2023 151 922257 Bijlage 4 Concept-notulen-najaars-alv-2-december-2022

CONCEPT NOTULEN ALGEMENE LEDENVERGADERING 2 DECEMBER 2022 Notulen van de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, op vrijdag 2 december 2022 in het Beatrixtheater in Utrecht. Aanwezig zijn het bestuur – met de heer J. Van Zanen (burgemeester van Den Haag) als voorzitter, tevens voorzitter van de vergadering – en de algemene directie van de Vereniging, alsmede, blijkens de ingeleverde presentiekaarten. a. vertegenwoordigers van de volgende gemeenten, leden van de Vereniging

Gemeente Aa en Hunze Gemeente Aalten Gemeente Achtkarspelen Gemeente Alblasserdam Gemeente Alkmaar Gemeente Almelo Gemeente Almere Gemeente Alphen aan den Rijn Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Altena Gemeente Amersfoort Gemeente Amstelveen Gemeente Amsterdam Gemeente Apeldoorn Gemeente Arnhem Gemeente Assen Gemeente Baarle-Nassau Gemeente Baarn Gemeente Barendrecht Gemeente Barneveld Gemeente Beesel Gemeente Berg en Dal Gemeente Bergeijk Gemeente Bergen op Zoom Gemeente Berkelland Gemeente Bernheze Gemeente Blaricum Gemeente Bodegraven-Reeuwijk Gemeente Boekel Gemeente Borger-Odoorn Gemeente Borne Gemeente Breda Gemeente Bronckhorst Gemeente Brummen Gemeente Bunnik Gemeente Bunschoten Gemeente Buren Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Castricum Gemeente Coevorden

Gemeente Cranendonck Gemeente Culemborg Gemeente Dalfsen Gemeente Dantumadiel Gemeente De Bilt Gemeente De Fryske Marren Gemeente De Ronde Venen Gemeente De Wolden Gemeente Delft Gemeente Den Haag Gemeente Den Helder Gemeente Deurne Gemeente Deventer Gemeente Diemen Gemeente Dijk en Waard Gemeente Dinkelland Gemeente Doetinchem Gemeente Dongen Gemeente Dordrecht Gemeente Drimmelen Gemeente Dronten Gemeente Druten Gemeente Duiven Gemeente Echt-Susteren Gemeente Edam-Volendam Gemeente Ede Gemeente Eijsden-Margraten Gemeente Eindhoven Gemeente Elburg Gemeente Emmen Gemeente Enkhuizen Gemeente Enschede Gemeente Epe Gemeente Etten-Leur Gemeente Geertruidenberg Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Gooise Meren Gemeente Gorinchem Gemeente Gouda

Gemeente Groningen Gemeente Haaksbergen Gemeente Haarlem Gemeente Haarlemmermeer Gemeente Hardenberg Gemeente Harderwijk Gemeente HardinxveldGiessendam Gemeente Heemstede Gemeente Heerde Gemeente Heerenveen Gemeente Heeze-Leende Gemeente Hellendoorn Gemeente Hellevoetsluis Gemeente Helmond Gemeente Hengelo Gemeente Het Hogeland Gemeente Heumen Gemeente Heusden Gemeente Hillegom Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Hilversum Gemeente Hoeksche Waard Gemeente Hof van Twente Gemeente Hoogeveen Gemeente Hoorn Gemeente Horst aan de Maas Gemeente Houten Gemeente Huizen Gemeente Hulst Gemeente IJsselstein Gemeente Kaag en Braassem Gemeente Kampen Gemeente Katwijk Gemeente Krimpen aan den IJssel Gemeente Krimpenerwaard Gemeente Landgraaf Gemeente Landsmeer Gemeente Lansingerland Gemeente Leeuwarden Gemeente Leiden

2- Gemeente Leiderdorp Gemeente LeidschendamVoorburg Gemeente Lelystad Gemeente Leusden Gemeente Lingewaard Gemeente Lisse Gemeente Lochem Gemeente Loon op Zand Gemeente Lopik Gemeente Losser Gemeente Maasdriel Gemeente Maasgouw Gemeente Maassluis Gemeente Maastricht Gemeente Meierijstad Gemeente Meppel Gemeente Middelburg Gemeente Midden-Delfland Gemeente Midden-Drenthe Gemeente Midden-Groningen Gemeente Molenlanden Gemeente Montferland Gemeente Mook en Middelaar Gemeente Neder-Betuwe Gemeente Nieuwegein Gemeente Nieuwkoop Gemeente Nijkerk Gemeente Nijmegen Gemeente Nissewaard Gemeente Noardeast-Fryslân Gemeente Noordenveld Gemeente Noordoostpolder Gemeente Nunspeet Gemeente Oegstgeest Gemeente Oisterwijk Gemeente Oldambt Gemeente Oldebroek Gemeente Oldenzaal Gemeente Olst-Wijhe Gemeente Oost Gelre Gemeente Oosterhout Gemeente Ooststellingwerf Gemeente Oostzaan Gemeente Opsterland Gemeente Oss Gemeente Oude IJsselstreek Gemeente Ouder-Amstel Gemeente Overbetuwe Gemeente Papendrecht Gemeente Pijnacker-Nootdorp Gemeente Purmerend Gemeente Putten Gemeente Raalte

Gemeente Renkum Gemeente Renswoude Gemeente Rheden Gemeente Rhenen Gemeente Ridderkerk Gemeente Rijssen-Holten Gemeente Rijswijk Gemeente Rotterdam Gemeente Rozendaal Gemeente Schagen Gemeente Schiedam Gemeente Schouwen-Duiveland Gemeente 's-Hertogenbosch Gemeente Sittard-Geleen Gemeente Sliedrecht Gemeente Sluis Gemeente Soest Gemeente Son en Breugel Gemeente Staphorst Gemeente Stede Broec Gemeente Steenbergen Gemeente Steenwijkerland Gemeente Stichtse Vecht Gemeente Terneuzen Gemeente Teylingen Gemeente Tiel Gemeente Tilburg Gemeente Twenterand Gemeente Tynaarlo Gemeente Tytsjerksteradiel Gemeente Uitgeest Gemeente Uithoorn Gemeente Urk Gemeente Utrecht Gemeente Utrechtse Heuvelrug Gemeente Veenendaal Gemeente Veldhoven Gemeente Velsen Gemeente Venray Gemeente Vijfheerenlanden Gemeente Vlaardingen Gemeente Vlissingen Gemeente Voorschoten Gemeente Vught Gemeente Waadhoeke Gemeente Waalre Gemeente Waalwijk Gemeente Wageningen Gemeente Waterland Gemeente Weert Gemeente West Betuwe Gemeente West Maas en Waal Gemeente Westerkwartier Gemeente Westerveld

Gemeente Westervoort Gemeente Westland Gemeente Weststellingwerf Gemeente Wierden Gemeente Wijdemeren Gemeente Wijk bij Duurstede Gemeente Winterswijk Gemeente Woensdrecht Gemeente Woerden Gemeente Wormerland Gemeente Woudenberg Gemeente Zaanstad Gemeente Zandvoort Gemeente Zeewolde Gemeente Zeist Gemeente Zoetermeer Gemeente Zuidplas Gemeente Zundert Gemeente Zutphen Gemeente Zwijndrecht Gemeente Zwolle

3-

-

01. Opening en Agenda De voorzitter heet de leden welkom en geeft een toelichting op de stemprocedure. Zoals gebruikelijk vindt in de ALV besluitvorming plaats op basis van gewogen stemmen. Elke gemeente heeft per 1000 inwoners 1 stem, met een maximum van 75 stemmen per gemeente. De uitslagen zijn openbaar en het stemgedrag wordt na de vergadering via de VNG-website bekend gemaakt. Het systeem wordt getest met een proefstemming. Alleen vooraf aangemelde sprekers kunnen het woord voeren. Om toe te zien op een juist verloop van de stemmingen wordt een commissie van stemopneming aangewezen. Deze staat onder voorzitterschap van Maarten Divendal, burgemeester van de Ronde Venen.

02. Voorstel notulencommissie Van deze vergadering zal het VNG-bureau een verslag uitwerken dat ter accordering op de eerstvolgende vergadering aan de leden wordt voorgelegd. Om toe te zien op een correcte weergave van de vergadering wordt statutair een notulencommissie ingesteld, bestaande uit ten minste drie personen. De voorzitter stelt voor om de volgende drie personen te benoemen in de notulencommissie: 1. Femke Koekoek-Van de Kolk, raadslid Hoogeveen 2. Jan Nathan Rozendaal, burgemeester Elburg 3. Jacky Silos, wethouder Vlaardingen Het voorstel wordt bij acclamatie aangenomen.

3. Voorstel tot goedkeuring notulen ALV 29 juni 2022 Aan de orde van behandeling is de vaststelling van de notulen van de vorige ledenvergadering van 29 juni 2022 in Hoorn. De notulencommissie voor deze vergadering werd gevormd door: 1. Erik van Merrienboer, burgemeester Terneuzen 2. 3.

Jacqueline van Dongen, wethouder Zwijndrecht Riekje van Vugt-Buter, wethouder Loon op Zand.

Zij hebben verklaard dat de notulen een getrouw beeld geven van wat tijdens de vergadering is besproken en besloten. Het voorstel tot goedkeuring van de notulen wordt bij acclamatie aangenomen.

04. Mededelingen De voorzitter kondigt aan dat bij agendapunt 12. “Verantwoording over uitvoering moties” ook wordt ingegaan op de actuele ontwikkelingen rond asiel & migratie.

3

4-

-

05. VNG jaarplan 2023 Het bestuur legt het VNG Jaarplan 2023 ter informatie aan de leden voor. Het Jaarplan is uitgewerkt binnen de kaders van de Kadernota 2023 die in de ALV van 29 juni jl. is vastgesteld. Beleidsplannen en GGU-activiteiten worden in samenhang gepresenteerd, en tegelijkertijd onderscheiden. Zo is het voor gemeenten duidelijk wat de beoogde inspanningen op de verschillende inhoudelijke opgaven zijn in 2023. Er hebben zich geen sprekers gemeld. De voorzitter constateert dat de stukken ter kennisgeving zijn aangenomen.

06. Integraal Zorgakkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord De voorzitter licht toe dat in de recente ledenbrief van 28 november de stand van zaken inzake het IZA en het GALA is toegelicht. Het bestuur vraagt de leden nu om in te stemmen met het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat eerder door de VNG is ondertekend onder voorbehoud van instemming van de leden. Daarnaast vraagt het bestuur om mandaat van de leden om op basis van de geschetste contouren voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) dit akkoord nader uit te werken met het rijk en de verzekeraars en het akkoord te sluiten. Bij dit agendapunt zal ook de motie van Gorinchem over “behoud streekziekenhuizen” worden behandeld. Cathalijne Dortmans, voorzitter van de commissie Zorg, Jeugd & Onderwijs, geeft een toelichting op de voorstellen rond IZA en GALA. Het IZA is in september gesloten door het ministerie van VWS, zorgverzekeraars en zorgpartijen en betreft de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg en de beheersing van de kosten. Het IZA gaat ook over de verbinding met het sociaal domein, gezondheid en preventie. Het is een vastgesteld onderhandelaarsakkoord dat niet te amenderen is. Onder voorbehoud van instemming van de leden heeft het VNG-bestuur ingestemd met het IZA. In het GALA maken rijk, gemeenten en verzekeraars afspraken over hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt.

De doelen van GALA zijn ontleend aan het Nationaal Preventieakkoord en de landelijke nota Gezondheidsbeleid 2020-2024. Het GALA zorgt voor de randvoorwaarden waarbinnen gemeenten meer dan nu een preventief gezondheidsbeleid kunnen voeren. Het is een uitwerking van onze gemeentelijke voorstellen uit de propositie De winst van het sociaal domein. Het GALA wordt de komende weken nog verder uitgewerkt en in de loop van de komende maand in een bestuurlijk overleg vastgesteld. De vraag die nu voorligt is of de leden kunnen instemmen met de contouren van het GALA akkoord. IZA en GALA zijn voor gemeenten belangrijk omdat gezondheid ertoe doet. Als onze inwoners niet gezond kunnen leven, krijgen we dat als een boemerang terug in het sociaal domein. De afspraken in 4

-

5het IZA en GALA zijn wederkerig en niet vrijblijvend. Met deze akkoorden die onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn, kunnen de betrokken partijen elkaar aan de afspraken houden. Cathalijne Dortmans geeft een toelichting op het financiële kader van de akkoorden: •

IZA: 150 miljoen euro structureel voor gemeenten voor de invulling van regionale samenwerking met verzekeraars. Verder kunnen gemeenten aanspraak maken op het incidentele transformatiebudget van 1,4 miljard euro.

•

Vanuit het GALA akkoord is 300 miljoen euro incidenteel beschikbaar van 2023-2025 en vanaf 2026 205 miljoen euro aan structurele middelen. Dit bedrag is lager omdat vanaf 2026 minder taken te vervullen zijn maar meer dan de 100 miljoen die gemeenten nu krijgen.

•

In 2024 wordt een midterm review uitgevoerd om goed te volgen wat gemeenten doen en of de middelen daarvoor toereikend zijn. Mocht dat niet zo zijn, dan kunnen gemeenten besluiten om te stoppen met de verdere uitvoering van de akkoorden.

•

Vanaf 2025 krijgen gemeenten structureel 110 miljoen extra beschikbaar als compensatie van het Wmo abonnementstarief. De werkelijke kosten van de Wmo worden gemonitord en blijven onderwerp van gesprek met het rijk.

Cathalijne Dortmans benadrukt dat de afspraken over het GALA een inspanningsverplichting zijn. We willen voorkomen dat er zoals bij de jeugdzorg juridisch afdwingbare taken liggen met onvoldoende budget. In het totale budget voor preventie moet er ruimte zijn voor het stellen van eigen prioriteiten en voor een integrale aanpak. Verder is van belang te benoemen dat de VNG nog steeds in gesprek is met het rijk over de structurele financiën vanaf 2026. Voor dit agendapunt hebben zich de volgende insprekers aangemeld: Ingeborg ter Laak, wethouder van Zoetermeer John Hagens, wethouder Alkmaar Guido van Vulpen, wethouder Wageningen. Inbreng wethouder Ingeborg ter Laak, wethouder Zoetermeer. Ingeborg Ter Laak benadrukt vanuit haar ervaringen als wethouder het belang van toegankelijke zorg voor alle inwoners en voor de beheersing van de zorgkosten. Ze kan zich inhoudelijk vinden in het akkoord maar is van mening dat de financiële dekking nog ontoereikend is, ook gezien alle andere taken die op het bordje van gemeenten liggen. En daarover hebben gemeenten met elkaar de afspraak gemaakt: geen taken zonder knaken. Een akkoord moet uitvoerbaar zijn en daarom kan de gemeente Zoetermeer niet instemmen met het IZA akkoord.

Inbreng Gijsbert van Iterson Scholten, wethouder Alkmaar (ter vervanging van wethouder Hagens) Gijsbert van Iterson Scholten steunt de lijn van het IZA: voorkomen is beter dan genezen. Preventie is goedkoper dan achteraf repareren. De gemeente deelt de zorgen over de financiële gevolgen maar wil het akkoord wel steunen. Wethouder Van Iterson Scholten sluit zijn bijdrage af met de dringende oproep aan het VNG bestuur om spijkerhard te blijven onderhandelen met het rijk over structurele financiën voor gemeenten vanaf 2026.

5

6-

-

Inbreng Guido van Vulpen, wethouder Wageningen Guido van Vulpen vindt het akkoord inhoudelijk positief, met name verschuiving naar preventie en aandacht voor bestaanszekerheid. Dat sluit helemaal aan bij waar de gemeente voor staat. Wethouder Van Vulpen brengt echter ook de decentralisaties van 2015 en de gevolgen van de structurele bezuinigingen in herinnering. De huidige situatie is dat het financiële perspectief voor 2026 en 2027 ontoereikend is waardoor de gemeente niet kan investeren in allerlei voorzieningen voor de inwoners. Daarom zal de gemeente Wageningen met pijn in het hart tegen stemmen. Cathalijne Dortmans reageert namens het bestuur op de insprekers. Ze is blij te horen dat de insprekers het IZA akkoord inhoudelijk kunnen steunen. Het bestuur herkent de zorgen over de financiële middelen voor de lange termijn. Zij benadrukt dat de midterm review in 2024 een cruciaal moment is om te kijken of de gemaakte afspraken nog steeds realistisch en haalbaar zijn. Op voorstel van de voorzitter wordt afgesproken dat de midterm review te zijner tijd geagendeerd zal worden voor de algemene ledenvergadering. De voorzitter benadrukt dat voor 2026 en 2027 nog harde financiële afspraken met het rijk gemaakt moeten worden. Wethouder Ter Laak voegt in de tweede termijn nog toe dat de tegenstem vooral gezien moet worden als steun in de rug voor de onderhandelingen met het rijk.

Gemeenten hebben structureel voldoende financiële middelen nodig om te kunnen doen wat we beloven aan onze inwoners. Het voorstel van het bestuur wordt in stemming gebracht: •

Instemming met het IZA

•

Mandaat verlenen aan het bestuur om op basis van de geschetste contouren het GALA nader uit te werken met het rijk en verzekeraars en het akkoord te sluiten.

Uitslag stemming: de voorstellen zijn aangenomen met 94,76% van de stemmen. Motie Gorinchem “Behoud streekziekenhuizen” Aan de orde van behandeling is de motie van Gorinchem over “Behoud streekziekenhuizen”. Burgemeester Reinie Melissant-Briene geeft een toelichting op de motie. Ze benadrukt dat streekziekenhuizen van levensbelang zijn, niet alleen voor de stad maar ook voor de regio’s. De effecten van het IZA kunnen zijn dat in bepaalde streekziekenhuizen de spoedeisende hulp gaat verdwijnen en dat kan, zo blijkt uit de praktijk, het begin van het einde van zo’n ziekenhuis zijn. Regionale ziekenhuizen zijn van groot belang voor de leefbaarheid en de nabijheid van de zorg. Het raakt ook de zorginfrastructuur; een ziekenhuis is onderdeel van een netwerk van zorgaanbieders. Hoe minder ziekenhuizen in de regio’s hoe groter de gezondheidsverschillen worden. De gemeente Gorinchem heeft in M50 verband gesproken met de koplopers van de 28 gemeenten die een streekziekenhuis hebben waaronder Goes, Súdwest Fryslan, Winterswijk, Weert en West Betuwe. De motie draagt het bestuur op deze zorg publiekelijk te uiten, het ministerie van VWS er toe te bewegen de gevolgen van de maatregelen in beeld te brengen en met de minister voor Langdurige Zorg en Sport te spreken over de arbeidsmarkt voor verpleegkundigen en de gevolgen van het IZA. 6

7-

-

Cathalijne Dortmans reageert namens het VNG-bestuur. Ze bevestigt dat in het IZA afspraken zijn gemaakt over het concentreren van specialistische hulp. Het VNG bestuur vindt dat in de regio de basishulp altijd beschikbaar moet zijn. Bij de afspraken die in het IZA gemaakt zijn over de streekziekenhuizen waren de gemeenten niet betrokken. Maar omdat we als VNG nu wel aan tafel bij het ministerie zitten, zal de VNG de zorgen van de 28 gemeenten bij de betrokken ministeries onder de aandacht brengen. De motie wordt in stemming gebracht. Uitslag stemming: de motie is aangenomen met 98,84% van de stemmen.

7. Hervormingsagenda Jeugd De voorzitter stelt aan de orde van behandeling de Hervormingsagenda Jeugd. In de ledenbrief van 28 november hebben de leden een stand van zaken gekregen over het verloop onze gesprekken met het Rijk. Bij dit agendapunt worden twee moties behandeld: motie Krimpenerwaard “Hervormingsagenda Jeugd” motie Vlaardingen “Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming”. Cathalijne Dortmans, voorzitter van onze commissie Zorg, Jeugd & Onderwijs, geeft een toelichting op de actuele ontwikkelingen. Al lange tijd voert de VNG intensieve gesprekken met het rijk over de budgetten voor de jeugdhulp. Sinds de uitspraak van de Commissie van Wijzen vorig jaar werken we samen met het rijk aan een Hervormingsagenda Jeugd. Dit om de jeugdzorg te verbeteren en om het stelsel financieel beheersbaar te houden. Uit de consultatieronde onder de leden blijkt steun voor een Hervormingsagenda die daadwerkelijk verbetert, mits er sprake is van een passend financieel kader. Eerder is met de leden gecommuniceerd dat het VNG-bestuur in deze ledenvergadering de Hervormingsagenda Jeugd ter goedkeuring aan de leden zou voorleggen. Dat is helaas niet gelukt. Op de inhoud van de agenda zijn er stappen gezet maar er is nog geen sprake van een akkoord tussen rijk en gemeenten over de bestuurlijke en financiële verhoudingen.

Het rijk lijkt te willen vasthouden aan het in het coalitieakkoord vastgelegde besparingspotentieel van 1 miljard euro. Ook is er nog verschil van mening met het rijk over de vraag wie welk risico draagt als maatregelen niet het gewenste effect sorteren of als zich ontwikkelingen voordoen die buiten de invloedsfeer van gemeenten liggen. Er is ook nog geen consensus over de status en taak van een deskundigencommissie. De inzet van de VNG de afgelopen 1,5 jaar sloot naadloos aan op de uitspraak van de Commissie van Wijzen: •

Een valide onderbouwing van de maatregelen

•

Compensatie van gemeenten bij het optreden van tekorten als gemeenten zich voldoende hebben ingespannen

•

En een onafhankelijke commissie die daarover oordeelt.

7

8-

-

Cathalijne Dortmans benadrukt dat in de gesprekken met het rijk voorop staat dat er goede jeugdzorg moet zijn voor de jongeren die dat nodig hebben. De voorzitter geeft het woord aan Hugo van der Wal, wethouder van Krimpen aan de IJssel, die zich als inspreker bij dit agendapunt heeft aangemeld. Wethouder Van der Wal meldt dat hij hier staat namens de 15 gemeenten van de jeugdhulpregio Rijnmond. Hij spreekt zijn steun uit voor de inzet in de onderhandelingen, maar maakt zich zorgen over de financiële gevolgen. Hoe gaat de VNG invulling geven aan de uitspraak ‘van kaft tot kaft’ van de Arbitragecommissie in relatie tot het afgelopen jaar en wellicht ook 2023? Immers, er is nog geen overeenstemming over een uitvoerbare hervormingsagenda, maar de besparingen zijn al wel ingeboekt. En gemeenten zijn het afgelopen jaar met een bedrag van 214 miljoen euro gekort. Ook de maatregelen van de visitatiecommissie Sint zijn nog niet ingevuld. Gaat de VNG het rijk houden aan de afspraak dat het rijk 100% risicodragend is? Cathalijne Dortmans reageert namens het VNG bestuur dat de gehele uitspraak van de Arbitragecommissie “van kaft tot kaft” het uitgangspunt is in de onderhandelingen met het rijk. Dat is ook de reden dat de gesprekken met het rijk moeizaam verlopen en we nog steeds niet van start kunnen gaan met de Hervormingsagenda.

De voorzitter geeft het woord aan wethouder Irma Bultman van de gemeente Krimpenerwaard. Wethouder Bultman maakt zich zorgen dat de jeugd niet de zorg krijgt die ze nodig heeft terwijl het aantal jongeren dat hulp nodig heeft maar blijft stijgen. Dit is een maatschappelijk probleem. De wethouder steunt de inhoudelijke agenda maar er wordt nu bezuinigd zonder fundament. De financiële doelstelling in plaats van betere jeugdzorg lijkt voorop te staan. We willen aan de slag als gemeenten want de jeugdzorg kan en moet beter en goedkoper. We moeten het samen doen, daarom wordt de motie ondersteund door de gemeenten uit de regio Midden-Holland. De oproep van de motie is dat het rijk zich houdt aan de uitspraak van de commissie van wijzen; dat gemeenten worden gecompenseerd voor de feitelijke uitgaven; dat de financiële taakstelling onderbouwd wordt; en dat we een uitvoerbare agenda krijgen die onafhankelijk wordt gemonitord. Wethouder Van der Wal doet in tweede termijn het aanbod aan de VNG om mee te denken als het gaat om het vermaledijde Wmo abonnementstarief waar nu wat beweging in lijkt te komen. Cathalijne Dortmans dankt de insprekers voor hun inbreng en steun die haar weer motiveert voor de gesprekken met het rijk. Dat gemeenten aan de slag willen, blijkt ook uit de consultatiegesprekken die gevoerd zijn.

De motie Krimpenerwaard “Hervormingsagenda Jeugd” wordt in stemming gebracht. Uitslag stemming: de motie is aangenomen met 98,47% van de stemmen. De voorzitter geeft het woord aan wethouder Jacky Silos van de gemeente Vlaardingen.

8

9-

-

Wethouder Silos dient de motie “Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming” in mede namens Schiedam, Maassluis en Krimpen aan den IJssel. De wethouder roept op om vooral de lange termijn voor ogen te houden en niet alleen te kijken naar de financiën en naar acute kwesties die aandacht vragen. Voor het realiseren van een toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zijn de proeftuinen van groot belang. Wethouder Gijsbert van Iterson Scholten ondersteunt de oproep van de gemeente Vlaardingen voor het vasthouden aan het toekomstscenario maar pleit ervoor niet alleen de 11 proeftuinregio’s vanuit het landelijke programma te steunen maar ook de 24 andere regio’s in het land. Alle regio’s willen graag aan de slag. Cathalijne Dortmans ziet de oproepen van de insprekers als steun in de rug voor de inzet van de VNG op het gebied van de jeugdbescherming. De VNG streeft naar een landelijk tarief voor alle gecertificeerde instellingen om zo de werkdruk voor medewerkers te kunnen verlagen. Daar hoort wel het gesprek met het rijk bij over compensatie voor gemeenten. Ook wil de VNG graag versnelling van het Toekomstscenario. De VNG zal, als mede opdrachtgever samen met VWS en J&V voor de proeftuinen, het gesprek met de betrokken ministeries voeren om ook andere initiatieven een kans te geven. Motie Vlaardingen “Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming” wordt in stemming gebracht.

Uitslag stemming: de motie is aangenomen met 99,71% van de stemmen.

08. Geschillencommissie sociaal domein Het bestuur stelt de leden voor om in te stemmen met de oprichting van een nieuwe onafhankelijke Geschillencommissie sociaal domein. De voorzitter constateert dat zich geen insprekers gemeld hebben. Het voorstel wordt in stemming gebracht. Uitkomst stemming: het voorstel is aangenomen met 99,27% van de stemmen.

09. Standaardisering contracten jeugd Het bestuur stelt de leden voor om in te stemmen met de vaststelling van standaarden voor de contracten jeugd. De voorzitter constateert dat zich geen insprekers gemeld hebben. Het voorstel wordt in stemming gebracht. Uitkomst stemming: het voorstel is aangenomen met 97,95% van de stemmen.

10. Beschikbaarstelling Wmo gegevens voor onderzoek en groeiraming De voorzitter licht toe dat het niet gaat om een voorstel waarover gestemd moet worden, maar over een oproep van het bestuur aan de leden. Het VNG bestuur roept de leden op medewerking te verlenen aan het houdbaarheidsonderzoek maatwerkvoorzieningen Wmo en de groeiraming van de individuele 9

10-

-

voorzieningen jeugdhulp. Daarvoor is nodig dat iedere gemeente toestemming geeft om gegevens te verstrekken aan het Centraal Planbureau (CPB). Het onderzoek en de groeiraming zijn voor de gemeenten van groot belang. Er hebben zich voor dit agendapunt geen insprekers aangemeld. De voorzitter constateert dat de vergadering hiervan kennis heeft genomen.

11.

Vaststelling principes voor de digitale samenleving

Aan de orde van behandeling is de vaststelling van de principes voor de digitale samenleving. Er hebben zich voor dit agendapunt geen insprekers aangemeld. Het voorstel wordt in stemming gebracht. Uitslag stemming: het voorstel is aangenomen met 100% van de stemmen.

12. Verantwoording bestuur over uitvoering moties ALV 29 juni 2022 De voorzitter licht de volgorde van behandeling toe. Deze ziet er als volgt uit: 1. Behandeling van de motie Eindhoven “In werking treden Omgevingswet” in samenhang met het aangehouden deel van de eerdere motie Moerdijk “Omgevingswet mag (nationale) woningbouwambitie niet vertragen” 2. Behandeling van andere nieuwe moties die niet bij de vorige agendapunten aan bod zijn gekomen 3. Behandeling van het voorstel van het bestuur voor verantwoording over de moties die zijn aangenomen in de ALV van 29 juni 2022. 4. Actuele ontwikkelingen asiel & migratie. Motie Eindhoven en aangehouden deel motie Moerdijk De motie Eindhoven over de inwerkingtreding van de Omgevingswet hangt samen met het aangehouden deel van de motie Moerdijk “Omgevingswet mag (nationale) woningbouwambitie niet vertragen”. De motie Eindhoven en het positieve preadvies daarop van het bestuur is op 28 november naar de leden gestuurd. Inmiddels heeft de gemeente Moerdijk aangeven dat de gemeente de motie Eindhoven steunt en het aangehouden deel van haar motie intrekt. De voorzitter geeft achtereenvolgens het woord aan: Mieke Verhees, wethouder Eindhoven, voor een toelichting op de nieuwe motie Liesbeth Grijsen, commissievoorzitter Ruimte, Wonen & Mobiliteit, voor een reactie namens het bestuur. Toelichting door Mieke Verhees, wethouder Eindhoven.

10

-

11Mieke Verhees licht toe dat de motie de inwerkingtreding van de Omgevingswet betreft. Deze inwerkingtreding is opnieuw uitgesteld met alle onzekerheden van dien voor gemeenten en hun organisaties. Het doel van de motie is het verkrijgen van een garantie voor een implementatieperiode van ten minste zes maanden tussen besluitvorming en inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dat betekent dat bij besluitvorming door de Eerste Kamer eerste kwartaal 2023 de inwerkingtreding niet eerder kan plaatsvinden dan per 1 januari 2024.

Liesbeth Grijsen reageert namens het VNG-bestuur. De voorliggende motie steunt de inzet van de VNG: we willen de wet; we willen duidelijkheid op korte termijn en voldoende voorbereidingstijd. Daarom steunt het VNG-bestuur de motie. Met deze motie acht het VNG-bestuur de eerder toegezegde ledenraadpleging over de inwerkingtredingsdatum overbodig en zegt het VNG-bestuur de leden toe hen regelmatig bij te praten over de inhoud van de gesprekken met het rijk over de Omgevingswet. Liesbeth Grijsen benadrukt verder dat de VNG blijft vasthouden aan invulling van de eerder vastgestelde acht randvoorwaarden. Deze zijn namelijk de garantie voor verantwoorde inwerkingtreding. Ze merkt op dat de beslissing over inwerkingtreding niet bij de VNG ligt, maar bij de Kamers en de regering. Mocht de motie worden aangenomen, dan doet ze hierbij alvast een oproep aan de Kamers om zo spoedig mogelijk en wel in het 1e kwartaal van 2023 duidelijkheid te geven over inwerkingtreding van de Omgevingswet. De motie van Eindhoven en Tilburg “In werking treden Omgevingswet” wordt in stemming gebracht. Uitslag van de stemming: de motie is aangenomen met 93,64% van de stemmen.

Behandeling van andere nieuwe moties: De voorzitter stelt aan de volgende moties aan de orde van behandeling: - Motie Noardeast-Fryslân “Integraal en structureel aanpakken bestaanszekerheid” - Motie Deventer “Eigen bijdrage (abonnementstarief) Wmo 2015”. Motie Noardeast-Fryslân “Integraal en structureel aanpakken bestaanszekerheid” De voorzitter geeft het woord aan wethouder Jouke Douwe de Vries voor een toelichting op de motie. Wethouder Jouke Douwe de Vries refereert naar de mooie deelsessie vanochtend over bestaanszekerheid. Steeds meer mensen hebben grote financiële problemen als gevolg van stijgende kosten, waaronder de energieprijzen. Het kabinet neemt incidenteel wel maatregelen, maar niet structureel. De wethouder roept namens alle Friese gemeenten op tot een structurele en integrale aanpak voor de ondersteuning van mensen in hun bestaanszekerheid. Peter Heijkoop, voorzitter van de commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie geeft een reactie namens het VNG-bestuur. Het bestuur is het van A tot Z eens met de oproep van de Friese gemeenten. Deze past bij de al jarenlange inzet vanuit de VNG om te zorgen voor structurele verbetering en borging van bestaanszekerheid. De motie Noardeast-Fryslân “Integraal en structureel aanpakken bestaanszekerheid” wordt in stemming gebracht. 11

-

12Uitslag van de stemming: de motie is aangenomen met 98,92% van de stemmen. Motie Deventer “Eigen bijdrage (abonnementstarief) Wmo 2015” De voorzitter geeft het woord aan wethouder Ilse Duursma van de gemeente Deventer voor een toelichting op de motie. Wethouder Ilse Duursma merkt op dat er al veel over het abonnementstarief gesproken is, maar dat

oude regelgeving nieuwe regelgeving in de weg zit. Het is redelijk dat iedereen gebruik maakt van Wmo ondersteuning en de eigen bijdrage betaalt zonder onderscheid in gezinssamenstelling of leeftijd. Ze verwijst naar artikel 1 van de Grondwet waar staat dat allen die zich in Nederland bevinden gelijk behandeld dienen te worden. De indienende gemeenten zijn van mening dat het wetsvoorstel ‘passende bijdrage hulp bij het huishouden Wmo’ zodanig gewijzigd moet worden dat in principe alle gebruikers van de ondersteuning in de Wmo een eigen bijdrage zijn verschuldigd: dat meerpersoonshuishoudens/niet AOW gerechtigden niet meer bij wet worden uitgezonderd van het betalen van een eigen bijdrage Wmo en dat het bestuur dit onderwerp ook onder de aandacht brengt bij de leden van de Eerste en Tweede Kamer. De motie wordt mede ingediend door Apeldoorn en Raalte. De M50 gemeenten steunen de motie. De voorzitter wijst op het positieve preadvies van het VNG-bestuur en stelt voor de motie meteen in stemming te brengen. Uitslag van de stemming: de motie is aangenomen met 99,73% akkoord van de stemmen. 3. Verantwoording over moties die zijn aangenomen in ALV 29 juni 2022 De voorzitter memoreert dat de leden in de vorige ALV hebben ingestemd met de afdoening van alle eerder aangenomen moties, zodat wij met een schone lei kunnen beginnen aan de nieuwe raadsperiode.

Daarbij heeft het VNG-bestuur aangekondigd om de leden voortaan op een andere manier te informeren over de uitvoering van moties en de actuele ontwikkelingen op het onderwerp waarop de moties betrekking hebben. Daarmee wil het bestuur voorkomen dat opnieuw een omvangrijk en complex bouwwerk van aangehouden moties ontstaat. Het VNG-bureau werkt op dit moment samen met een aantal vertegenwoordigers van de leden een concreet voorstel uit. De voorzitter benadrukt dat het afdoen van moties niet betekent dat de VNG er niet meer aan zou werken, maar dat ze deel uitmaken van de inzet van de VNG. Bovendien staat het de leden altijd vrij een nieuwe motie in te dienen. Verzoek aanhouden motie Almere en Tilburg over Inburgering De VNG heeft van de gemeenten Almere en Tilburg het verzoek ontvangen om hun motie over inburgering niet als afgedaan te beschouwen, maar aan te houden. De voorzitter geeft hierover het woord aan Rik Grashoff, wethouder gemeente Tilburg. Rik Grashoff geeft aan dat al veel inspanningen zijn geleverd door het VNG-bestuur over het inburgeringsstelsel maar dat aan de voorwaarden voor een betaalbare en uitvoerbaar inburgeringsstelsel nog altijd niet wordt voldaan. En dat terwijl de taakstelling en de instroom erg groot

12

-

13zijn. Dit betekent een grote opgave voor gemeenten. Daarom het verzoek aan het VNG-bestuur om de motie aan te houden en zich te blijven inspannen voor de randvoorwaarden die nodig zijn. Over deze motie heeft nog zich een inspreker gemeld: Miranda de Hoop, wethouder Barendrecht. De voorzitter geeft het woord aan wethouder De Hoop. Miranda de Hoop vraagt met name aandacht voor het belang van structurele financiering van de onderwijsroute als onderdeel van de Wet inburgering 2021. De onderwijsroute is een stuk duurder geworden dan de andere routes. Gezien de hoge instroom van asielzoekers en de te verwachten aanmeldingen voor de onderwijsroute zal de huidige financiering onvoldoende zijn met alle risico’s van dien voor gemeenten of statushouders. Als het rijk gemeenten en de statushouders een eerlijke kans willen geven dan moet daar voldoende middelen tegenover staan. Dat betekent een afrekening per onderwijsroute. Verder is de wethouder van mening dat het delen van kennis via Divosa via de community of practises nog steeds wenselijk is. Miranda de Hoop ondersteunt daarom de oproep vanuit de gemeenten Tilburg en Almere om de motie over het inburgeringsstelsel aan te houden.

Peter Heijkoop, voorzitter commissie Participatie Schuldhulpverlening en Integratie reageert namens het VNG-bestuur. Hij begrijpt de zorgen. Er is al veel tijd geïnvesteerd in de gesprekken met het rijk om tot goede afspraken te komen over zowel de structurele financiering van het inburgeringsstelsel inclusief de onderwijsroute. Veel gemeenten zijn er nog onvoldoende in geslaagd de onderwijsroute te contracteren. Daarover heeft de VNG ook veel contact met de MBO-raad om hierover goede afspraken te maken. De VNG blijft dit ook monitoren. In het kader van de afspraken over asiel tussen rijk en gemeenten is een bedrag van 90 miljoen euro uitgetrokken voor inburgering, maar het is nog de vraag of dat voldoende is. We zullen hierover als VNG de vinger aan de pols blijven houden gezien om zo van passende inburgering te kunnen bieden aan statushouders. Het VNG-bestuur kan de oproep om de motie aan te houden ondersteunen. De voorzitter brengt het bestuursvoorstel in stemming waarbij de leden wordt gevraagd: •

in te stemmen met de verantwoording door het bestuur over de uitvoering van alle op 29 juni 2022 aangenomen, waarbij de motie over inburgering van de gemeenten Almere en Tilburg wordt aangehouden

•

een aantal moties af te doen, waarbij alle nog actuele onderdelen van deze moties onderdeel gaan uitmaken van de VNG-inzet op de betreffende dossiers.

Uitkomst van de stemming: het voorstel is aanvaard met 96,05% van de stemmen. 4. Actuele ontwikkelingen asiel & migratie De voorzitter geeft het woord aan Rutger Groot Wassink, portefeuillehouder Asiel & Migratie in het bestuur, om de leden te informeren over de actuele ontwikkelingen rond asiel & migratie. Rutger Groot Wassink merkt op dat er heel wat vraagstukken zijn rond asiel en migratie waarmee gemeenten te maken hebben. Het bestuur heeft daarom een tijdelijk commissie Asiel en Migratie ingesteld die naast leden uit de commissies Bestuur en Veiligheid, Ruimte Wonen en Mobiliteit, Zorg 13

-

14-

Jeugd en Onderwijs en Participatie Schuldhulpverlening en Integratie ook nieuwe mensen zoekt. Hij doet een dringende oproep aan de leden om zich te melden als kandidaat voor deze commissie. Dat kan nog tot 7 december as. Als VNG staan we voor een integrale benadering van vraagstukken rond asiel en migratie. Het gaat niet alleen over opvang en huisvesting maar ook over draagvlak, zorg en onderwijs. Eerder zijn met het rijk afspraken gemaakt over de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen. Daar borduren we op voort maar met een integrale aanpak van statushouders, asielzoekers en Oekraïners. De VNG heeft onlangs een reactie gegeven op de Spreidingswet. We zijn als VNG voorstander van deze wet omdat we zien dat de opvang van asielzoekers nu ongelijk is verdeeld. De VNG vindt dat elke gemeente hierin haar verantwoordelijkheid moet nemen. Maar de VNG is van mening dat als het gaat om de beloning en verdeelsystematiek die wordt voorgesteld de wet te ingewikkeld in elkaar zit en of de wet wel gaat zorgen voor voldoende opvangplekken in 2023. Vandaar de kritische reactie van de VNG, die is afgestemd met het IPO en het Veiligheidsberaad.

De VNG zal zich ervoor inzetten om indien mogelijk nog aanpassingen in het wetsvoorstel tot stand te kunnen brengen ten behoeve vaneen stabiel opvangsysteem De voorzitter geeft het woord aan Paul Slettenhaar, wethouder gemeente Castricum, die zich gemeld heeft als inspreker bij dit onderwerp. Wethouder Paul Slettenhaar van de gemeente Castricum constateert dat er al een standpunt van de VNG lag voordat de consultatie van de leden goed was doorlopen. Hij doet een oproep het doorlopen proces te evalueren. Rutger Groot Wassink reageert dat VNG, IPO en Veiligheidsberaad eind augustus de asieldeal gesloten hebben, een set bestuurlijke afspraken waarvan deze wet onderdeel was. Spreiding zit nadrukkelijk ook in de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen. Dus het kan geen verrassing zijn dat we ons als VNG vóór een spreidingswet hebben uitgesproken. Maar het klopt wel dat de consultatie voor deze Spreidingswet erg kort was. De voorzitter merkt op dat er soms acute zaken zijn waarbij we als VNG snel moeten handelen. Dan kan het wel eens anders gaan dan we normaliter zouden doen. De voorzitter vraagt daar begrip voor. De vraag is hoe je in algemene zin om gaat met spoedeisende zaken waarover we ons als vereniging met zoveel verschillende leden moeten uitspreken.

De voorzitter wil graag binnen de vereniging het gesprek voeren over het dilemma snelheid versus zorgvuldigheid maar vraagt ook begrip voor situaties waarin we als VNG snel moeten reageren. Wethouder Slettenhaar heeft begrip voor de snelheid waarmee soms gehandeld moet worden maar vraagt ook aandacht voor de politiek gevoelige kant van een onderwerp als de Spreidingswet.

13. Invulling vacatures in VNG bestuur en commissies De voorzitter geeft een toelichting bij agendapunt 13 “Invulling vacatures in VNG-bestuur en commissies”. In de grote vacatureronde na de raadsverkiezingen en een vacatureronde in het najaar heeft de Voordrachtscommissie in totaal 223 kandidaten voorgedragen voor het VNG-bestuur, de negen vaste 14

-

15-

commissies en de twee colleges. Op 18 november is bekend gemaakt dat zich voor deze voorgedragen kandidaten geen tegenkandidaten hebben gemeld. Dat betekent dat wij de voorgedragen kandidaten in deze ALV, zoals gebruikelijk, in één stemming aan u voorleggen. Daarbij stelt het VNG-bestuur de leden voor om de penningmeester/secretaris te benoemen. De huidige penningmeester en secretaris Eric van Oosterhout, burgemeester van Emmen, heeft aangegeven bereid te zijn om ook in de komende bestuursperiode deze functies op zich te nemen. Wij stellen u voor om hem te benoemen als penningmeester en secretaris. Ook na deze raadsverkiezingen waren er opnieuw veel kandidaten voor een beperkt aantal posities. De voorzitter geeft het woord aan René Verhulst, voorzitter van de Voordrachtscommissie, voor een toelichting op de werkwijze en gemaakte keuzes. René Verhulst meldt dat rond de 650 mensen hebben gereageerd op de opengestelde vacatures. Helaas zijn dus ook veel mensen teleurgesteld. Daarom een toelichting op de uitgangspunten die de Voordrachtscommissie gehanteerd heeft. Als eerste de kwaliteit van de kandidaten en de herkenbaarheid voor de achterban, al hoeft het niet per se helemaal representatief te zijn op partijpolitieke kleur of gemeentegrootte. Wat wel geldt is dat iedere provincie in bestuur of commissie/college vertegenwoordigd is.

Met een voorkeursbeleid voor vrouwen en vertegenwoordigers van lokale politieke partijen of partijlozen. Verder werkt de Voordrachtscommissie met aanbevelingen van de provinciale afdelingen en de vaste netwerken van gemeenten en de verenigingen van doelgroepen. In totaal worden 223 kandidaten voorgedragen. Dat betekent dat 146 gemeenten één of meer vertegenwoordigers in de VNG hebben. Het aandeel vrouwen is gestegen van 30% naar 36% vanaf 2018. Het aantal vrouwelijke kandidaten steeg van 27 naar 31%. Het aandeel lokale politieke partijen en partijlozen steeg van 25 naar 26 %. De huidige governance laat zien dat er twee commissievoorzitters zijn van een lokale partij en één partijloze commissievoorzitter. Zie verder de toelichting in de ledenbrief. Het is een lastige puzzel maar de Voordrachtscommissie is van mening dat de voordracht overwegend recht doet aan de wensen en verwachtingen. Natuurlijk zijn er altijd aandachts- en verbeterpunten. De Voordrachtscommissie zal nieuwe vacaturerondes en de vorming van de Tijdelijke Commissie Asiel en Migratie benutten om eventuele onevenwichtigheden te herstellen. Ook zal de Voordrachtscommissie de eigen werkwijze evalueren en indien nodig aanscherpen. René Verhulst dankt de leden van de Voordrachtcommissie: Jannewietske de Vries, Simon Fortuyn, Sebastiaan Vliegen, Pim van Vliet, Menno Huisman en Leonard Geluk.

Ook dankt hij Luuk Heijlman en Frans van de Waart van het VNG-bureau voor hun ondersteuning. De voorzitter dankt de Voordrachtscommissie voor het vele werk. Het voorstel wordt in stemming gebracht. Uitkomst van de stemming: het voorstel invulling vacatures is met 99,52% van de stemmen aangenomen.

15

-

16De voorzitter wenst alle gekozen kandidaten heel veel succes en plezier toe in het werk voor onze vereniging. Alle commissies en colleges en het bestuur zijn al voortvarend van start gegaan. Hij feliciteert in het bijzonder de nieuwe vicevoorzitter Sharon Dijksma, vanaf juni 2023 de nieuwe voorzitter van de VNG.

De komst van vele nieuwe gezichten betekent echter ook dat we afscheid moeten nemen van een groot aantal collega’s, die zich in de afgelopen vier jaar hebben ingezet voor de VNG. De voorzitter geeft het woord aan vertrekkend vicevoorzitter Hubert Bruls. Hubert Bruls vertelt opgewekt dat hij geen retrospectief gaat geven van wat had moeten gebeuren in de afgelopen periode, daar was hij immers acht jaar zelf bij als vice-voorzitter. Hij wil graag iedereen bedanken voor de samenwerking; met name het VNG-bureau en de mede bestuursleden en in het bijzonder de voorzitter. Die samenwerking zal in ander verband zeker voortgezet worden. Hij is blij met de komst van de nieuwe vice-voorzitter en aankomend voorzitter Sharon Dijksma. Hubert Bruls richt ook een warm woord van dank aan alle verenigingsleden: we hebben elkaar nodig als VNG familie. Samen vormen we een factor van belang in het land. Niet alleen in Den Haag maar ook buiten onze landsgrenzen. Want er zijn gemeenten in deze wereld die het nog heel wat zwaarder hebben dan wij. We gaan moedig voorwaarts, er is genoeg te doen. Het zal af en toe over geld gaan maar toch vooral over hoe we als gemeenten de toekomst zien voor onze inwoners.

14. Rondvraag/WVTTK Wethouder Adriaan van der Wulp wethouder Hoeksche Waard vraagt het woord mede namens de deelnemende gemeenten van het algemeen bestuur Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. In het kielzog van de Omgevingswet komen ook de bodemsaneringstaken naar de gemeenten met positief advies van de VNG maar zonder dat de financiering van de apparaatskosten geregeld is. Wethouder Van der Wulp zou hier graag een nadere toelichting op krijgen, inclusief de vraag of er wel afspraken gemaakt gaan worden voor 2024. Lot van Hooijdonk, voorzitter commissie Economie Klimaat Energie en Milieu reageert namens het VNG-bestuur. Het VNG-bestuur is zich er terdege van bewust dat de overgang van de bodemsaneringstaken naar gemeenten gevoelig ligt en niet vanzelf goed gaat. Hierover is de VNG nog in onderhandeling met het rijk. Op korte termijn worden de leden geïnformeerd over de stand van zaken middels een ledenbrief. Vanuit het VNG-bureau zal indien nodig nog contact worden opgenomen met de gemeente Hoeksche Waard. De voorzitter constateert dat zich geen andere insprekers meer gemeld hebben voor de rondvraag. Hij kijkt terug op een zeer geslaagde Bestuurdersdag en ALV en bedankt iedereen die daaraan een bijdrage heeft geleverd. De voorzitter sluit de vergadering.

16