2023.75 832790 Brief Rekenkamer onderzoek Ondersteuning volksvertegenwoordiging

Aanbiedingsbrief Rekenkameronderzoek Ondersteuning volksvertegenwoordiging Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u het onderzoeksrapport ‘Over de ondersteuning van de volksvertegenwoordiging aan’. Dit is geen eigen onderzoek van de rekenkamer, maar een onderzoek dat door de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR) als een DoeMee-onderzoek is georganiseerd en waaraan wij als Rekenkamer Schouwen-Duiveland hebben deelgenomen. Het onderzoek is door onderzoeksbureau PBLQ uitgevoerd. Er hebben in totaal 70 gemeenten, 6 provincies en 6 waterschappen geparticipeerd. Iedere deelnemend overheidsorgaan heeft op verschillende onderwerpen kwantitatieve en kwalitatieve gegevens aangeleverd aan PBQL, dat vervolgens daarvan een totaalrapport heeft gemaakt en per deelnemend orgaan een factsheet waarin de eigen scores vergeleken zijn met vergelijkbare organisaties. Beide zijn bij deze brief gevoegd. Het onderzoek heeft betrekking op de ondersteuning van de raad. De centrale vraag was: hoeveel is de volksvertegenwoordiging bereid voor haar eigen ondersteuning uit te geven?. De onderzoekers hebben getracht om de vergelijking tussen de verschillende overheidsorganen zo zuiver mogelijk te maken.

Ze hebben echter moeten constateren dat iedere gemeente, provincie en waterschap de ondersteuning op een unieke manier georganiseerd heeft, waardoor de vergelijking niet altijd eenvoudig uit te voeren was. Het betekent ook dat de uitkomsten met enige onzekerheid omgeven zijn en dat het meer om indicaties gaat dan om harde conclusies. Per onderzoeksthema zijn voor de gemeente Schouwen-Duiveland de meest relevante resultaten als volgt: 1. Griffie: Het budget voor griffie van de gemeente Schouwen-Duiveland is tot en met 2020 erg laag geweest vergeleken met gemeenten van vergelijkbare grootte. Inmiddels is het beschikbare budget verhoogd om de beoogde formatie uit te breiden, maar de personele bezetting is na 2020 nog niet echt op orde gekomen. Dat betekent dat de benutting van het beschikbare budget achtergebleven is. 2. Fractieondersteuning: Het beschikbare budget voor de fractieondersteuning is redelijk vergelijkbaar met vergelijkbare gemeenten, maar in Schouwen-Duiveland wordt dit budget al jaren niet gebruikt. In andere gemeenten wordt daar wel meer gebruik van gemaakt, hoewel ook daar het budget veelal niet volledig benut wordt.

3. Rekenkamer: Het budget voor de Rekenkamer is sinds 2021 hoger dan gemiddeld in vergelijkbare gemeenten. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn dat andere gemeenten deels nog gebruik maken van rekenkamercommissies (wat met ingang van 2023 niet meer mogelijk is) en dat andere gemeenten deels gezamenlijk een rekenkamer ingesteld hebben. In 2021 lag de benutting van het budget voor de rekenkamer in SchouwenDuiveland lager. Dat komt omdat in dat jaar de rekenkamer in de huidige vorm gestart is. 4. Informatievoorziening: Mondelinge vragen van raadsleden worden in de meeste gemeenten niet zodanig geregistreerd dat er eenvoudig een overzicht van te maken is, zo ook niet in Schouwen-Duiveland, waar ze opgenomen worden in de verslagen. Wel worden schriftelijke vragen geregistreerd en formeel afgedaan. Het aantal gestelde schriftelijke vragen lijkt in Schouwen-Duiveland lager te liggen dan in vergelijkbare gemeenten. Daarentegen is het aantal informatiebijeenkomsten hoger dan gemiddeld. Voorlopige conclusie: Het bovenstaande geeft op dit moment nog geen aanleiding om zaken anders te organiseren voor de ondersteuning van de raad in de gemeente Schouwen-Duiveland. Zoals hierboven aangegeven zijn de uitkomsten vooral indicatief.

Vervolg: Naar aanleiding van een verdiepend gesprek met de griffier hebben we geconstateerd dat op een tweetal punten, die niet in de rapportage zijn opgenomen, Schouwen-Duiveland afwijkt van andere gemeenten. Ten eerste zijn er in Schouwen-Duiveland relatief veel burgercommissieleden, waardoor de griffie feitelijk voor meer mensen werkzaam is. Ten tweede is het aantal gestelde onderhandse vragen aan het ambtelijk apparaat met 500-600 per jaar fors hoger dan in bijvoorbeeld de andere Zeeuwse gemeenten. Al deze vragen gaan ook via de griffie. De rekenkamer is derhalve van mening dat nader onderzoek naar deze aspecten gewenst alvorens definitieve conclusies te kunnen trekken. Daarnaast is op dit moment onderzoeksbureau Necker door middel van een vragenlijst aan alle griffiers bezig met het in kaart brengen van de ondersteuning door en ontwikkelingen van griffies. De resultaten zullen in april 2023 gepubliceerd worden. Daarnaast krijgt de griffier de rapportage over de griffie van Schouwen-Duiveland. Wellicht biedt dit onderzoek al meer aanknopingspunten. Mocht dat toch niet het geval zijn, dan zal de rekenkamer PBLQ vragen om de bovengenoemde punten (aantallen commissieleden en onderhandse vragen) nader voor de gemeente Schouwen-Duiveland uit te zoeken, met name wat betreft de betekenis hiervan voor de belasting van de griffie.

Op basis daarvan kunnen we meer definitieve conclusies trekken en zullen we die ook delen met de raad, samen met de eventuele aanbevelingen. Hoogachtend, Rekenkamer Schouwen-Duiveland,

drs. A.C.F. Metz CPC, voorzitter