2023 291 Bijlage 1 Clientervaringsonderzoeken Wmo 2021 en 2022 Schouwen-Duiveland
Tekst van het document
Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2021 & 2022
Schouwen-Duiveland
Inhoud ................................................................................................................................................................. 1 Het Onderzoek ........................................................................................................................................ 2 Contact .................................................................................................................................................... 4 Kwaliteit van ondersteuning..................................................................................................................... 6 Maatschappelijk effect ............................................................................................................................. 8 Zelfredzaamheid en ondersteuning ....................................................................................................... 10
1
Het Onderzoek ACHTERGROND ONDERZOEK Sinds 2008 moeten gemeenten volgens de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) onderzoek doen onder de cliënten die zich in dit kader melden met een hulpvraag bij de gemeente. Dergelijk onderzoek stelt gemeenten in staat te bezien in hoeverre de geboden ondersteuning en voorzieningen bijdragen aan de doelen van de Wmo, met name op het gebied van ondersteuning van zelfredzaamheid en participatie. Vanaf 2016 is iedere gemeente verplicht een uniforme enquête uit te zetten – het zogeheten cliëntervaringsonderzoek (CEO) Wmo. VNG en VWS ontwikkelden hiervoor samen met gemeenten een vragenlijst met tien standaard vragen. Deze standaard vragen gaan in op de ervaringen van cliënten ten aanzien van de toegankelijkheid, kwaliteit en effecten van de ondersteuning via de Wmo. De standaardisering van de vragenlijst, de onderzoeksopzet en de vereiste respons hebben als doel landelijke vergelijkbaarheid van de resultaten mogelijk te maken. De doelgroep van het CEO zijn alle cliënten die in 2021 en 2022 een aanvraag voor een maatwerk voorziening hebben gedaan in het kader van de Wmo 2015 (cliëntpopulatie Wmo). Een beschikking is het resultaat van de uitkomst van het onderzoek om voor een maatwerkvoorziening in aanmerking te komen en kan zowel een afwijzing als een toekenning bevatten.
In deze rapportage vindt u de aangeleverde resultaten van de jaarverantwoording over 2021 en 2022. Enkele vragen zijn sinds 2020 anders geformuleerd waardoor de resultaten van 2021 en 2022 niet allemaal te vergelijken zijn met het jaar 2020.
BESCHRIJVING ONDERZOEK Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) bestaat uit een verplichte lijst van tien stellingen. De tien stellingen zijn gericht op de volgende drie onderdelen: •
contact
•
kwaliteit van de ondersteuning
•
maatschappelijk effect: wat levert de ondersteuning mij op
•
Drie extra vragen van onze gemeente zijn gericht op zelfredzaamheid en het ondersteuning door derden
RESPONS In 2021 hebben 388 cliënten de enquête ingevuld. Er zijn ruim 1000 cliënten aangeschreven voor dit onderzoek. In 2022 hebben 731 cliënten de enquête ingevuld. Er zijn ruim 1600 cliënten aangeschreven voor dit onderzoek. De mogelijkheid om online de vragenlijst in te vullen kan sinds 2021.
2
Enquête respons
2020
2021
2022
Respons
435
338
731
Papieren vragenlijst
435
80,2%
91%
Online vragenlijst
x
19,8%
8,9%
De doelgroep van het CEO zijn alle – geregistreerde – cliënten met een maatwerk voorziening in het kader van de Wmo 2015 (cliëntpopulatie Wmo). Ofwel voorzieningen waaraan een beschikking ten grondslag ligt. Het onderdeel ‘achtergrondkenmerken’ wordt gemeten aan de hand van de volgende twee vragen: 1. Bent u een man of een vrouw? 2. Onder welke leeftijdscategorie valt u? In onderstaande tabellen ziet u wat de verdeling is van de respondenten met een Wmomaatwerkvoorziening die in 2020, 2021 en 2022 een beschikking hebben gekregen van gemeente Schouwen-Duiveland.
Bent u man of
Percentage in
Percentage in 2021
Percentage in 2022
vrouw?
2020
Man
32 %
36,8%
34,7 %
Vrouw
68 %
63,2 %
65,3 %
Onder welke
Percentage in
Percentage in 2021
Percentage in 2022
leeftijdscategorie
2020
valt u? Jonger dan 65 jaar
19 %
21,0 %
13,9 %
Tussen 65 en 80
36 %
35,8 %
38,7 %
45 %
43,3 %
47,5 %
jaar Ouder dan 80 jaar
TOELICHTING Van alle respondenten is het grootste gedeelte vrouw, respectievelijk 63,2% (2021) en 65,3% (2022). Het aantal respondenten dat ouder is dan 65 jaar is in de afgelopen jaren iets toegenomen. Het aantal respondenten dat jonger is dan 65 jaar is afgenomen.
3
Contact Om passende ondersteuning te kunnen bieden doorloopt de gemeente, telkens wanneer een aanvraag om een maatwerkvoorziening wordt ontvangen, een zorgvuldige toegangsprocedure met de inwoner om zijn behoeften en de gewenste resultaten helder te krijgen. Inwoners kunnen zich laten bijstaan door een onafhankelijke cliëntondersteuner.
Het onderdeel ‘contact’ wordt gemeten aan de hand van vijf stellingen: 1. Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulp vraag. 2. Ik werd snel geholpen. 3. De medewerker nam mij serieus 4. De medewerker en ik hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht. 5. Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner? In onderstaande tabellen ziet u welk deel van de inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening het (helemaal) eens of (helemaal) oneens was met bovenstaande stellingen.
Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulp vraag 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
34 %
30,3 %
30,6 %
Mee eens
46 %
46,0 %
48,1 %
Neutraal
11 %
11,5 %
12,0 %
Niet mee eens
6%
9,8 %
8,0 %
Helemaal niet mee eens
3%
2,4 %
1,3 %
2020
2021
2022
Helemaal mee eens
30 %
26,6 %
30,4 %
Mee eens
46 %
47,1 %
49,9 %
Neutraal
15 %
15,7 %
12,7 %
Niet mee eens
6%
8,2 %
5,1 %
Helemaal niet mee eens
4%
2,4 %
1,9 %
Ik werd snel geholpen
4
De medewerker nam mij serieus 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
39 %
40,6 %
40,9 %
Mee eens
49 %
46,8 %
50,9 %
Neutraal
9%
9,2 %
5,8 %
Niet mee eens
2%
1,7 %
1,1 %
Helemaal niet mee eens
1%
1,7 %
1,3 %
De medewerker en ik hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
33 %
32,4 %
36,9 %
Mee eens
51 %
51,4 %
47,4 %
Neutraal
11 %
10,8 %
12,1 %
Niet mee eens
3%
2,9 %
1,8 %
Helemaal niet mee eens
2%
2,5 %
1,8 %
Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner? 2020
2021
2022
Ja
36 %
37,6 %
38,3 %
Nee
64 %
62,4 %
61,7 %
TOELICHTING Over het algemeen zijn het aantal antwoorden dat instemt met de stellingen, hoog. Het percentage aan antwoorden in de categorieën ‘niet mee eens’ en ‘helemaal niet mee eens’, komen in de afgelopen jaren nog steeds maar zelden voor en nemen iets af. Het aantal inwoners dat ‘wist dat gebruik kon worden gemaakt van een onafhankelijke cliëntondersteuner’ blijft overwegend klein. Dit is in lijn met de landelijke uitslag (zie landelijkerapportage-cliëntervaringsonderzoek-wmo 2021). Dit is de reden dat we inzetten op het meer bekendheid geven aan cliëntondersteuning. Het aantal inwoners dat aangeeft niet te weten waar zij moesten zijn voor hun hulp vraag, is (in 2022) licht afgenomen. Slechts 9,3 % van de inwoners wist niet waar zij moesten zijn voor hun hulp vraag, ten opzichte van het voorgaande jaar. Een groot aantal inwoners (ruim 80%) geeft aan dat zij snel werden geholpen en dat de medewerker hen serieus nam.
5
Kwaliteit van ondersteuning Inwoners die zijn aangewezen op ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning moeten erop kunnen rekenen dat die van goede kwaliteit is. Zo moet de zorg veilig en doeltreffend zijn en afgestemd op de behoefte van de inwoner en op andere vormen van zorg of hulp die de inwoner ontvangt. De ervaringen van inwoners zijn belangrijke input voor het vaststellen van de kwaliteit van de ondersteuning. Het onderdeel ‘kwaliteit van ondersteuning’ wordt gemeten aan de hand van twee stellingen: 1. Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed. 2. De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag. In onderstaande tabellen ziet u welk deel van de inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening het (helemaal) eens of (helemaal) oneens was met bovenstaande stellingen.
Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
43 %
40,8 %
38,4 %
Mee eens
44 %
45,4 %
49,6 %
Neutraal
10 %
11,1 %
7,8 %
Niet mee eens
2%
1,9 %
3,3 %
Helemaal niet mee eens
1%
0,8 %
1,0 %
De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
40 %
39,1 %
39,5 %
Mee eens
48 %
50,0 %
48,4 %
Neutraal
9%
7,9 %
7,6 %
Niet mee eens
2%
2,4 %
3,5 %
Helemaal niet mee eens
1%
0,5 %
0,8 %
6
TOELICHTING Op het gebied van de kwaliteit van ondersteuning heeft Gemeente Schouwen-Duiveland vergelijkbare resultaten met het landelijk gemiddelde (zie landelijke-rapportage-clientervaringsonderzoek-wmo 2021). De resultaten in de afgelopen jaren fluctueren in kleine maten, waarbij altijd slechts in kleine mate negatief wordt geantwoord op de stellingen. Op de vraag ‘de ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag’ wordt instemmend gereageerd. Waarbij in 2022 87,9% instemt met de stelling en 4,3% te kennen geeft niet in te stemmen met de vraag.
7
Maatschappelijk effect Het doel van de Wmo is het ‘meedoen’. Inwoners moeten zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en kunnen meedoen in de samenleving. De geboden ondersteuning moet bijdragen aan dit doel. Het onderdeel ‘maatschappelijk effect’ wordt gemeten aan de hand van drie stellingen: 1. Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil. 2. Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik mij beter redden. 3. Door de ondersteuning die ik krijg, heb ik een betere kwaliteit van leven In onderstaande tabellen ziet u welk deel van de inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening het (helemaal) eens of (helemaal) oneens was met bovenstaande stellingen.
Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
32 %
33,1 %
28,6 %
Mee eens
46 %
48,0 %
52,4 %
Neutraal
19 %
16,3 %
15,9 %
Niet mee eens
3%
2,2 %
2,2 %
Helemaal niet mee eens
1%
0,3 %
0,9 %
Door de ondersteuning die ik krijg kan ik mij beter redden 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
36 %
36,3 %
32,9 %
Mee eens
47 %
52,5 %
54,6 %
Neutraal
15 %
9,9 %
9,4 %
Niet mee eens
2%
1,1 %
2,0 %
Helemaal niet mee eens
0%
0,3 %
1,2 %
8
Door de ondersteuning die heb ik een betere kwaliteit van leven 2020
2021
2022
Helemaal mee eens
36 %
36,0 %
33,3 %
Mee eens
45 %
43,6 %
47,1 %
Neutraal
17 %
17,3 %
15,2 %
Niet mee eens
2%
2,2 %
3,4 %
Helemaal niet mee eens
0%
0,8 %
1,0 %
TOELICHTING De inwoners geven aan positief te staan tegenover de geboden ondersteuning en de mate waarop die bijdraagt aan de behoeftes. Op de stelling ‘door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil’ stemt (in 2022) 81% procent in met de stelling. Ook op de overige twee stellingen wordt positief gereageerd (87,5% en 80,4% stemt in met de stellingen) Slechts 1,2% van de inwoners geeft aan geen baat te hebben bij de geboden ondersteuning.
9
ZELFREDZAAMHEID EN ONDERSTEUNING Gemeente Schouwen-Duiveland heeft de landelijk verplichte vragenlijst uitgebreid met vragen gericht op de zelfredzaamheid van inwoners en de ondersteuning die inwoners ontvangen bij het gesprek met de gemeente. De ervaren zelfredzaamheid bij het vragen om ondersteuning en het contact met instanties is belangrijk voor inwoners. Het onderdeel ‘zelfredzaamheid’ en ‘ondersteuning’ wordt gemeten aan de hand van drie stellingen: 1. Werd u in het gesprek dat u had met de gemeente ondersteund door anderen? 2. Kunt u zelfstandig een formulier van een officiële instantie (zoals bijv. de gemeente of de belasting) invullen? 3. Kunt u zelfstandig informatie over hulp bij ondersteuning opzoeken? In onderstaande tabellen ziet u welk deel van de inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening het (helemaal) eens of (helemaal) oneens was met bovenstaande stellingen.
Werd u in het gesprek dat u had met de gemeente ondersteund door familie, buren/bekende, anderen, cliëntondersteuning of zorgverlener ? 2020
2021
2022
Ja, door anderen
x
65,3%
62,8%
Nee, niet door anderen
x
34,7%
37,2%
Ja, door familie
x
45,2 %
45,3 %
Niet door familie
x
54,8%
54,7%
Ja, door buren/bekenden
x
7,9%
5,4 %
Nee, niet door buren/bekende/kennissen
x
92,1%
94,6%
Ja, door onafhankelijke cliëntondersteuner
x
7,1 %
5,6 %
Nee, niet door onafhankelijke cliëntondersteuner
x
92,7%
94,4%
Ja, door zorgverlener
x
14 %
14 %
Nee, niet door zorgverlener
x
86%
86 %
10
Kunt u zelfstandig een formulier van een officiële instantie (zoals bijv. de gemeente of de belasting) invullen? 2020
2021
2022
Ja, zonder moeite
26 %
27,7 %
28,7 %
Ja, met enige moeite
27 %
23,8 %
23,3 %
Ja, met grote moeite
8%
7,6 %
7,8 %
Nee, dat kan ik niet
40 %
41,0 %
40,2 %
Kunt u zelfstandig informatie over hulp en ondersteuning opzoeken? 2020
2021
2022
Ja, zonder moeite
25 %
27,3 %
29,3 %
Ja, met enige moeite
28 %
26,8 %
24,0 %
Ja, met grote moeite
11 %
10,7 %
11,3 %
Nee, dat kan ik niet
36 %
35,2 %
35,4 %
TOELICHTING Opvallend aan de additionele vragen is het percentage van inwoners dat ondersteund werd tijdens het gesprek. Van de respondenten is (in 2022) 45,3% ondersteund door familie, 5,4% door buren/bekenden, 5,6% door de onafhankelijk cliëntondersteuner en 14% door een zorgverlener. 37,2% is niet bijgestaan tijdens het gesprek. Daarnaast geeft 35,4% aan, niet in staat te zijn om zelfstandig informatie op te kunnen zoeken over hulp- en ondersteuningsmogelijkheden.
11