20230627 Raadsbrief Jaarverslag commissie bezwaarschriften 2022 Bijlage 1 Jaarverslag
Tekst van het document
COMMISSIE BEZWAARSCHRIFTEN Jaarverslag 2022
Maart 2023
Inhoud 1. Voorwoord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. De commissie bezwaarschriften. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 3. Cijfers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 4. Beroep en hoger beroep. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 5. Tot slot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
1
Voorwoord Hierbij biedt de commissie bezwaarschriften u het jaarverslag aan over het kalenderjaar 2022. Het jaarverslag biedt de commissie enerzijds de gelegenheid om verantwoording af te leggen over de manier waarop zij aan haar taak uitvoering heeft gegeven en anderzijds de gelegenheid om de belangrijkste bevindingen over het afgelopen verslagjaar nog eens onder uw aandacht te brengen. De commissie ziet het daarbij als haar taak om vanuit haar adviserende rol, waarbij onafhankelijkheid voorop staat, recht te doen aan de grieven van de burgers van de gemeente Schouwen-Duiveland en een structurele bijdrage te leveren aan de verbetering van de kwaliteit van de besluitvorming, niet alleen aan de achterkant, maar ook aan de voorkant van het proces. Met dit verslag geeft de commissie een overzicht van de door haar behandelde bezwaarschriften in 2022 en de adviezen die zij heeft gegeven. Hieronder vindt u eerst de samenstelling en werkwijze van de commissie. Vervolgens wordt een overzicht gegeven van de ingekomen en behandelde bezwaarschriften in 2022, met een terugblik naar 2021. De commissie geeft daarbij aan welke adviezen zij de betreffende bestuursorganen heeft gegeven en of het bestuursorgaan het advies heeft gevolgd.
Ook geeft de commissie een overzicht van de ingediende (hoger) beroepen en uitspraken die zijn gedaan in beroepen gericht tegen de beslissingen op bezwaren en in hoger beroep. Tenslotte geeft de commissie nog een aantal overwegingen/ algemene aanbevelingen mee.
GESPREK VERTEGENWOORDIGERS MANAGEMENT TEAM Naar aanleiding van het jaarverslag 2021 heeft medio 2022 een gesprek plaatsgevonden tussen het afdelingshoofd Ruimte en Milieu (RenM), het hoofd en de coördinator van het loket c.q. het team Samenleving en Zorg, afdeling Werken Wonen en Leven (WWL) en de voorzitters van de beide kamers van de commissie. Onder meer is gesproken over de aanlevering van de stukken/dossier, het verweerschrift, de vertegenwoordiging van het bestuursorgaan ter zitting, de (reden van de) ingetrokken bezwaarschriften en is er nader ingegaan op de gegronde bezwaarschriften. Alle partijen hebben dit gesprek als constructief ervaren. De commissie brengt het jaarverslag graag onder uw aandacht. Zij hoopt dat het verslag een goed beeld geeft van haar werkzaamheden in 2022 en mag bijdragen aan de kwaliteit van besluitvorming in het primaire proces. Tenslotte dankt de commissie het gemeentebestuur voor het in haar gestelde vertrouwen. Namens de commissie bezwaarschriften, mr. M.L. van Zon, voorzitter kamer sociale zekerheid mr. G.M. van Belzen, voorzitter kamer algemene zaken
4
2
De commissie bezwaarschriften 2.1 SAMENSTELLING COMMISSIE De commissie bestaat uit twee kamers: de kamer sociale zekerheid en de kamer algemene zaken. De kamer sociale zekerheid behandelt bezwaarschriften in het kader van de Participatiewet (Pw) en daarop gebaseerde regelingen, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) en de Jeugdwet (Jw) De kamer algemene zaken behandelt de bezwaarschriften in de overige rechtsgebieden (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), handhaving, verkeersbesluiten, subsidies, etc.) Zowel de kamer sociale zekerheid als de kamer algemene zaken (elk bestaande uit een voorzitter en twee leden, bijgestaan door een ambtelijk secretaris) heeft een vaste voorzitter en roulerende leden. De kamers zijn als volgt samengesteld:
KAMER SOCIALE ZEKERHEID Voorzitter: •
mevrouw mr. M.L. van Zon
Leden: • • •
de heer J.P.F. Stevense de heer mr. M.L.B. Spruijt mevrouw mr. C.A.M. Bruijnincx
Plaatsvervangend lid: •
de heer mr. B. Vermeirssen
KAMER ALGEMENE ZAKEN Voorzitter: •
de heer mr. G.M. van Belzen
Leden: • • •
de heer mr. B. Vermeirssen mevrouw mr. Y. Bons mevrouw mr. R. van der Neut
Plaatsvervangend lid: •
de heer mr. M.L.B. Spruijt
De commissie wordt ambtelijk bijgestaan door:
Secretarissen: • • • •
mevrouw mr. P.M.E. van Oosterhout de heer mr. H.J. Stuyt mevrouw mr. M.C. Stokman (plaatsvervangend) mevrouw mr. E. van de Vreede-Hensen (plaatsvervangend)
5
Administratieve en secretariële ondersteuning: • • •
mevrouw ing. I.M. Hanse-Kappers mevrouw D. van Duiven mevrouw N. van der Sijde
2.2. WERKWIJZE Het doel van de commissie is om een advies te geven over de rechtmatigheid en, afhankelijk van het wettelijk kader, de doelmatigheid van het genomen besluit, zodat het bestuursorgaan dit advies kan meewegen bij de heroverweging van het besluit. Er wordt door de commissie beoordeeld of de wet- en regelgeving op de juiste wijze is toegepast en of het bestuursorgaan in het specifieke geval in redelijkheid tot het besluit heeft kunnen komen. De kamer sociale zekerheid komt elke 1ste woensdag van de maand bijeen. In 2022 zijn er 7 zittingen gehouden. De kamer algemene zaken komt elke 4de maandag van de maand bijeen. In 2022 zijn er 10 zittingen gehouden. Tijdens de zitting behandelt de commissie in principe maximaal 4 bezwaarschriften. De zittingen van de kamer sociale zekerheid vinden plaats achter gesloten deuren. De zittingen van de kamer algemene zaken zijn openbaar, tenzij de commissie anders beslist. De commissie hoort de bezwaarde, het bestuursorgaan en eventueel andere belanghebbenden. Na het horen van belanghebbenden, formuleert de commissie achter gesloten deuren het advies aan het betreffende bestuursorgaan. Dit advies wordt vervolgens door de secretaris, in samenspraak met de voorzitter, schriftelijk uitgewerkt. Tenslotte wordt het advies doorgestuurd naar het bestuursorgaan, waarna het bestuursorgaan een beslissing op bezwaar neemt.
Het advies van de commissie is niet bindend en het bestuursorgaan kan afwijkend van het advies beslissen, maar dient dit dan wél te motiveren.
6
3
Cijfers In dit hoofdstuk behandelt de commissie de cijfermatige gegevens over het verslagjaar 2022. De cijfers worden weergegeven per kamer, en wel als volgt: 1. de werkvoorraad per 1 januari 2022, zijnde het aantal bezwaarschriften dat op die datum nog behandeld moest worden door de commissie; 2. het aantal ingediende bezwaarschriften over het gehele jaar 2022; 3. de totale werkvoorraad in 2022; 4. het totale aantal door de commissie behandelde bezwaarschriften in 2022; 5. de werkvoorraad (nog te behandelen bezwaarschriften door de commissie) per 1 januari 2023. Ook maakt de commissie onderscheid naar de wettelijke grondslag van de besluiten en gaat zij nader in op de soorten adviezen. Alvorens per kamer in te gaan op de cijfers biedt zij u een totaaloverzicht van de aantallen bezwaarschriften voor de twee kamers, betrekking hebbend op het verslagjaar 2022. Ook wordt een terugblik gegeven naar de cijfers van 2021.
AANTALLEN BEZWAARSCHRIFTEN 2022 Kamer Sociale Kamer Sociale Kamer Zekerheid Zekerheid Algemene 2021 2022 Zaken 2021
Kamer Algemene Zaken 2022
Werkvoorraad 1 januari
5
4
4
7
Ingediende bezwaarschriften
43
33
75
82
Totale werkvoorraad
48
37
79
89
Behandelde bezwaarschriften
44
33
72
58
Werkvoorraad commissie per 31 december
4
4
7
31
‘SOORTEN’ ADVIEZEN Kamer Sociale Kamer Sociale Kamer Zekerheid Zekerheid Algemene 2021 2022 Zaken 2021
Kamer Algemene Zaken 2022
Niet-ontvankelijk
3
3
7
9
Ontvankelijk en ongegrond
18
10
36
12
Deels niet-ontvankelijk/ontvankelijk en deels ongegrond/gegrond
1
0
Ontvankelijk en gegrond
5
1
10
15
Ingetrokken
17
18
18
19
0 1
7
Kamer Sociale Kamer Sociale Kamer Zekerheid Zekerheid Algemene 2021 2022 Zaken 2021
Kamer Algemene Zaken 2022
aangehouden/doorgestuurd
0
1
0
3
Totaal
44
33
72
58
Te zien is dat het aantal ingediende bezwaarschriften te behandelen door de kamer sociale zekerheid in 2022 ten opzichte van 2021 is afgenomen (met 11). Ook het aantal daadwerkelijk behandelde bezwaarschriften is afgenomen. Het aantal ingediende bezwaarschriften te behandelen door de kamer algemene zaken is in 2022 ten opzichte van 2021 iets toegenomen. Van de totale werkvoorraad zijn er 58 bezwaarschriften behandeld. 31 bezwaarschriften zijn “doorgeschoven” naar 2023. Bij beide kamers geldt dat een groot aantal bezwaarschriften is ingetrokken. Dit was ook in 2021 het geval. Met name bij de kamer algemene zaken zijn er relatief veel bezwaarschriften niet-ontvankelijk verklaard.
3.1 KAMER SOCIALE ZEKERHEID Het totale aantal van 33 behandelde bezwaarschriften in 2022 had betrekking op: Aantal Participatiewet (Pw)
11
Terugvordering/verhaal Pw
1
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
2
Energietoeslag
8
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015
4
Jeugd
1
Minimaregelingen
2
Buitenbehandelingstelling
3
Anders (ambtshalve uitschrijving Brp)
1
Totaal 33
33
Daarover werden de volgende adviezen uitgebracht: Aantal Niet-ontvankelijk
3
Ontvankelijk en ongegrond
10
Ontvankelijk en deels gegrond/deels ongegrond
0
Ontvankelijk en gegrond
1
Ingetrokken
18
Totaal
33
8
Een nadere beschouwing van deze cijfers levert het volgende beeld op: • Het aantal ingediende bezwaarschriften is in 2022 is gedaald ten opzichte van 2021 (33 t.o.v. 43 in 2021). • In 2021 waren er veel bezwaarschriften (18) tegen besluiten in het kader van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo). In 2022 zijn in dit kader 2 bezwaarschriften ingediend. • Het aantal bezwaarschriften tegen beschikkingen in het kader van de Wmo 2015 is met 4 iets toegenomen ten opzichte van 2021 (2);. • In het kader van de Beleidsregels Eenmalige energietoeslag zijn 8 bezwaarschriften ingediend. De regeling is gebaseerd op artikel 35 van de Participatiewet. In het kader van deze regeling kan bijzondere bijstand worden verstrekt aan een alleenstaande of een gezin om de stijging van de energiekosten te compenseren. • Het aantal ingetrokken bezwaarschriften is hoog (18); 8 hiervan waren bezwaarschriften in het kader van de Participatiewet, 6 in het kader van de energietoeslag, 2 in het kader van een minimaregeling, 1 in het kader van de Jeugdwet en 1 in verband met een buiten behandelingstelling. Met betrekking tot de energietoeslag valt op dat tegen de afwijzing daarvan 8 bezwaarschriften zijn ingediend, waarvan er 6 zijn ingetrokken.
Dit laat zich als volgt verklaren: Het college kon over het jaar 2022 bijzondere bijstand verstrekken aan een alleenstaande of een gezin om de stijging van de energiekosten te compenseren. Dit is een vorm van categoriale bijzondere bijstand. Dit betekent dat de bijzondere bijstand wordt toegekend zonder dat gekeken wordt of die alleenstaande of dat gezin in dat jaar sterk gestegen energiekosten had. Om voor categoriale bijzondere bijstand in aanmerking te komen, dient een belanghebbende tot een door het college vastgestelde doelgroep te behoren. Het college mag in beleid zelf nadere invulling geven aan wat onder laag inkomen moet worden verstaan. Het college heeft daartoe beleidsregels vastgesteld. Er is voor een inkomensgrens gekozen in de vorm van een percentage van de van toepassing zijnde bijstandsnorm. Het college heeft hierbij aanvankelijk gekozen voor 120 % (inkomen mag niet hoger zijn dan 120 % van de toepasselijke bijstandsnorm). Dit is later, met terugwerkende kracht, opgetrokken naar 130 %. Er wordt geen rekening gehouden met de vermogenspositie van huishoudens. Naar aanleiding van de optrekking naar 130 % zijn nieuwe berekeningen gemaakt. Belanghebbenden die aanvankelijk (op basis van 120 %) niet in aanmerking kwamen voor energietoeslag, kwamen daar op basis van de berekening met 130 % wél voor in aanmerking.
Dit is ambtshalve (zonder dat de belanghebbenden daar een beroep op hoefden te doen) gecorrigeerd. Dit gold uiteraard ook voor diegenen die een bezwaarschrift hadden ingediend. Dit heeft ertoe geleid dat een aantal bezwaarschriften is ingetrokken omdat alsnog een energietoeslag is toegekend. Ten aanzien van de andere 12 bezwaarschriften die zijn ingetrokken, constateert de commissie dat de behandelend ambtenaar in 5 gevallen, naar aanleiding van een ingediend bezwaarschrift, constateerde dat sprake was van een onjuist besluit, waarna het besluit werd herzien c.q. ingetrokken, nog voordat het bezwaar ter zitting is behandeld. Het betreft hier 4 bezwaarschriften in het kader van de Participatiewet en 1 bezwaarschrift in het kader van de minimaregelingen. 4 bezwaarschriften zijn ingetrokken omdat de bezwaren konden worden opgelost door middel van premediation/ de informele aanpak. De behandelend ambtenaar voert met de bezwaarmaker een informeel gesprek waarbij het genomen besluit nader wordt uitgelegd en bezwaarde in de gelegenheid wordt gesteld uitleg te geven over zijn bezwaarschrift. 3 maal is een bezwaarschrift ingetrokken zonder inzet van de informele aanpak.
9
De commissie heeft ten aanzien van 10 bezwaarschriften geadviseerd tot ongegrondverklaring; ten aanzien van 1 bezwaarschrift tot gegrondverklaring. Het college heeft het advies van de commissie in deze zaak niet overgenomen. Het betrof een geval waarbij een aanvraag om bijzondere bijstand buiten behandeling was gesteld omdat er onvoldoende gegevens waren overgelegd om de aanvraag te kunnen beoordelen. In verweer gaf het college aan dat dit bij nader inzien niet terecht bleek, maar wees de aanvraag in verweer alsnog af. De commissie is van oordeel dat de aanvraag ten onrechte op grond van artikel 4:5 Awb buiten behandeling is gesteld en zij adviseert het bestreden besluit tot buiten behandelingstelling van de aanvraag te herroepen en in heroverweging alsnog inhoudelijk te beslissen op de aanvraag. Een standpunt in verweer is immers geen besluit. Het college heeft dit advies niet overgenomen. Het college heeft het bezwaarschrift ongegrond verklaard en de aanvraag van belanghebbende bij de beslissing op bezwaar afgewezen.
3.2 KAMER ALGEMENE ZAKEN Het totale aantal van 58 behandelde bezwaarschriften in 2022 had betrekking op: Aantal Omgevingsvergunning (Wabo)
35
Handhaving (hoofdstuk 5 Awb)
8
Milieu
2
Wet openbaarheid van bestuur/ Wet open overheid (vanaf 1 mei 2022)
2
Algemene plaatselijke verordening
2
Verkeersbesluit
3
Subsidies
5
Anders (huisnummering)
1
Totaal
58
Daarover werden de volgende adviezen uitgebracht: Aantal Niet-ontvankelijk
9
Ontvankelijk en ongegrond
12
Ontvankelijk en gegrond
15
Deels gegrond/deels ongegrond
0
Ingetrokken
19
Doorgestuurd/niet als bezwaar behandeld
3
Totaal
58
10
Een nadere beschouwing van deze cijfers levert het volgende beeld op: • Het aantal ingediende bezwaarschriften is in 2022 gestegen naar 82, ten opzichte van 75 in 2021. Dit geeft een iets vertekend beeld omdat er ook in 2022 weer meerdere bezwaarschriften tegen één besluit (omgevingsvergunning) zijn ingediend. • Van het aantal behandelde bezwaarschriften (58), zijn er 35 gericht tegen een besluit in het kader van de Wabo (omgevingsvergunning). • Van de bezwaren, waarbij is geadviseerd tot ontvankelijk verklaring, te weten 27 (de ingetrokken, doorgestuurde en de niet-ontvankelijke bezwaren worden buiten beschouwing gelaten) zijn er 15 gegrond verklaard. Hierbij dient aangetekend te worden dat 9 hiervan waren gericht tegen één besluit (omgevingsvergunning Duinrand). • Er zijn veel bezwaarschriften niet-ontvankelijk verklaard (9). • Er zijn eveneens veel bezwaarschriften ingetrokken (19). Dat er veel bezwaarschriften (9) niet-ontvankelijk zijn verklaard, heeft te maken met het feit dat een bezwaarde niet als belanghebbende kon worden aangemerkt, dat er geen sprake was van een besluit in de zin van de Awb, waartegen bezwaar openstond, of dat het bezwaarschrift te laat was ingediend. Als een bezwaar niet ontvankelijk is, betekent dat dat er geen inhoudelijke beoordeling van het bezwaar plaatsvindt. 19 bezwaarschriften zijn ingetrokken.
Deze bezwaarschriften hadden betrekking op uiteenlopende besluiten (Wabo/omgevingsvergunning (11), handhaving (2), Wob/ Woo (1), Apv (1), en subsidies (4). Bij een aantal van de omgevingsvergunningen was dit het resultaat van premediation/ de informele aanpak. De behandelend ambtenaar voert met de bezwaarmaker en eventueel overige belanghebbende(n)/ vergunninghouder een informeel gesprek waarbij het genomen besluit nader wordt uitgelegd en bezwaarde in de gelegenheid wordt gesteld uitleg te geven over zijn bezwaarschrift. Zo’n gesprek leidt er ook vaak toe dat bezwaarde en vergunninghouder (vaak buren) onderling overeenstemming bereiken, hetgeen de bezwaren eveneens wegneemt. Ook kan het bestuursorgaan het besluit heroverwegen voordat het ter zitting komt. Dat was in ieder geval in het kader van 4 bezwaarschriften (subsidie/Wabo/ Wob/Woo) aan de orde. Soms wordt een bezwaarschrift ook ingetrokken zonder inzet van de informele aanpak of is een bezwaarschrift ingetrokken omdat er (nog) geen sprake was van een besluit waartegen bezwaar openstond. Dat was een aantal malen het geval bij bezwaarschriften in het kader van de Wabo.
Naar het oordeel van de commissie was in 15 gevallen sprake van gegrondverklaringen door: • strijd met zorgvuldigheidsbeginsel/motiveringsgebrek (in 13 gevallen, waarvan de 9 tegen een omgevingsvergunning); • geen (goede) belangenafweging (1 geval); • onjuiste toepassing wet- en regelgeving/bestemming(regels) (in 1 geval). Het bestuursorgaan heeft in 1 geval het advies van de commissie niet overgenomen. Het betrof een geval waarbij een vergunning was verleend voor het houden van een evenement tijdens Pinksteren. Dit besluit had als consequentie dat een standplaatshouder tijdelijk elders zijn standplaats moest innemen. De standplaatshouder was het hier niet mee eens. De commissie was van oordeel dat er een onvoldoende belangenafweging had plaatsgevonden. Het bestuursorgaan deelde deze mening niet en heeft het advies van de commissie gemotiveerd naast zich neergelegd.
11
De werkvoorraad van te behandelen bezwaarschriften op 31 december 2022 is groot (31). Dit heeft enerzijds te maken met het feit dat er eind 2022 een aantal omgevingsvergunningen is verleend, onder meer voor zendmasten, waartegen in december 2022 een groot aantal bezwaarschriften is binnen gekomen. Los hiervan zijn er de laatste maanden van 2022 sowieso veel bezwaarschriften binnen gekomen tegen diverse besluiten, zonder dat daarvoor een aanwijsbare reden is.
12
4
Beroep en hoger beroep Er wordt een overzicht gegeven van de in 2022 ingestelde beroepen bij de rechtbank tegen de beslissingen op bezwaar van de bestuursorganen en de uitspraken die in 2022 in beroep zijn gedaan. Het overzicht bevat ook de ingediende hoger beroepen bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State en de Centrale Raad van Beroep en de uitspraken die in 2022 in hoger beroep zijn gedaan.
RECHTBANK, SECTOR BESTUURSRECHT Beroepen • •
ingediende beroepschriften daarvan ingetrokken
12 0
uitspraken op beroepschriften onderverdeeld als volgt: • ongegrond • gegrond • deels gegrond, deels ongegrond • niet-ontvankelijk • ingetrokken
18 8 5 0 2 3
AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VAN DE RAAD VAN STATE Hoger beroepen • •
ingediende hoger beroepschriften daarvan ingetrokken
uitspraken in hoger beroep onderverdeeld als volgt: • ongegrond • gegrond • niet-ontvankelijk
3 0 4 1 2 1
CENTRALE RAAD VAN BEROEP Hoger beroepen • •
Ingediende hoger beroepschriften Uitspraken in hoger beroep
0 0
Van de 12 beroepschriften die in 2022 bij de rechtbank zijn ingediend, betrof het in 6 gevallen zaken die in bezwaar door de kamer sociale zekerheid zijn behandeld. In 6 gevallen betrof het zaken die in bezwaar door de kamer algemene zaken zijn behandeld. In 2022 is in 18 zaken uitspraak gedaan in beroep. Op de gegrondverklaringen door de rechtbank gaat de commissie nog nader in.
13
Toelichting bij gegrondverklaringen in beroep In 5 zaken heeft gegrondverklaring in beroep plaatsgevonden. Het betrof 4 zaken die eerder in de kamer sociale zekerheid zijn behandeld en één zaak die door de kamer algemene zaken is behandeld. 1. Beroep tegen de beslissing op bezwaar tegen besluit Wob verzoek De commissie adviseert tot ontvankelijk en ongegrondverklaring. Het college neemt het advies over. Uitspraak rechtbank: De rechtbank stelt vast dat het college als bijlage bij zijn verweerschrift een e-mailbericht heeft overgelegd, dat betrekking heeft op het welstandadvies. Hoewel de betreffende e-mail is verzonden vanuit de welstandscommissie, berustte deze e-mail wel onder het college en viel deze onder de reikwijdte van het Wob-verzoek. Dit is door het college ter zitting ook erkend. Nu de e-mail echter niet eerder aan bezwaarde is verstrekt, is het bestreden besluit niet met voldoende zorgvuldigheid voorbereid. Beroep is reeds hierom gegrond. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit maar laat de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand. 2. Beroep tegen de beslissing op bezwaarschrift Wmo maatwerkvoorziening Woningaanpassing al gerealiseerd. Verhuiskostenvergoeding toegekend in plaats van een woningaanpassing.
De commissie volgt het college in zijn standpunt dat het in onderhavige zaak niet mogelijk is achteraf het recht (in welke vorm dan ook of tot welk bedrag) op een maatwerkvoorziening vast stellen, nu de voorzieningen al zijn getroffen. Volstaan kan worden met een verhuiskostenvergoeding. Het college neemt het advies van de commissie over. Uitspraak rechtbank: De rechtbank is van oordeel dat de noodzaak voor een maatwerkvoorziening in dit geval ook achteraf nog is vast te stellen. Niet volstaan had kunnen worden met een verhuiskostenvergoeding. Strijd zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel. Besluit op bezwaar kan niet in stand blijven. Het college moet een onderzoek (laten) uitvoeren. 3, 4 en 5. Beroep tegen 2 besluiten op bezwaarschriften in het kader van de Participatiewet, 1 tegen afwijzing ingebrekestelling. Commissie heeft geadviseerd tot ongegrondverklaring van de bezwaarschriften (van dezelfde bezwaarde). Uitspraken rechtbank: De rechtbank is van oordeel dat aan bezwaarde weliswaar terecht geen uitkering is verstrekt over een periode dat bezwaarde in het buitenland heeft verbleven, echter het college heeft dit met betrekking tot één week niet aannemelijk kunnen maken. Ten aanzien van de weigering ontheffing arbeidsverplichting oordeelt de rechtbank dat onvoldoende is onderzocht of bezwaarde duurzaam en volledig arbeidsongeschikt is.
Ten aanzien van de afwijzing van de ingebrekestelling is de rechtbank van oordeel dat, in tegenstelling tot hetgeen de commissie en het college in bezwaar oordelen, geen besluit op de aanvraag is genomen.
14
5
Tot slot De commissie wijst op de toeslagenaffaire en de breed gedeelde zorg over afnemend vertrouwen in het functioneren van de overheid. De burger moet - weer - centraal staan, waarbij maatwerk moet bijdragen aan het terugwinnen van het vertrouwen van de burger in de overheid. Daarnaast moet de overheid ook laten zien betrouwbaar te zijn en de burger met vertrouwen tegemoet treden. De ontwikkelingen, binnen zowel wetgeving als rechtspraak, die daaraan moeten bijdragen hebben niet stilgestaan. Binnen de rechtspraak lijkt met de door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State gehanteerde evenredigheidstoetsing de al langer waarneembare tendens van een indringendere rechterlijke toetsing van besluiten aan algemene beginselen van behoorlijk bestuur nu versterkt te worden doorgezet. Overheidsbesluiten worden nog nadrukkelijker getoetst aan deze beginselen. Ook de wetgever draagt zijn steentje bij. Met het wetsvoorstel ‘Wet versterking waarborgfunctie Awb’ is er een voorstel voor aanpassing van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in voorbereiding, waarmee algemene beginselen van behoorlijk bestuur nadrukkelijker op de voorgrond komen te staan als leidraad voor de uitvoeringspraktijk en als toetsinstrument voor de bestuursrechter.
Echter, om het vertrouwen in het functioneren van de overheid weer terug te winnen, is het met name van belang om de kwaliteit van de dienstverlening van het openbaar bestuur te verbeteren. Dit kan gedaan worden door het stellen van heldere regels en een zorgvuldige uitvoering van deze regels, waarbij de menselijke maat centraal staat. In het merendeel van de gevallen zal de burger het besluit aanvaarden als hij de motivering van het besluit ook begrijpt. Hierbij is duidelijke en heldere communicatie van belang, waarbij gedacht kan worden aan telefonisch contact voor de besluitvorming van een belastend besluit, waarbij de totstandkoming en inhoud van het besluit worden toegelicht. Het is zaak vooral daar aandacht aan te besteden. Aanvullend kan maatwerk aan de voorkant worden toegepast, waarbij in overleg met de burger een maatwerkoplossing kan worden gevonden. Met een informele aanpak kan tenslotte bezien worden of het bezwaar kan worden opgelost buiten de formele bezwaarprocedure om. Op deze manieren kan gewerkt worden aan het herstellen en versterken van het vertrouwen van de burger in de overheid. De commissie complimenteert de gemeente met de inspanningen die in dit kader al worden gedaan. Wel vraagt de commissie blijvende aandacht voor een deugdelijke motivering van besluiten.
Dit heeft zowel betrekking op een zorgvuldige voorbereiding van besluiten (accuratesse) als ook op een voor belanghebbenden kenbare motivering die het besluit kan dragen. Als een besluit niet goed is gemotiveerd, kan dit in principe bij de beslissing op bezwaar worden hersteld, maar dat komt niet altijd goed over op de burger die problemen heeft met een besluit.
Voorts komt het (met name in het sociaal domein) nogal eens voor dat het bestuursorgaan, naar aanleiding van een bezwaarschrift, in verweer de grondslag van het besluit wijzigt. Het bestuursorgaan oordeelt, dat bij nader inzien de aanvraag niet afwezen had moeten worden op grondslag A, maar op grondslag B. In heroverweging op bezwaar is dat weliswaar toegestaan en het eindresultaat (afwijzing) blijft hetzelfde, echter de commissie ziet juist dat in/door dit soort gevallen het vertrouwen van de burger in de overheid (de gemeente) onder druk komt te staan.
15
Verder vraagt de commissie aandacht voor het volledig aanleveren van het procesdossier bij de commissie. Te vaak blijkt tijdens de hoorzitting dat het dossier niet compleet is en stukken nog aan alle partijen nagezonden moeten worden. Partijen vragen dan vaak nog tijd voor een nadere reactie, wat extra tijd kost en niet goed is voor het vertrouwen in de overheid. Ook de motivering van omgevingsvergunningen behoeft aandacht en kan beter. Deze vergunningen zijn voor de ontvanger en andere belanghebbenden niet altijd even duidelijk. Ook niet na het ontvangen van het verweerschrift. Dit is eveneens niet goed voor het vertrouwen van burgers in de overheid. Tot slot vraagt de commissie aandacht van de vakafdelingen voor suggesties vanuit de commissie voor verbetering van werkprocedures. Bijvoorbeeld om vaste werkafspraken consequent na te komen zoals het welstandsadvies uit te (laten) schrijven als dat in bezwaar bestreden wordt. Of bepaalde beleidsregels aan te passen/ beoordelen of nadere regels niet meer op zijn plaats zijn. Zij constateert, dat sommige suggesties die de vertegenwoordigers van het bestuursorgaan vanuit de commissie meekrijgen en die zij naar de vakafdelingen doorspelen, niet altijd adequaat door die afdelingen worden opgepakt.
Door dat sneller op te pakken wordt voorkomen, dat de gemeentelijke vertegenwoordigers opnieuw in andere zaken met dezelfde suggestie van de commissie worden geconfronteerd. Uiteraard laten deze aandachtspunten onverlet, dat de commissie nog steeds tevreden is over de manier waarop de vertegenwoordigers van de bestuursorganen hun werk voor de commissie verrichten. De commissie kan met tevredenheid vaststellen dat de (ambtelijke) procesvertegenwoordiging bij de behandeling van de bezwaren tijdens de hoorzitting over het algemeen van goede kwaliteit is en dat bezwaarmakers met een open houding en zonder vooringenomenheid tegemoet worden getreden. Er wordt tijdens en na de hoorzitting geprobeerd om mee te denken met de bezwaarmaker en is er bereidheid tot een oplossing te komen. Hoewel dat niet altijd tot een voor de bezwaarmaker bevredigend resultaat leidt, kan dit het gevoel dat hij/zij gehoord wordt wel bevorderen.
16
Laan van St. Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Postadres: Postbus 5555 4300 JA Zierikzee T (0111) 452 000 gemeente@schouwen-duiveland.nl www.schouwen-duiveland.nl