenwerking met Chris Theuws, de interim-bestuurder, verloopt op een plezierige manier. Door het langdurig uitvallen van één van de OR collega’s hebben we gemerkt dat het plezierig is om te werken met een groep van 6 leden. Op die manier kunnen taken goed worden verdeeld en overgenomen. Gelukkig waren we na de zomer van 2023 weer compleet. De OR heeft in 2023 de collega’s actief geïnformeerd over de gevolgen van de inflatie op hun huidige en toekomstige inkomen en vermogen. De OR heeft hierover een enquête uitgezet om een beeld te krijgen van de vragen, zorgen en onduidelijkheden die bij de collega’s leven. Daarna heeft de OR twee lunchbijeenkomsten georganiseerd. De eerste bijeenkomst is begeleid door een externe spreker en de tweede bijeenkomst is door de OR zelf gepresenteerd.

In 2023 hebben we de mogelijkheid om “op visite bij de OR en de bestuurder” te komen voortgezet. Hierbij kan bij iedere overlegvergadering met de bestuurder één medewerker als actieve toehoorder deelnemen. Op deze manier krijgen alle medewerkers de gelegenheid kennis te maken met de OR-werkzaamheden en de sfeer waarin de OR en de bestuurder overleggen. In 2023 is hiervan twee keer gebruik gemaakt. In mei 2023 heeft de OR een gesprek gehad met de visitatiecommissie. In 2023 hebben er een aantal informele overleggen zonder agenda plaatsgevonden, waarvan twee met de bestuurder en twee met het volledige MT. Iedere twee weken is er een OR-overleg en inloopspreekuur. Iedere tweede week is er een optioneel overlegmoment. Collega’s maken weinig gebruik van het inloopspreekuur en spreken collega’s uit de ondernemingsraad meestal persoonlijk aan. In 2023 is de klankbordgroep eenmaal bijeengekomen. Onderwerpen die in de klankbordgroep zijn besproken waren: • Organisatieontwikkelingen • Verkiezingen • CAO-ontwikkelingen • BWZ: samenwerking, wanneer is dit een succes?

Overleg OR met directeur-bestuurder

In 2023 is acht keer overlegd met de directeur-bestuurder in een reguliere overlegvergadering. De agendapunten werden vooraf door de directeur-bestuurder en de OR opgegeven.

Onderwerpen van gesprek met directeur-bestuurder • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Gevolgen inflatie voor medewerkers Energiebesparing medewerkers Visitatie Resultaten van het MO 2023 Afspraken Resultaten enquête OR Werving en selectiebeleid / interne werving Werkplekfaciliteiten BWZ Plannen wooncoaching en vastgoedbeheer Organisatieontwikkeling Externe vertrouwenspersoon Strategische personeelsplanning Leasefietsregeling Psychosociale arbeidsbelasting en ongewenste omgangsvormen Digitale strategie, conversies en implementaties Bedrijfsauto’s Hybride werken Werkdrukbarometer Begroting/financiële meerjarenprognose 2024 Jaarverslag 2022 en interim rapportage 2023 Invulling vacatures Inrichting kantoor CAO 2024 Vertrouwenspersoon 2 Bestuurlijk verslag

35

Advies- en instemmingsaanvragen

De OR is betrokken geweest bij de evaluatie van een aantal regelingen. In enkele gevallen zijn er kleine aanpassingen in de tekst van de regelingen doorgevoerd. Deze hadden geen wezenlijke invloed op de werking van de betreffende regelingen en is in de notulen van het overleg met de bestuurder vastgelegd. Dit betreft: • Arbeidsvoorwaardenpakket 2023 • Faciliteiten en vergoeding voor OR-werkzaamheden

Adviesaanvragen

In 2023 zijn er drie adviesaanvragen ontvangen: • Interim directeur-bestuurder • Inzet kwartiermaker klantadvies • Profielschets directeur-bestuurder Bij het behandelen van de adviesaanvraag van de interim directeur-bestuurder is er veelvuldig contact geweest met de RvC. Daarnaast is er uitgebreid gesproken met de voorzitter van de OR van de laatste corporatie waar Chris Theuws directeur-bestuurder was.

Instemmingsaanvragen

In 2023 zijn er drie instemmingsaanvragen ontvangen/behandeld: • Beleid PSA (psychosociale arbeidsbelasting en protocol ongewenste omgangsvormen) • Meldregeling • Gemeenschappelijke interne wervingsprocedure BWZ De instemmingsaanvragen zijn door de directeur-bestuurder aan de OR toegelicht. Daarna zijn de instemmingsaanvragen behandeld door de OR. De door de OR gestelde vragen zijn behandeld en/of bediscussieerd in de overlegvergadering. Aanvullende suggesties zijn waar mogelijk en noodzakelijk verwerkt in de definitieve stukken. Bij de instemmingsaanvraag over de gemeenschappelijke wervingsprocedure is afstemming gezocht met de ondernemingsraden van Beveland Wonen en Woongoed Middelburg.

Indien er een advies- of instemmingsaanvraag vanuit de samenwerking wordt geïnitieerd, wordt dit door de eigen ondernemingsraad met haar bestuurder verder afgerond. Door de ondernemingsraden wordt wel onderling zoveel waar mogelijk afstemming gezocht.

Overleg met OR-platform

Het OR-platform wisselt ervaringen uit, bespreekt ontwikkelingen in de sector, doet aan deskundigheidsbevordering en deelt informatie. Het OR-platform bestond in 2023 uit OR-afgevaardigden van de volgende Zeeuwse corporaties: • Clavis • l’escaut woonservice • Beveland Wonen • Woongoed Middelburg • Woongoed Zeeuws-Vlaanderen • Zeeuwland Het OR-platform is in 2023 éénmaal bijeengekomen.

Deskundigheidsbevordering

De OR maakte voor ondersteuning en opleiding met regelmaat gebruik van een adviseur. De OR heeft nog geen vaste adviseur gevonden. In 2023 zijn er geen cursussen gevolgd. De OR streeft naar continuïteit. Dit bereiken we door het overdragen van kennis en het delen van ervaringen.

Verkiezingen

In 2023 zijn er verkiezingen georganiseerd. Uiteindelijk zijn er geen verkiezingen gehouden, omdat er evenveel kandidaten als vacatures waren. Wel hebben een aantal collega’s aangegeven op termijn geïnteresseerd te zijn in de OR.

Overleg OR met raad van commissarissen

In maart 2023 is er overleg geweest met de raad van commissarissen (RvC). De agendapunten van dit overleg waren: • Samenwerking tussen bestuurder en OR • Waar je werkt beleid • Toekomstvisie Zeeuwland • Intensievere samenwerking BWZ • Contacten tussen medewerkers en RvC

Overleg met bestuurders en OR-en BWZ

De intensieve samenwerking BWZ is in 2023 voortgezet. Gezien de mogelijke impact op Zeeuwland en de collega’s heeft de ondernemingsraad hierbij een belangrijke rol. Dit wordt ook door de bestuurder onderkent. Iedere acht weken worden de ondernemingsraden in een gezamenlijk overleg met de bestuurders bijgepraat en worden ontwikkelingen en plannen toegelicht. Vanuit de ondernemingsraad van Zeeuwland zijn Pierre Ruyssenaars en Jan-Joris Jooss de vaste deelnemers aan dit overleg. In 2023 is er vier keer een bijeenkomst geweest.

Cursus ondernemingsraad

2.3 Verantwoord besturen Zeeuwland is een private onderneming die met een maatschappelijke opdracht een volkshuisvestelijke taak uitvoert. De organisatie is zich ervan bewust dat we in het publieke domein werken. Onze doelstelling is een open, integere, transparante en verantwoorde bedrijfsvoering. Dit doen we onder professioneel toezicht van de raad van commissarissen en met advisering van de ondernemingsraad en de huurdersorganisatie SHZ.

2 Bestuurlijk verslag

36

Ons bestuur volgt de Governancecode Woningcorporaties en past de beginselen uit deze governancecode toe. De governancecode wordt gebruikt bij de inrichting van de bestuurlijke organisatie.

Governancestructuur

Zeeuwland is een stichting waarvan in de statuten het doel en het taakveld van de woningcorporatie zijn vastgelegd. In de statuten zijn ook de taken en bevoegdheden benoemd en toegekend aan het bestuur en andere organen binnen Zeeuwland. Onze governance, de sturing en beheersing, is vastgelegd in een aantal statuten en reglementen. In 2023 is een aantal daarvan geëvalueerd en geactualiseerd. Een overzicht van de externe spelregels (wet- en regelgeving, richtlijnen), de interne spelregels van Zeeuwland (statuten, reglementen), alsmede de besturingskaders en beheersinstrumenten staat opgenomen in het verslag van de raad van commissarissen. Het bestuur en de raad van commissarissen hebben een visie op besturen en toezicht houden. Deze visie beschrijft de missie van Zeeuwland, de wijze waarop het bestuur zich dagelijks inzet voor het verwezenlijken van deze missie en de rolopvatting van de raad van commissarissen als intern toezichthouder. De visie is te vinden op de website.

Het bestuur

Het bestuur geeft leiding aan Zeeuwland en is eindverantwoordelijk voor de resultaten. Het bestuur ontwikkelt de strategische koers en realiseert de strategische positie, de maatschappelijke prestaties, de strategische doelen, de identiteit, de (financiële) continuïteit, maakt de missie waar en heeft de algehele leiding. Daarnaast is het bestuur ook verantwoordelijk voor: • het bepalen van de uitgangspunten voor de organisatiestructuur; • het naleven van wet- en regelgeving en interne regelingen (compliance); • het personeels- en remuneratiebeleid; • een adequaat en effectief intern risicobeheersings- en controlesysteem; • het aansturen en coördineren van processen en activiteiten. Het bestuur richt zich bij de vervulling van zijn taak naar het belang van Zeeuwland in het licht van haar volkshuisvestelijke en maatschappelijke doelstelling en weegt daartoe de in aanmerking komende belangen van stakeholders af. Het bestuur legt verantwoording af aan de raad van commissarissen. Daarvoor geeft het de raad de benodigde informatie en bespreekt onder andere de manier waarop de interne controle en beheersing zijn ingericht. De besluitvorming door het bestuur vindt plaats op grond van de statuten. De statuten geven regels aan het bestuur en beschrijven de taken en de bevoegdheden van het bestuur en de verantwoording door het bestuur.

De statuten geven ook informatie over besluiten die het bestuur ter goedkeuring moet voorleggen aan de raad van commissarissen.

Raad van commissarissen

De raad van commissarissen houdt toezicht op het algehele functioneren van Zeeuwland. Het bestuur legt hierover verantwoording af aan de raad. De raad adviseert daarnaast het bestuur gevraagd en ongevraagd, is verantwoordelijk voor de benoeming (en eventuele schorsing of ontslag) van het bestuur en stelt de beoordeling en arbeidsvoorwaarden van de bestuurder vast. De besluitvorming wordt voorbereid en gefaciliteerd door twee commissies, te weten de selectie- en remuneratiecommissie en de auditcommissie. De raad geeft de accountant opdracht voor de controle van de jaarstukken. De samenstelling en verantwoording van de raad zijn nader beschreven in het verslag van de raad over 2023.

Het management

Het managementteam van Zeeuwland bestaat uit de bestuurder, manager strategie & middelen en de manager klant & omgeving. De nevenfuncties van de bestuurder zijn opgenomen in het verslag van de raad van commissarissen. De manager strategie & middelen, Alex van den Dries had in 2023 geen nevenfuncties. De manager klant & omgeving, Jeffrey van Doorenmalen vervulde in 2023 de volgende nevenfuncties: • Raadslid gemeente Schouwen-Duiveland • Bestuurslid Communicatie Nederlandse Rode Kruis, district Zeeland • Secretaris Stichting Natuur- en Milieu educatie Schouwen-Duiveland tot 1 september 2023 • Penningmeester Stichting SD op Weg (tot 15 maart 2023) • Lid Klachtencommissie op voordracht van huurdersorganisatie Woonzorg Nederland • Secretaris VvE De Goede Ree te Goedereede Namens of vanuit Zeeuwland: • Bestuurslid Stichting de Weverij

Externe accountant

De wettelijke controle van het verslagjaar 2023 is uitgevoerd door Deloitte. Zeeuwland is een Organisatie van Openbaar Belang (OOB). Onze huidige accountant heeft de benodigde vergunning om de jaarrekeningcontrole te mogen uitvoeren. De raad van commissarissen heeft Deloitte benoemd als externe accountant vanaf verslagjaar 2023, voor de duur van vier verslagjaren na een positieve jaarlijkse evaluatie.

Toezichthouder Aw en WSW

In mei 2023 heeft de Aw in haar toezichtsbrief geconcludeerd dat de risico inschatting voor Zeeuwland laag is op alle onderdelen van het gezamenlijk beoordelingskader Aw en WSW. Aan de twee toezichtsafspraken die in 2021 zijn gemaakt bij de goverance inspectie is door Zeeuwland voldaan. Het algemene beeld van de Aw over Zeeuwland beschrijft zij als volgt: Zeeuwland is een stabiele corporatie. De financiële ratio’s laten in de prognose een gezond beeld zien. Tegelijkertijd heeft uw organisatie continue aandacht voor de mogelijkheden op langere termijn. De jaarlijkse beoordeling van de rechtmatigheid door de Aw over 2022 is positief en heeft niet geleid tot geconstateerde onrechtmatigheden. Het WSW concludeert na de jaarlijkse actualisatie van het risicoprofiel op basis van het gezamenlijk beoordelingskader dat het profiel van Zeeuwland ongewijzigd laag-midden blijft.

2 Bestuurlijk verslag

37

Visitatie

Visitatie is een belangrijk instrument om het maatschappelijke presteren van corporaties te beoordelen en te verbeteren. Een visitatie vindt elke vier jaar plaats door een onafhankelijk, extern bureau. Zeeuwland is gevisiteerd in 2023 over de jaren 2019-2022. Het visitatierapport is gedateerd 28 augustus 2023. Het visitatierapport en onze bestuurlijke reactie is te vinden op onze eigen website en op www.visitaties.nl. Zeeuwland scoort een ‘zeer goed’ op maatschappelijke waarde, een ‘naar behoren’ op maatschappelijke verankering, een ‘goed’ op besturing en een ‘goed’ op maatschappelijke capaciteit. De verbeterpunten die uit de visitatie komen waren: 1. Besteedt aan alle bewonerscommissies evenveel aandacht, en zorgt dat ze allemaal dezelfde mogelijkheid tot contact met Zeeuwland ervaren. 2. Breidt de visie op de belanghebbenden uit met het beoogd resultaat van nog uit te bouwen samenwerkingen. 3. Zeeuwland kan de dynamiek in de ondernemingsstrategie nog meer communiceren naar haar samenwerkingspartners. 4. De cultuur van feedback geven kan nog laagdrempeliger, en het creëren van een imago als aantrekkelijke werkgever wordt steeds belangrijker.

Hierdoor is gewerkt aan bewustwording van de medewerkers. En ook bij dit onderwerp geldt: • elkaar aanspreken is én blijft een punt van aandacht, ook bij integriteit.

In de komende jaren gaat Zeeuwland de verbeterpunten oppakken en hierover rapporteren in de jaarverslagen.

Externe klachtencommissie

Een klacht over de dienstverlening van Zeeuwland kan worden gemeld op basis van de interne klachtenprocedure. Klachten van huurders en ook niet-klanten worden dan in eerste instantie door betrokken medewerker en management in behandeling genomen. In de meeste gevallen worden klachten dan al opgelost. Mocht dit niet afdoende zijn, dan is het mogelijk om de klacht in te dienen volgens de regionale klachtenprocedure. Om te voorkomen dat de indiener met een ontevreden gevoel blijft zitten of gedwongen wordt om een juridische procedure te starten, bestaat er een onafhankelijke Regionale klachtencommissie Zuid West. Deze klachtencommissie onderzoekt en beoordeelt de klachten en geeft daarover advies aan de directie van de betreffende woningcorporatie. De samenwerking in de regionale klachtencommissie maakt het voor de aangesloten corporaties mogelijk om de krachten te bundelen. De nodige kennis en ervaring om een advies uit te brengen blijft hierdoor op peil. Volgens het jaarverslag van de Regionale klachtencommissie Zuid West over 2023 heeft de commissie 36 klachten ontvangen. Dit zijn 5 klachten meer dan vorig jaar. Van de totale klachten zijn er 5 ontvankelijk verklaard, deze klachten hadden geen betrekking op Zeeuwland.

Integriteit

Het is van groot belang dat iedereen die bij Zeeuwland werkt zich volstrekt integer gedraagt. In 2023 is de integriteitscode geëvalueerd en de klokkenluidersregeling geactualiseerd in de meldregeling. Hierbij waren zowel het managementteam als de ondernemingsraad betrokken. Jaarlijks besteden we aandacht aan het thema integriteit. In 2023 deden we dit door gebruik te maken van een online module. Een dilemmatraining volgen de medewerkers eerst digitaal en vervolgens vindt een verdieping van de lastige dilemma’s plaats. Dit hebben we in 2023 gedaan door een workshop integriteit, die door (bijna) alle medewerkers is gevolgd.

2 Bestuurlijk verslag

38

2.4 Verslag van de raad van commissarissen Voor de raad van commissarissen was 2023 in meerdere opzichten een bewogen jaar. In april 2023 legde de voorzitter George van Heukelom, om gezondheidsredenen zijn taken als voorzitter RvC neer. Enkele weken later overleed hij in het bijzijn van zijn dierbaren. Zeeuwland en Zeeland zijn George van Heukelom zeer erkentelijk voor de bijdrage die hij op meerdere terreinen leverde aan de leefbaarheid en sociale vraagstukken in het Zeeuwse. Per 1 april is de voorzittersrol overgenomen door Coby Traas, die sedert januari 2021 vanuit de voordracht van de huurders lid is van de raad van commissarissen. In juni 2023 maakte de directeur-bestuurder van Zeeuwland de heer M. van der Wel bekend, dat hij een andere functie had aanvaard als bestuurder bij Beveland Wonen. De heer van der Wel was al in dienst bij de rechtsvoorganger van Zeeuwland en heeft Zeeuwland mede gevormd tot een mooie professionele organisatie. Zeeuwland is de heer van der Wel dankbaar voor zijn inzet en enthousiasme waarmee hij deze functie heeft vervuld. De raad is meteen gestart met het zoeken van een interim bestuurder die de taken kon waarnemen, gedurende de periode dat de zoektocht naar een nieuwe bestuurder in beslag zou nemen. In september 2023 is Chris Theuws benoemd als interim bestuurder.

Eind 2023 was er nog geen geschikte bestuurder gevonden, waardoor deze benoeming doorschuift naar 2024.

Raad van commissarissen

Met de ondernemingsraad zijn de contacten wat intensiever geweest i.v.m. de benoeming van een nieuwe bestuurder en de keuze voor een interim bestuurder. Deze contacten zijn positief verlopen. Zoals ik in het begin al aangaf, was 2023 een bewogen jaar zowel met de interne wisselingen, als de externe omgeving die sterk in beweging is. In het volgende deel van dit verslag van de raad van commissarissen kunt u lezen welke overleggen er zijn gevoerd en welke besluiten er in het verslagjaar zijn genomen. Coby Traas Voorzitter raad van commissarissen

Tegelijkertijd heeft de procedure voor de werving van een nieuw lid van de RvC uitgestaan en die vacature is per 1 januari 2024 ingevuld door Marianne van den Hoek-Huijbregts. In 2023 vierde Zeeuwland met meerdere leuke acties voor de huurders het 75-jarig bestaan. Op een leuke interactieve wijze is er op de website aandacht besteed aan de historie van Zeeuwland en haar rechtsvoorgangers. Verder is de hele corporatiesector in 2023 geconfronteerd met enorme uitdagingen op het gebied van de regionale woondeals die gesloten moesten worden. Iedere provincie moest aangeven hoeveel sociale huurwoningen, woningen voor statushouders, zorggeschikte woningen en nultrede woningen er bijgebouwd gaan worden. De woningnood is hoog en door de stijgende rente en de toenemende duurzaamheidseisen wordt bouwen steeds complexer. Gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders moeten meer en meer de handen ineenslaan om aan deze opgaves te kunnen voldoen. Zeeuwland heeft deze afspraken met de gemeenten vastgelegd in de zogenaamde biedingen. In 2023 zijn er meerdere bouwprojecten opgepakt en door de RvC goedgekeurd. De raad heeft samen met de bestuurder en een extern bureau de investeringsruimte in de toekomst onderzocht, ook al komen de grenzen in beeld, er blijft ruimte om voldoende te investeren in de nieuwbouwopgave.

De samenwerking vanuit de raad met de huurdersorganisatie (SHZ) om de belangen van de huurders scherp in het vizier te houden, is goed verlopen. Naast het jaarlijkse overleg bezoekt ook een van de RvC leden een huurdersbijeenkomst en wordt er ook deelgenomen aan de dag van de bewonerscommissies.

2 Bestuurlijk verslag

39

Onze visie op toezicht en toetsing

De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de RvC zijn beschreven in de statuten van Zeeuwland en verder uitgewerkt in het reglement voor de RvC. De RvC heeft twee commissies ingesteld: een auditcommissie en een selectie- en remuneratiecommissie. Daarnaast bekleedt normaliter één lid van de RvC de maatschappelijke zetel. Vanaf april 2023 bestond de RvC echter onverwachts uit vier leden in plaats van 5. Om deze reden is de maatschappelijke zetel tijdelijk niet ingevuld. In de paragraaf over toezicht op financiële en operationele prestaties wordt het aantal vergaderingen en de onderwerpen van de auditcommissie verder toegelicht. In de paragraaf verslag vanuit werkgeversrol wordt het aantal vergaderingen en de onderwerpen van de selectie- en remuneratiecommissie verder toegelicht.

De raad van commissarissen (RvC of raad) van Zeeuwland houdt toezicht op het functioneren van de bestuurder en de algemene gang van zaken binnen Zeeuwland. De RvC adviseert de bestuurder daarnaast gevraagd en ongevraagd en vervult de werkgeversrol richting de bestuurder. De RvC houdt onder andere toezicht op: • realisatie van de doelstellingen van Zeeuwland; • realisatie van de volkshuisvestelijke opgaven; • strategie en de risico’s verbonden aan de activiteiten van Zeeuwland; • opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen; • kwaliteitsbeleid; • kwaliteit van de maatschappelijke verantwoording; • financieel verslaggevingsproces; • naleving van toepasselijke wet- en regelgeving.

De raad houdt toezicht vanuit een duidelijke visie. Deze visie bestaat uit vier verschillende onderdelen: het externe kader, het interne kader, het beoordelingskader en het toezichtskader. Zie ook de volgende figuur.

Dit toezicht strekt zich tevens uit tot de met Zeeuwland verbonden ondernemingen.

Externe spelregels • • • • • • • •

Woningwet BTiV RTiV Wet Normering Topinkomens Governancecode Woningcorporaties Beleidsregels Aw Beleidsregels WSW Gezamenlijk beoordelingskader Aw/WSW

Interne spelregels • • • • • • • • • •

Rolinvulling RvC

Statuten Reglement RvC Reglementen commissies Reglement financieel beleid en beheer Treasuryreglement Investeringsreglement Verbindingenreglement Profielschets RvC Integriteitscode en klokkenluiderregeling Samenwerkingsovereenkomst SHZ

Besturingskaders • • • • • • • •

Ondernemingsstrategie Zeeuwland Portefeuillestrategie 2021-2030 Samenwerkingsovereenkomsten met gemeenten Biedingen gemeenten 2023 Overzicht stakeholders Begroting en jaarplan 2023 Financiele meerjarenprognose 2023-2032 Treasuryjaarplan 2023

Beheersinstrumenten • • • • • • • • •

Managementrapportages Bestuursverslag en volkshuisvestingsverslag Accountantsverslag Managementletter externe accountant Controleverklaring externe accountant Beoordelingsbrieven externe toezichthouders (Aw en WSW) Aedes-benchmark Visitatierapport Risicorapportages

• • • • •

Missie en uitgangspunten Rolinvulling Gedrag Invulling rollen Werkwijze

Intern kader

Extern kader

Toezicht- en toetsingskaders 2023

Toezichtskader

Beoordelingskader

2 Bestuurlijk verslag

40

Vanuit deze toezicht- en toetsingskaders zijn door de RvC in 2023 besluiten genomen, bestuursbesluiten beoordeeld en heeft de bewaking van de realisatie van de doelstellingen plaatsgevonden. Voor meer informatie verwijzen we u naar de website www.zeeuwland.nl. U vindt hier onder andere de statuten en reglementen, de visie op besturen en toezicht houden en de profielschets van de RvC.

Governancecode Woningcorporaties De governancecode kent vijf principes. 1. Leden van bestuur en RvC hanteren waarden en normen die passen bij de maatschappelijke opdracht. 2. Bestuur en RvC zijn aanspreekbaar en leggen actief verantwoording af. 3. Bestuur en RvC zijn geschikt voor hun taak. 4. Bestuur en RvC gaan in dialoog met belanghebbende partijen. 5. Bestuur en RvC beheersen de risico’s verbonden aan hun activiteiten. De principes vullen elkaar aan en moeten in samenhang worden bezien. De RvC van Zeeuwland onderschrijft de code en neemt deze als uitgangspunt voor zijn werkzaamheden.

Governance in het verslagjaar In het jaar 2023 gaf de governance-agenda geen aanleiding om de reglementen van de raad te actualiseren. De meldregeling is, conform de eisen van de wetgeving, wel aangepast en goedgekeurd door de raad. Voor het aantrekken van de nieuwe commissaris die per 1 januari 2024 is aangetreden is de profielschets voor de raad van commissarissen herzien en geaccordeerd. In 2023 heeft de vierjaarlijkse visitatie plaatsgevonden. Zeeuwland heeft hierbij op maatschappelijke waarde een ‘zeer goed’ gescoord, op maatschappelijke verankering een ‘naar behoren’ en op zowel besturing als maatschappelijke capaciteit een ‘goed’. De raad is verheugd met de uitkomsten van de visitatie.

Verslag vanuit toezichthoudende rol Toezicht op strategie Om de toezichthoudende taak goed te kunnen vervullen, heeft de RvC zich regelmatig door de bestuurder en, vanaf september 2023, de interim bestuurder laten informeren over de (financiële) resultaten in relatie tot de beoogde doelen, de ontwikkelingen met betrekking tot de projecten en de relevante externe ontwikkelingen waar Zeeuwland mee geconfronteerd werd. Dit jaar ging de meeste aandacht uit naar de nationale prestatieafspraken, de Woondeal en het vertrek van de bestuurder en zijn opvolging. Ook dit jaar heeft de raad aan het begin van het jaar met de toenmalige bestuurder gesproken over de ondernemingsstrategie. In 2022 is Zeeuwland begonnen met het organiseren van een strategiedag binnen Zeeuwland waarbij de medewerkers input geven aan het managementteam. Omdat dit tot goede resultaten heeft geleid hebben we ook in 2023 een strategiedag georganiseerd. Op deze dag spreekt het managementteam in de ochtend met de medewerkers en in de middag met de leden van de RvC. Op deze wijze heeft het managementteam goede inbreng om de ondernemingsstra-

tegie te actualiseren en de prioriteiten voor de begroting van het volgende jaar en de biedingen aan de gemeente te bepalen. De raad onderschrijft de ambities die tot uiting komen in de programma’s die centraal staan: duurzame kernen, digitalisering/data kwaliteit en organisatieontwikkeling. De RvC heeft in het afgelopen jaar overleg gehad met de nieuw aangestelde externe accountant, de SHZ en de ondernemingsraad om zich op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen in het speelveld van Zeeuwland. Ook zijn rondom specifieke onderwerpen regelmatig medewerkers van Zeeuwland te gast bij vergaderingen van de raad. Bredere oriëntatie op de externe ontwikkelingen vindt plaats aan met behulp van vakliteratuur en via de lokale, regionale en landelijke media. Daarnaast hebben leden van de RvC, zowel individueel als collectief, verschillende (externe) bijeenkomsten bijgewoond.

Toezicht op financiële en operationele prestaties De raad heeft zich gedurende 2023 op verschillende momenten en naar aanleiding van diverse onderwerpen bezig gehouden met de inzet van het vermogen en de financiële continuïteit. In zowel de auditcommissie als de raad is uitgebreid gesproken over de financiële gevolgen van de woondeal, die in maart 2023 tot stand is gekomen, en het halen van de ambities in het duurzaamheidsbeleidsplan. Zeeuwland gebruikt als financieel sturingskader het compartimentenmodel. Dit model geeft inzicht in het duurzaam verdienmodel van Zeeuwland. Door de hogere nieuwbouwopgave ontstaat er een tekort in de compartimenten, wat betekent dat meer externe financiering aangetrokken moet worden dan gewenst. De bestuurder heeft beleidsaanpassingen gedaan om de hogere nieuwbouwopgave mogelijk te maken. Zeeuwland groeit in de begrotingsperiode 2024-2033 naar de grenzen van de externe toezichthouders. Vooral de ICR (interest coverage ratio) staat onder druk. Om zeker te weten dat Zeeuwland ook in de periode na 2033 een duurzaam verdienmodel houdt is een doorrekening gedaan tot 2050. De doorrekening laat een positief saldo instandhouding zien. De raad heeft zich drie keer via de managementrapportages laten informeren over de voortgang van alle relevante facetten in de bedrijfsvoering van Zeeuwland.

De raad is tevreden over de behaalde A-status op zowel de klanttevredenheid, duurzaamheid en de bedrijfslasten in de Aedes benchmark. De raad heeft een auditcommissie ingesteld. De auditcommissie is onder meer belast met het adviseren van de RvC over het toezicht op de significante financiële risico’s, op de financiële informatieverschaffing door Zeeuwland, de naleving van de aanbevelingen en opvolging van opmerkingen van de concerncontroller en de externe accountant en de beoordeling van het functioneren van de externe accountant. De auditcommissie heeft bij iedere vergadering een vooroverleg met de concerncontroller zonder aanwezigheid van de bestuurder. Voor de uitvoering van haar taken heeft de auditcommissie in 2023 vergaderd op 27 februari, 8 mei, 19 juni, 9 oktober en 13 november. De belangrijkste onderwerpen die aan de orde kwamen zijn: • de managementrapportages en projectenrapportages; • risicomanagementrapportages;

2 Bestuurlijk verslag

41

• treasuryrapportages en verslag treasurycommissie; • het bestuursverslag, volkshuisvestingsverslag en de jaarrekening • • • • • • • • • • • •

2022; jaarverslagen van verbindingen 2022; (concept) accountantsverslag en (concept) controleverklaring 2022; uitgangspunten begroting 2024; uitgangspunten financiële meerjarenbegroting 2024-2033; Risicomanagementbeleid Risicobereidheid de begroting 2024, financiële meerjarenbegroting 2024-2033 en treasuryjaarplan 2024; het controleplan en opdrachtbrief 2023 van de externe accountant; de beheersing van frauderisico’s I&A en ICT het concept controleplan 2024; managementletter externe accountant 2023.

op sommige posities door de beperkte omvang van de organisatie. Met Deloitte is ook gesproken over het mogelijk wegvallen van de OOB-status en de impact hiervan op de controle. De managementletter is besproken in de raad op 28 november 2023.

Jaarplan Controller 2024 De auditcommissie heeft op 13 november 2023 met de concerncontroller gesproken over de stand van zaken van het jaarplan 2023 en het jaarplan van de controller voor 2024. Het nieuwe jaarplan is opgesteld in de BWZ samenwerking met de controllers van de twee andere corporaties waarmee wordt samengewerkt. Dezelfde opzet wordt gehanteerd, speerpunten afgestemd en waar mogelijk trekken de controllers samen op tijdens de uitvoering in 2024. De auditcommissie benadrukt dat het belangrijk is dat de concerncontroller ruimte houdt voor de inbreng van nieuwe auditonderwerpen die bij Zeeuwland gedurende het jaar nodig zijn. De raad heeft goedkeuring gegeven aan het jaarplan op 28 november 2023.

De bevindingen en aanbevelingen over deze onderwerpen zijn gerapporteerd aan de RvC in de vorm van een advies.

Begroting 2024, financiële meerjarenprognose 2024-2033 en treasuryjaarplan 2024

De raad heeft op 23 mei 2023, na de jaarrekeningcontrole, zonder aanwezigheid van de bestuurder gesproken met de externe accountant.

Op 28 november 2023 is de begroting 2024 en de financiële meerjarenprognose 2024-2033 besproken in de RvC. De auditcommissie heeft deze stukken besproken op 13 november 2023 en positief geadviseerd over de goedkeuring ervan door de raad.

Bestuursverslag, jaarrekening en accountantsverslag Op 8 mei 2023 heeft de auditcommissie het bestuursverslag, het volkshuisvestingsverslag en de jaarrekening 2022 van Zeeuwland en de met Zeeuwland verbonden ondernemingen besproken met de bestuurder en de externe accountant. Op 23 mei 2023 heeft de raad het bestuursverslag, het volkshuisvestingsverslag en de jaarrekening besproken met de bestuurder en de externe accountant. Tijdens de RvC vergadering is ook het accountantsverslag en de concept controleverklaring besproken met de externe accountant. Vervolgens heeft de raad deze stukken vastgesteld. Daarnaast heeft de raad met de externe accountant gesproken zonder aanwezigheid van de bestuurder. Dit doet de raad jaarlijks om vertrouwelijk met de accountant te kunnen spreken over mogelijke signalen of andere zaken waar de raad van op de hoogte moet zijn. Op 19 juni 2023 heeft de auditcommissie gesproken met de externe accountant over de belangrijkste risico’s en het controleplan 2023 van de accountant. De opdrachtbevestiging is in de zomer door de voorzitter ondertekend en in de auditcommissie vergadering op 9 oktober besproken.

Managementletter De auditcommissie heeft de managementletter 2023 van de externe accountant besproken met de accountant op 13 november 2023. Dit is het eerste controlejaar van Deloitte als onze accountant en daarom werd uitgekeken naar de bevindingen uit de interim controle. De overdracht van de vorige externe accountant naar Deloitte is goed verlopen. De managementletter laat geen significante tekortkomingen zien en waar er verbeterpunten zijn benoemd pakt Zeeuwland dit direct op. Op verzoek van de auditcommissie heeft Deloitte specifiek het frauderisico rondom het vertrek van de directeur-bestuurder beoordeeld. Hier zijn geen problemen waargenomen. Deloitte benoemt ook de kwetsbaarheid van de organisatie

De raad heeft met de bestuurder gediscussieerd over de haalbaarheid van de plannen met de daarvoor gereserveerde middelen. Dit in verband met de grote investerings- en bouwopgave die volgt uit de woondeal. Zeeuwland heeft de woondeal niet ondertekend maar samen met de andere Zeeuwse woningcorporaties een ondersteunende verklaring afgegeven. Daarnaast heeft de afschaffing van de verhuurdersheffing ervoor gezorgd dat het rijk veel verwachtingen in de nationale prestatieafspraken heeft opgenomen. In de bespreking zijn een vijftal slechtweerscenario’s gepresenteerd, waaronder hogere rente en hoger kosteninflatie op onderhoud. De RvC constateert dat de financiële continuïteit van Zeeuwland aannemelijk is en dat het in de financiële meerjarenraming opgenomen investeringsprogramma recht doet aan de mogelijkheden van de organisatie.

Toezicht op volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties De RvC heeft zich regelmatig door de bestuurder laten informeren over de (financiële) resultaten in relatie tot de beoogde doelen, de ontwikkelingen met betrekking tot de projecten en de uitvoering van de uitgebrachte biedingen in de gemeenten Schouwen-Duiveland, Veere en Vlissingen. De raad heeft de biedingen aan de drie gemeenten waarin Zeeuwland werkzaam is op 3 juli 2023 goedgekeurd. Daarnaast heeft de RvC zich laten informeren en meenemen in de samenwerking BWZ (Beveland Wonen, Woongoed Middelburg en Zeeuwland). De raad vindt deze samenwerking belangrijk aangezien deze ervoor zorgt dat Zeeuwland een nog betere dienstverlening kan bieden aan de huurders, de investeringskracht wordt vergroot, de kwetsbaarheid van de organisatie wordt verminderd en de aantrekkelijkheid als werkgever wordt vergroot. De leden van de RvC zijn bij meerdere bijeenkomsten geweest met de RvC’s en bestuurders van alle drie de organisaties.