2023 420 999580 Bijlage Presentatie RES 2 0 nov 2023 Schouwen-Duiveland en Tholen

RES 2.0 Zeeland Raadsinformatiebijeenkomst Schouwen-Duiveland en Tholen 21 november 2023 Ilse Pama - RES Coördinator Provincie Zeeland Gian Schmitz – RES Coördinator gemeenten

Agenda

1. Achtergrond, doel en betrokkenheid partners tot zover bij RES 2.0 2. Voorbeelden uitvoering RES 1.0 3. Wat zijn de hoofdthema’s en belangrijkste punten in de RES 2.0 4. Koppeling RES en energievisie 5. Planning definitieve versie en vaststelling

Doel raadsinformatiebijeenkomst

Informeren over de voortgang en ontwikkelingen van de RES 2.0 en van de uitvoering van de RES Het gesprek aangaan over de thema’s van de RES 2.0 en het stellen van vragen

Achtergrond

Doel

Uitvoering RES - elektriciteit

Uitvoering RES Gebouwde omgeving - KlimOp – programma maatschappelijk vastgoed - Energie-armoede aanpak (isolatieteams) - Nationaal Isolatie Programma - 2,5 miljoen woningen - Label E t/m G - 4 miljard euro - Natuurvriendelijk isoleren

RES 2.0

Naar 2030 en verder

Ambitie – De stip op de horizon voor 2030 en daarna

Het kabinet heeft in 2022 het nationaal klimaatbeleid aangepast, en een nieuw CO2-doel gesteld, namelijk, 55-60% CO2 -reductie in 2030 ten opzichte van 1990 (voorheen 49%). Zeeland omarmt dit doel. Dit is dan ook als startpunt genomen voor deze RES 2.0 en vertaald naar de Zeeuwse situatie.

Het verschil RES 1.0 en RES 2.0 Netcongestie • Netcongestie speelt een steeds grotere rol in het energiesysteem. Decentraal en integrale aanpak • Een integrale aanpak van het energiesysteem. • Veel focus op de gebouwde omgeving. • Slimme decentrale energiesystemen en de grote warmtevraag duurzaam inrichten.

RES 2.0 • De focus verschuift van vooral grootschalige opwek naar ook slimme decentrale, integrale projecten in kernen en buurten. • Veel focus op gebouwde omgeving Meer samenwerken • Zowel tussen de verschillende Zeeuwse overheden als met andere partners. • Samen efficiënt werken aan de uitvoering.

Wat staat er in de RES 2.0

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Gebouwde omgeving (warmte en energiebesparing) Elektriciteit (Zon- en windenergie) Energiesysteem (de infrastructuur) Maatschappelijke betrokkenheid (participatie) Organisatie en samenwerking Financiën Monitoring Uitvoeringsagenda

De onderwerpen van…

RES 2.0

Elektriciteit Doel opwek duurzame energie • 3,0 Terawattuur (TWh) hernieuwbare elektriciteit realiseren voor 2030 Doelen windenergie • 700 megawatt (MW) windenergie opwekken in 2030 (601 MW is al gerealiseerd) Doelen zonne-energie • 1000 MW zonne-energie opwekken in 2030 • Bij voorkeur zon op dak (245 MW zon op dak is al gerealiseerd) • Aanvullend met projecten op land en water (442 MW zon op land is al gerealiseerd)

Elektriciteit Wat is er voor nodig om de doelen te halen? •

Vanaf 2030 behouden van het bestaande vermogen dat wordt opgewekt door wind.

•

Loket zon op dak continueren

•

Slimme oplossingen voor netcongestie onderzoeken • Zon op dak achter de meter • Cable pooling wind en zon

Gebouwde omgeving Doelen • 55-60% minder aardgasverbruik in woningen en bedrijven in 2030 dan in 1990 • 100% duurzame warmte in de gebouwde omgeving in 2050

Strategie • 32% van de woningen voor 2030 isoleren (± 59.000 woningen) • 11% van de niet-woningen naar minimaal label C isoleren (5.300 niet-woningen) met focus op de slechtste energielabels D, E, F, G

• Forse energiebesparing bij bedrijven en organisaties • Toezicht en handhaving op Informatieplicht bedrijven en label C kantoren intensiveren

Gebouwde omgeving Wat is er voor nodig om de doelen te halen? •

Forse energiebesparing en hybride warmtepompen is niet voldoende!

•

Groen gas en waterstof zijn zeer beperkt beschikbaar voor gebouwde omgeving

Warmte oplossingen

• Warmtenetten voor transport van restwarmte of hernieuwbare energiebronnen • Concrete wijkuitvoeringsplannen per gemeente om minimaal de helft van de wijken aardgasvrij te maken • Gemeenten starten voor 2030 met het aardgasvrij maken van 1 wijk/kern • Minimaal 2 Zeeuwse pilotprojecten voor collectieve oplossingen in kleine kernen

Energiesysteem We werken samen aan het energiesysteem voor de toekomst •

Een combinatie van een centraal energiesysteem met slimme, decentrale energiesystemen in kernen en buurten

•

We kijken samen naar het energiesysteem als geheel

•

We werken nóg intensiever samen met alle betrokken Zeeuwse partijen

Energiesysteem Wat is er voor nodig om de doelen te halen?

• Buurtaanpak: verzwaren van midden- en laagspanningsnet in gemeenten •

Vijf pilotprojecten met slimme oplossingen (energy hubs) realiseren op bedrijventerreinen

• Batterij projecten: • Kaderstelling batterijen bij gemeenten • Onderzoek naar het inzetten van buurtbatterijen • Batterijen achter de meter (geen nieuwe aansluiting nodig)

SAMENWERKING EN MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID

• Afspraken samenwerking Zeeuwse overheden •

Zeeuwse overheden reserveren capaciteit voor de uitvoering van de energietransitie

•

Afspraken uit de RES zijn onderdeel van beleid en organisatie van betrokken partijen

•

We stemmen werkprocessen en planningen op elkaar af

•

Betrokken partijen koppelen activiteiten en resultaten terug naar de RES-organisatie

• Hoe doen we dat? •

Opstellen en vaststellen uitvoeringsagenda en meerjarenbegroting in de RES 2.0

• Gemeente overschrijdende samenwerking op thema’s (monitoring, warmte, wijkuitvoeringsplannen)

SAMENWERKING EN MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID

Afspraken maatschappelijke betrokkenheid

• Betrekken omgeving in energiebeleid en projecten. • De RES-organisatie richt zich met communicatie en participatie op haar betrokken partners en stakeholders • We streven in Zeeland naar minstens 50% lokaal eigendom van duurzame opwek. Daarbij heeft de omgeving bij een project doorslaggevend zeggenschap in bedrijfsvoering en resultaten

Hoe doen we dat? • Participatie in energiebeleid en –projecten inzichtelijk maken en monitoren • Zeeuwse uniformiteit in aanpak communicatie en participatie energietransitie.

Integraal programmeren van het energiesysteem

en RES

Integraal programmeren en RES

Integraal programmeren en RES

Integraal programmeren en RES

Actielijn 1

Actielijn 2

Actielijn 3

Sneller bouwen en sterker sturen

Beter benutten bestaande transportcapaciteit

Integraal programmeren

Integraal programmeren en RES

Integraal programmeren en RES

Regionale Energiestrategie 2.0 Vaststelling begin 2024

Integraal programmeren = Energievisie en afwegingskader Vaststelling eind 2024

Proces

RES 2.0

Totstandkoming RES 2.0

Vaststelling bouwstenen

Energiedialoog

Sep ‘22

Organisatievisie RES

Participatieaanpak

Nov ‘22

Apr ‘23

Narratief RES 2.0 vaststellen

Online Masterclass

Mei ‘23

Communicatiestrategie

Ontwikkelen monitor

Jun ‘23

Jul ‘23

Ontwikkelen RES 2.0

Energiedialoog

Webinar netcongestie en RES

Sep ‘23

Nov ‘23

Doorkijk vaststelling RES 2.0

Raadsinformatiebijeenkomsten

Opstellen uitvoeringsprogramma

Nov ‘23

Koppeling RES en Energievisie

Concept RES 2.0

Nov ’23 – Dec ‘23

Dec ‘23

Definitieve versie

Afronden RES en Uitvoeringsprogra mma Incl. begroting

Jan ’24 - Feb ‘24

Mrt ‘24

Vaststellen

Apr ‘24

Apr ‘24

Bedankt!

Stellingen

Stellingen

We moeten scherpe en duidelijke keuzen maken in plaats van breed

de verduurzamingsmogelijkheden blijven onderzoeken

Stellingen

Zonder warmtenetten geen warmtetransitie

Stellingen

We stimuleren grootschalig zon op dak ook wanneer de

maatschappelijke kosten daarvan hoger zijn dan zon op land

Stellingen

Groene waterstof is noodzakelijk in de gebouwde omgeving, ook wanneer dat betekent dat er veel meer windmolens en zonneweiden in de gemeente komen

Stellingen

We moeten individuele keuzen stimuleren en de inwoners zelf hun

route laten bewandelen

Stellingen

Participatie is belangrijk maar is niet doorslaggevend