2023.77 827043 Brief Jaaroverzicht 2022 Staatsbosbeheer Zuidwestelijke Delta def

(lrfrmfrfrilc

Sr-liou\v<tn -l)1|i\'<rl;'m(1 u1j;<flt<›1x1<:1±

/ïn aaa/fsgsïziøtm Ms CFS V900 ~

(l.Ll.

1uMRi 2023 z;1:1l<:

?l\hv2.l( r'<'lHl|<':

l

Datum 7 maart 2023 Onderwerp Jaaroverzicht Zuidwestelijke Delta 2022 Behandeld door

M. Boer

Ons kenmerk Z23-1940 / D23-8525

Uw kenmerk Bijlagen

1

Beste relatie,

Met genoegen bied ik u hierbij ons jaaroverzicht 2022 aan. ln de Zuidwestelijke Delta beheren

we ruim 29.000 hectare aan, veelal waterrijke, natuur. Daarnaast

hebben we ook een verscheidenheid aan monumenten, buitenplaatsen en recreatiegebieden onder onze hoede. We investeren niet alleen in natuur maar ook in recreatie, educatie, cultuur, zorg & participatie en laten mensen in onze gebieden genieten van wat de Zuidwestelijke Delta te bieden heeft. Onze terreinen zijn zo van grote betekenis voor de regio.

We kijken terug op een jaar met uiteenlopende uitdagingen zoals de stikstofproblematiek,

natuurherstelprojecten, het faciliteren van natuur inclusieve landbouw en realiseren van bosuitbreidingen. Dit alles naast de belangrijke taak het goed beschermen en beheren van natuur en landschap. Dat is ons

dagelijks werk en daar zijn we trots op.

ln ditjaaroverzicht 2022 van de Zuidwestelijke Delta vindt u een kleine greep van ons werk uitgelicht.

Samen maken we van de Zuidwestelijke Delta een groenere en natuurlijke omgeving waar iedereen gezond en veilig kan leven en werken.

Met vriendelijke groeten

jg ,li wi

den Adel Hoofd Staatsbosbeheer Zuidwestelijke Delta

Staatsbosbeheer Smallepad 5 3811 MG Amersfoort Postbus 2 3800 AA Amersfoort [T030-6926111 j

|

j

l

|

F 033-4328481

|

KVK 30263544

staatsbo sbeh EEI'

LX

gr

w

zi §\

/__„...--«

\

wga

2

/_.

'“

“N

ft

af

.\

*\\

`

É: 1

4

=~<,„`-\_4.q'

„

I

..›:›L.:

1,.-Ay,--

'

\

\ `„_„ -Y \åš

r

r,

,

\

,

,<

r~/, Q 1v,/

_ 2

.

« .

\

Â

_

*Q

`\'

~*\

P \_` \\

ay

ai)

`

\`

A,

« \

\

2

X

~\`

'X f

't

`-~ `

;

Q

,

`

'.

` _

.

'

,

-\

of

í\

fa

'

\

4

\N

.

-

.

'

u

.

:_

› -W -

`

-/

\

1

„*.›'\'

f \

_,

(~

"V ,4 ,

'

_.

'

Vï

1-,

,

.gr'

',

f

.

'

J

\Y

-„

W

\_

`

Q5

V

_”

2

1

*I

S

>›

_n:;-<_

GLX

~,.øV

'r

2

.air

'_

,~„

f

.;

`1`,-e.'

**à._

w

/

-

›= G'

1.

-te

“X

/“

V

,2

A

›=' '

I

,

,

-

'ii

'

-

,2 4

'39

_

I

-_

. `

~

«x

f

L)

^ ”

I

_\9§J,.__\

4.

/ 1 3

*

\fi *'”'

~›,f

- 1

.

\

›

Âïifa-›

'

2-_-~<f-`^'Sf_`_"`

\Q

_

`:'

„(_›,

f

,.

-

,.

'

~

'

*

'_

-›

'

2

M

`

Éšš-1

Jul

,«

12

*

›_

N -~ ÃÉ'* L

2

\

2

uw ,"\`_,

^

.H

~-

.

\

_

(

“Q

_:

2

“

. .

_

xr

.._

,

«~.*«

„

.

\

.P

L t

3 '

-

F

`

“~

~

_'

I

4

'

„„..,„~«~„_

` ,

'„~Ã.`

;/

;;»

,ú~;y„Y,:›fy:_:fà

`;`~>.

_,

_

'

_

`\_

ø

fiffl?

,

.\.

.,

' *

. ~`šø›=±

_-

1

«

\/`

.

_

L:

,/„

I.

`fiIl-›,

\-U

.

”'%+>_»›„

'

-

e

›.7

«

-„

_'

\ :.\

'

A

'

'

«'\`›_

<^~^*--

'/

..

/t

'

I

`

\

f

'

"

f

^'

«

t w

à Ik

íá{V`f?:<í#

`. 1

«

\

<

'

Q

\

>~~ .

Il -

<8

-

,

Y:

,›;>›*~(

\

_-

,

f

f

'\.\<==°'

4

\

,

A

fi›~_

l.

~_;

/“flšfgï

3

'\`;<."

~

`v:5_\/~..`«57<I-\

lï~v._`(

,3-(I

/

Â

,_

F

_

\ï

W

°\

I

`

.t

,ff

r

_

„„_...

ir

\I

3

`-.._~\

,

W

„„,??,

A

'f'

. ,2.-«

ll'

x

A

\Ví

,

,É

`

ffšhdb

H

_______

›

'

i

2

'

t

t

'

'

›

'

I

Staatsbosbeheer m de Zutdvvestehjke Delta

Natuur om van te genieten

|

Jaaroverzicht 2022

6%

Resultaten beheer, essentaksterfte andere

(bomen)ziekten

Staatsbosbeheer beheert het groene erfgoed van Neder~

57% 14'/›

land; 270.000 hectare natuur die we beschermen, die je kunt beleven en die

we samen met en voor anderen

duurzaam benutten. In de Zuidwestelijke Delta beheren

we ruim 29.000 hectare aan schorren, slikken, kreken,

13-/„

kwelders, graslanden, gorzen, dijken, polders, bossen,

wateren en duinen, maar ook monumenten, buitenplaatsen en recreatiegebieden.

3.326 ha 81 ha 1.406 ha

ïZ Z

j1 I _

SNL-subsidie provincie Recreatie

Projecten

lngebruikgeving

Hout & biomassa Overig

Verhouding van de inkomsten Staatsbosbeheer Zuidwestelijke Delta 2022

(SNL). Voor het beheer van de andere gebieden maken we

afspraken met provincies, gemeenten, ondernemers of Eigendom ln erfpacht gegeven ln erfpacht In gebruik

genomen genomen

andere samenwerkingspartners zoals Rijkswaterstaat. In 2022 hadden we, naast het reguliere, geplande werk,

te maken met droogte. Daardoor werden bijvoorbeeld

broedvogeleilanden bereikbaar voor predatoren en kon~ 25.817 ha

den kuikens weinig voedsel vinden. Ook moesten we, in overleg met de NVWA, in diverse gebieden vogels ruimen

we

Grondpositie Staatsbosbeheer Zuidwestelijke Delta 2022

in verband met vogelgriep. in onze bossen voerden

Ruim 100 medewerkers doen met veel plezier hun werk,

dunningen of bosverjonging uit, zodat er ruimte ontstaat voorjonge en nieuwe bomen. De essentaksterfte noopte

verdeeld over vijf beheerteams en een team advies &

ons om gevaarlijke bomen te verwijderen en daarvoor

projecten. Zij houden zich dagelijks bezig met kwetsbare

verschillende andere soorten terug te planten. Daarmee

graslanden maaien, graasdieren verzorgen, recreatieve

ontstaat een klimaatbestendige groene omgeving waar

voorzieningen onderhouden, aannemers inhuren en

mens, natuur en biodiversiteit van profiteren. Bezoekers weten onze gebieden goed te vinden en sinds corona zien

begeleiden, bosonderhoudswerkzaamheden, voorlichting herstelprojecten realiseren, flora en fauna inventariseren

we een stijging in bezoekersaantallen en nieuwe recreatief vormen. Ook in 2022 waren onze gebieden het decor voor

en monitoren, samenwerken met vrijwilligers en zorg-

vele evenementen en activiteiten.

geven, toezicht en handhaving, inrichtingsf of natuur-

instellingen, toestemmingen of vergunningen verlenen,

percelen verhuren of verpachten, meedenken over

Natuurherstel en Programma Natuur

beleidsplannen en belangen behartigen van biodiversiteit

Natuur en klimaat staan onder druk. Als antwoord hierop

en natuur. Ongeveer 17.000 hectare van deze natuur valt

zijn de afgelopen jaren ook in onze gebieden diverse

binnen het Natuurnetwerk Nederland. Perjaar ontvangt

programmas en projecten gestart. Denk aan het verwij~

Staatsbosbeheer hiervoor subsidie Natuur & Landschap

deren van opslag in duingebieden, bestrijding van exoten

Beheerwerkzaamheden per boot

Bos in Zeeuws-Vlaanderen

l

l

Stervende grote stern ten gevolge van vogelgriep

Boswachter Karel Leeftink (ging in 2022 met pensioen)

Daarom werken we nauw samen met Rijkswaterstaat en tekenden we in januari 2022 een samenwerkingsover-

Volg ons op de boswachtersblogs

eenkomst voor de komende 10 jaar. Rijkswaterstaat blijft

De boswachters van Staatsbosbeheer bloggen over de natuur in hun gebieden en vertellen verhalen uit de prak-

zorgen voor het technisch beheer en Staatsbosbeheer

tijk.

Belanghebbenden,geinteresseerden en omwonenden

verzorgt het natuur- en vegetatiebeheer. Meer hierover

kunnen zich abonneren op totaal 23 boswachtersblogs.

leest u op https://ap.lc/8hf8g

Volg ons ook in de Zuidwestelijke Delta.

Vogelgriep in de delta Vogelgriep lijkt tegenwoordig een blijvertje. Troi de ziekte in de winter 2021-2022 vooral vele brandganzen, grauwe

ganzen en andere watervogels, deze zomer hield ze huis onder kolonies kustbroedvogels. Met name grote sterns

werden slachtoffer; dagelijks telden we in de delta en op

de Wadden enorme aantallen dode vogels. Naar schatting

'

pg

E;

Era. Boswachtersblog Zeeland

Em.. 2*.:

'q

--

El

iii

.Ei

.I

Boswachtersblog Zuid-Hollandse Delta

iiiBoswachtersblog Biesbosch

Meer cijfers en feiten op: https://ap.lc/Dednt

50-60 procent van de Noordwest-Europese populatie verdwenen en herstel zal naar verwachting lang gaan duren. De vogelgriep raakte ook andere kustbroedvogels, is

„.„..-`_.

zoals visdief, grote en kleine mantelmeeuw en zilver-

meeuw. Meer hierover leest u op https://aplc/Fbwb6 1%*

Broedvogels profiteren van opknapbeurt ln

samenwerking met Vogelbescherming en de provincie

Zeeland is natuurgebied Noordervroon bij Westkapelle

opgeknapt. De eilandjes werden kaal gemaakt en afgegraven tot nét boven het wateroppervlak. Door een hoger waterpeil komt het eiland onder water te staan en groeit het niet meer dicht. Ook is een elektrisch raster aangelegd

om vossen te weren. Succesvolle maatregelen, zo bleek

tijdens het broedseizoen; vogelwerkgroep en Delta Milieu-

projecten telden meer broedvogels, onder meer 36 paar kluten en 26 paar dwergsterns. Vossen zijn een bedreiging voor grondbroeders

i

l

Geitenhouderij, met kruidenrijk gras

Grevelingen - Slikken van Flakkee

in duinbossen, inzet van begrazingskuddes, verbetering

varen. ln 2021 tekende vleesveehouderij Hof de Eendragt

van leefgebied voor kustbroedvogels en onderzoek naar

als eerste Zeeuwse bedrijf een overeenkomst met Staats-

verbetering van abiotiek (de niet-levende elementen van

bosbeheer. Deze ondernemer pacht Staatsbosbeheer-

de leefomgeving, zoals water, bodem, klimaat). Daarnaast

terrein en houdt in z'n bedrijfsvoering rekening met de

nemen we deel aan programma's van provincies en

natuur van de naastgelegen Margarethapolder. ln 2021

gemeenten in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Daarmee dragen we bij aan het opstel-

volgde ook biologisch akkerbouw- en geitenmelkbedrijf

len van gebiedsprogramma's.

natuurinclusieve contracten afsluiten in de Zuidwestelijke

Overige strategische programma's

Tholen, Goeree-Overflakkee en in de Hoeksche Waard.

In de Zuidwestelijke Delta

De Korenschoof. Helaas konden we in 2022 geen nieuwe Delta, maar we zien kansen op Schouwen-Duiveland,

maken wij ons sterk voor

Lees hier het achtergrondverhaal https://ap.lc/iOlyT

thema's als CO2-opslag, natuurinclusieve landbouw en

Natuurwinststrategie deltanatuur

klimaatbuffers.

Nederland is met recht een 'deltaland'. Eeuwenlang heeft

Nieuw bos Staatsbosbeheer wil landelijk 5.000 hectare extra bos

aanplanten om CO2 op te slaan en vast te houden. In de

l

Zuidwestelijke Delta zien we hiervoor vooral kansen in

de mens de natuurlijke dynamiek van het water en de natuur proberen te bedwingen om veiligheid en economische activiteit mogelijk te maken. Dit heeft het kenmer-

kende Hollandse delta- en rivierenlandschap opgeleverd

Overflakkee en op het eiland van Dordt. Samen met

waar we trots op mogen zijn. Maar inmiddels zien we in dat het gebrek aan natuurlijke dynamiek de weerbaarheid

partners gaan we hier bossen uitbreiden in bestaande

en ruimtelijke en ecologische kwaliteit van natuur en land-

het midden van Zeeuws-Vlaanderen, delen van Goeree-

schap ernstig verstoort. Zo kunnen we de hoge stikstof-

en nieuwe natuur.

depositie en vervuiling van onze wateren maar moeilijk i

i

› i

Kilmaat

oplossen. En hebben we door klimaatverandering steeds

Klimaatverandering leidt tot een stijgende zeespiegel,

vaker te maken met wateroverlast en overstromingen,

meer hitte, droogte en vaker hoog water in de rivieren. Daarom werken wij aan een gezond bodemleven, grond-

hitte en droogte. Daarom werkt Staatsbosbeheer aan een

toekomstbestendige delta, waar meer ruimte is voor de

waterpeil en een gevarieerde begroeiing in onze natuur-

natuur en natuurlijke dynamiek van de delta en rivieren.

gebieden, zodat ze beter water kunnen bergen en bestand

Waar veiligheid op een adaptieve manier mee kan bewe-

zijn tegen weersextremen.

gen met klimaatverandering en er ruimte is voor passende

Natuurincusieve landbouw

duurzame economische activiteiten en ecosysteemdiensten. Dat doen we vanuit onze visie Natuurwinst-

Als grootste terreinbeheerder van Nederland heeft Staats-

strategie, een krachtige nature-based solution die we in

aan de verduurzaming van de landbouw. Wij helpen agra-

presenteerden. Daarin pleiten we voor herstel van eco-

bosbeheer bij uitstek de mogelijkheid om bij te dragen

rische ondernemers om over te schakelen op natuurinclu-

2022 - 25 jaar na de voltooiing van de Deltawerken -

systemen en de abiotiek van de delta en het rivierenland-

sieve landbouw: duurzame landbouw, waar zowel voed-

schap, als onderlegger voor een duurzame economie van

selproductie als natuur, landschap en biodiversiteit wel

de toekomst en een veerkrachtige, klimaatbestendige

bij

l

i

l

i

i

l

Opruimactie Biesbosch

natuur uit te werken en samen het landschap van de toe-

samen aan verbetering van de waterhuishouding in dit gebied. Met waterhuishoudkundige en infrastructurele werkzaamheden passen we de waterhuishouding aan,

komst vorm te geven. Op onze website https://ap.lc/iuSnC

zodat de ideale plas-drasomstandigheden voor weide-

vindt u de Natuurwinststrategie deltanatuur.

vogels ontstaat. Daar profiteren soorten als de kievit en

delta. Wij gaan graag met omgevingspartijen in gesprek

om vanuit deze visie ook andere functies van de deltal

grutto van. Op 25 april verzorgden Simone Steendijk,

25 jaar na de voltooiing van de deltawerken presenteerde Staatsbosbeheer in 2022 deze nieuwe ecologische strategie voor de Zuidwestelijke Delta. Nieuwsgierig? Bekijk de

video op https://ap.lc/XnpRN

secretaris-directeur van Waterschap Hollandse Delta en

Sandra den Adel, provinciehoofd Staatsbosbeheer, de aftrap van de werkzaamheden voor de komende jaren.

De boswachter schreef hierover een boswachtersblog op https://ap.lc/Sgblr

Samen voor de delta

Samenwerken is elkaar versterken, daar geloven wij heilig Samen leer en weet je meer, creëer je kansen om je doelen te bereiken. Daarom werken we op het gebied van beleid en strategie nauw samen met onder meer in.

PAGW preverkenning Biesbosch Rijn-Maasmonding

Met het investeringsprogramma Programmatische Aanpak Grote Wateren, willen de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (|enW) en Landbouw, Natuur en Voedselkwali-

de regiegroep Zuidwestelijke Delta, Kenniscommunity

teit (LNV), een duurzaam robuuste en veerkrachtige delta

Oosterschelde en Coalitie Delta Natuurlijk. Ter versterking

ontwikkelen. Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer en RVO

van het netwerk hebben we in 2022 met andere natuur-

geven samen uitvoering aan het programma. Voor het

partijen een veldbezoek gebracht aan de Brabantse Wal en

gebied Biesbosch Rijn-Maasmonding is in het voorjaar van

Ruikbeke (België) en kennis uitgewisseld. Voor uitvoering

2022 een 'preverkenning' gestart. Daarin stellen we geza-

van ons werk en projecten werken we samen met onder

menlijk een ecologische analyse en de ecologische opgave op, waarbij we onder meer kijken naar de consequenties

meer De Zeeuwse Natuur, faunabeheereenheid Zeeland en Waterschap Hollandse Delta. En natuurlijk maken we afspraken met gemeenten in de Zuidwestelijke Delta

van het intensieve gebruik van het gebied op de natuur.

voor beheer van terreinen of gezamenlijke uitvoering van

gen aan een duurzaam ecologisch systeem. Eind 2024 is

bijvoorbeeld toezicht en handhaving, of het opruimen van

de preverkenning afgerond en bespreken we de resultaten

zwerfafval. Kijk voor meer informatie over dit project op

met belanghebbenden. Overigens reikt de scope van deze natuurambitie tot 2050, met een doorkijk naar 2100. Hierover meer op de website https://ap.lc/rTBs5

https://aglc/JZOym

Weidevogels in Oudeland van Strijen Weidevogels hebben drassig leefgebied nodig; plassen

waar insecten leven en een vochtige bodem waaruit ze gemakkelijk bodemdiertjes kunnen halen. Daarvan was in natuurgebied Oudeland van Strijen, met zijn lage grondwaterpeil, geen sprake. Maar daar komt verandering in! Waterschap Hollandse Delta en Staatsbosbeheer werken

Dit vormt de basis voor concrete maatregelen die bijdra-

Samen sterk in toezicht en handhaving

Mensen weten onze natuurgebieden in de Zuidwestelijke Delta steeds beter te vinden. Zeker sinds de coronajaren

zien we de recreatiedruk en het gebruik van onze terrei-

nen toenemen. Niet alleen nieuwe groepen recreanten en watersporters weten ons te vinden, ook zien we steeds

i

„

._

..

,

A41...

Oefening in gemeente Hardinxveld-Giessendam

meer (grof)vuil- en afvaldumping, ondermijnende activitei-

patiewet duurzame banen voor mensen met een arbeids-

ten, hennepteelt, stroperij, beschadiging en vernieling. Dat

beperking. In Zeeland en in de Zuid-Hollandse Delta zijn

vraagt om handhaving en toezicht en extra inzet, zoals de

drie Binnenwerkteams actief- eind december ging het

integrale acties in de Grevelingen, Biesbosch, het Haring-

We werken daarbij nauw samen met politie, RUD, omgevingsdienst en Rijkswaterstaat. De teller stond in 2022 op 1912 constateringen, waarvan 467 waarschuwingen en 232 proces-verbalen. Tijdens de grote brand in het duingebied bij de Brouwersdam in de Grevelingen werkten we samen met Defensie en sindsdien is de samenwerking met veiligheidsregio's opgeschroefd om de natuurbrandrisicds goed in kaart te brengen. Ook crisismanagement staat op de agenda; met kennis en expertise

derde team van start in de Grevelingen. De 24 Binnen-

vliet en het Veerse Meer.

werkers helpen met allerhande klusjes bij natuur- en

dragen we bij aan grootschalige landelijke oefeningen,

De Noordwaard, midden in de Biesbosch, is populair

zoals in de gemeente Hardinxveld-Giessendam.

onder recreanten, en sinds de inrichting als overstroom-

Binnenwerk = duurzaam buitenwerk

recreatiebeheer, onder leiding van drie vaste begeleiders.

Zo maaien en harken ze onder meer het riet af, verwijderen boomkorven en onderhouden vogelhutten. We zijn

heel blij met de extra handen en het enthousiasme!

Samenwerking in de Noordwaard Een natuurrijke en veilige Noordwaard, dat is wat Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat voor ogen hebben.

gebied in 2015 ontwikkelt ook de natuur zich voorspoedig. Zeldzame moerasvogels als de roerdomp en porse-

Staatsbosbeheer heeft een belangrijke maatschappelijke

leinhoen, weidevogels zoals grutto, veldleeuwerik en de

taak. Die geven we onder meer vorm in onze samenwer-

visarend hebben er hun thuis. Ook is de Noordwaard een

king met Binnenwerk, onderdeel van het Ministerie van

belangrijke kraamkamer voor jonge vis. Dat willen we

BZK. Deze organisatie creëert in het kader van de Partici-

graag zo houden, mét behoud van de waterveiligheid.

_.:.;,-„-

Wilgen knotten, Binnenwerk

- ann?

Hoogwaterstand in de Noordwaard

~

'

_

'zi

-

`

'Â

~

I

"

=

„„~› 0:'

t .D1

23-M.

'”

aa

.

_«-

,

›„«i_ ,

<5"

V

_

fiaLA~o

E

"

Gemeente Schouwen-Duiveland

College B&W Postbus 5555 4300 JA ZIERIKZEE

RLAND

«,

el

I

@mwNm3"ö`D5N