2023 334 Bijlage 2 Uitvoeringsplan WoR
Tekst van het document
Uitvoeringsplan herinvoering Welzijn op Recept Schouwen-Duiveland
Inleiding Tussen 2016 -2019 heeft de gemeente Schouwen-Duiveland samen met SMWO als één van de eerste gemeenten in Nederland Welzijn op Recept als interventie ingezet voor een aantal huisartsenpraktijken. Na een moeizame start in het eerste jaar kwamen de verwijzingen later wat op gang. Er werden uiteindelijk 35 verwijzingen gedaan. Dit aantal bleef achter bij de verwachtingen. , terwijl later toen meerdere gemeenten hiermee aan het werk gingen, bleek dat di aantal juist hoog was. Huisartsen gaven aan wel de meerwaarde te zien van de verwijzing, maar moeite te hebben om daadwerkelijk te verwijzen. Uiteindelijk is Welzijn op Recept gestopt. Landelijk en in de rest van Zeeland werd Welzijn op Recept echter steeds meer opgestart en geïmplementeerd. Vanuit de Zeeuwse Zorg Coalitie werd deze ontwikkeling ondersteund en de wens uitgesproken dat iedere gemeente deze samenwerkingsvorm zou faciliteren. Inmiddels hebben meerdere gemeenten en huisartsenpraktijken nu de mogelijkheid om een welzijnsrecept uit te schrijven. De gemeente Schouwen-Duiveland voert enkele malen per jaar een Bestuurlijk Overleg met een vertegenwoordiging van de huisartsen op Schouwen-Duiveland waarin onder meer de samenwerking tussen gemeente, welzijn en huisartsen aan de orde komt. In 2021 is een pilot bij drie huisartspraktijken gestart met het Sociaal Medisch Overleg.
Een huisarts, praktijkondersteuner of verpleegkundige bespreekt samen met een Wmo consulent van de gemeente casuïstiek van ouderen. Na een positieve evaluatie hebben de huisartsen via het Bestuurlijk Overleg de wens geuit om ook een doorstart te maken met Welzijn op Recept. Door opnieuw kritisch te kijken naar de knelpunten in de vorige periode Welzijn op Recept en de positieve ervaringen in andere gemeenten verdient Welzijn op Recept een nieuwe kans. Definitie/omschrijving Welzijn op Recept is een verwijsmogelijkheid binnen de huisartsenpraktijk om bij psychosociale problematiek naast het medisch model ook een sociale interventie te benutten binnen het consult van huisarts en/of praktijkondersteuner somatiek en GGZ. Om het welbevinden van mensen op langere termijn te verbeteren, is een nauwe samenwerking tussen de medische wereld en het sociaal domein van belang. Daarmee kan voorkomen worden dat men met dezelfde klachten steeds opnieuw naar de huisartsenpraktijk komt en problemen medicaliseren in plaats van normaliseren.
Werkwijze De huisarts verwijst naar vaste welzijnscoach waarmee samenwerkingsafspraken zijn gemaakt. De welzijnscoach is de centrale spelverdeler in het complexe veld van zorg-welzijn-sociaal domein als verbindende partij. De welzijnscoach is vooral kortdurend en praktisch aan het werk. Er wordt aan de hand van bijvoorbeeld de gesprekstool positieve gezondheid, gezocht naar passend aanbod op de vraag. De welzijnscoach kan de drempel om deel te nemen aan voorliggende voorzieningen voor de klant verlagen door zelf ook mee te gaan als brugfunctie of een andere welzijnswerker mee te laten gaan. Indien na vraagverduidelijking sprake is van bredere problematiek, dan wel een andere 1 Implementatieplan Welzijn op Recept Sch-D Versie 18 september 2023
oplossing dan via het welzijnsrecept noodzakelijk is, kan de welzijnscoach eenvoudig doorverwijzen naar collega sociaal werkers zoals jongerenwerk of maatschappelijk werk, maar ook naar andere instanties als daartoe de noodzaak is. De welzijnscoach wordt door de gemeente gefaciliteerd in tijd om verdiepende gesprekken te voeren en aan passende oplossingen te werken met de cliënt. Hierdoor worden psychosociale problemen aangepakt die ten grondslag liggen aan een belangrijk deel van de klachten. De welzijnscoach zorgt indien mogelijk voor een warme overdracht naar een welzijns- activiteit (bijvoorbeeld binnen een sport- of cultuurvereniging, vrijwilligerswerk of buurtinitiatief) door bijvoorbeeld de eerste keer mee te gaan en daarna vinger aan de pols te houden. Belangrijk uitgangspunt is het versterken van de zelfredzaamheid, de sociale contacten en weerbaarheid van de klant. Bovendien kan de welzijnscoach witte vlekken in het voorliggend veld signaleren, als blijkt dat er aanbod ontbreekt waar wel vraag naar is. Deze signalen kunnen leiden tot het opzetten of aanjagen van voorliggende voorzieningen, al dan niet op vrijwillige basis. Dit draagt tevens bij aan het versterken van de sociale basis in wijken, dorpen en kernen.
Voorwaarden: • Laagdrempelige verwijzing: Patiënt geeft toestemming voor verwijzing waarbij alleen NAW gegevens en terugkoppeling van het resultaat worden gedeeld met huisarts • Doordat huisarts naar welzijnscoach verwijst ligt initiatief niet bij patiënt. Waardoor meer kans op succes. • Vaste contactpersonen, waardoor communicatielijnen kort zijn. • Resultaten worden teruggekoppeld aan huisarts • Signalen door welzijnscoach kunnen sneller door huisarts opgepakt worden Kritische succesfactoren • Betrokken partijen hebben kennis van Welzijn op Recept en zijn bereid om tijd te investeren in de realisatie ervan • Goede proces- en werkafspraken vormen de basis van een goede samenwerking • Verwijzingen worden volgens afspraak uitgevoerd • Er is een communicatiestructuur waarin regelmatig contact tussen verwijzer en welzijnscoach is geborgd • Er worden periodieke evaluatiemomenten afgesproken om op inhoud en proces te evalueren Inzet welzijnscoach Er wordt 24 uur welzijnscoach ingezet. Hierbij wordt – aan de hand van ervaringen van vergelijkbare gemeenten met een startfase van WoR uitgegaan van gemiddeld 1,2 welzijnsrecept per week (in de fase sept.- december 2023). Een welzijnsrecept kost gemiddeld 10 uur voor de welzijnscoach, te weten voor intake, evt.
vervolgmotivatiegesprek voor, overdracht naar welzijnswerker, terugkoppeling naar huisarts, monitor voortgang, evaluatie en registratie. Evaluatie Welzijn op Recept Welzijn op Recept kan op meerdere niveaus worden geëvalueerd: • •
•
Op patiënt/cliënt niveau: tevreden met resultaat van interventie? Op verwijzersniveau huisartsenpraktijk: o is een adequaat antwoord op verwijzing gekomen? o is het probleem opgelost? o Is er bijvangst door betere communicatie met Welzijn? Op gemeente- en welzijnsniveau: 2 Implementatieplan Welzijn op Recept Sch-D Versie 18 september 2023
•
o Aantal verwijzingen? o Benodigde tijd per welzijnsrecept o Resultaat verwijzing: activiteit gestart/ doorverwijzing elders/ afgehaakt/anders? o Tevreden deelnemer en welzijnscoach Procesevaluatie o Hoe loopt verwijzing o Hoe loopt terugkoppeling naar verwijzer o Hoe aandacht voor welzijn op Recept actueel houden?
Aan te raden is om de evaluatie van Welzijn op Recept gemeente overstijgend in te richten en de zelfde data op te halen. Een mogelijkheid om dit te realiseren is door gebruik te maken van de landelijke aanpak waarbij bijv. de Preventiecalculator wordt ingezet. Hier zijn wel kosten aan verbonden. De inzet van de Preventiecalculator wordt meegenomen in een vervolgvoorstel voor de periode 2024 en verder. Digitale informatie uitwisseling Verwijzing voor Welzijn op Recept is eenvoudig. Na toestemming van de patiënt voor verwijzing én terugkoppeling van het welzijnsrecept hoeven alleen NAW gegevens met welzijnscoach te worden gewisseld. Terugkoppeling naar de huisarts door de welzijnscoach kan mondeling, via (beveiligde) mail, of telefonisch. Om zicht te houden op de Welzijnsrecepten is het van belang dat ook de huisarts op ICPC code Z29 in zijn HIS registreert. De wenselijkheid en mogelijkheid van verwijzing via Zorgdomein zal voorafgaand aan de start in september worden onderzocht (zie ook realisatie en planning). Scholing Binnen Welzijn op Recept werken eerstelijnszorgverleners en professionals uit het sociaal domein daarom nauw samen. Werken met Welzijn op Recept lijkt eenvoudig maar vraagt om kennis en vaardigheden. De welzijnscoaches zullen de Basis training van het Landelijk kennisnetwerk Welzijn op Recept volgen; voor meer informatie, klik hier.
Verwijzen vanuit de eerstelijnszorg naar welzijn gaat niet vanzelf. De praktijk leert dat samenwerking tussen de eerstelijnszorg en welzijn bij mensen met psychosociale problematiek vraagt om een aantal basisvaardigheden. De scholing van eerstelijnszorgverleners en professionals zal apart worden georganiseerd en gefinancierd. Realisatie en planning 2023 Q 3 en Q 4 Er wordt gestart met drie huisartsenpraktijk in september 2023. Bij voorkeur de huisartsenpraktijken die ook aan de pilot SMO hebben deelgenomen. Het gaat daarbij om: • • •
Huisartsenpraktijk Speelman-Vrolijk Zierikzee Huisartsenpraktijk de Waag Brouwershaven Huisartsenpraktijk van der Valk Bruinisse
Er worden 2 startbijeenkomsten georganiseerd van een uur. In eerste bijeenkomst wordt kennisgemaakt met elkaar en elkaars werkwijze. Doel van WoR wordt vastgesteld en hoe de wensen zijn om samen te werken, te verwijzen en terug te koppelen. 3 Implementatieplan Welzijn op Recept Sch-D Versie 18 september 2023
Vervolgens is er een algemene startbijeenkomst om publiek aandacht te vestigen op Welzijn op Recept op Schouwen-Duiveland. Voorafgaand aan de start per september 2023 wordt juli/augustus een voorbereidingstraject gestart om een uitgebreid implementatieplan op te zetten en foldermateriaal te ontwikkelen. Bij het laatste wordt uitgegaan van bestaande materialen die elders in de regio worden gebruikt Vervolg Najaar 2023 wordt aan de hand van d eerste ervaringen bij drie huisartspraktijken bezien of en in welke mate WoR gefaseerd wordt uitgebreid naar meerdere praktijken. bij voorkeur praktijken waar inmiddels ook een Sociaal Medisch Overleg (SMO) draait. Rollen ZHCo-Periscaldes Projectbegeleiding (Cisca Zuurveld, kwaliteitscoordinator Ouderenzorg): Hierbij maakt zij dankbaar gebruik van de kennis en ervaring van Welzijn op Recept bij andere gemeenten in de Oosterschelderegio. Gemeente Schouwen-Duiveland: Het leveren van de welzijnscoach voor 24 uur per week. Penvoerder; selectie huisartsen (in afstemming met bestuurlijk Overleg gemeente huisartsen) en financiering.
4 Implementatieplan Welzijn op Recept Sch-D Versie 18 september 2023