2023 357 Bijlage Jaarplan Laat ze niet (ver)zuipen 2023

ABSTRACT Jaarplan ‘Laat ze niet (ver)zuipen!’ 2023

Mischa Laeven

JAARPLAN 2023 Zeeuwse Jeugd en Alcoholcampagne

Jaarplan 2023 ‘Laat ze niet (ver)zuipen!’ Inleiding Sinds 2010 wordt er in Zeeland samengewerkt aan alcoholpreventie onder de noemer ‘Laat ze niet (ver)zuipen!’ (LZNVZ). De gedachte achter deze provinciale samenwerking is enerzijds het met gebundelde kennis ontwikkelen van producten die iedere gemeente en andere samenwerkingspartners kunnen inzetten. Anderzijds het bevorderen van uniformiteit t.a.v. beleid en inzet van effectieve maatregelen. De doelstellingen van de aanpak zijn: -

-

Het tegengaan en terugdringen van alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar; Resultaten Jeugdmonitor 2021/2022: o Ooit alcohol gedronken: 37% o Recent alcoholgebruik: 34% o Bingedrinking: 23% o Dronken/aangeschoten: 27% Het tegengaan van risicovol/schadelijk alcoholgebruik door jongeren van 18 tot 24 jaar; Het vergroten van de bewustwording van de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik onder jongeren en jongvolwassenen tot 24 jaar. Het tegengaan van (risicovol) alcoholgebruik bij risicogroepen, zoals mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB); Het verhogen van het naleefpercentage onder de verstrekkers van alcoholhoudende dranken.

De aanpak wordt gecoördineerd vanuit het CZW Bureau en gefinancierd door de 13 Zeeuwse gemeenten. GGD Zeeland, Emergis Preventie (1nul1) en Politie Zeeland West-Brabant zijn de samenwerkingspartners binnen dit programma. De aanpak wordt gezamenlijk gedragen en ook gezamenlijk uitgevoerd. Het jaar 2022 heeft in het teken gestaan van het borgen van het programma. Op Schouwen-Duiveland na (pas bekend in de eerste helft van 2023) hebben alle gemeenten ingestemd met de structurele (of voorlopige) borging van het programma bij het CZW Bureau (sommigen onder voorwaarden dat álle gemeenten akkoord zijn). De volgende samenwerkingsafspraken/uitgangspunten zijn gehanteerd: •

De samenwerkingspartners van LZNVZ leveren een actieve bijdrage in het ontwikkelen en uitdragen van beleid en regelgeving en het (door)ontwikkelen, uitzetten, uitvoeren en borgen van interventies met als uiteindelijk resultaat een stevig verankerd integraal alcoholbeleid. Dit betekent concreet dat er per (uit te voeren) interventie aparte doelstellingen zullen worden gemaakt en zal er met

1

elkaar afgesproken worden wie welke rol heeft en wordt er een goede taakverdeling gemaakt. Partners stellen capaciteit en middelen beschikbaar voor deze taken. •

Interventies worden na afloop geëvalueerd en eventueel bijgesteld.

•

In de kerngroep wordt het jaarplan na afloop van het jaar geëvalueerd. Op basis hiervan en op basis van landelijke en Zeeuwse ontwikkelingen wordt het jaarplan voor het jaar erop samengesteld. Deze wordt achtereenvolgens voorgelegd aan de kerngroep en de stuurgroep.

•

Er is ruimschoots aandacht voor integraal werken binnen de gemeenten; binnen de aanpalende beleidsterreinen zijn ook capaciteit en middelen beschikbaar gesteld.

•

Structurele participatie van jongeren zelf, alcoholverstrekkers, onderwijs, jeugden jongerenwerk, sportverenigingen en ouders/verzorgers, etc. wordt geborgd.

•

We trekken gezamenlijk op met oog voor elkaars kwaliteiten en met ruimte voor lokaal maatwerk.

•

We streven naar inzet van effectief bewezen interventies dan wel ‘best practices’.

Voorlichting en educatie Voorlichting en educatie is belangrijk om het bewustzijn van de schadelijke gevolgen van het gebruik van alcohol onder de Zeeuwse burgers te vergroten. Maar óók om het kennisniveau over de NIX18 regel te vergroten onder de alcoholverstrekkers en draagvlak te creëren voor deze regel. De daadwerkelijke uitvoering van voorlichtingsactiviteiten wordt vanaf 2023 door 1nul1 gedaan. LZNVZ zal zich nog wel bezig houden met: ❖

NIX18 campagnes (verspreid over heel 2023) o NIX18 Flight 1: 22 mei t/m juli o NIXzonderID: 11 september t/m eind september o NIX18 Flight 2: november / december o NIX, wel zo sportief: N.t.b. of deze volgend jaar gaat plaatsvinden en wanneer.

❖

IkPas campagnes (januari 2023 én december 2023/januari 2024)

❖

Verzorgen van de communicatie n.a.v. het naleefonderzoek (juli-september)

❖

Externe en interne communicatie LZNVZ (verspreid over heel 2023): o Persberichten uitbrengen o Onderhouden contacten media 2

o Nieuwsbrief LZNVZ (4 x per jaar) o Up-to-date houden website LZNVZ o Mailings naar alle contactpersonen o Presentaties verzorgen t.b.v. raden en Colleges o Waar wenselijk presentaties verzorgen bij landelijke studiedagen o Uitbrengen jaarlijkse voortgangsrapportage LZNVZ ❖

Ontwikkeling filmpje over mediawijsheid in relatie tot alcohol (februari/maart) In het kader van de ‘Zien drinken, doet drinken campagne’ komt er een nieuwe voorlichtingsfilm uit (als vervolg op de film ‘Alcoholreclame. Uw kind ziet meer dan u denkt’ (welke gemaakt is met leerlingen van de Prinses Beatrixschool te Goes).

❖

Ontwikkeling podcast i.s.m. het Trimbos instituut en Maarten Dallinga (jan-mei ‘23) Doel: ouders die niet zo makkelijk naar een ouderavond zullen gaan (fysiek dan wel online) op een laagdrempelige manier informeren over hoe zij het gesprek kunnen aangaan met hun kind over de NIX18 regel. Bij succes zal deze podcast aflevering onderdeel worden van een serie over allerlei thema’s die ouders en pubers aangaan.

❖

Ontwikkeling integraal programma Sport Gezond! De toolkit Sport Gezond zal een update krijgen en er zal een integraal programma gericht op de Sportverenigingen ontwikkeld worden. Doel is om jongeren die lid zijn van een sportvereniging niet meer (of minder) te laten drinken. Dit plan en de uitvoering hiervan komt bij voorkeur tot stand i.s.m. met ambtenaren Sport en Beweging van de gemeenten, 1nul1, JOGG Team:Fit en SportZeeland.

Procesdoelstellingen voorlichting en educatie: - Er wordt tenminste 3 keer per jaar aandacht besteedt via social media aan de NIX18 campagneflights. - Tenminste de helft van de gemeenten en samenwerkingspartners doen mee door in ieder geval deze posts te delen op hun eigen socials. - Tenminste twee derde van de gemeenten doen mee (op hun eigen in te vullen manier) met de IkPas campagne. - Het filmpje over het mediawijs maken van kinderen over alcoholreclame zal meerdere keren vertoond worden via de social media kanalen van LZNVZ en bij voorkeur ook via die van onze samenwerkingspartners. - Binnen elke gemeente zal er ten minste één sportvereniging zijn die aan de slag (wil) gaan met de aanpak Sport Gezond! Regelgeving en handhaving ❖ ❖ ❖

werkgroep handhaving 3 x per jaar format voor een uniform beleid art. 4 en art. 35 (januari 2023) ondersteuning van de opzet en uitvoering van de ZB betreffende het naleefonderzoek (lopend vanaf najaar 2022 tot augustus 2023) 3

Procesdoelstellingen regelgeving en handhaving - Alle 13 gemeenten gaan aan de slag met het nieuwe format art. 4 en art. 35. - Hoe de resultaten van het naleefonderzoek worden gedeeld, zal gezamenlijk met de 13 gemeenten besproken worden. Naar aanleiding van de resultaten zullen gezamenlijk ook afspraken gemaakt worden over het verbeteren van deze resultaten. Dit kan bijvoorbeeld tijdens een inspiratiesessie.

Signalering, advies en ondersteuning ❖ ❖

advisering gemeenten alcoholpreventie (o.a. op basis van de cijfers uit de Jeugdmonitor en landelijke richtlijnen) verzorgen inspiratiesessie alcoholpreventie (najaar 2023)

Procesdoestellingen signalering, advies en ondersteuning - Met elke gemeente wordt tenminste 1 x per jaar een een-op-een gesprek ingepland om de wensen van de gemeenten te bespreken en te kijken hoe hier invulling aan gegeven kan worden. - In het najaar zal een inspiratiesessie voor alle 13 gemeenten (ambtenaren en bestuurders sociale domein en veiligheid) worden georganiseerd. Thematische verbindingen leggen Ouderbetrokkenheid, leefstijl, psychosociale gezondheid, opvoeding, onderwijs en georganiseerde vrijetijdsbesteding zijn beschermende factoren in relatie tot alcoholpreventie onder jongeren. LZNVZ zal dit jaar inventariseren welke kansen er liggen om concreet met elkaar samen te gaan werken in stromingen als Positieve Gezondheid en omgevingsgerichte aanpak van de GGD en programma’s als Nu Niet Zwanger (NNZ) en Kansrijke Start (KS) (gedurende het hele jaar). Procesdoelstellingen t.a.v. het leggen van verbindingen - Er zullen in ieder geval inventariserende gesprekken worden gevoerd met de projectleiders van NNZ en KS en medewerkers van de GGD om te kijken hoe er met elkaar kan worden samengewerkt. - Uit deze gesprekken zullen tenminste twee concrete samenwerkingsafspraken worden gemaakt.

Levensloopbenadering LZNVZ wil in de toekomst meer aandacht voor de zogenaamde levensloop benadering. In 2023 te beginnen met ongeboren kinderen, waar alcohol zeer schadelijk voor is; al bij een enkel glas kan er sprake zijn van FAS (Foetaal Alcohol Syndroom). Dit kan door verbinding te leggen met NNZ en KS en te bespreken wat de mogelijkheden hiervoor zijn. Ook zal er contact gezocht worden met de landelijke FAS vereniging (gedurende het hele jaar).

4

Procesdoelstellingen levensloopbenadering - Samen met NNZ, KS en de landelijke FAS vereniging zal gekeken worden wát er concreet in Zeeland gedaan kan worden om FAS te voorkomen. Hier wordt een overzicht van gemaakt en er zal gestart worden met de uitvoering van tenminste één van de actiepunten op deze lijst.

Kwetsbare doelgroepen ❖ ❖

Inzet op jongeren en jongvolwassenen met een LVB (Licht Verstandelijke Beperking) achtergrond (vanaf medio 2023) Inzet op sportverenigingen: ontwikkeling aanpak Sport Gezond! (vanaf maart 2023)

Procesdoelstellingen kwetsbare doelgroepen - Er wordt contact gezocht met díe organisaties die in contact staan met de LVB doelgroep. Doel hiervan is een aantal keren bij elkaar te komen om te kijken wat er in Zeeland gedaan kan worden om te voorkomen dat deze doelgroep gaat drinken of teveel drinkt. - Er zal aan tenminste één actiepunt concreet uitvoering worden gegeven. Overige actiepunten ❖ ❖ ❖

Zorgen voor ambtelijke en bestuurlijke afstemming binnen gemeenten en met de samenwerkingspartners: in de kerngroep en de stuurgroep; Optimaliseren van de samenwerking met 1nul1; Bijwonen studiedagen: kennis opdoen van de laatste ontwikkelingen t.b.v. het optimaliseren van de kwaliteit van het programma.

5