2023 151 922257 Bijlage 18 Verantwoording-moties-alv

8. Verantwoording over uitvoering moties Najaars ALV 2 december 2022 Bijlage bij ledenbrief 17 mei 2023: “Uitnodiging ALV 14 juni 2023” Samenvatting Hierbij legt het VNG bestuur verantwoording af aan de leden over de uitvoering van zes moties die zijn aangenomen in de ALV van 2 december 2022 en over twee moties die in deze ALV zijn aangehouden. Bij iedere motie is aangegeven of het bestuur voorstelt om de motie af te doen of langer aan te houden. Uitgangspunt is dat moties worden afgedaan, waarbij de oproep in de motie integraal onderdeel wordt van de VNG-inzet op betreffende onderwerp. Bij uitzondering kan het bestuur om politiek-strategische of meer inhoudelijke overwegingen voorstellen om moties aan te houden. Voorstel aan de leden Bestuur stelt de leden voor om in te stemmen met de verantwoording van het bestuur over de uitvoering van moties, inclusief de voorstellen om de betreffende moties als afgedaan te beschouwen dan wel aan te houden. NB) zie ook de bijlage “Naar een andere manier om ruimte te geven aan moties en signalen in de ALV”

Inhoudsopgave verantwoording uitvoering moties Aangehouden moties: - Motie Terneuzen “Uitvoerbaarheid op het gebied van de transities van klimaat, energie en stikstof” - Motie Almere en Tilburg “Een uitvoerbaar en betaalbaar inburgeringsstelsel, anders niet acceptabel voor gemeenten deel II” Aangenomen moties: - Motie Gorinchem “Behoud streekziekenhuizen” - Motie Vlaardingen “Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming” - Motie Noardeast-Fryslân “Integraal en structureel aanpakken bestaanszekerheid” - Motie Deventer “Eigen bijdrage (abonnementstarief) Wmo 2015” - Motie Krimpenerwaard “Hervormingsagenda Jeugd” - Motie Eindhoven en Tilburg “Inwerking treden Omgevingswet”

1

Klimaat en energie Onderwerp:

Transities klimaat, energie en stikstof”

Motie en indiener:

Motie Terneuzen “Uitvoerbaarheid op het gebied van de transities van klimaat, energie en stikstof” (aangehouden motie)

Inhoud/oproep: (samengevat)

De motie constateert dat grote maatschappelijk opgaven/transities waar gemeenten voor staan op het gebied van klimaat, energie, stikstof en wonen een groot beslag leggen op de bestaande personele capaciteit én vraagt om uitbreiding. Uitbreiding van personele capaciteit is volgens de Vereniging lastig te realiseren door de complexiteit van opgaven, de voorbereidingen die getroffen moeten worden op verschillende (bestuurs)niveaus én de krapte op de arbeidsmarkt. De motie roept de VNG daarom op ‘zich in te spannen om gemeenten in staat te stellen voldoende capaciteit in te kunnen zetten voor de bemensing van deze projecten.’

Verantwoording:

De zorg over de krappe arbeidsmarkt, en wat dat betekent voor de capaciteit van gemeenten, wordt breed gedragen binnen de vereniging. Binnen de mogelijkheden die er zijn, spant de VNG zich langs verschillende lijnen in om gemeenten hierin te steunen. Enerzijds onderzoekt de VNG hoe gemeenten kunnen worden ondersteund bij slimmere en duurzame inzet van (schaarse) medewerkers. Anderzijds agendeert de VNG nadrukkelijker de capaciteitsvraag op bestuurlijk niveau bij het rijk. Het arbeidsmarktvraagstuk speelt binnen de gehele organisatie van gemeenten. VNG oriënteert zich op maatregelen op het gebied van organisatie- en innovatiekracht, aantrekkelijk werkgeverschap en imago, pooling en opleiden. Deze ideeën worden bestuurlijk getoetst tijdens de bestuurderconferentie deze herfst, die VNG samen met het A&O fonds organiseert. In de loop van het jaar komt capaciteit beschikbaar om deze ideeën verder uit te werken. Specifiek is er bijvoorbeeld op het ‘woondomein’ de provinciale flexpool regeling voor gemeenten en zijn er expertteams woningbouw. Inzet van de VNG bij BZK is om deze initiatieven voor nog meer gemeenten toegankelijk te maken.

2

Onderwerp:

Transities klimaat, energie en stikstof” Ook wordt gewerkt aan een regeling ten behoeve van bevoorschotting van uitvoeringskosten van gemeenten als het gaat het Nationale Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dit ziet ook uitdrukkelijk op het capaciteitsvraagstuk. Tegelijkertijd is er op dit moment een zogenaamd artikel 2 onderzoek gaande ten behoeve van de hele looptijd van het NPLG waar ook expliciet arbeidskrapte een belangrijk gegeven is om van antwoord te voorzien richting gemeenten. Juist gemeenten spelen samen met provincies in de vele gebiedsprocessen een belangrijke rol bij het realiseren van doelen zoals opgenomen in het NPLG inzake klimaat, water en natuur in samenhang met het bieden van voldoende toekomstperspectief. Voor de uitvoering van het klimaatakkoord zijn vanaf dit jaar forse uitvoeringsmiddelen beschikbaar voor 2023, 2024 en 2025 (de CDOKEregeling). Met deze middelen worden gemeenten in staat gesteld langdurig te investeren in personeelscapaciteit (in plaats van kortdurende contracten of adviesbureaus te moeten inhuren). Dit jaar wordt verder verkend hoe deze middelen in ieder geval tot 2030 kunnen worden geborgd. Ook publiceert de VNG voor de zomer vier essays van deskundigen over gemeentelijke uitvoeringskracht in de energietransitie.

Deze essays benutten wij om het gesprek aan te gaan met gemeenten en andere stakeholders (zoals het onderwijs) over mogelijkheden voor ondersteuning van gemeenten en samenwerking met partners om de uitvoeringskracht van gemeenten te versterken.

Voorstel:

De motie als afgedaan te beschouwen

3

Inburgering Onderwerp:

Inburgering

Motie en indiener:

Motie Almere en Tilburg “Een uitvoerbaar en betaalbaar inburgeringsstelsel, anders niet acceptabel voor gemeenten deel II” (aangehouden motie)

Inhoud/oproep: (samengevat)

Draagt het bestuur op: - Zich te blijven inzetten voor een betaalbaar en uitvoerbaar inburgeringsstelsel voor gemeenten - Ervoor te zorgen dat het Rijk zijn verantwoordelijkheid neemt om samen met de gemeenten de gesignaleerde knelpunten, ten aanzien van structurele passende financiën, sturingsmogelijkheden, (ICT)systemen, privacy en verantwoording, aan te pakken en op te lossen, anders wordt de regiefunctie voor gemeenten onuitvoerbaar - Ervoor te zorgen dat gemeenten kunnen leren van (praktijk)ervaringen. Het inburgeringstraject is gebaat bij een adaptief systeem, dat qua wet- en regelgeving aan kan sluiten op nieuwe inzichten en ervaringen uit de praktijk.

Verantwoording:

De uitvoerbaarheid en betaalbaarheid van het inburgeringsstelsel vraagt nog steeds inzet van de VNG. De VNG is hierover structureel in gesprek met het rijk. De VNG zal de uitgaven voor onder andere de uitvoeringskosten en de onderwijsroute blijven monitoren. De motie ondersteunt die gesprekken en onderschrijft de inburgeringswet als adaptief en lerend stelsel. De Communities of Practice (CoP’s) geven daarbij inzicht op de uitvoeringskwesties van gemeenten en samenwerkingspartners.

Voorstel:

De motie aanhouden

4

Zorg Onderwerp:

Behoud streekziekenhuizen

Motie en indiener:

Motie Gorinchem “Behoud streekziekenhuizen”

Inhoud/oproep: (samengevat)

In de motie spreekt de gemeente de zorg uit dat met de afspraken in het Integraal Zorgakkoord (IZA) de nabijheid en bereikbaarheid van streekziekenhuizen en de spoedeisende eerste hulp (SEH) in de regio onder druk komen te staan. Dit heeft gevolgen voor de leefbaarheid in de regio en kan leiden tot een ongewenste toename in gezondheidsverschillen. De motie draagt het bestuur op deze zorg publiekelijk te uiten, het ministerie van VWS er toe te bewegen de gevolgen van de maatregelen in beeld te brengen en via de regio te zorgen dat de bereikbaarheid en toegankelijkheid van zorg en SEH zoveel mogelijk in stand blijft. De motie onderschrijft overigens de gedachte achter het IZA dat een stevige inzet op preventie en een gezonde leefstijl, en een verbinding met het sociaal domein van belang zijn.

Verantwoording:

Door deelname aan het IZA is de VNG direct betrokken bij de gesprekken over zowel de inrichting en organisatie van de acute zorg, als de concentratie en spreiding van medisch specialistische zorg. In deze gesprekken vragen wij aandacht voor het signaal in de motie met betrekking tot de leefbaarheid in de regio en de gevolgen daarvan voor de gezondheidsverschillen. Het Uitvoeringsbesluit WKKGZ (ook wel: Amvb acute zorg) dat vorig jaar is ingegaan draagt o.a. ziekenhuizen, huisartsenposten en acute ggz-instellingen op om colleges van B&W en de voorzitter van de veiligheidsregio te betrekken bij de besluitvorming over gedeeltelijke of gehele sluiting van acuut zorgaanbod. Doordat GHOR en GGD vertegenwoordigd zijn in de Regionale overleggen acute zorgketen (ROAZ) en worden ook de directeuren publieke gezondheid (DPG-en) betrokken. Daarnaast is in het IZA afgesproken dat alle 10 ROAZ-en plannen opstellen met afspraken over de knelpunten in de toegankelijkheid en de kwaliteit van acute zorg. Hierbij wordt ook het inwonersperspectief meegenomen. Tot slot wil de minister een alternatief voor de 45-minutennorm. Hij informeert de Kamer binnenkort over proces en tijdspad hiervoor. Toegezegd is dat in dit proces ook het perspectief van inwoners en van gemeenten zorgvuldig wordt betrokken.

Voorstel:

De motie als afgedaan te beschouwen

5

Onderwerp:

Kind- en gezinsbescherming

Motie en indiener:

Motie Vlaardingen “Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming”

Inhoud/oproep: (samengevat)

Een inzet van het VNG-bestuur om te zorgen dat het toekomstscenario Kind en -Gezinsbescherming voortvarend wordt uitgevoerd om zo de problemen in de jeugdbeschermingsteken structureel aan te pakken.

Verantwoording:

De VNG is samen met de ministeries van VWS en JenV opdrachtgever van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Doel van het toekomstscenario is verbetering van de hulp aan gezinnen en huishoudens waar de (huiselijke) veiligheid in het geding is. Het Toekomstscenario beperkt zich dus niet tot jeugdigen, maar richt zich op inwoners van alle leeftijden. Het Toekomstscenario vraagt om een andere manier van werken maar ook om verandering van het stelsel. De VNG zet stevig in op deze ontwikkeling en streeft naar de benodigde ruimte om de nieuwe manier van werken te kunnen beproeven in de praktijk. Parallel werken de opdrachtgevers aan maatregelen, om de acute problematiek in de jeugdbescherming aan te pakken. Ook bij deze maatregelen houden we de koers richting het Toekomstscenario scherp in het vizier. Het programmateam ondersteunt regio’s en gemeenten bij de implementatie van het Toekomstscenario. Geleerde lessen uit de praktijk worden door het team geïnventariseerd en breed gedeeld en benut. Omdat de lokale teams een cruciale rol spelen in de andere manier van werken, is het belangrijk dat zij bijtijds aan de slag gaan met de nieuwe manier van werken. Hiervoor komt vanuit het programmateam een samenhangend ondersteuningsaanbod beschikbaar in de zomer 2023 dat zich richt op gemeenten t.b.v.

actieve lokale teams die zelf hulp verlenen en kunnen werken met gezinnen en huishoudens (0-100) waar de veiligheid in het geding is.

Voorstel:

De motie als afgedaan te beschouwen

6

Onderwerp:

Bestaanszekerheid

Motie en indiener:

Motie Noardeast-Fryslân “Integraal en structureel aanpakken bestaanszekerheid”

Inhoud/oproep: (samengevat)

Het bevorderen van een integrale en structurele aanpak van de armoedeproblematiek.

Verantwoording:

De motie sluit naadloos aan bij de bestaande lijn die het bestuur volgt en is onderdeel van het structureel borgen van bestaanszekerheid. De VNG heeft recent een essay naar buiten gebracht met de visie voor de lange termijn aanpak. De genoemde punten zijn hier een integraal onderdeel van. De VNG ziet de oproep dan ook als een oproep om verder werk te maken van de structurele aanpak van het borgen van bestaanszekerheid op de korte, middellange en lange termijn. En om hier een werkagenda van te maken met haar leden.

Voorstel:

De motie als afgedaan te beschouwen

Onderwerp:

Abonnementstarief

Motie en indiener:

Motie Deventer “Eigen bijdrage (abonnementstarief) Wmo 2015”

Inhoud/oproep: (samengevat)

Er wordt inzet van het VNG-bestuur gevraagd om te zorgen dat de verantwoordelijk staatssecretaris het wetsvoorstel ‘passende bijdrage hulp bij het huishouden Wmo’ zodanig wijzigt dat in principe alle gebruikers van de ondersteuning in de Wmo een eigen bijdrage zijn verschuldigd: dat meerpersoonshuishoudens/niet AOW gerechtigden niet meer bij wet worden uitgezonderd van het betalen van een eigen bijdrage Wmo en dat het bestuur dit onderwerp ook onder de aandacht brengt bij de leden van de Eerste en Tweede Kamer.

Verantwoording:

In de ambtelijke en bestuurlijke overleggen én in de internetconsultatie bij het wetsvoorstel passen bijdrage hulp bij het huishouden, is dit expliciet besproken met VWS en de staatssecretaris. Dit heeft helaas niet geleid tot een wijzing op dit punt van het wetsvoorstel passende bijdrage hulp bij het huishouden en ook niet voor het abonnementstarief Wmo. De VNG zal het ook onder de aandacht brengen bij de Tweede Kamer tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel. De oproep in de motie blijft integraal onderdeel uitmaken van het VNGstandpunt op dit thema en vormt ook in de toekomst de basis voor onze inzet.

Voorstel:

De motie als afgedaan te beschouwen

7

Onderwerp:

Hervormingsagenda Jeugd

Motie en indiener:

Motie Krimpenerwaard “Hervormingsagenda Jeugd”

Inhoud/oproep: (samengevat)

Gemeenten weten zich verantwoordelijk voor het bieden van adequate hulp aan kwetsbare gezinnen en zien urgentie voor het zetten van majeure verbeterstappen. Daarvoor moeten gemeenten wel kunnen vertrouwen op een rijksoverheid die zich onverkort houdt aan de uitspraak van de Commissie van Wijzen. Ondertekenen van de Hervormingsagenda jeugd kan alleen met de volgende kaders: • Gemeenten worden altijd gecompenseerd voor de feitelijke uitgaven in het kader van Jeugdwet, mits ze zich voldoende inspannen bij de uitvoering van de agenda; • De financiële taakstelling is voldoende onderbouwd en er is sprake van een uitvoerbare agenda, waarbij rekenschap wordt gegeven van het effect op de hulpverlening aan kwetsbare kinderen. Dit vraagt om een aanpassing van de reeks die het rijk al heeft ingeboekt. • De uitvoering van de agenda wordt gemonitord door een onafhankelijke commissie die zwaarwegend advies geeft over de compensatie van gemeenten als zich na ondertekening van de agenda tekorten voordoen.

Verantwoording:

In de onderhandelingen die met het kabinet zijn gevoerd, (ook) na de ALV van 2 december jl. is steeds de inzet geweest tenminste te voldoen aan de vier criteria uit de motie. Op 21 april jl. is een principeakkoord bereikt met het kabinet. Dit voldoet aan de strekking van de motie en de daarin geformuleerde criteria.

Voorstel:

De motie als afgedaan te beschouwen

8

Omgevingswet Onderwerp:

Inwerkingtreding Omgevingswet

Motie en indiener:

Motie Eindhoven en Tilburg “Inwerking treden Omgevingswet”

Inhoud/oproep: (samengevat)

De motie roept het bestuur op om: 1. Er bij de minister op aan te dringen de Eerste en Tweede Kamer te adviseren om onder voorbehoud van een positieve uitkomst van het debat in de Eerste Kamer, uiterlijk in Q1 2023 een Koninklijk Besluit te slaan met een datum inwerkingtreden van 1 januari 2024. 2. Indien er op basis van het debat in de Eerste Kamer opnieuw tot uitstel besloten wordt, om dan aan de besluitvorming rond het KB altijd de voorwaarde te verbinden dat de wet pas minimaal 6 maanden na het slaan van het KB in kan gaan. (waarbij altijd een datum van 1 januari of 1 juli als ingangsdatum zal gelden).

Verantwoording:

De Eerste Kamer heeft inmiddels ingestemd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Hiermee is er duidelijkheid gekomen over de invoeringsdatum en ook geborgd dat gemeenten voldoende voorbereidingstijd hebben.

Voorstel:

De motie als afgedaan te beschouwen

9