20230124 Raadsbrief Bouwstenen RES 2 0 Bijlage 1 Bouwstenen RES 2 0

In de RES 2.0 focussen we daarom meer op gebiedsgerichte afspraken en maatregelen. Daarnaast kunnen we vanuit de RES ook bijdragen aan het verenigen van initiatieven en het uitdragen van goede voorbeelden, zodat het wiel niet overal opnieuw uitgevonden hoeft te worden. En om bedrijven beter toegang te geven tot het ZEA en alle ondersteuning die er is in Zeeland verkennen we de oprichting van een loket waar bedrijven terecht kunnen voor basisvragen en verwijzingen. Besluitvorming over RES 2.0 door gemeenten, provincie en waterschap De Zeeuwse RES 1.0 is vastgesteld in 2020, als eerste RES van Nederland. Inmiddels is er een handreiking voor de RES 2.0 opgeleverd, waarin alle regio’s wordt gevraagd om een RES 2.0 op te leveren die is vastgesteld door de gemeenteraden, Provinciale Staten, en het Algemeen Bestuur van het waterschap. Om deze publieke besluitvorming voor te bereiden is er voor de vaststelling van de RES 2.0 een publieke stuurgroep ingesteld. Deze rol van publieke stuurgroep wordt ingevuld door het OZO-Klimaat-Energie-Milieu waarin alle Zeeuwse gemeenten, de provincie en het waterschap zitting hebben. Op agendabasis kunnen hierbij anderen (bijv. Stedin) worden uitgenodigd. Deze publieke stuurgroep versterkt ook het commitment van de overheden op de RES. Dit is van groot belang: het vaststellen van de RES vraagt ook commitment op het uitvoeren van de RES.

De aansturing op de uitvoering van de RES 1.0 (en straks ook de uitvoering van de RES 2.0) blijft lopen via de bestuurlijke kopgroep (voorheen: stuurgroep RES) waarin ook Stedin, Economische Impuls Zeeland, bedrijven en onderwijs zitting hebben. Uitvoering RES vraagt om expliciet zijn in verantwoordelijkheden en bevoegdheden De totstandkoming van de RES is een gezamenlijk proces, waarin iedere partij vanuit de eigen verantwoordelijkheid en bevoegdheid bijdraagt. Om tot uitvoering van de RES te komen is het daarom wel belangrijk om te expliciteren welke partij welke verantwoordelijkheid draagt, en hoe de bevoegdheden van partijen worden ingezet. In de RES 2.0 zullen we daarom expliciet opnemen welke partij welke rol heeft in de uitvoering van de afspraken uit de RES. In de bouwstenen per thema zijn voorbeelden opgenomen van mogelijke rolverdelingen tussen partijen. In het algemeen is de volgende verdeling te schetsen:  Gemeenten voeren de Transitievisies Warmte en de wijkplannen uit en zorgen voor de uitvoering van zon- en windprojecten. Ook zijn gemeenten verantwoordelijk voor de verduurzaming van hun bedrijventerreinen. Zij zoeken hierbij afstemming met Stedin in verband met netcongestie en slimme oplossingen om het net te ontlasten.

  

 

De netbeheerders (Stedin, Tennet, Gasunie) doen investeringen om de ambities uit de RES 2.0 zo goed mogelijk te accommoderen. Hierbij sluiten zij aan bij het Provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK). Bedrijven zorgen voor uitvoering van veel van de maatregelen uit de RES 2.0. Zij stemmen in de uitvoering tijdig af met overheden en netbeheerders en dragen bij aan het zoeken van optimalisaties in de belasting van het netwerk om tijdig te kunnen inspelen op netcongestie. De provincie zorgt voor het ruimtelijk beleid voor zon en wind op hoofdlijnen. De provincie coördineert de ruimtelijke ordening van de energietransitie. Provincie neemt het voortouw in het maken van keuzes over de energie-infrastructuur (PMIEK), samen met netbeheerder en in afstemming met gemeenten. Overheden in het algemeen geven het goede voorbeeld, bijvoorbeeld door verduurzaming van eigen vastgoed, aanbestedingen en door duurzame inkoop en uitvoering. Het ZEA ondersteunt de samenwerkende partijen om gezamenlijke acties op te pakken of voor te bereiden. Hierdoor wordt niet veelvuldig het wiel opnieuw uitgevonden en wordt veel geld en tijd bespaard. Zie hiervoor de volgende paragraaf.

Uitvoering RES vraagt om praktische afspraken over menskracht, middelen en processen De uitvoering van de afspraken uit de RES kost menskracht en middelen, en er zijn (werk)processen nodig om de voortgang van de uitvoering gezamenlijk te kunnen monitoren en bij te sturen. Daarom maken we met de vaststelling van de RES 2.0 afspraken over menskracht en middelen. In de uitwerking van deze afspraken hanteren we de volgende uitgangspunten:  Gemeenten en provincie reserveren de budgetten en fte’s die zij krijgen van het Rijk cq. uit het gemeente-/provinciefonds ook daadwerkelijk voor uitvoering van de klimaat- & energietransitie, inclusief de RES. Deze capaciteit is aanzienlijk: op basis van onderzoek door AEF in opdracht van het ROB loopt dit in de loop van de komende jaren op tot gemiddeld zo’n 6 fte voor de 9 “kleine gemeenten” en 13 fte voor de 4 “middelgrote gemeenten” in Zeeland. Voor provincies gaat het ROB uit van 24-27 fte, en voor waterschappen 10-11 fte.  Gemeenten reserveren een deel van hun budget voor het gezamenlijk ontwikkelen van producten en aanpakken. Dit bespaart dubbel werk, en het maakt het mogelijk om slim om te gaan met personeelstekorten. De 9 “kleine gemeenten” kunnen door samenwerking 2 fte besparen en de 4 “middelgrote gemeenten” kunnen ruim 3 fte besparen. Naar verwachting “kost” dit de gemeente ieder 1 fte (naar rato van omvang van de gemeente).

 Gemeenten, waterschap en provincie reserveren capaciteit voor deelname aan de RES, de sectortafels, bijdragen aan RES-projecten en de voorbereiding van (bestuurlijke) overleggen.  Gemeenten, provincie en waterschap dragen gezamenlijk de kosten voor het ZEA, in aanvulling op de structurele middelen vanuit het Rijk (€375.000 per jaar). Gemeenten, provincie en waterschap dragen jaarlijks 10% tot 15% van de “Decentralisatie-uitkering Uitvoeringskosten klimaatakkoord” bij. Op deze manier worden de lasten gelijk verdeeld over de Zeeuwse overheden en bewegen deze mee met de benodigde (gezamenlijke) uitvoering. Daarnaast maken we in de RES 2.0 specifieke afspraken over:  De verdeling van werkzaamheden tussen ZEA, gemeenten, provincies, waterschap, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere partijen, inclusief de onderlinge samenhang en afhankelijkheden tussen deze werkzaamheden.  De doorwerking van gezamenlijke kaders en afspraken uit de RES in het beleid en de organisatie van gemeenten, provincie, waterschap en andere partijen.  Het onderling op elkaar aansluiten van werkprocessen tussen gemeenten, provincies, waterschap, ZEA en andere partijen (ook in planning).  De terugkoppeling over voortgang van partijen naar de RES-organisatie ten behoeve van (integrale) monitoring en rapportages over voortgang en doelbereik, en de wijze van sturing hierop.