20221212 Raadsbrief Zoetwateropslag Kreekrug Noordgouwe (734786)

Raadsbrief

Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Vervolgproject zoetwateropslag kreekrug Noordgouwe 734786 13 december 2022 Ruimte en Milieu (RenM) P. Schot Afdelingshoofd RenM

Inleiding Oude kreekruggen bevatten een zandige bodem en in die zandige bodem zit vaak een zoetwaterbel. Deze zoetwaterbel kan als deze groot genoeg is, gebruikt worden om (bij droogte) zoetwater uit te halen. Ook de oude waterloop van de Gouwe is zo’n oude kreekrug en op die locatie bevindt zich vooral in de buurt van Schuddebeurs en Noordgouwe een zoete waterbel in de ondergrond. Ten noorden van Noordgouwe wordt de bel echter te klein om er water uit te mogen halen. Uit het afgeronde haalbaarheidsonderzoek (POP3project Samenwerken voor zoetwateropslag in de ondergrond, van pilots tot grootschalige toepassing) is samen met 3 deelnemende agrariërs geconstateerd dat het mogelijk moet zijn om de zoetwaterbel aan te vullen. Door deze bel duurzaam te beheren en te zorgen dat er meer water in komt dan uit gaat, kan het water wel benut gaan worden. Om de zoetwaterbel sneller te laten groeien is het plan om naast het perceel waar het water geïnfiltreerd wordt, in de omgeving percelen te voorzien van drainage met de bedoeling om het drainwater wat uit die percelen komt, te gebruiken als extra water om te infiltreren in het perceel boven de kreekrug en zoetwaterbel. Provincie Zeeland, de drie agrariërs en de gemeente willen samen met experts een volgende stap zetten om te testen of deze zoetwateroplossing in de praktijk ook echt werkt.

Als dat blijkt kunnen deze zoetwatermaatregelen worden opgeschaald en is er meer duidelijkheid voor de boeren over deze zoetwatermaatregel om te kunnen investeren. Afgelopen maanden is er gezamenlijk met de drie agrariërs, provincie Zeeland, en de experts betrokken bij de haalbaarheidsstudie, een projectvoorstel geschreven waar alle partijen zich in kunnen vinden. Ook is er overeenstemming bereikt over de verdeling van de kosten. Dit projectvoorstel maakt onderdeel uit van een programma (Aquatuur) waarvoor subsidie is aangevraagd in het kader van het Europese subsidieprogramma Interreg VI Grensregio Vlaams-Nederlandse Samenwerking, Europees fonds voor regionale ontwikkeling. Op donderdag 24 november is er door het Belgische Vlakwa (Vlaams Kenniscentrum Water) als coördinerende partij van het hele programma Aquatuur Interregsubsidie aangevraagd. Het doel van dit programma met verschillende projecten waaronder die van de kreekrug Noordgouwe is "het verhogen van de klimaatrobuustheid, door het verhogen van de zoetwaterbeschikbaarheid, op basis van natuurgebaseerde groenblauwe oplossingen in de Scheldemondregio. Het gaat om een systeem dat voldoende zoetwater beschikbaar heeft op het juiste moment met de juiste kwaliteit en dat daarnaast in staat is om klimaatschokken op te vangen, onze ecosystemen te beschermen en tegelijkertijd de nodige functies en diensten te bieden".

Er is een grote kans dat de subsidieaanvraag wordt gehonoreerd. De subsidieaanvraag wordt door een Europese beoordelingscommissie getoetst aan de regeling en doelstellingen van de openstelling. Gedeputeerde Staten hebben 22 november jongstleden besloten om na goedkeuring van de subsidieaanvraag door Europa een bijdrage van €134.851,00 aan de gemeente Schouwen-Duiveland te verlenen ten behoeve van de cofinanciering van deze praktijkproef Noordgouwe. Deze bijdrage wordt gedeeltelijk gefinancierd door middel van een aanvraag bij het Deltafonds (Rijksmiddelen) van €102.351,00, en de overige €32.500,-- zal voor rekening komen van de Provincie Zeeland in 2023. De uitvoering van de praktijkproef met betrekking tot de kreekrug Noordgouwe is begroot op € 351.504,51. In februari 2023 weten we of dit project doorgang kan vinden met 50% Europese subsidie, ongeveer 40% cofinanciering van provincie Zeeland en een private investering van de deelnemende agrariërs (ongeveer

Pagina 1 van 2

10%). De gemeente maakt als case-eigenaar en penvoerder personele kosten. De praktijkproef bestrijkt de periode vanaf maart 2023 tot en met maart 2026, gelijk aan de looptijd van de subsidie. Kernboodschap We hebben ingestemd met deelname aan het programma Aquatuur met het vervolgproject zoetwateropslag kreekrug Noordgouwe onder voorbehoud van definitieve toekenning van Europese Interreg-subsidie, cofinanciering provincie Zeeland en toegezegde private investering van de agrariërs. We zijn akkoord gegaan met het penvoerderschap en hebben ingestemd met de samenwerkingsovereenkomst inzake programma Aquatuur. Bij provincie Zeeland vragen we subsidie aan voor de cofinanciering van dit project voor een bedrag van €134.851,00 conform het besluit van Gedeputeerde Staten van 22 november 2022. Consequenties Deze praktijkproef is een belangrijke stap in de innovaties met betrekking tot de mogelijkheden van het duurzaam benutten van de aanwezige zoetwaterbel in de kreekrug bij Noordgouwe. Gemeente, provincie en de drie betrokken agrarische bedrijven (een veeteelt- en twee akkerbouwbedrijven) gaan onderzoeken of er inderdaad voldoende zoet water beschikbaar kan komen voor de drie bedrijven. Als dat het geval is gaan deze agrariërs de zoetwaterbel gezamenlijk duurzaam beheren. Voor het opschalen van de innovatie van zoetwatermaatregelen is het uitvoeren van praktijkproeven noodzakelijk.

Gelet op de urgentie van zoet water (breed gedragen belang), het netwerk waarin we samenwerken en de fase van het opschalen en uittesten van de innovatie pakken we hier de rol van penvoerder op ons. De samenwerkingsovereenkomst Aquatuur is juridisch getoetst en akkoord bevonden om te tekenen. Een getekende samenwerkingsovereenkomst is voor deze Europese Interregsubsidieregeling een voorwaarde om de subsidieaanvraag in behandeling te nemen. Communicatie De partijen die betrokken zijn bij dit subsidieproces en het concrete vervolgproject zoetwaterslag kreekrug Noordgouwe zijn op de hoogte gesteld van ons besluit. Via de website van Living Lab Schouwen-Duiveland zullen we communiceren over de start en voortgang van dit kreekrugproject. Communicatie en uitwisseling van de opgedane kennis is ook een voorwaarde vanuit de subsidieverstrekker. Vervolg Uiterlijk 1 maart 2023 ontvangen we bericht of de Europese subsidie definitief is. Wordt het project conform de subsidieaanvraag gefinancierd dan kan het project worden opgestart. Er volgt dan een voorstel tot begrotingswijziging om het project op te nemen in de gemeentelijke begroting en in de financiële - en urenadministratie. In dat kader vindt ook de voortgangsbewaking plaats.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 2 van 2