20230314 Raadsbrief Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid 2023 Bijlage 2 Terugblik Integrale Veiligheid 2022

Terugblik Integrale Veiligheid 2022 ‘Naar een veilig(er) Schouwen-Duiveland’

Handhavers, politie, inwoners en nog vele andere partijen werken ieder jaar weer samen om de veiligheid op het eiland op een hoog niveau te houden. De onderwerpen waar het team Integrale Veiligheid zich mee bezig houdt loopt sterk uiteen. Van burenruzie tot inbraak en van het voorkomen van natuurbrand tot het veilige verloop van onze evenementen. De gemeente heeft hierin een regiefunctie. Die pakken we op door samen met lokale partijen tot een oplossing voor een probleem te komen. In deze memo wordt kort beschreven welke ontwikkelingen en activiteiten er in 2022 hebben plaatsgevonden. Zorg- en veiligheid Door de gemeente wordt veel inzet gepleegd om tot een sluitende aanpak te komen rondom personen met verward gedrag en daarnaast om de samenwerking tussen beleidsvelden zorg en veiligheid te borgen. Er is vaak een directe relatie tussen personen met verward gedrag en de overlastmeldingen uit een buurt of wijk. In 2021 waren er bij de politie 179 meldingen van personen met verward gedrag, in 2020 waren dit er nog 157 meldingen. Het aantal meldingen blijft toenemen, onder andere door de landelijke ontwikkeling van extra-muralisering (het streven om zoveel mogelijk zorg buiten instellingen te bieden) en ambulantisering (het streven om zoveel mogelijk mensen zo normaal mogelijk in de samenleving te laten participeren), waardoor problematiek meer zichtbaar wordt in de wijk.

Waar we zaken lokaal niet voldoende op kunnen lossen schakelen we de hulp van regionale organisaties in zoals het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland (ZVHZ). In 2022 waren de problemen van één inwoner van Schouwen-Duiveland zo complex dat de gemeente een integraal afstemmingsoverleg heeft belegd. Daarnaast is er voor één inwoner uit onze gemeente, in samenwerking met Emergis MJD, een alternatieve woonoplossing geboden om overlast in de omgeving te reduceren. Jeugdoverlast en -criminaliteit In de gemeente zijn geen criminele jeugdgroepen actief die daarmee tot de hoge risicocategorie zouden behoren. Over het algemeen zijn het wat oudere jongeren die op verschillende locaties en in wisselende samenstelling binnen de gemeente samen komen. Daarnaast is het een gegeven dat de jongere jeugd zich mengt met jongvolwassenen. De overlast die zij veroorzaken bestaat voor namelijk uit het veroorzaken van geluidsoverlast door hard praten, schreeuwen en rijden met scooters en brommers en daarnaast overlast in de vorm van vernielingen, vandalisme en afval. Als gekeken wordt naar de objectieve geregistreerde cijfers met betrekking tot jeugdoverlast, kan geconstateerd worden dat de overlast toeneemt. In 2021 werden er 279 meldingen van jeugdoverlast gedaan. Dit zijn veel meer meldingen dan in 2020, er werden toen 119 meldingen gemaakt.

Verklaring voor de cijfers van 2021 is onder andere de combinatie van het overtreden van de covid-19 maatregelen en de meldingen die zijn weggeschreven onder jeugdoverlast. Jongeren hebben in 2021 weinig dagbesteding gehad, zoals school en een bijbaan. In 2022 nam het aantal meldingen van jeugdoverlast weer af, dit waren in totaal 175 geregistreerde meldingen bij de politie. Het afgelopen jaar werd er gewerkt met hotspots welke gedeeld werden met politie en jongerenwerk om zo beter zicht te krijgen op de jeugd en een gezamenlijk aanpak te faciliteren. Er is een start gemaakt met een gezamenlijk handelingskader jeugd en veiligheid in samenwerking met de beleidsmedewerkers jeugd, onderwijs en preventie. Dit handelingskader wordt in 2023 verder uitgewerkt. De aanpak van jeugdgroepen werd in 2022 integraal opgepakt met onder andere hulpverleningsorganisaties zoals 1NUL1, HALT en SMWO jongerenwerk in het JPO. Zomerseizoen 2022 De zomer van 2022 was een hele warme zomer. Met een gemiddelde temperatuur van 18,6 C was het de op twee na warmste zomer sinds 1901. Naast de langdurige en extreme hitte was er ook sprake van de post-Corona periode. De horeca kon weer normaal open en er werden weer evenementen georganiseerd. Het toerisme kwam weer op gang om te kunnen genieten van de verschillende faciliteiten die het eiland te bieden heeft.

Deze veranderende factoren hebben er onder andere voor gezorgd dat er vanuit het cluster handhaving en integrale veiligheid voornamelijk incident- en casus gestuurd werd gewerkt. Een belangrijk onderwerp waar deze zomer met voorrang aandacht aan is besteed was het verhoogde natuurbrandrisico in de Westhoek van onze gemeente. Afgelopen seizoen is er intensief geïnvesteerd in de samenwerking tussen Roxy Security en handhaving met als doel het natuurbrandrisico te kunnen blijven monitoren in en rondom het risicogebied.

2

Ook is er ingezet op de controles van de horeca in het hoogseizoen en de voorbereiding en controles van evenementen in de zomerperiode. Daarnaast is er veel inzet gepleegd op de samenwerking met ondernemersverenigingen, dorpsraden en andere relevante brancheverenigingen. Hierbij werden casussen en relevante informatie met betrekking tot het recreatieseizoen en bijvoorbeeld natuurbrandrisico met elkaar gedeeld en werden daarnaast gewenste interventies en maatregelen met elkaar besproken. Georganiseerde criminaliteit en ondermijning Ondermijning is een verzamelnaam voor verschillende vormen van (georganiseerde) criminaliteit die vaak verborgen blijft. Het gaat dan bijvoorbeeld om illegale hennepteelt, drugshandel, geld witwassen, mensenhandel en vastgoedfraude. Je kunt ondermijning zien als het constante gebeuk van georganiseerde criminaliteit (onderwereld) op onze samenleving (bovenwereld). Om hun criminele activiteiten uit te kunnen voeren, maken criminelen gebruik van allerlei legale diensten en voorzieningen. Zij vragen bijvoorbeeld vergunningen aan, richten bedrijven op en huren en kopen panden. Hierdoor worden criminelen onbedoeld gefaciliteerd door de ‘bovenwereld’. Door deze vermenging tussen ‘onderwereld’ en ‘bovenwereld’, kunnen onschuldige mensen en bedrijven onbedoeld in aanraking komen met criminelen.

Ondermijning blijkt bijvoorbeeld niet uit de geregistreerde criminaliteit, omdat het geen delict an sich is. Daarnaast is niet af te leiden in hoeverre ondermijnende criminaliteit het veiligheidsgevoel aantast. Vaak is ondermijning niet zichtbaar voor de burger. Wel kan gekeken worden naar bijvoorbeeld het aantal Bibobtoetsingen en de uitkomsten hiervan binnen de gemeente. Daarnaast wordt gekeken naar de inzet van bestuurlijke instrumenten zoals de Wet Bibob en het Damoclesbeleid. Bibob-toetsingen Aantallen in 2021

Totaal aantal toetsingen 65 vergunningen

Ondersteuningsverzoek bij RIEC 1 verzoek

Geweigerde vergunningen 3 vergunningen

Aantallen in 2022

33

1 verzoek

Geen

Inzet Damoclesbeleid Aantallen in 2021 Aantallen in 2022

Sluiting woning 3 maanden

Formele waarschuwingsbrief

4 1

1 1

In 2022 is het bewustwordingstraject verder voortgezet en zijn er opnieuw trainingen verzorgd. Zo is er een voorlichting gegeven door de Nederlandse arbeidsinspectie over hun werkzaamheden in het kader van mensenhandel en uitbuiting aan het cluster Handhaving en is er een training gegeven over het herkennen van signalen van ondermijning aan de buitendienst. Er is begin 2022 gedurende twee dagen een ‘Drugslab Experience’ ingezet voor medewerkers van interne medewerkers. Dit is een Escape Room in de vorm van een mobiel drugslab om medewerkers een kijkje te geven in hoe een drugslab eruit ziet. In de week tegen ondermijning, van 10 tot en met 14 oktober, is er daarnaast een Virtual Realityexperience aangeboden voor interne medewerkers. Tijdens deze experience maakten de collega’s kennis met het thema drugscriminaliteit. Ze leerden signalen herkennen en daarnaast werd behandeld hoe te handelen indien men bijvoorbeeld drugsvaten vindt of een drugslab ontdekt. Tot slot is er aandacht besteedt aan het thema ondermijning en integriteit middels een dilemmasessie met de gemeenteraad. Niet enkel is er aandacht gegeven aan bewustwording van de organisatie, ook is er ingezet op het thema maatschappelijke weerbaarheid (weerbaarheid van onze ondernemers en inwoners).

Zo zijn er tijdens de week tegen ondermijning informatieve filmpjes gedeeld via de gemeentelijke communicatiekanalen welke zijn opgenomen in samenwerking met de burgemeester, de politie en handhaving met als doel om burgers bewust te maken van het onderwerp en de meldingsbereidheid te verhogen. Daarnaast hebben we in samenwerking met politie en handhaving op de markt gestaan en door middel van flyer en dilemma’s aandacht gevraagd voor het thema ondermijning onder onze bezoekers en burgers. Project ‘veilige jachthaven’ In 2022 is er, in samenwerking met het CCV en TF-RIEC, gestart met het project Veilige Jachthaven. Er is hierbij een schouw en analyse uitgevoerd in een jachthaven in onze gemeente met diverse betrokken partners zoals politie, douane, de havenmeesters. Jachthavens zijn diffuse omgevingen. Het is moeilijk is

3

om zicht te krijgen op vormen van (georganiseerde) criminaliteit. In potentie zijn het aantrekkelijke omgevingen, waar duistere exploitatie mogelijk kan zijn. De analyses geven vooralsnog echter niet het beeld dat er op dit moment op grote schaal misbruik wordt gemaakt van de jachthavens in Zeeland. Een conclusie die meer recht doet aan de situatie is dat een goed zicht ontbreekt. De informatieorganisatie is beperkt ingericht op het gestructureerd ophalen, verwerken, analyseren en delen van gegevens rond de jachthavens. Het project krijgt in 2023 een doorstart in samenwerking met TF-RIEC en het CCV.

4