2023 406 Bijlage 3 Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Geachte raad, Met deze informatiebrief informeren wij u over twee landelijke akkoorden op het terrein van gezondheid binnen het gemeentelijk domein: het Integraal ZorgAkkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In september 2022 is met het Integraal Zorg Akkoord (IZA) een belangrijke stap gezet om de grote uitdagingen waar de zorg voor staat het hoofd te bieden. Doel van het IZA is om ook in de nabije toekomst de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Het IZA bevat afspraken tussen 13 landelijke partijen. Omdat gemeenten een belangrijke rol hebben om de doelstellingen te kunnen realiseren is de VNG één van die partijen. Met het IZA is gekozen voor een breder perspectief op de transformatie van zorg. Er moet een koerswijziging plaatsvinden van optimalisatie binnen de zorg naar inzet op passende zorg en preventie over de domeinen heen. Dit vraagt meer verbinding en samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. De gezamenlijke opgave is samenwerken aan toekomstbestendige zorg en een gezond Zeeland. De gemeentelijke opgave kent twee (financiële) lijnen:  SPUK GALA: lokale gemeentelijke taken, gericht op preventie en gezondheidsbevordering.  SPUK IZA: bovenlokale gemeentelijke taken binnen het IZA, uitgangspunt is werken vanuit een regionale (in ons geval provinciale) preventie infrastructuur.

SPUK GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) De centrale doelstelling van het GALA is een gezonde generatie in 2040. Er wordt lokaal ingezet op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. Met de SPUK GALA is geoormerkt geld beschikbaar gesteld aan gemeenten. Het betreft deels bestaande geldstromen en deels nieuwe geldstromen die gebundeld worden in één uitkering. De meeste onderwerpen in het GALA zijn niet nieuw. Alle gemeenten hebben een integraal plan opgesteld voor de komende drie jaar waarin Sport en Gezondheid samenkomen. Het GALA is niet alleen integraal maar ook domein overstijgend en gericht op lokale samenwerking. SPUK IZA (Regionale gemeentelijke verantwoordelijkheden binnen het IZA) Eén van de pijlers onder het brede IZA is een sterkere regionale samenwerking tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en het gemeentelijke sociaal domein (waaronder ook welzijn, preventie en publieke gezondheid). Deze samenwerking tussen het medisch en sociaal domein ontstaat niet vanzelf. Daarom heeft de Rijksoverheid de SPUK IZA in het leven geroepen. Met deze regeling wordt duidelijk gemaakt wat de specifieke gemeentelijke taken zijn binnen het IZA. De bijbehorende middelen zijn onder andere bedoeld voor organisatie en coördinatie van de regionale samenwerking en versterking van vijf ketenaanpakken.

Door deze regionale samenwerking zijn we in staat om het sociaal domein sterker te positioneren ten opzichte van het medisch domein.

Zeeuwse Zorg Coalitie (ZZC) In Zeeland is de uitdaging van toekomstbestendige zorg geen nieuwe opgave. Al enkele jaren is de Zeeuwse Zorg Coalitie actief. In de ZZC staat het bestrijden van de zorgkloof centraal. Zonder veranderingen is er in 2030 namelijk in Zeeland een tekort van 7.500 formatieplaatsen in de zorg. De ZZC is een netwerkorganisatie waar inmiddels al zo’n 70 partijen bij aan zijn gesloten, waaronder ook alle Zeeuwse gemeenten. Door de opdracht die gemeenten hebben gekregen met de SPUK IZA komt er meer focus op een goede verbinding tussen het medisch en het sociaal domein. Het is namelijk niet de bedoeling dat de transformatie van de zorg leidt tot een waterbedeffect binnen het sociaal domein. Waar staan we nu? Voor het eind van dit jaar moet de aanvraag voor de SPUK IZA middelen (2024-2026) gedaan worden bij het ministerie. Om de middelen te kunnen aanvragen hebben de 13 Zeeuwse gemeenten Goes gemandateerd om namens Zeeland de aanvraag te doen en de middelen te beheren. Het gaat om een bedrag van maximaal 3,3 miljoen euro per jaar, te besteden aan de gemeentelijke opgaven binnen het IZA waarbij het uitgangspunt is dat er sprake is van een regionale aanpak. De aanvraag moet onderbouwd worden met een regioplan, een begroting en een mandaatstructuur. Deze laatste drie documenten moeten goedgekeurd worden door de afzonderlijke 13 Zeeuwse colleges.

Landelijk ligt vast dat het regioplan samen met de preferente zorgverzekeraar (in Zeeland CZ) ingediend moet worden. Besluitvorming over de drie genoemde documenten heeft plaatsgevonden en mandaatgemeente Goes kan op basis daarvan de middelen voor Zeeland aanvragen (deadline 31 december 2023). Omdat de voorbereidingstijd kort was om alles rond te krijgen, hebben we in Zeeland gekozen voor een pragmatische aanpak: de begroting is in overeenstemming met de landelijke spelregels op hoofdlijnen opgesteld en ditzelfde geldt voor de actielijnen. Na akkoord op de aanvraag starten we met de uitwerking op meer detailniveau. Dat resulteert naar verwachting rond de zomer tot een gedragen uitvoeringsplan inclusief een detailbegroting voor Zeeland op basis van de beschikbaar gestelde middelen. Dingen die we in de tussentijd kunnen doen, zullen uiteraard opgepakt worden om geen kostbare tijd te verliezen. Vervolgstappen  Voor 31 december 2023 indienen van de aanvraag door mandaatgemeente Goes namens de Zeeuwse gemeenten  In Q1 2024 samen met partners in de ZZC de samenwerkingsstructuur aanscherpen met als doel een stevige verbinding van het sociaal domein binnen de huidige (meer medische) overlegstructuur.  Q1 en Q2 2024 meer in detail uitwerken van de plannen samen met alle betrokken partners, resulterend in een uitvoeringsplan en detailbegroting passend binnen de beschikte middelen.

Vooraankondiging Vanuit de Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein wordt er op 6 februari een digitale bijeenkomst gehouden voor alle raadsleden van Zeeland. Eén van de onderwerpen die dan ook aan bod komt, is de SPUK IZA. U krijgt dan meer achtergrondinformatie en er is ook gelegenheid tot het stellen van vragen.