2023.340 978647 Brief Actieplan CO2-budget SD - CDOKE-gelden OPNIEUW

Actieplan CO2-Budget SD | CDOKE-gelden OPNIEUW Eric Odinot, Zierikzee 3 oktober 2023

Aan de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland

Beste mensen, 25 maart 2021 riep gemeente Schouwen-Duiveland (SD) de noodtoestand voor het klimaat uit.

Omdat het woord ‘noodtoestand’ juridisch onhoudbaar is, werd het daarom niet letterlijk gebruikt. Wel verklaart de gemeente “dat het klimaat een kritieke situatie met hoge prioriteit schept waardoor dringende bijkomende maatregelen moeten worden getroffen”. Een van die maatregelen is het aanstellen van een klimaatregisseur. In Juni 2021 verscheen het rapport van Ronald Rovers waarin het resterende CO2-budget voor SD werd berekend. Vervolgens schreef CE-Delft op 27 juli 2022 ‘CO2-nulmeting Schouwen-Duiveland Scope 1-, 2- en 3-emissies’: (https://www.dropbox.com/scl/fi/9hqvugmkw3t84iniq7blr/20220727Rapport-CO2-nulmeting-SchouwenDuiveland_Definitief.pdf?rlkey=zi79l6xkqmnqqln7c61kfrgmj&dl=0w) waarin de dikke blauwe lijn in figuur 17 aangeeft dat we op SD ergens tussen 2025 en 2026 door de 2 graden-grens gaan.

Figuur 17 – Verloop CO2-budget op basis van gelijkblijvende jaarlijkse emissies (Scope 1 en 2 Schouwen-Duiveland en Scope 3 inwoners)

Scope 1 en 2 emissies betreffen de bínnenlandse CO2-uitstoot. Op wereldschaal vormen de scope 1 en 2 emissies tezamen de totale CO2-uitstoot. Om landen te kunnen vergelijken kijkt het IPCC daarom alleen naar hun scope 1 en 2 emissies. Scope 3 emissies betreffen de búitenlandse CO2-uitstoot. Scope 3 emissies zijn het makkelijkst te begrijpen als je denkt aan de inkoop, invoer of import van ‘spullen’. Die spullen kunnen van alles zijn, van een toetsenbord, elektrische auto, grondstoffen, halffabricaten, bouwmaterialen, voedsel, etc. Deze scope 3 emissies komen dus wel in beeld als je als land of als gemeente wil weten voor welke CO2-uitstoot je verantwoordelijk bent. Binnen Nederland bedragen de scope 1 en 2 emissies gemiddeld CO2-uitstoot 10 ton CO2 pp/jaar. Daarbovenop komt nog eens 7 ton CO2 pp/jaar extra aan scope 3 emissies (‘spullen’). Figuur 17 laat zien dat SD binnen de huidige college-termijn sowieso door de 1,5 graden grens gaat, en bij gelijkblijvende emissies bovendien ook door de 2 graden grens gaat. Belangrijk is dat deze

gegevens dateren van 27 juli 2022. Immers een kleine 2 maanden later op 14 September 2022 verschijnt het ‘Spoorboekje Duurzaamheid & Milieu 2022 -2026 14 september 2022 Definitief concept’ waarin op pag. 25 staat dat SD pas in 2032 door de 2 graden gaat: https://schouwenduiveland.raadsinformatie.nl/document/11857250/1#search=%22spoorboekje%22 Onlangs, in de raadsvergadering van 28 september 2023, zegt de wethouder in antwoord op vragen uit de raad dat het Spoorboekje de integrale benadering is voor ál het Klimaatbeleid van de gemeente. Bovendien zegt de wethouder dat eerder genoemde klimaatregisseur, degene is die de regie voert op alles uit het Spoorboekje. Dat de wethouder ‘onder de pet houdt’ dat alles in het Spoorboekje gebaseerd is op de ‘visie’ dat SD pas in het jaar 2032 door de 2 graden gaat, is laakbaar. Dat de wethouder zowel participanten als raad, kennis onthoudt waar de wethouder al meer dan een jaar over beschikt, is een vorm van onbehoorlijk bestuur. En daarom een rechtszaak waard. Het gemeentebestuur volgt een 2-sporen beleid. Richting raad en publiek wordt voorgesteld dat het zo’n vaart niet loopt met de overschrijding van het CO2-budget van SD. Het andere spoor is dat de gemeente op 21 Mei 2021 de Klankbordgroep CO2-budget SD in leven heeft geroepen. Hierin ging het aanvankelijk wel over het CO2-budget SD; zo is o.m.

op 27 juli 2022 genoemde CO2-Nulmeting door CE-Delft opgesteld, en werden 6 juli 2022 deelnemers naar specifieke maatregelen gevraagd om binnen het 1,5 graden CO2-budget te blijven. Daarna verandert het doel van de Klankbordgroep CO2-budget SD. Op 2 september 2022 schrijft de gemeente dat het doel van de CO2-klankbordgroep is om “bewuster met CO2 reductie om te gaan en vooral in te zetten op die reductie die daadwerkelijk wat oplevert”. En op 8 september 2022 verandert de gemeente het doel om binnen het 1,5 graden budget te blijven in het voorstel doorrekening van specifieke maatregelen eigenstandig in 50% CO2-reductie in 2030. Vanaf 8 september 2022 is in de Klankbordgroep CO2-budget SD alleen nog gesproken over CO2reductie. Ook alle rapportages door CE-delft zijn vanaf dan alleen nog gericht op CO2-reductie. In de raadsvergadering van 28 september 2023 kwamen bij agendapunt 23 zogenaamde CDOKEgelden aan de orde: RVS Uitkering regeling tijdelijke capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid (CDOKE) (945441) Gemeente Schouwen-Duiveland (raadsinformatie.nl) In de vergadering van 28 september 2023 heeft de raad unaniem ingestemd met een besteding van 2,5 miljoen euro aan maatregelen die gericht zijn op CO2-reductie. In deze figuur staat wat CO2-reductie ons oplevert:

Rood is wat we aan CO2-reductie zéggen te doen. Blauw is echter de cumulatieve uitstoot. Het plaatje illustreert dat projecten die slechts op CO2-reductie gericht zijn, de cumulatieve uitstoot eerder laten toenemen dan afnemen. En dat terwijl CE-Delft schrijft dat SD dit jaar (2023) door de

1,5 graden en in 2025 door de 2 graden gaat. In plaats van klakkeloos doorgaan met CO2-reductie, zouden we beter de vraag wat te doen ná de film specifieker moeten stellen. Namelijk: wélk CO2budget wil SD zich toe-eigenen? Hoewel ik de raad tevoren op de hoogte hebt gesteld van het feit dat we op SD al vóór 2026 door ons 2 graden CO2-budget gaan en CO2-reductie het tekort op onze CO2-balans eerder laat toe- dan afnemen, heeft de wethouder alles en iedereen in de waan gelaten dat we volgens het vigerende Spoorboekje tot het jaar 2032 de tijd hebben voor we de 2 graden grens overschrijden. Omdat ik van mening ben dat als ik dit als participant kennelijk al weet dat dit niet klopt en de gemeente dit daarom ook weet, denk ik dat ik gerede gronden heb de rechter te vragen om mij redenen te geven om de gemeente te vragen het besluit rond de CDOKE-gelden terug te draaien. Als ‘gangmaker’ beschik ik over dezelfde gegevens waar de raad, de wethouder, leden van de Klankbordgroep CO2-budget SD en intussen alle participanten ook over beschikken. Als ik in een kort geding, de drie eerstvolgende raadsvergaderingen gaan namelijk over de begroting, naar de rechter stap en zou blijken dat er inderdaad reden is om binnen een zeker CO2-budget te blijven, of in ieder geval niet de boel de boel te laten, dan hebben we behoefte aan een effectief alternatief.

In de Klankbordgroep CO2-budget SD van 15 juni 2023 werd gevraagd een opzet te geven voor wat te doen ná de film. Dus de vraag: ‘wat er kan nog met het budget tot het op is?’ Ik heb deze vraag zelf opgepakt. In de video (35 min) op deze link https://clipchamp.com/watch/6ZLisRSIzIr staat een uitgebreide toelichting op het Actieplan CO2-budget SD hieronder:

Omdat we op SD door ons fair-share CO2-budget heen zijn, staat in Actieplan CO2-budget SD de vraag centraal wélk CO2-budget we ons op SD alsnog willen permitteren? Niemand kan deze vraag natuurlijk alleen beantwoorden. Juist daarom gaat Actieplan CO2-budget SD uit van een Maatschappelijke Dialoog. Omdat mensen met hoofd, hart en handen leren, bedienen we het hoofd met kennis, het hart met de vraag waarom willen we het anders; de handen bedienen we door zo concreet mogelijk plannen op papier te zetten dmv ‘ontwerpend onderzoek’. Juist als je tegelijk iets ontwerpt en onderzoekt wat je nog niet weet, kom je veel makkelijker tot integrale oplossingen. Als we SD zo opnieuw op de kaart hebben gezet, komen we als lerende samenleving vast weer tot nieuwe inzichten. Die nieuwe inzichten verwerken we dan weer in een volgende sessie. En zo verder. Tot slot. Sommigen denken dat ik een CO2-freak ben; nee dus! CO2 is een gevolg, geen oorzaak. Mij gaat het erom dat we de oorzaken aanpakken. Dat kan alleen als je een en ander integraal aanpakt. In het begin zal dat eng zijn. Maar er zijn 3 soorten hoop. Negatieve hoop is donder op met je zooitje! Passieve hoop is het zal mijn tijd wel duren. Actieve hoop is leuker. Actieve hoop is kijken wat er praktisch aan de hand is en dáárop acteren. Dat is niet gelijk makkelijk.

Maar we zijn doeners en je kan dan ten minste wat doen! Ik stuur bijlagen mee; in links CO2-budget SD alle rapporten etc. Vriendelijke groet, Eric Odinot 06 51 36 3656