20230321 Raadsbrief Evaluatie groenonderhoud in de openbare ruimte 2022 Bijlage 2 Evaluatie Groenonderhoud 2022

Evaluatie Groenonderhoud 2022 Opgesteld door Evelien Marteijn, Harry Davidse en Risto de Pagter Versie 08 Datum: 13-03-2023

1

Inhoud 1 Inleiding ........................................................................................................................................................ 3 1.1 Aanleiding .............................................................................................................................................. 3 1.2 Terugblik 2019 en 2020 ......................................................................................................................... 3 1.3 Beeldkwaliteit ......................................................................................................................................... 4 1.4 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 4 2. Doelstelling .................................................................................................................................................. 5 3. Kwaliteit ....................................................................................................................................................... 6 3.1 Beeldkwaliteit .........................................................................................................................................

6 3.2 Kwaliteitsmetingen 2022........................................................................................................................ 6 3.3 Dagelijks onderhoud .............................................................................................................................. 7 3.4 Technische staat ................................................................................................................................... 9 3.5 Kwaliteitsbeleving .................................................................................................................................. 9 3.6 Conclusie en Aanbevelingen ............................................................................................................... 10 4. Financiën ................................................................................................................................................... 12 4.1 Contract onderhoud Openbare Ruimte ............................................................................................... 12 4.2 Onderhoud plantsoenen UOR ............................................................................................................. 12 4.4 Groenbeheerplan................................................................................................................................. 12 5.

Beheer- en beleidsplan GROEN ............................................................................................................... 13 6. Tot slot....................................................................................................................................................... 15

Bijlagen: Bijlage 1: Jaarrapportage beeldkwaliteit 2022_Prop UOR

2

1 Inleiding 1.1 Aanleiding In 2019 is gestart met het jaarlijks evalueren van het groenonderhoud binnen de gemeente SchouwenDuiveland. Met de evaluatie informeren we de raad over het beheer en onderhoud van het groen in de openbare ruimte en verwerken we de (financiële) informatie in de jaarrekening. Ook wordt er een koppeling gemaakt met het huidig beleid. Sinds 2016 wordt het beheer- en onderhoud groen uitgevoerd als samenwerkingsverband tussen het team UOR, de groenaannemer fa. Prop en de inzet van medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt (medewerkers van de Zuidhoek). Binnen deze driehoek beschouwen we elkaar als partners in de zorg om de kwaliteit van de openbare ruimte. De werkzaamheden voor de groenaannemer fa. Prop zijn beschreven in het contract ‘Onderhoud van de buitenruimte 2016-2023’. Zij hebben de opdracht onze organisatie te ontzorgen en daarbinnen een grote vrijheid om naar eigen inzicht de werkzaamheden te organiseren. Er is reeds gestart met de voorbereiding van een nieuw contract ‘Onderhoud van de buitenruimte’ omdat het huidige contract afloopt in 2023. De eerder uitgevoerde evaluatie en de evaluatie van 2022 vormen een vertrekpunt voor het actualiseren van het beheer- en beleidsplan groen.

De geldende beheer- en beleidsplannen groen zijn: • Visie integrale openbare ruimte (2014); • Bomenbeleidsplan (2010); • Leidraad en richtlijnen voor de inrichting van de Openbare Ruimte (LIOR); • Vertaling LIOR in het “Standaard detailboek”; • Meetlat IBOR (2014) en • Spoorboekje Duurzaamheid & Milieu, 2019. In deze evaluatie toetsen we de ambities en concrete kwaliteitsbeelden, zoals beschreven in de beheeren beleidsplannen. We analyseren waarom we niet voldoen aan de normen zoals vastgesteld in de visie openbare ruimte en benoemen verbeteracties. Maar we maken ook inzichtelijk wat goed gaat of verbeterd is ten opzichte van de voorgaande evaluaties.

1.2 Terugblik 2019 en 2020 De samenwerking met groenaannemer fa. Prop is in 2019 geëvalueerd naar aanleiding van een discussie over het resultaat van het beheer en onderhoud groen. De evaluatie is vertaald in een actieplan 2020. In 2020 is er opnieuw een evaluatie uitgevoerd. In 2022 heeft er geen uitgebreide evaluatie van het beheer en onderhoud groen plaats gevonden en is college en raad via de programmarapportage geïnformeerd over het onderhoudscontract openbare ruimte. Dit is slechts een onderdeel van het groenonderhoud en daarom nu deze evaluatie waarin we u uitgebreider informeren. In 2019 lag bij de evaluatie de focus met name op het proces. We hebben gekeken naar verbeterpunten voor zowel de gemeentelijke organisatie als de groenpartners. Hiervoor is een analyse van de klachten en meldingen leidend geweest. Het onafhankelijke adviesbureau Beheeraccent heeft de kwaliteit van het groenonderhoud in beeld gebracht. Het resultaat in 2019 was dat we het vastgestelde ambitieniveau Hoog niet behaalden. Voor de gebieden met beeldkwaliteit Basis behaalden we de kwaliteit wel. Dankzij de analyse van de klachten en meldingen en de toetsing van Beheeraccent werd duidelijk waar de verbeterpunten lagen. Deze zijn verwoord in het actieplan 2020. In 2020 hebben we vooral ingezet op de prestaties, de toetsing aan het vastgestelde beeldkwaliteit.

Wanneer niet werd voldaan aan het ambitieniveau/ beeldkwaliteit hebben we gekeken naar de oorzaak. Hiervoor hebben we de keuze gemaakt maandelijks een kwaliteitsmeting uit te laten voeren door het adviesbureau Beheeraccent, gedurende het groeiseizoen (april-oktober). Een maandelijkse meting van de kwaliteit geeft veel inzicht in wat gaat goed en wat beter kan. Door de maandelijkse frequentie kon er snel worden bijgestuurd. Deze maandelijkse metingen zijn verwerkt in de evaluatie van 2020. In 2020 voldeed 93 % aan het vastgestelde totale ambitieniveau voor de kwaliteit van groen in de openbare ruimte. Bij het inzoomen naar de ambitieniveaus Basis en Hoog voldoen de gebieden wel aan Basis maar niet aan Hoog, gerekend met de 90% regel (bron: Memo Evaluatie Groenonderhoud 2020). De afgelopen jaren is er gezocht naar het effectief en efficiënt uitvoeren van het beheer- en onderhoud groen. De verwachtte structurele meerkosten op dit onderhoudscontract zijn teruggebracht naar € 0 door

3

kritisch te kijken naar de manier van werken en het toepassen van bijvoorbeeld type beplanting. Bij herinrichtingsplannen maken we in een vroeg planstadium de toekomstige onderhoudskosten in beeld, zodat er een bewuste keuze gemaakt kan worden voor de landschappelijke inrichting.

1.3 Beeldkwaliteit Het beheer- en onderhoud groen in de openbare ruimte wordt volgens de Visie Integrale Openbare Ruimte (IBOR), vastgesteld in 2014, uitgevoerd. De visie omschrijft de volgende kernbegrippen: • Integraal; • Klantgericht; • Verantwoordelijk en • Regisserend. De kwaliteit van het groen in de openbare ruimte is vastgelegd in kwaliteitsbeelden voor de diverse typen groen. Voor de evaluatie 2022 maken we gebruik van de metingen van adviesbureau Beheeraccent.

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 1 wordt de aanleiding van de evaluatie beschreven, aangevuld met een korte terugblik op de voorgaande evaluaties van 2019 en 2020. In hoofdstuk 2 beschrijven we de doelstelling van de evaluatie. Het resultaat van de kwaliteitsmetingen, uitgevoerd door adviesbureau Beheeraccent, staan in hoofdstuk 3. De kwaliteit is opgedeeld in Technische kwaliteit, het Dagelijks Onderhoud en de Kwaliteitsbeleving van de inwoners. In hoofdstuk 4 hebben we de financiële consequenties in beeld gebracht over de jaren 2020- 2022 verdeeld over de onderdelen; contract onderhoud openbare ruimte, onderhoud plantsoenen UOR en groen beheerplan. In hoofdstuk 5 blikken we vooruit. Een actualisatie van de huidige beheer- en beleidsplannen groen is uitgewerkt in dit hoofdstuk. Tot slot eindigen we met een uiteenzetting van een bijzonder jaar, 2022.

Figuur 1.1: Voorbereiding nationale herdenking rampslachtoffers.

4

2. Doelstelling We willen dat de openbare ruimte, waar we allemaal gebruik van maken en dat ons visitekaartje is, voldoet aan de afgesproken kwaliteit en de vastgestelde ambities. Dit alles is vastgelegd in de Visie IBOR, de Meetlat Kwaliteit Openbare Ruimte en de LIOR (richtlijnen voor ontwerp, inrichting, aanleg en nazorg).

De doelstelling van ons groenbeleid en –beheer is het zorgen voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving op Schouwen-Duiveland.

We passen de landelijke CROW-systematiek toe voor het bepalen en toetsen van de kwaliteitsniveaus van het groen. Deze niveaus zijn in de Meetlat IBOR zowel beeldend als beschrijvend weergegeven, gekoppeld aan elementen. De doelstellingen van deze evaluatie groenonderhoud 2022 zijn: • Inzicht geven in de stand van zaken groenonderhoud 2022; • Verbeterpunten voor 2023 aangeven; • Analyse klachten & meldingen groen 2022; • Basis voor optimaliseren werkwijze groenonderhoud; • Toetsing planning, kosten en resultaten 2022; • Aanpak nieuw “Beheer- en beleidsplan Groen”.

5

3. Kwaliteit 3.1 Beeldkwaliteit We hebben in de Visie IBOR de openbare ruimte ingedeeld in 2 categorieën, namelijk Centra & Accenten (inclusief begraafplaatsen) en Woon & Verblijfsgebieden. In de Visie IBOR 2014 zijn de kwaliteitsniveaus per categorie nader uitgewerkt. De Centra & Accenten in de gemeente zijn de plekken die voor zowel de eigen inwoners als voor bezoekers en toeristen een grote aantrekkingskracht hebben. Ze kenmerken zich per locatie door een onderscheidend en bijzonder karakter vanwege de natuurlijke of cultuurhistorische waarde. Deze plekken vormen een visitekaartje binnen de gemeente en daarom hanteren we een hoog kwaliteitsniveau (A). Kwaliteitsniveau A conform de CROW-systematiek houdt in: • goed onderhouden; • bijna niets op aan te merken, en; • schoon. De Woon- & Verblijfsgebieden in de gemeente vormen de gebieden waar een groot deel van de inwoners woont of werkt. Deze gebieden bestaan uit woonstraten, bedrijventerreinen en groengebieden & doorgaande wegen in de kernen. De ambitie voor deze gebieden is afgestemd op functioneel gebruik van de openbare ruimte en voornamelijk gericht op behoud van functionaliteit en veiligheid. Voor deze gebieden geldt een basis kwaliteitsniveau (B). Kwaliteitsniveau B conform de CROW-systematiek houdt in: • voldoende onderhouden; • wel wat op aan te merken en; • redelijk schoon.

Voor een beoordeling van het totale groenareaal wordt de 90%-regel conform de CROW-systematiek toegepast. Deze systematiek werkt als volgt:

Om de score te bepalen verdelen we de meetresultaten naar een procentuele verdeling tussen de kwaliteitsniveaus A+ en D kwaliteit. Per behaalde kwaliteitsscore wordt bepaald of deze voor 90% van de metingen voldoet aan het ambitieniveau. De 90%-regel gaat er dus vanuit dat een afwijking (score lager dan het gewenste kwaliteitsniveau) van maximaal 10% is toegestaan. De reden hiervoor is dat het voor geen enkele uitvoerende partij in de praktijk haalbaar is ten alle tijden voor 100% te voldoen aan het gewenste kwaliteitsniveau. Daarbij stelt CROW dat bij een afwijking van maximaal 10% er sprake is van ‘incidenten’ (bv. een paaltje die omver is gereden, een vuilniszak die is omgevallen, een stuk gazon dat men is vergeten te maaien, etc.). Wanneer de afwijking groter is dan 10% is er geen sprake meer van een incident en gaat het om ‘structurele tekortkomingen’ in het beheer en onderhoud.

We kennen geen laag (C) of zeer laag (D) niveau, omdat ons groen met name in de kernen ligt en we onze directe leefomgeving minimaal op een redelijk niveau willen beheren. In de beleids- en beheerplannen groen en de meerjarenbegroting is voor de financiële middelen rekening gehouden met bovenstaande kwaliteitsniveaus.

3.2 Kwaliteitsmetingen 2022 Voor de evaluatie groen beheer en onderhoud 2022 is dezelfde methode als 2020 gehanteerd. Het adviesbureau Beheeraccent heeft in 7 meetrondes waarin er op 1610 verschillende locaties metingen zijn verricht in de periode april – oktober 2022 de beeldkwaliteit getoetst. De totaalscore van de kwaliteitsmeting is ten opzichte van 2020 toegenomen van 93% naar 94%. Hiermee voldoet de totale kwaliteit van het groen in de openbare ruimte aan de ambitiedoelstelling. Figuur 3.1 laat zien dat bijna 90% voldoet aan de CROW-kwaliteitsniveau A+ en A. Deze staat gelijk aan het ambitieniveau Hoog. Dit resultaat laat zien dat de kwaliteit van het groen in de openbare ruimte goed tot zeer goed is.

6

Figuur 3.1: Resultaat totaal groenareaal gemeente Schouwen-Duiveland 2022

Bij het opsplitsen per ambitieniveau (zie figuur 3.2) kan het groenareaal getoetst worden aan de vastgestelde ambitieniveau Basis en Hoog.

Figuur 3.2: Optelling resultaat per zonering gemeente Schouwen-Duiveland

Ambitieniveau Basis: Het resultaat van de kwaliteitsmeting per ambitieniveau, getoetst aan de 90%-regel, laat zien dat het beheer en onderhoud groen ruim voldoet aan het Basis niveau. Een groot deel, bijna 90%, ligt zelfs boven het ambitieniveau. Er is ca. 4% van het areaal welke niet voldoet aan het ambitieniveau Basis maar dit is ruim binnen de norm. Ambitieniveau Hoog: Bij het toepassen van de 90%-regel voor het ambitieniveau Hoog voldoen we net niet. Met 89,7 % voldoet het totale groen areaal, passend binnen het ambitieniveau Hoog, nagenoeg aan de vereiste 90%. Er is ongeveer 15% dat hoger scoort dan het gevraagde ambitieniveau.

3.3 Dagelijks onderhoud Beheergroepen Per ambitieniveau wordt de kwaliteit onderverdeeld in de technische staat en het dagelijks onderhoud van 6 beheergroepen: • Beplanting • Bomen • Gras • Meubilair • Verharding • Reiniging Per beheergroep is het dagelijks beheer en onderhoud gemeten voor een periode van april tot en met oktober. In 2019 is er éénmalig een meting gedaan. De andere jaren (2020,2021,2022) zijn er maandelijks metingen gedaan in deze periode. Figuur 3.3 laat het resultaat zien van het dagelijks beheer en onderhoud voor deze jaren.

7

De technische staat is anders dan bij civieltechnische voorzieningen zoals riool en wegen. Voor het groen is lastig te ‘voorspellen’ wat het ‘slijtagegedrag’ is; het gaat immers om levend materiaal. Door weersomstandigheden, werkzaamheden van bijvoorbeeld nuts bedrijven in plantvakken, grondslag, weersinvloeden en ziekten en plagen kunnen groenvoorzieningen onvoorspelbaar verslechteren of verbeteren.

Figuur 3.3: Percentage dat voldoet aan het ambitieniveau voor dagelijks beheer en onderhoud per beheergroep

Beplanting en Gras De maandelijkse metingen laten de seizoensinvloeden zien bij de beheergroepen Beplanting en Gras. Er zijn lagere scores gemeten in de zomermaanden dan in de overige maanden. De scores laten in totaliteit wel een vooruitgang zien ten opzichte van de voorgaande jaren. Het jaar 2021 laat een zeer negatief beeld zien. Een combinatie van factoren (weersomstandigheden, beschikbaar personeel tijdens vakantie periode, beschikbaar materieel, etc) maakt dat de beeldmeetlat Grashoogte enige tijd niet aan de gewenste prestatie voldeed. In november voldeden de gazons weer aan de gestelde prestatie. Bomen De beheergroep Bomen heeft een negatieve ontwikkeling in de jaren waarbij 2021 het meest negatieve beeld laat zien. Het jaar 2022 is beter dan het voorafgaande jaar, maar de tendens is niet positief. Bomen worden op verschillende facetten getoetst aan zowel de veiligheid als beeldkwaliteit. Het (geplande) onderhoud aan bomen kan buitenom het groeiseizoen worden uitgevoerd. Dit kan dan niet voor het verwijderen van onkruid en het maaien van het gras. Hierdoor kan tijdens het toets moment gedurende het groeiseizoen de boom voor een bepaalde meetlat niet voldoen maar heeft dit geen consequenties voor de kwaliteit/ beleving en zeker niet voor de boomveiligheid. Als voorbeeld is de score voor “stamschot”. Dit zijn de twijgen die bomen aanmaken in het groeiseizoen.

Het verwijderen van deze twijgen wordt gedurende het jaar verwijderd maar is geen prioriteit zoals onkruid. Figuur 3.4: Snoei van de hoogstam peren in Burgh - Haamstede

8

Meubilair Voor meubilair zien we gemiddeld een score rond de 90%. Hierin is geen duidelijke verbetering of verslechtering gemeten ten opzichte van de voorgaande jaren. Bij meubilair zitten de afwijkingen deels in bevuiling door weersinvloeden en klimaat. Met name in het duingebied speelt dit een grote rol. Verharding en Reiniging Het dagelijks beheer en onderhoud van de Verharding en de uitvoering van de Reiniging score de gehele periode boven de 90%-regel. Specifiek voor de Reiniging houdt dit resultaat in dat er op de juiste manier wordt ingezet op toenemende toerisme in de zomer maanden.

3.4 Technische staat De technische staat van de beheergroepen Beplanting, Gras en Meubilair wordt gemeten conform de CROW-systematiek. Figuur 3.5 laat zien dat voor alle 3 de beheergroepen een toename is te zien van de kwaliteit ten opzichte van het vastgestelde ambitieniveau.

Figuur 3.5: Percentage per beheergroep dat voldoet aan het vastgestelde ambitieniveau, berekend met 90%-regel

De technische staat van de beheergroepen Beplanting, Gras en Meubilair is toegenomen sinds 2019. Dit laat zien dat de investeringen die zijn gedaan in het efficiënter en doelmatiger uitvoeren van beheer en onderhoud groen een positief resultaat boeken. In 2022 voldoen deze 3 beheergroepen aan het gestelde ambitieniveau conform de 90%-regel en per beheergroep zijn de scores bijna 100%.

3.5 Kwaliteitsbeleving In 2022 zijn er in totaal 1036 meldingen geregistreerd in het zaaksysteem die te herleiden zijn aan het groenonderhoud. Figuur 3.6 geeft een overzicht van de meldingen die gedaan zijn in 2022, per categorie. De melder (inwoner) kan via verschillende kanalen zijn melding of vraag stellen denk aan: • • • • • •

Telefonisch via Serviceteam Website "Vraag aan de gemeente" Website Servicelijnmelding Buitenbeterapp Whatsapp Social media

Alle meldingen, met uitzondering die van de buiten beterapp en de meldingen via de website, bepaalt onze collega van het serviceteam in welke categorie de melding of vraag wordt geregistreerd in het zaaksysteem. Bij meldingen via de buiten beterapp en via de website (servicelijnmeldingen) bepaalt onze inwoner via het systeem in welke categorie deze terecht komt. Voor de analyse van de meldingen waaruit we verbeteracties kunnen analyseren is dit niet handig. Echter voor het antwoord of afhandelen van de melding maakt de keuze voor de juiste categorie niet uit.

9

Figuur 3.6: Analyse van meldingen groenonderhoud 2022, verdeeld per categorie.

In 2022 hebben we stappen gezet in het ophalen van input/feedback bij inwoners, door in eerste instantie twee dorpsraden te benaderen. Samengevat blijkt dat beide Dorpsraden tevreden zijn over de wijze van dagelijks beheer en onderhoud van het groen in de openbare ruimte. Er kwamen wel vragen over het hoe en waarom we bepaalde handelingen wel/niet verrichten en de planning van de werkzaamheden. Dit signaal hebben wij ter harte genomen en communiceren nu meer over onze onderhoudswerkzaamheden die wij gaan uitvoeren. Dit doen we veelal via social media. De reeds ontvangen feedback hierop is positief. Vervolgens willen we komende periode de communicatie over het groenonderhoud verder uitbreiden en structureel vastleggen in een plan. Dit werken wij verder uit in het nieuwe beheer- en beleidsplan Groen (zie voorstel hoofdstuk 5).

3.6 Conclusie en Aanbevelingen

Het beheer en onderhoud van het totale groenareaal is goed tot zeer goed. Uit de metingen blijkt dat bijna 90% scoort een ambitieniveau Hoog, berekend met de 90%-regel.

Het groenareaal binnen ambitieniveau Basis (CROW- kwaliteitsniveau B) scoort bijna 90% hoger dan het vastgestelde ambitieniveau. Dit houdt in dat bijna 90% kwaliteitsniveau A scoort in plaats van het vastgestelde kwaliteitsniveau B, dus “te goed” wordt onderhouden. Het net niet voldoen aan het ambitieniveau Hoog geeft dus een vertekend beeld. In deze evaluatie wordt ingezoomd op de onderverdeling in categorieën waaruit blijkt waar het verschil ontstaat.

10

Tabel 3.1: Percentage per beheergroep dat niet voldoet aan het vastgestelde ambitieniveau

De resultaten voor het dagelijks beheer en onderhoud en technische staat zijn opgesplitst per beheergroep (zie tabel 3.1). Het gemiddelde van de metingen laat zien dat de beheergroepen Beplanting, Bomen en Meubilair niet voldoen het ambitieniveau voor dagelijks beheer en onderhoud. Voor de technische staat voldoen alle relevante beheergroepen. De score voor het dagelijks beheer en onderhoud zowel Reiniging als Verharding zijn hoog. De fluctuaties door seizoensinvloeden zijn zichtbaar voor de beheergroepen Beplanting en Gras. Gemiddeld genomen voldoet Gras wel aan de 90%-regel maar Beplanting niet. Wel is er positieve vooruitgang meetbaar ten opzichte van de voorgaande jaren. Meubilair is een beheergroep welke stabiel rond de 90% scoort maar wel een onvoldoende scoort. De beheergroep Bomen ontwikkelt zich negatief waarbij wel een verbetering gemeten is ten opzichte van 2021. De technische staat van de beheergroepen Beplanting, Gras en Meubilair zijn de afgelopen 4 jaar sterk verbeterd en scoren gemiddeld bijna 100%. Optimaliseren inzet De metingen laten zien dat wanneer ambitieniveau Basis is vastgesteld, het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd op nagenoeg ambitieniveau Hoog. Hierdoor is het mogelijk de inzet van zowel eigen personeel als de groenaannemer fa. Prop te verschuiven binnen deze zones. Dit was ook het advies van de “Evaluatie groenonderhoud 2020”.

Doordat de beheerdata in Obsurv volledig op orde is, kunnen we met alle partijen sturen op inzet en resultaat. De jaarrapportage beeldkwaliteit 2022 is als bijlage 1 toegevoegd. Optimalisatie proces klachten & meldingen In het afhandelen van de meldingen zijn een aantal proces stappen geoptimaliseerd zodat onze inwoner sneller antwoord krijgt en in één keer het goede antwoord. 1) Er is afgesproken dat de collega, verantwoordelijk voor de melding in het zaaksysteem, de melding opent en deze ook of direct zelf afhandelt of toewijst aan een collega; 2) Meldingen die bestemd zijn voor onze contractpartner worden eerst gecheckt voordat deze worden toegewezen aan de contractpartner. Dit voorkomt heen en weer sturen van meldingen. Ook in 2023 blijven we aan de radartjes draaien en zetten in op procesverbetering door de PDCA-cyclus maandelijks te doorlopen. Dit proces verloopt als volgt:

We kijken in een bepaalde periode terug naar het voorgaande jaar en dan twee maanden vooruit. Als voorbeeld: In maart 2023 kijken we terug naar mei 2022. We analyseren de top 3 in het aantal meldingen van de maand mei 2022. We beoordelen of we deze meldingen konden voorkomen en zo ja, op welke wijze. Dit zetten we om in gerichte acties voor de maand mei 2023. De maand erna (in dit voorbeeld juni 2023) kijken we terug of en hoeveel betreffende acties nut hebben gehad. Dit alles om ervoor te zorgen dat onze inwoner minder hoeft te melden en weet wat hij van ons kan en mag verwachten.

Meubilair: Sinds de winter van 2021 maken we een inhaalslag betreffende achterstallig schilderwerk van straatmeubilair. Dit laat al een positief effect zien in de openbare ruimte. We werken daarbij eerst de gebieden met ambitieniveau Hoog af en daarna gaan we naar Basis. Deze inzet en werkwijze zetten we in 2023 voort.

11

4. Financiën In dit hoofdstuk een overzicht van de externe uitgaven voor het groen. Hierin zijn dus geen eigen uren opgenomen. Deze brengen we in beeld bij de actualisatie van het beheer- en beleidsplan Groen (zie hoofdstuk 5).

4.1 Contract onderhoud Openbare Ruimte Sinds 2020 is er jaarlijks in de twee financiële rapportages en in de jaarrekening gerapporteerd over het onderhoudscontract onderhoud openbare ruimte. Na 2020 zijn er nagenoeg geen verschillen meer waargenomen tussen begroting en werkelijk betaalde aanneemsom. Dit komt doordat onze groenareaal data sinds die tijd up to date is. De stijging van de kosten zit vooral in indexering/inflatie en areaaluitbreiding. 2022 Element 3

Naam Onderhoudscontract 65601010 Prop

Begroting € 1.847.212,00

Verschil

2021

Werkelijk € 1.844.970,75

Begroting € 1.726.873,00

€ 2.241

2020

Werkelijk € 1.727.902,08

Begroting € 1.708.737,00

€ -1.029

Werkelijk € 1.719.304,56

€ -10.568

Tabel 4.1: Overzicht 2020-2022 verschil begroting en werkelijke kosten onderhoudscontract openbare ruimte fa. Prop.

4.2 Onderhoud plantsoenen UOR In de begrote bedragen is rekening gehouden met areaaluitbreiding en inflatie. De werkelijke lasten in 2020 en 2021 liepen in de pas met de begroting. In 2022 is het budget incidenteel verhoogd in verband met herstel van schade door de stormen in februari, tornado in juni en extreme droogte in de zomer. Het herstelwerk hebben we in 2022 niet volledig kunnen afronden. Daarom zijn de werkelijke kosten in 2022 lager dan begroot. De doorloop naar 2023 verwerken we in de eerste financiële rapportage 2023. 2022 Element 3 Naam 6560140 Onderhoud plantsoenen 0 UOR

Begroting € 798.232,00

Verschil

2021

Werkelijk € 736.720,00

Begroting € 561.611,00

€ 61.512

2020

Werkelijk € 560.573,00

Begroting € 575.611,00

€ 1.038

Werkelijk € 569.612,00

€ 5.999

Tabel 4.2: Overzicht 2020-2022 verschil begroting en werkelijke kosten onderhoud plantsoenen door UOR.

4.4 Groenbeheerplan Vanwege het ontbreken van een actueel onderhoudsplan voor groot onderhoud groen is de dotatie aan de voorziening groenkwaliteitsplan vervallen. In plaats daarvan is dit bedrag (2020 € 101.432, 2021 en verder € 170.000) neergezet als exploitatiebudget. Er is in 2020 en 2021 minder uitgegeven dan dat er oorspronkelijk was begroot. Bij de jaarrekening 2021 is aangegeven dat er door prioritering in capaciteit op andere beleidsterreinen er minder projecten uitgevoerd zijn binnen het groenbeheer. Bovendien zijn er groen-onderdelen meegenomen binnen de budgetten van civiele projecten. In 2022 zien we een duidelijke toename in de bestedingen. Door capaciteitsuitbreiding op het vakgebied groen binnen het cluster infra zijn er meer projecten opgepakt. Deze trend verwachten we in 2023 door te zetten. 2022

2021

2020

Element 3 Naam

Begroting

Werkelijk

Begroting

Werkelijk

Begroting

Werkelijk

65601000 Groenbeheerplan

€

€

€

€

€

€

Verschil

158.380,00

135.716,00

€ 22.664

170.000,00

57.457,00

€ 112.543

Tabel 4.3: Overzicht 2020-2022 verschil begroting en werkelijke kosten Groenbeheerplan.

12

86.432,00

€ 44.402

42.030,00

5. Beheer- en beleidsplan GROEN De huidige beheer- en beleidsplannen groen zijn vastgesteld in 2010 en 2014. Dit betreft de volgende plannen: - Visie integrale openbare ruimte (2014); - Bomenbeleidsplan (2010); - Spoorboekje Duurzaamheid & Milieu, 2019; - Meetlat IBOR (2014). Ons voorstel is één overkoepeld beheer- en beleidsplan GROEN op te stellen waarin we de huidige plannen herijken en actualiseren. Het is dan mogelijk de ambities van het huidige bestuur te vertalen, maar ook de nu geldende opgaves in de openbare ruimte te koppelen aan het groen. Denk hierbij aan klimaatadaptatie, duurzaamheid, energietransitie, etc. Ook is het mogelijk input aan de inwoners te vragen met de inzet van een participatietraject. De aanpak is schematisch weergegeven in figuur 5.1.

We willen deze losse plannen samenvoegen tot één “Beheer- en beleidsplan GROEN 2024-2033”, passend binnen de huidige bestuurlijke ambitie maar ook toekomstbestendig. Evenals het beheer- en beleidsplan wegen 2023-2027 is het voorstel een evaluatie te houden na 2 jaar.

Figuur 5.1: Schematische weergave van het proces voor het opstellen van een totaal beheer- en beleidsplan GROEN.

Het beheer- en beleidsplan groen wordt opgesteld door de volgende stappen te volgen:

Figuur 5.2: Onderwerpen vanuit discipline groen voor het opstellen van het totaal beheer- en beleidsplan GROEN.

13

Figuur 5.3: Koppeling met andere disciplines voor het opstellen van het totaal beheer- en beleidsplan GROEN.

Hoofdstukindeling Groenplan: In het voorstel voor de hoofdstukindeling van het beheer- en beleidsplan GROEN is een vertaling gemaakt van het Plan van Aanpak. De Visie integrale openbare ruimte (2014), het Spoorboekje Duurzaamheid & Milieu, 2019 en de Meetlat IBOR (2014) worden als bijlage toegevoegd bij het plan.

Planning: De concept planning voor bovengenoemde plan van aanpak is: Onderdeel Start opstellen beheer- en beleidsplan GROEN Concept beheer- en beleidsplan GROEN Intern bespreken Concept beheer- en beleidsplan GROEN Concept beheer- en beleidsplan GROEN bespreken met College Besluitvorming college B & W Concept beheer- en beleidsplan GROEN bespreken met Raad Besluitvorming Raad Tabel 5.1: Globale planning beheer- en beleidsplan GROEN.

14

Periode April 2023 Augustus 2023 Augustus 2023 September 2023 September 2023 Oktober 2023 December 2023

6. Tot slot 2022 was een bijzonder jaar dit onder andere als gevolg van: • • •

De (4) stormen die in februari over ons (ei)land raasden De tornado die op 27 juni over Zierikzee trok. De extreem droge zomer

De invloeden van deze weersomstandigheden zorgden voor forse schade aan onze beplanting in de openbare ruimte. Om dit te herstellen is er een extra inspanning geleverd door bijvoorbeeld takbreuk weg te nemen en in andere gevallen over te gaan tot vervangen van de beplanting. En of door beplanting die dreigde te verdrogen water te geven, dit aangevoerd vanuit het Zoommeer om hiervoor geen gezuiverd drinkwater te gebruiken. In de financiële rapportages is hierover gerapporteerd, de hiervoor (extra) beschikbaar gestelde middelen zijn voornamelijk gebruikt voor de inhuur van machines en de aankoop van (plant) materialen. Om ervoor te zorgen dat de nieuwe bomen in 2023 direct kunnen gaan groeien zijn deze vrijwel alle 425 geplant in november 2022. Om in droge periodes verdroging van onze jonge bomen te voorkomen zijn er preventieve maatregelen genomen zoals toevoegen van water bufferende absorptie korrels bij het planten, en afdekken van plantplaats met houtpulp. De effecten hiervan gaan we in 2023 digitaal monitoren om zo nodig tijdig in te kunnen grijpen om verdroging te voorkomen. De chaos die stormen en tornado achterlieten aan omgewaaide bomen, afgewaaide dakpannen etc. werden vlot opgeruimd door en onder leiding van de collega’s van UOR samen met reiniging en lokale grondverzetbedrijven.

De snelheid van hen handelen werd gekenmerkt door slagvaardig-, flexibili-, wendbaar- en daadkrachtigheid. Dit alles om ervoor te zorgen dat onze inwoners weer zo snel mogelijk veilig gebruik konden maken van een schone openbare ruimte.

Figuur 6.1: Aanplant bomen november 2022

Kortom 2022 was een bijzonder jaar, hoe 2023 wordt kan niemand ons voorspellen. Buiten zijn we er klaar voor, het groeiseizoen dient zich aan. Nu zit voor UOR de uitdaging in het tijdig in kunnen vullen van een aantal vacatures voor medewerkers onderhoud en groen voorziening. In 2023 zal er worden gewerkt aan de actualisatie van beheer- en beleidsplan GROEN dit onder verantwoording vanuit IB-cultuur techniek met kennis vanuit de praktijk vanuit UOR.

15