2023 269 Bijlage Beleidsnotitie Nationaal Programma Onderwijs

BELEIDSNOTITIE NATIONAAL PROGRAMMA ONDERWIJS

Inhoud 1. Introductie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2. Kaders. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 3. Nationaal Programma Onderwijs Schouwen-Duiveland . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8

1

Introductie 1.1 AANLEIDING Het kabinet heeft in februari 2021 besloten tot een Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het programma is bedoeld om onderwijsvertragingen in te lopen en moet leerlingen ondersteunen die het moeilijk hebben door schoolsluitingen als gevolg van de coronapandemie. Een positievere benadering is dat het programma bedoeld is om leerlingen en studenten te helpen hun gaven en talenten (opnieuw) tot bloei te brengen, ondanks de coronapandemie en de gevolgen daarvan voor het onderwijs. Het programma richt zich op de brede ontwikkeling van jeugdigen; het gaat om achterstanden die zijn opgelopen op cognitief, executief en sociaal en emotioneel vlak. Daarnaast zetten we in op sociaal en mentaal welzijn van jeugdigen. Tot juli 2023 wordt er in totaal € 8,5 miljard geïnvesteerd in het onderwijs. Ongeveer 300 miljoen daarvan wordt aan gemeenten uitgekeerd. In totaal ontvangt gemeente Schouwen-Duiveland: € 408.192(1). Het Rijk roept op om in samenwerking met onderwijsinstellingen, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, bibliotheken en andere lokale partijen verschillende bestedingsdoelen en maatregelen te formuleren.

1.2 SPECIFIEKE UITKERING (SPUK) De te ontvangen middelen betreft een specifieke uitkering (SPUK). Dit betekent dat de middelen enkel besteed mogen worden aan bestedingsdoelen die opgelegd zijn vanuit het Rijk. De gemeente legt verantwoording af over de besteding van de specifieke uitkering via de verantwoordingsmethode SiSa. Een gedeelte van de te ontvangen middelen zijn bedoeld als aanvulling op het reeds bestaande Onderwijsachterstandenbeleid. Hiervoor ontvangt de gemeente jaarlijks al middelen. De middelen dienen besteed te zijn op 31 juli 2023. Dit is een kort tijdsbestek. Landelijk is er een lobby gaande richting het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor een langere bestedingsduur van de middelen. De verwachting is dat het Ministerie zich hier pas rond of na het voorjaar van 2022 over uitspreekt.

1.3 TOTSTANDKOMING VAN DE BELEIDSNOTITIE Het onderwijs heeft met schoolscans in kaart gebracht hoe hun leerlingen ervoor staan en wat ze nodig hebben om vertragingen in te lopen. Aan de hand van de door het Rijk beschikbaar gestelde ‘menukaart’ heeft het onderwijs effectief bewezen interventies gekozen voor hun leerlingen. Gemeenten worden gevraagd om de schoolplannen te analyseren en het onderwijs, daar waar behoefte is te ondersteunen bij de gekozen interventies. De schoolscans van het onderwijs binnen de gemeente zijn geanalyseerd en vanaf maart 2021 wordt er intensief samengewerkt met het onderwijs en de kinderopvang om invulling te geven aan het Nationaal 1 Beschikking van 24 december 2021: Verlening specifieke uitkering Inhalen covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen gem. code 1676 laovnr. 18476

3

Programma Onderwijs. Zo is er onder andere afstemming over de plannen in het Lokale Educatieve Agenda Overleg (LEA), maar ook in de daaruit voortvloeiende werkgroepen. Op onderdelen is en wordt samenwerking gezocht met lokale partijen zoals de Bibliotheek Oosterschelde, Stichting Maatschappelijk Werk en Welzijn Oosterschelderegio (SWMO) en Schouwen -Duiveland Vitaal. Uit de analyse van de schoolplannen blijkt dat de scholen investeren in: • personeel zoals onderwijsassistenten of extra docenten; • onderwijsondersteunend personeel, waardoor het mogelijk is met kleine groepjes of individuele kinderen te werken en extra te investeren in begeleiding en ontwikkeling van leerlingen op cognitieve vakken; • extra begeleiding van de meer- en hoogbegaafde leerling; • klassenverkleining; • verbetering van cognitieve vakken zoals rekenen, taal en spelling; • nascholing personeel; • materialen (rekenen) en Werken in hoeken (onderbouw); • digitale technologie; • extra inzetten op sociaal emotionele programma’s; • inzetten op versterking expertise door investering in kennis op gebied van: gedrag, jonge kind, rekenen, en cultuur; • programma’s op gebied van cultuur en brede talentenontwikkeling (onder andere muziekschool, dansleerkracht, kunst).

De bestedingsdoelen zijn enerzijds tot stand gekomen naar aanleiding van de analyse van de schoolscans en anderzijds door bestaande beleidsplannen versneld uit te voeren of nieuw beleid te ontwikkelen wat aansluit op bestaand beleid. Het Rijk heeft ook het steunpakket ‘Sociaal en mentaal welzijn en leefstijl’(2) beschikbaar gesteld. Eén van de doelgroepen uit dit steunpakket zijn jeugdigen vanaf 12 jaar. Met de totstandkoming van de bestedingsdoelen voor het Nationaal Programma Onderwijs is, daar waar passend, aangesloten bij het steunpakket sociaal en mentaal welzijn een leefstijl. Voor bestedingsdoel 3.5 tot en met 3.9 wordt eenmalig projectsubsidie beschikbaar gesteld. Bij bestedingsdoel 3.2 en 3.3 worden de activiteiten ingekocht. Voor beiden geldt dat inkoop doelmatiger is dan subsidie. Voor beide bestedingsdoelen is er sprake van prestatieafspraken en van eventuele financiering aan externe partijen met een winstoogmerk. Zowel prestatieafspraken, als opdrachtverstrekking aan partijen met een winstoogmerk worden niet toegestaan in de Algemene Subsidieverordening gemeente Schouwen-Duiveland 2013.

1.4 VISIE De gemeente wil dat jeugdigen gezond en veilig opgroeien en hun talenten kunnen ontwikkelen, zodat zij (financieel) redzaam worden. De gemeente, het onderwijs en de kinderopvang hechten veel waarde aan een goede samenwerking en voelen allen, ieder met zijn eigen specialisme, de zorgplicht voor jeugdigen binnen de gemeente. De gemeente voelt hierin de zorgplicht voor álle jeugdigen binnen de gemeente. Daarom is met de totstandkoming van de keuzes voor de bestedingsdoelen ernaar gestreefd om zoveel mogelijk jeugdigen 2 Kamerbrief ’Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl’ 12 februari 2021.

4

te bereiken om de onderwijsvertragingen die zijn ontstaan door de coronapandemie in te lopen. Anders gezegd; Om talenten (opnieuw) tot bloei te laten komen. Door een groot bereik dragen we bij aan gelijke kansen voor iedere jeugdige.

1.5 BESLUITVORMINGSPROCES, UITVOERING EN PLANNING De beleidsnotitie wordt op 25 januari 2022 ter besluitvorming aangeboden aan het college van Burgemeester en Wethouders. Het voorstel tot het vaststellen van het subsidieplafond wordt middels het raadsvoorstel begrotingswijziging van 24 februari 2022 voorgelegd aan de gemeenteraad. Het streven is om uiterlijk met de start van het schooljaar 2022/2023 uitvoering te geven aan de bestedingsdoelen.

1,6 LEESWIJZER In het tweede hoofdstuk wordt eerst ingegaan op zowel het lokaal als het wettelijk kader van de beleidsnotitie Nationaal Programma Onderwijs. In het derde hoofdstuk staan de gekozen bestedingsdoelen inclusief een nadere toelichting.

5

2

Kaders 2.1 LOKAAL KADER De Notitie Sturen op Maatschappelijk Resultaat, het onderwijsakkoord kinderopvang 2018–2022 en het onderwijsachterstandenbeleid 2019–2022 vormen het lokale kader van de beleidsnotitie Nationaal Programma Onderwijs Schouwen-Duiveland. In de Notitie Sturen op Maatschappelijk Resultaat zijn vijf maatschappelijke resultaten geformuleerd die in samenhang het brede sociale domein omvatten. De beleidsnotitie Nationaal Programma Onderwijs draagt bij aan het realiseren de volgende maatschappelijke resultaten: 1. Jeugdigen groeien gezond en veilig op binnen het eigen gezin en kunnen hun talenten ontwikkelen zodat zij (financieel) zelfredzaam worden. Onder talenontwikkeling wordt het volgende verstaan: • Minder kinderen lopen ontwikkelingsachterstanden op. • Meer jongeren halen een startkwalificatie. • Alle kinderen gaan naar school. • Meer jeugdigen hebben buitenschoolse activiteiten. Schouwen-Duiveland heeft hart voor haar jeugd. We streven ernaar dat elke jeugdige de kans krijgt gezond en veilig op te groeien en zich te ontwikkelen tot een volwaardige deelnemer aan de samenleving. Met de jeugd bouwen we aan de toekomstige samenleving. 2. Mensen zitten fysiek en mentaal goed in hun vel, zij hebben veerkracht en voelen zich gezond. Een goede gezondheid draagt bij aan het op eigen kracht mee kunnen doen in de samenleving.

Het is daarom belangrijk dat zoveel mogelijk mensen een gezonde leefstijl hebben en leven in een gezonde omgeving. Met ons beleid stimuleren we onze inwoners zo gezond mogelijk te leven. Als dit nodig is ondersteunen we onze inwoners hierbij. Ook zorgen we voor een zo gezond mogelijke omgeving. Onze ambitie is dat mensen in balans zijn op de volgende vijf levensdomeinen: mentaal, fysiek, sociaal, doel/zingeving en financieel. Ze hebben veerkracht, dit betekent dat zij goed om kunnen gaan met tijdelijke of blijvende veranderingen in hun leven. In het Onderwijsakkoord kinderopvang en onderwijs 2018-2022 zijn de gemeenten, de kinderopvang en het onderwijs overeengekomen de kwaliteit van het onderwijs op Schouwen-Duiveland duurzaam te verbeteren. Op verschillende onderdelen in het onderwijsakkoord is geformuleerd wat we gezamenlijk willen bereiken, hoe daaraan invulling wordt gegeven, welke afspraken er zijn en wie waarvoor verantwoordelijk is. Gezamenlijk zijn er zes onderwerpen gekozen om de kwaliteit van het onderwijs duurzaam te verbeteren. In januari 2020 is afgesproken onder andere in te zetten op het onderwerp; ‘Samenwerken vanuit gedeelde kindvisie in integrale kindcentra’. We willen dit bereiken door in te zetten op: • Een doorgaande ontwikkelingslijn voor elk kind op Schouwen-Duiveland. • Een gezonde en veilige ontwikkeling van het (jonge) kind.

• Elke organisatie werkt vanuit een gedeelde kindvisie. • Er is ontschotting van voorzieningen (één team, één aansturing, één ontwikkelplaats voor het kind). • Medewerkers in de organisaties (IKC’s) zijn in staat optimaal om te gaan met verschillen. • Een breed inclusief onderwijsaanbod, waardoor thuisnabij onderwijs maximaal wordt benut. • Er is een sterke verbinding tussen de organisaties: kinderopvang, onderwijs, zorg.

6

• • •

De aanwezige expertise op het eiland wordt behouden en uitgebouwd. Meer betrokkenheid van ouders bij de ontwikkeling van hun kind op school. Meer peuters gaan naar een voorschoolse voorziening.

We geven ook uitvoering aan het onderwerp ‘Ondersteuning op kinderopvang, primair- en voortgezet onderwijs’. Door de inzet van ondersteuningsteams werken we aan het volgende doel: ‘We versterken we het opvoedkundig klimaat, de-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren. En om eerder de juiste hulp op te maat bieden om hulp zo snel, dichtbij en effectief mogelijk te bieden’. Uit het Onderwijsakkoord 2018-2022 is het Onderwijsachterstandenbeleid 2019–2022 ontstaan. Met het onderwijsachterstandenbeleid streven we naar het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden bij kinderen van 0 tot 12 jaar. De doelgroep betreft kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 12 jaar met een achterstand of een risico op een achterstand in de Nederlandse taal. Met de Begrotingsraad van 11 november 2021 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen om middelen te reserveren voor de implementatie van het IJslands preventiemodel. Het IJslands preventiemodel is een aanpak gebaseerd op wetenschappelijke inzichten om middelengebruik (alcohol, tabak en drugs) door jongeren te voorkomen en te verminderen. Het IJslands preventiemodel is in de afgelopen 20 jaar bewezen succesvol geweest. Met het amendement krijgt de gemeente de mogelijkheid om deel te nemen aan het implementatietraject van het IJslands preventiemodel en wordt hierin begeleid door het Trimbos instituut.

De domeinen van het IJslands preventiemodel raken de bestedingsdoelen van het Nationaal Programma Onderwijs. De domeinen zijn; vrije tijd, onderwijs, peergroep en gezin.

2.2 WETTELIJK KADER De te ontvangen middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs betreft een specifieke uitkering. (SPUK). In oktober 2021 heeft het Rijk de bestedingsdoelen vastgelegd in de Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen. In bijlage 1 worden de bestedingsdoelen verantwoord aan de hand van de regeling. De middelen die de gemeente ontvangt ter bestrijding van onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal betreft ook een specifieke uitkering. De bestedingsdoelen en verplichtingen van alle betrokken partijen staan benoemd in De Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. Op de subsidieverleningen is, voor zover mogelijk, de Algemene subsidieverordening gemeente Schouwen-Duiveland 2013 (ASV) van toepassing. Op grond van artikel 2.2 van de ASV heeft het college de bevoegdheid om beleidsnotities vast te stellen voor de uitvoering van deze verordening. Daar waar er sprake is van inkoop is het Inkoop en aanbestedingsbeleid 2019–2023 van toepassing. Bovenstaande wetten en regelingen vormen tezamen het wettelijk kader van de beleidsnotitie Nationaal Programma Onderwijs Schouwen-Duiveland.

7

Nationaal Programma Onderwijs Schouwen-Duiveland 3.1 DE GEZAMENLIJK GEKOZEN BESTEDINGSDOELEN Bestedingsdoel

Budget in € Opmerking

3.2

Naschoolse activiteiten voor jeugdigen

110.000 Inkoop

3.3

Coördinator naschoolse activiteiten voor jeugdigen

90.000 Inkoop

3.4

Ambtelijke ondersteuning bij naschoolse activiteiten

14.500

3.5

Professioneel en duurzaam bewegingsonderwijs

75.000 Subsidie

3.6

Meer leesonderwijs bij het Pieter Zeeman Lyceum en een aantrekkelijke lees- en ontwikkelplek in de bibliotheek.

40.000 Subsidie

3.7

Uitbreiding Taal Expertise Centrum (TEC)

40.000 Subsidie

3.8

Voorschoolse educatie

18.547 Subsidie/ Dit zijn geoormerkte NPO -middelen

3.9

Verbinding onderwijs- (jeugd) zorg- opvang

20.000 Subsidie

3.10

Restbudget Totaal

145 408.192

Tabel 1: Bestedingsdoelen Nationaal Programma Onderwijs met bijbehorende budgetten.

Bovenstaande bedragen zijn begroot. Mocht blijken dat er restbudget is, dan zoeken we gezamenlijk met de partners van de Lokale Educatieve Agenda naar invulling van dit restbudget.

3.2 NASCHOOLSE ACTIVITEITEN VOOR JEUGDIGEN a. Wat houdt het bestedingsdoel in? We stellen € 100.000 beschikbaar voor externe partijen om activiteiten te organiseren voor jeugdigen tussen de 4 en 23 jaar. Dit zijn naschoolse activiteiten op de terreinen van: sport, cultuur, techniek en cognitieve ontwikkeling. De activiteiten kunnen na schooltijd plaatsvinden, maar ook in de avonden of de weekenden. De gemeente koopt de activiteit in en de externe partij voert de activiteit uit. Ouders wordt gevraagd om een bijdrage van € 1 per activiteit per jeugdige. Deze bijdrage ontvangt de gemeente. Minima gezinnen kunnen deelnemen door een beroep te doen op de middelen die scholen ontvangen van de gemeente uit het ‘Potje Gelijke Kansen’. Zie hoofdstuk 3.2 d voor meer uitleg over de eigen bijdrage van ouders. Daarnaast stellen we € 10.000,- beschikbaar voor rand voorwaardelijke zaken om deze activiteiten te organiseren. Zoals het opzetten en onderhouden van een website. Samenhang Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl. De gemeenteraad heeft met het raadsbesluit van 30 september 2021 (zaaknr: 451080) middelen beschikbaar gesteld om activiteiten en trainingen te organiseren voor jeugdigen (vanaf 12 jaar) ter bevordering van het

8

sociaal en mentaal welzijn. Het gaat om een bedrag van € 56.100. Een gedeelte van deze middelen zijn bestemd voor oudere jeugd. Zie ook tabel 2. De gemeenteraad heeft met hetzelfde besluit € 6.423 beschikbaar gesteld om te koppelen aan het Nationaal Programma Onderwijs. Deze € 6.423 is een restbudget ter compensatie voor peuteraanbod die we inzetten voor activiteiten voor jeugdigen tussen de 2 en 4 jaar. We koppelen bovenstaande middelen aan het bestedingsdoel Naschoolse activiteiten voor jeugdigen. In totaal is er € 162.523 (€100.000 + € 56.100 + € 6.423) beschikbaar voor externe partijen om naschoolse activiteiten te organiseren voor jeugdigen.

b. Waarom is dit belangrijk? Het onderwijs en de kinderopvang voelen zich zeer betrokken bij dit onderwerp. Sinds begin 2020 werken we samen aan het creëren van een naschools aanbod voor de jeugdigen in de gemeente. Onder leiding van André Koster (Stichting Obase) is er een projectplan opgesteld om tot een breed naschools aanbod te komen. Het is één van de afspraken uit het Onderwijsakkoord 2018-2022. De te ontvangen middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs en het Steunpakket sociaal en mentaal welzijn voor jeugdigen maakt het mogelijk om versneld tot uitvoering te komen. Tijdens de coronapandemie hebben veel jeugdigen in lockdown doorgebracht en zich noodgedwongen enkel gefocust op online onderwijs. Er was geen of weinig ruimte voor activiteiten op het gebied van sport, cultuur en techniek. Het doel is om de onderwijsvertragingen die jeugdigen hebben opgelopen tijdens de coronapandemie op sociaal en emotioneel en cognitief gebied in te lopen. Anders gezegd brengen we de talenten van jeugdigen (opnieuw) tot bloei, ondanks de coronapandemie. En we investeren in het sociaal en mentaal welbevinden van jeugdigen. Daarnaast hebben naschoolse activiteiten voor jeugdigen onderstaand effect: • Activiteiten op het gebied van sport/cultuur en techniek zijn bewezen effectief(3). Het draagt bij aan de ontwikkeling en gezondheid van kinderen.

• Het bevordert talentontwikkeling van jeugdigen. Dit past bij de Maatschappelijke resultaten (MR1) van de gemeente. • Het bevordert gezondheid en welbevinden van jeugdigen. Dit past bij de Maatschappelijke resultaten van de gemeente (MR 2) en de doelstelling van Schouwen-Duiveland Vitaal. • Het past bij de doelstelling van het Onderwijsakkoord 2018–2022. • Het is één van de domeinen van het IJslands preventiemodel (vrije tijd). • Het bevordert inclusie, alle kinderen kunnen meedoen. • Het bevordert kansengelijkheid. We maken de activiteiten toegankelijk voor alle doelgroepen. • Het voorkomt ‘hangen’ op en rondom school met het risico op afglijding. Het kan een preventieve werking hebben. • Het komt tegemoet aan de oudere jeugdigen binnen de gemeente om ‘iets te doen te hebben’. • Het kan het verenigingsleven binnen de gemeente een impuls geven. • We dragen bij aan eenzaamheidsbestrijding onder de jeugdigen.

3 https://www.nponderwijs.nl/po-en-vo/menukaart/interventies-kiezen

9

Binnen de gemeente Borsele is er het succesvolle BONS (Borsele Na Schools). Samen met het onderwijs en de kinderopvang hebben we hier inspiratie opgedaan en is de ambitie ontstaan om in SchouwenDuiveland een soortgelijk aanbod neer te zetten.

c. Wat is de doelgroep van het bestedingsdoel? Doelgroep

Steunpakket

Beschikbaar budget in €

Bedrag per jeugdige in € Peildatum: 8 november 2021

2–4 jarigen

Compensatie peuteraanbod

6.423

6,90

12–27 jarigen

Sociaal en mentaal welzijn voor jeugdigen

30.000

5,72

18–27 jarigen

Sociaal en mentaal welzijn voor jeugdigen

26.100

8,02

4–23 jarigen

Nationaal Programma Onderwijs

100.000

15,24

Tabel 2: doelgroep naschoolse activiteiten met bijbehorende budgetten.

d. Hoe zorgen we voor een duurzame investering? Het aanbieden van naschoolse activiteiten voor jeugdigen binnen de gemeente raakt veel gezamenlijke doelen van het onderwijs en de gemeente. Zie ook de opsomming onder 3.2b. De wens is om naschoolse activiteiten structureel in te bedden in de gemeente Schouwen-Duiveland. De middelen vanuit de steunpakketten maken het mogelijk om eerder te starten dan gepland. We vragen ouders om een eigen bijdrage van € 1 per jeugdige per activiteit. Uit eerdere ervaring van gemeente Borsele blijkt dat een kleine financiële verplichting van ouders belangrijk is om hun kinderen deel te laten nemen aan de activiteit. Er is immers voor betaald. Wanneer de activiteit volledig kosteloos wordt aangeboden is de ervaring dat ouders makkelijker geneigd zijn om hun kinderen op het laatste moment toch niet deel te laten nemen. Met als gevolg dat aanbieders kosten hebben gemaakt voor een activiteit die niet of nauwelijks doorgaat. De zekerheid van deelname is belangrijk om aanbieders op lange termijn te binden aan de gemeente en hun aanbod te continueren. We zorgen voor een goede monitoring en evaluatie op het project. Zo leren we en kunnen we verbeteren in de toekomst. Naschoolse activiteiten past een op een bij het IJslands preventiemodel.

We hopen dat er in de toekomst een mooie samenwerking ontstaat tussen het onderwijs, de kinderopvang en de gemeente waarbij we ook gezamenlijk zorg dragen voor de financiering.

e. Wat is de uitvoering en planning? De activiteiten worden ingekocht. Aanbieders bieden een offerte aan. Dit is doelmatig en maakt dat we ook aanbieders met een winstoogmerk kunnen financieren. We werken het reeds bestaande projectplan verder uit en streven ernaar om zo snel als mogelijk in 2022 te starten met de activiteiten. We zoeken de samenwerking met de jongerenwerkers van SMWO en Schouwen-Duiveland Vitaal.

10

3.3 COÖRDINATOR NASCHOOLSE ACTIVITEITEN a. Wat houdt het bestedingsdoel in? We stellen € 90.000 beschikbaar om een coördinator naschoolse aan te stellen/in te zetten. We gaan uit van een mbo plus/ hbo geschoolde medewerker voor 30 uur per week. Het betreft een ‘klus’ voor de duur van 1,5 jaar (start Q1 2022 tot juli 2023). We onderzoeken of deze taak belegd kan worden bij SMWO. De coördinator naschoolse activiteiten krijgt de volgende taken: • Hij/zij legt contacten met de aanbieders en treed op als aanjager voor het naschools aanbod. Het onderwijs en de kinderopvang worden hierbij nauw betrokken. • Hij/zij werkt samen met het onderwijs om het naschools aanbod te organiseren en te plannen. • Hij/zij zorg dat er een website komt waar ouders hun kinderen kunnen inschrijven en aanbieders hun aanbod kunnen presenteren. • Eerste aanspreekpunt voor de aanbieders en het onderwijs en kinderopvang. • Hij/zij meet hoeveel jeugdigen deelnemen aan de activiteiten. • Hij/zij onderzoekt wat er nodig is om het naschool aanbod structureel in te bedden binnen de gemeente.

b. Waarom is dit belangrijk? Bij het organiseren van een naschools aanbod komen veel taken kijken, zoals het plannen van de activiteiten, afstemming van de activiteiten met ouders, scholen en aanbieders en monitoring. In de gemeente Borsele worden deze taken uitgevoerd door een coördinator, welke is aangesteld bij de gemeente, de zogeheten ‘combinatiefunctionaris’. Dit is één van de succesfactoren van BONS. Het neemt veel werk van het onderwijs uit handen en houdt de regie op de activiteiten. We nemen deze succesfactor graag over.

c. Wat is de doelgroep van het bestedingsdoel? De taken van de coördinator sluiten aan bij de doelgroep zoals omschreven in hoofdstuk 3.2.

c. Hoe zorgen we voor een duurzame investering? Eén van de taken van de coördinator naschoolse activiteiten wordt onderzoek doen naar de haalbaarheid en voorwaarden om het naschools aanbod structureel in te bedden binnen de gemeente. We stellen een onderzoeksopdracht op en komen daarna met een voorstel.

e, Wat is de uitvoering en planning? Vooruitlopend op het collegebesluit onderzoeken we hoe de coördinator wordt aangesteld/ingezet. Nadat het college een besluit heeft genomen op deze beleidsnotitie en de gemeenteraad het subsidieplafond heeft vastgesteld kan de coördinator geworven worden. Daarna kan de coördinator zo snel als mogelijk starten.

3.4 AMBTELIJKE ONDERSTEUNING BIJ INKOOP NASCHOOLSE ACTIVITEITEN We stellen € 14.500 beschikbaar voor ambtelijke ondersteuning voor afhandeling van offertes en facturen. Wanneer we de opdrachtbeschrijving publiceren verwachten we veel offertes van externe partijen. De gemeentelijke organisatie is hier niet op ingericht. De middelen zijn gebaseerd op een beleidsondersteuner voor 8 uur per week voor ongeveer één jaar.

11

3.5 PROFESSIONEEL EN DUURZAAM BEWEGINGSONDERWIJS a. Wat houdt het bestedingsdoel in? We stellen € 75.000 projectsubsidie beschikbaar voor het basisonderwijs om te investeren in duurzaam en professioneel bewegingsonderwijs. Het betreft een stimuleringsbudget om het basisonderwijs te ondersteunen bij het structureel inbedden van kwalitatief bewegingsonderwijs.

a. Waarom is dit belangrijk? Gedurende de lockdown hebben jeugdigen weinig in groepsverband kunnen bewegen of sporten. En bewegen en sporten is juist zo belangrijk. Investeren in bewegingsonderwijs draagt bij aan de gezamenlijke doelstelling om de kwaliteit van het onderwijs te verhogen. De MQ-scan meet de motorische ontwikkeling van een kind. In februari 2021 is deze MQ-scan afgenomen bij de kinderen binnen de gemeente. Hieruit blijkt dat Landelijk 27 % onder gemiddeld scoort op de MQscan en in Schouwen-Duiveland is dat 36 %. Des te meer reden om te investeren in kwalitatief goed bewegingsonderwijs. De MQ-scan komt vanuit het programma Schouwen-Duiveland Vitaal.

b. Wat is de doelgroep van het bestedingsdoel? Zoveel mogelijk leerlingen binnen het basisonderwijs in Schouwen-Duiveland.

c. Hoe zorgen we voor een duurzame investering? Investeren in bewegingsonderwijs is primair de verantwoordelijkheid van het onderwijs. Met deze investering willen we een impuls geven aan het onderwijs om gezamenlijk de mogelijkheden te onderzoeken om structureel de kwaliteit van het bewegingsonderwijs te verhogen en hierin samen te werken.

d. Wat is de uitvoering en planning? Er komt een werkgroep bewegingsonderwijs met daarin vertegenwoordigers vanuit het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en vanuit Schouwen-Duiveland Vitaal. De werkgroep onderzoekt hoe de eenmalige projectsubsidie als impuls kan worden gebruikt, zodat het onderwijs duurzaam kan investeren in professioneel bewegingsonderwijs. De verwachting is dat de subsidie ingezet wordt voor het nieuwe schooljaar 2022/2023.

3.6 MEER LEESONDERWIJS BIJ HET PIETER ZEEMAN LYCEUM EN EEN AANTREKKELIJKE LEES- EN ONTWIKKELPLEK IN DE BIBLIOTHEEK VOOR 12-PLUSSERS a. Wat houdt het bestedingsdoel in? We stellen € 40.000 projectsubsidie beschikbaar voor de Bibliotheek Oosterschelde om te investeren in de aanpak ‘Bibliotheek op school’ bij het Pieter Zeeman Lyceum. Deze middelen zijn bestemd voor uitbreiding personeel, zoals leesconsulenten en duurzame investeringen om de bibliotheek een aantrekkelijke lees- en ontwikkelplek te maken voor jeugdigen vanaf 12 jaar. De projectsubsidie is als volgt begroot; € 27.000 voor uitbreiding personeel en €13.000,- voor aanpassingen aan de bibliotheek voor een lees- en ontwikkelplek. Er wordt in de aanpak Bibliotheek op school een leerkracht opgeleid tot leescoördinator van de eigen school door deel te nemen aan ‘Cursus Open boek ‘. Jaarlijks wordt door de leescoördinator in samenwerking met de leesconsulent van de Bibliotheek een doelgericht activiteitenplan opgesteld. De leescoördinator stelt jaarlijks een doelgericht activiteitenplan op in samenwerking met de leesconsulent van de Bibliotheek.

12

Schoolbreed lezen Om de leesvaardigheid van leerlingen te vergroten is het van belang om aandacht te besteden aan het leesplezier, om hen inzicht te geven in het belang van leesvaardigheid en hen de handreikingen te bieden om deze kwaliteit verder, succesvol te ontwikkelen. Leerlingen en docenten van Pieter Zeeman worden bij de keuze van literatuur of ander leesmateriaal ondersteund door leesconsulenten van de Bibliotheek. Er wordt door hen gezocht naar een goede aansluiting tussen literatuur én de belangstelling en capaciteiten van de leerlingen. Vanaf januari 2022 heeft elke leerling twee leesmomenten van een half uur in zijn weekrooster staan. De literatuur voor de leerlingen wordt aangeboden door de Bibliotheek. Rol van de Leesconsulent VO Een leesconsulent wordt als begeleider ingezet tijdens de leesuren die in het leesbeleid zijn opgenomen. De leesconsulent wordt met name ingezet voor de doelgroep waarbij de kans op laaggeletterdheid en een lage leesmotivatie het grootst is. Alle 44 klassen worden begeleid tijdens het vrij lezen. Tevens worden de docenten en onderwijsassistenten ondersteund door de leesconsulent voortgezet onderwijs.

In de Bibliotheek Om de leerlingen regelmatig te inspireren en te informeren over nieuwe collectie, leescampagnes en gebruik van de bibliotheekcollectie ten behoeve van schoolvakken en werkstukken, ontvangt de leesconsulent voortgezet onderwijs de klassen in de Bibliotheek. Om ervoor te zorgen dat alle leerlingen bereikt worden, worden hierin extra uren geïnvesteerd. Docenten krijgen persoonlijke hulp bij vragen betreffende leesmotivatie van hun leerlingen, boeken die passen bij hun eigen vak en de collectie van de fysieke én de Online Bibliotheek. Op vrijdagochtend is er een speciale openstelling voor de leerlingen, genaamd; ‘VIP Friday’. De leerlingen worden dan persoonlijk ontvangen en geholpen met boekentips en informatie over de (Online) Bibliotheek. Een eigen plek voor 12-plussers in de Bibliotheek De huidige bibliotheekruimte is momenteel niet geschikt om workshops te geven, muziek te maken, schrijvers te ontvangen of informatie en video’s te tonen. De jongeren krijgen in de Bibliotheek van Zierikzee na de verbouwing in 2022 een eigen plek die we ‘Young Spot’ zullen noemen. Er wordt gezorgd voor een up-to-date collectie en een inrichting die de jongeren aanspreekt. Deze nieuwe plek biedt de mogelijkheid voor het – klassikaal- beleven van een voorstelling, schrijversbezoek of workshop. Er is een podium en de mogelijkheid om activiteiten uit te voeren of te organiseren.

Het is een ruimte die voor de 12-plussers een ‘derde plek’ wordt, een fijne, veilige en inspirerende plek waar ze zich welkom voelen naast thuis en school. Begeleiding en programmering Samen met de leesconsulent voortgezet onderwijs en de jongeren zorgt de projectcoördinator ‘Young Spot’ ervoor dat er op gezette tijden programmering en activiteiten plaatsvinden in de Bibliotheek van Zierikzee. Jongeren worden betrokken bij de organisatie en geven zelf aan welk soort programmering zou passen bij hun interesses en talenten. De projectcoördinator ‘Young Spot’, gespecialiseerd in het werken met jongeren in de Bibliotheek en met ‘VIP Friday’, is extra aanwezig om het Open podium samen met de doelgroep te invulling te geven. Vanuit deze functie wordt het contact onderhouden tussen de samenwerkingspartners en met de interne medewerkers van de Bibliotheek, zoals de leesconsulten(en) voortgezet onderwijs en de mediacoaches. Er wordt gezorgd voor een up-to-date collectie met behulp van het Boekenfonds dat de school beschikbaar heeft gesteld, en een inrichting die de jongeren aanspreekt. Deze tijd zal ook gebruikt worden om de collectie in overleg af te stemmen op de wensen van de sectie Nederlands en mogelijk de sectie moderne vreemde talen.

13

b. Waarom is dit belangrijk? Maatschappelijke oplossing voor toenemende laaggeletterdheid en afname leesmotivatie. Door de lockdown als gevolg van de coronapandemie zijn leerlingen niet of in mindere mate gestimuleerd om te lezen. En dit is wel hard nodig, aangezien het onderwijs op alle gebieden taliger is geworden. Leesvaardigheid is niet enkel van belang voor de zaakvakken en talen, het is ook belangrijk geworden voor de exacte vakken. Een onderwijsachterstand op begrijpend lezen betekent een onderwijsachterstand op veel vakken. De laaggeletterdheid in Nederland groeit en ongeveer een kwart van de Nederlandse 15-jarige kan, door laaggeletterdheid onvoldoende meekomen in de maatschappij. Daarnaast neemt de leesmotivatie al in het basisonderwijs af(4). Een doorgaande ontwikkelingsleerlijn met de aanpak van de bibliotheek. De gemeente investeert in leesbevordering en mediawijsheid voor de jeugdigen. Jaarlijks ontvangt de bibliotheek budgetsubsidie voor Boekstart – Bibliotheek op school. Door de omvang van het bedrag was de financiële drempel voor scholen om deel te nemen aan Boekstart-Bibliotheek op school hoog. In september 2021 heeft de gemeente de bibliotheek een financiële impuls gegeven zodat alle basisscholen en aangesloten kinderopvanglocaties met een minder hoge eigen bijdrage aan de Boekstart- Bibliotheek op school konden deelnemen.

Met deze subsidie is Schouwen-Duiveland de enige gemeente binnen Zeeland waarbij alle kinderopvanglocaties, bassischolen en het voortgezet onderwijs samenwerken met de bibliotheek in een doorgaande lees-ontwikkellijn. Het Pieter Zeeman Lyceum investeert met eigen NPO-middelen € 6.000 in leesonderwijs door de aanschaf van een nieuwe boekencollectie.

c. Wat is de doelgroep van het bestedingsdoel? Alle leerlingen van het Pieter Zeeman Lyceum nemen deel aan Bibliotheek op School en alle jeugdigen binnen de gemeente kunnen gebruik maken van de lees- en ontwikkelplek in de bibliotheek.

d. Hoe zorgen we voor een duurzame investering? De investeringen die worden gedaan om de bibliotheek een fijne lees- en ontwikkelplek te laten zijn voor jeugdigen is een duurzame investering. De inzet van de uren van de leesconsulent van de bibliotheek zijn vooralsnog tijdelijk. Na juli 2023 wordt er een evaluatie opgemaakt.

e. Wat is de uitvoering en planning? Na het besluitvormingsproces in het eerste kwartaal van 2022 kan de Bibliotheek Oosterschelde de projectsubsidie aanvragen.

3.7 UITBREIDING TAAL EXPERTISE CENTRUM (TEC) a. Wat houdt het bestedingsdoel in? We stellen € 40.000 projectsubsidie beschikbaar voor onderwijs voor interventies op het gebied van intensief taalonderwijs voor niet-Nederlandstalige kinderen zodat zij zo snel mogelijk kunnen integreren in het onderwijs.

4 Rapport van Inspectie van het Onderwijs; de staat van het Onderwijs 2020.

14

De projectsubsidie kan besteed worden aan de volgende interventies: • Uitbreiding uren onderwijspersoneel voor begeleiding van niet-Nederlandstalige peuters en kleuters (2 tot 4 jaar). Momenteel verzorgt het TEC taalonderwijs voor niet-Nederlandstalige kinderen vanaf 6 jaar (groep 3) tot 12 jaar (groep 8). • Begeleiding van leerkrachten met betrekking tot individuele niet-Nederlandstalige leerlingen bij het bepalen van het leerstofaanbod in het kader van de doorgaande lijn. Voor deze leerlingen maakt het TEC een groeidocument en leerlingen worden besproken en er wordt advies gegeven. • Deskundigheidsbevordering onderwijspersoneel over onderwijs en begeleiding aan nietNederlandstalige kinderen. Bovenstaande interventies zijn ook van toepassing op de pedagogisch medewerkers van de kinderopvangorganisatie. Het budget wat hiervoor beschikbaar is staat genoemd bij hoofdstuk 3.8 De begeleiding van niet-Nederlandstalige kinderen van 0 tot 4 jaar moet aanvullend zijn op de doelen uit het Onderwijsachterstandenbeleid 2019–2022 en de Subsidieregeling peuteropvang en voorschoolse educatie 2022. Het TEC is een samenwerkingsverband tussen de onderwijsbesturen van het primair onderwijs en gemeente. De afspraken zijn in juni 2019 vastgelegd in het ‘Convenant 2.0’. De gemeente subsidieert het TEC jaarlijks met € 25.000 vanuit het budget Onderwijsachterstanden.

b. Waarom is dit belangrijk? De bedrijfsvoering van het TEC ligt bij Stichting Obase en Radar, Vereniging voor Protestant Christelijk Onderwijs Schouwen-Duiveland. Tijdens de sluiting van de scholen door de coronapandemie kon de gewenste kwaliteit van de begeleiding aan niet-Nederlandstalige kinderen niet worden behaald. Om achterstanden die de niet-Nederlandstalige kinderen hebben opgelopen terug te dringen breidden we het TEC uit. In juni 2021 verscheen er een notitie in de LEA, opgesteld door Clemens Pronk (Radar) met het voorstel om de TEC uit te breiden. In het kader van een doorgaande ontwikkelingsleerlijn wenst men nietNederlandstalige kinderen al te begeleiden vanaf het moment dat de kinderen voorschoolse educatie ontvangen (2 jaar). Voorschoolse educatie ontvangen kinderen bij de kinderopvang wanneer zij het risico lopen op een taalachterstand of reeds een (geïndiceerde) taalachterstand hebben. Dit nieuwe beleid maakt dat kinderen op jonge leeftijd al begeleid worden bij de taalontwikkeling en sluit aan bij de behoefte van het onderwijs.

c. Wat is de doelgroep van het bestedingsdoel? De doelgroep is niet-Nederlandstalige kinderen van 2 jaar tot 12 met (het risico op) een achterstand in de Nederlandse taal.

d. Hoe zorgen we voor een duurzame investering? Het TEC wordt gefinancierd door het onderwijs en de gemeente draagt hier jaarlijks aan bij. Vooralsnog betreft deze investering een financiële impuls vanuit de gemeente. Tijdens het Lokale Educatieve Agenda Overleg (LEA) is de notitie ook besproken en is ook gesproken over een structurele verhoging van de kosten voor het onderwijs of een andere verdeling van de kosten. In 2022 voeren we deze plannen verder uit. Met de herziening van het Onderwijsachterstandenbeleid 2019–2022 wordt gekeken hoe en of de gemeente kan bijdragen aan deze ophoging. De ambitie van het onderwijs en gemeente is structurele uitbreiding van het TEC.

15

e. Wat is de uitvoering en planning? Na het besluitvormingsproces in het eerste kwartaal van 2022 kan het onderwijs de projectsubsidie aanvragen en starten met de uitbreiding.

3.8 VOORSCHOOLSE EDUCATIE We stellen € 18.547 projectsubsidie beschikbaar voor initiatieven die bijdragen aan het Onderwijsachterstandenbeleid 2019–2022. De middelen worden ingezet op maatregelen gericht op het inhalen van vertragingen opgelopen door doelgroepkinderen tijdens de coronapandemie in de voorschoolse periode. In de werkgroep Onderwijsachterstandenbeleid wordt gezocht naar een passend bestedingsdoel. In deze werkgroep zijn de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD), de kinderopvangorganisatie, de gemeente en het basisonderwijs vertegenwoordigd.

3.9 VERBINDING ONDERWIJS, (JEUGD) ZORG EN OPVANG We stellen € 20.000 aan projectsubsidie beschikbaar om de verbinding tussen onderwijs- (jeugd)zorg en kinderopvang te verbeteren. Eén van de zes onderwerpen van het Onderwijsakkoord 2018–2022 is ‘Ondersteuning op kinderopvang, primair- en voortgezet onderwijs’. De besteding van het beschikbare budget dient bij te dragen aan onderstaand gezamenlijke doel en dient bij te dragen aan de onderwijs/ ontwikkelingsvertragingen die jeugdigen hebben opgelopen tijdens de coronapandemie. Gezamenlijk doel: Versterken van het opvoedkundig klimaat, de-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren. En om eerder de juiste hulp op te maat bieden om hulp zo snel, dichtbij en effectief mogelijk te bieden. Inmiddels zijn hiertoe zijn ondersteuningsteams ontwikkeld. Hierin werken professionals optimaal samen. (VVE, zorg, kinderopvang, onderwijs). Alle partijen onderschrijven doel en opzet van de ondersteuningsteams: vroegtijdig, adequaat samenwerken en handelen bij signalen van kinderen die kunnen wijzen op behoefte aan ondersteuning en hulp. We werken samen met het onderwijs en de samenwerkingsverbanden binnen de werkgroep verbinding onderwijs-jeugdzorg en opvang in 2022 aan een passende besteding van dit budget.

16

Laan van St. Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Postadres: Postbus 5555 4300 JA Zierikzee T (0111) 452 000 gemeente@schouwen-duiveland.nl www.schouwen-duiveland.nl