20221129 Raadsbrief terrassenbeleid Bijlage 1 Memo onderzoek zomerterarssen

Memo 7 november 2022 Evaluatie onderzoek zomerterrasuitbreiding

Inleiding Op 12 november 2021 heeft de gemeenteraad een motie vastgesteld met het volgende verzoek: 1.Zolang de huidige beperkingen vanuit de COVID-19-maatregelen ten aanzien van het toegelaten aantal bezoekers op de buitenterrassen en daarmee de noodzaak tot grotere buitenterrassen blijft bestaan, de huidige regeling voor de uitgebreidere 'COVlD-buitenterrassen te handhaven. 2.In 2022 te onderzoeken op welke plaatsen er gedurende het zomerseizoen (1 mei tot en met 31 augustus) permanent uitbreiding van terrassen zou kunnen worden toegestaan. Het college heeft op 1 februari 2022 de tijdelijke regelingen met een jaar verlengd voor die tijdvakken dat er als gevolg van coronamaatregelen minder bezoekers op de terrassen mogen zijn. Dat onderdeel van de motie is al afgehandeld. Sinds enige tijd zijn er geen beperkingen meer die tot minder bezoekers op de terrassen zouden leiden. De (corona)uitbreidingsterrassen worden dan ook niet meer uitgestald en geëxploiteerd.

De afhandeling van het tweede onderdeel van de motie, het onderzoek naar op welke plaatsen er gedurende de periode van 1 mei tot en met 31 augustus permanent uitbreiding van terrassen zou kunnen worden toegestaan, heeft het college met haar besluit van 12 april 2022 (zaak 526334) vorm gegeven door exploitanten die een horecaterras exploiteren voor en ter breedte van hun horeca-inrichting en die binnen die contouren nog uitbreidingsmogelijkheden zien, in de gelegenheid te stellen een uitbreiding van dat terras aan te vragen. Een en ander voor de periode van 1 mei tot en met 31 augustus 2022. Het college besloot ook om in de maand oktober van 2022 het onderzoek over deze "zomerterrassen" te evalueren. Dit memo omhelst een evaluatie van de resultaten van het onderzoek. Aanpak Kort na 12 april 2022 zijn de horeca-exploitanten die voldoen aan het criterium "terras voor en ter breedte van de horeca-inrichting" via het proces "vooroverleg" in de gelegenheid gesteld een aanpassing van hun terrasvergunning aan te vragen voor de periode van 1 mei 2022 tot en met 31 augustus 2022. Naast onze eigen communicatiekanalen hebben we daarbij de ondernemersverenigingen gebruikt om de mogelijkheid breed onder de aandacht te brengen.

De ontvangen aanvragen voor een terrasuitbreiding zijn vervolgens in behandeling genomen en getoetst aan het bestemmingsplan, het terrassenbeleid en afspraken die zijn gemaakt in de herinrichtingsprojectgroepen. Respons en vergunningen Er zijn 9 aanvragen voor een terrasuitbreiding ingediend. Daarvan zijn er 3 (Nieuwe Haven) die eigenlijk al niet aan het onderzoekscriterium van "voor en ter breedte van de horeca-inrichting" voldeden. Deze 3 terrassen waren tijdens de coronatijd uitgestald op parkeerplaatsen en voor woningen. Deze waren juist uitgesloten van het onderzoek. Daarnaast zijn er nog meer terrasvergunningaanvragen ingediend maar die staan buiten dit onderzoek. Dat zijn reguliere terrasaanvragen. Al met al is de animo voor terrasuitbreiding beperkt. De verzoeken hebben tot 4 weigeringsbesluiten en 5 verleningsbesluiten geleid. Schematisch ziet het er als volgt uit:

Horeca-exploitant

Zaaknummer

Besluit

Bakkerij Everaers, Hogezoom 179 Renesse

592449

Verleend

Pintx Bar & Kitchen, Hogezoom 181 Renesse

553033

Verleend

De Wig, Hogezoom 181a Renesse

553032

Verleend

De Marlijn, Hogezoom 190 Renesse

572761

Verleend

De Biet, Nieuwe Haven 141 (139) Zierikzee

558679

De Banjaard, Nieuwe Haven 23 Zierikzee

558767

Auberge Maritime, Nieuwe Haven 21 Zierikzee

560199

Hector, Havenplein 25 Zierikzee

562578

Marktzicht, Havenplein 12 Zierikzee

560101

Geweigerd* (niet voor en ter breedte van de horeca-inrichting) Geweigerd (niet voor en ter breedte van de horeca-inrichting) Geweigerd (niet voor en ter breedte van de horeca-inrichting) Verleend na aanpassing aanvraag Geweigerd (niet voor en ter breedte van de horeca-inrichting)

*= Aan de exploitant van Nieuwe Haven 141 is later alsnog een reguliere terrasuitbreiding toegestaan omdat de exploitant het naast de horeca-inrichting liggende perceel (nr.139) heeft aangekocht ter uitbreiding van zijn inrichting. De vergunningen die verleend zijn voldoen aan de beleidsregels terrassen, waaronder de hoofdregel “voor en ter breedte van de horeca-inrichting”. Echter, uitbreiding van deze terrassen conflicteren met de afspraken die binnen de herinrichtingsprojecten met onze projectpartners zoals ondernemersverenigingen en of dorps/stadsraden zijn gemaakt. Daarmee conflicteren ze met de eerder door het college vastgestelde herinrichting van het Waterplein in Renesse. Zie hiervoor de zienswijzen van de Ondernemersvereniging Renesse (OVR) en onze stedenbouwkundige. Zienswijzen Tijdens de proefperiode hebben we een zienswijze van de OVR en onze stedenbouwkundige ontvangen. Deze zienswijzen belichten de inpasbaarheid van de uitbreiding van terrassen op het Waterplein in Renesse: OVR Wij citeren: “Zoals eerder aangegeven is het bestuur van de ondernemersvereniging Renesse geen groot voorstander van de uitbreiding van de terrassen in Renesse. De belangrijkste motivatie hiervoor is het aantasten van het net uitgevoerde masterplan in het centrum van Renesse.

Er is jarenlang overleg aan vooraf gegaan en nu al zulke drastische aanpassingen zullen het zo goed uitgedachte geheel aantasten, de verhoudingen zullen niet meer kloppen. De openheid van het plein met prominent de fontein in het midden en de doorgang Zeeanemoonweg > Zoom > Waterplein > Transferium is een groot goed qua kwaliteit en keihard de basis van de herinrichting en moet dus bewaakt worden. Ook voor de bezoekers verandert er wat, als voorbeeld de plantenbakken op het waterplein. Deze hebben expres randen gekregen waar mensen op kunnen zitten, dit is wat in de basis een plein een open karakter geeft. Wanneer de bestaande terrassen worden uitgebreid en zo een substantieel deel van de oppervlakte van het nieuw ingericht plein gaan opslokken dan kunnen de bezoekers nauwelijks nog op plantenbakken zitten en komt de gewenste uitstraling (en allure) van het plein in het gedrang. Maar ook op de momenten dat het weer wat minder is, hoe is dan de uitstraling met wellicht honderden lege stoelen? Niet alleen de oppervlakte maar ook de inrichting van de terrassen moet echt op een bepaalde manier worden gecoördineerd om verloedering door reclame parasols etc. te voorkomen. Wij hopen dat dit deze punten worden meegenomen in de afweging om de vergunningen voor de terrassen te verlenen.

Mocht het dagelijks bestuur gemeente Schouwen-Duiveland toch besluiten de aangevraagde vergunningen te verlenen dan stelt het bestuur ondernemersvereniging Renesse het prijs als onderstaande punten mee worden opgenomen:

Algemeen: 1. Als de vergunningen worden verleend dan wel blijven handhaven op de juiste afmetingen. Bij overtreding oude maten weer handhaven. 2. Bij Everaers, Pintx en de Wig één lijn aan het einde maken zodat alles gelijk staat op gesteld. 3. Alle nieuwe terrasgrenzen ook weer voorzien van koperen pinnen 4. Het maximaal aantal stoelen benoemen in de vergunning 5. Voor de eventuele nieuwe terrassen één zelfde uitstraling als de huidige terrassen (parasols, meubilair) De Wig: 1. Een looppad vrijhouden tussen huidige en evt. nieuwe terras. 2. Straat De Zoom moet goed bereikbaar blijven c.q. de Wig mag niet buiten de “zijgrens; er dient een lijn van hoek pand richting plantenbak getrokken te worden en daarbinnen moet het dan ook uitgestald worden. Pintx: 1. Een looppad vrijhouden tussen huidige en evt. nieuwe terras. Bakkerij Everaers: 1. Een looppad vrijhouden tussen huidige en evt. nieuwe terras. 2. Het gewenste terras lijkt op de tekening veel verder naar voren te gaan (schaalverhouding juist?) dan wat Pintx en de Wig wensen, zorg voor één lijn. Ice@sea: 1. Het is het bestuur niet duidelijk hoe ze willen uitbreiden. Het lijkt überhaupt niet mogelijk om op dit punt een grotere ruimte aan te wijzen aangezien het nu al krap genoeg is ter plaatse. Merlijn: 1 Geen terras tegen gevel van Kruidvat, eventueel uitzondering bij evenementen en markten 2.

Auto eigenaar/medewerkers elders parkeren en niet in/bij de doorgang naar Transferium. 3. Handhaven op reclameborden. Tot slot geven wij nogmaals aan geen voorstander te zijn van uitbreiding van de huidige terrassen, wij hopen middels deze brief voldoende motivatiepunten te hebben ingebracht om de vergunningaanvragen af te wijzen. Laat het Masterplan Renesse de doordachte basis zijn voor een gezonde toekomst van Renesse”.

Stedenbouwkundige Wij citeren: “Het ontwerp voor het Waterplein Renesse heeft een opvallende driehoekige hoofdvorm. Deze vorm komt voort uit de diverse richting van de toeleidende wegen, paden en rooilijnen naar deze centrale ruimte in het centrum. De bestaande wegen en rooilijnen van de bebouwing definiëren de randen van dit plein, waardoor het plein een belangrijke schakel is in de stedenbouwkundige structuur van Renesse. Om de unieke vorm van het plein te benadrukken is er in het ontwerp voor gekozen om deze vorm terug te latenkomen in de bestrating. Een brede band geeft definitie aan de vorm. Binnen deze band heeft de

bestrating een eigen kleurstelling, zodat de ruimte echt als een eigen identiteit heeft. Binnen het driehoekige kader zijn ook de opvallende fontein en de bijzondere zitranden met beplanting gelegen, waardoor hier duidelijk het verblijven en ontmoeten centraal staat. Buiten het kader speelt zich de wereld van de horecaterrassen en de winkels af. De terrassen staan in het oorspronkelijke ontwerp opgesteld tot tegenaan de omkadering van het plein. De afbeelding hiernaast laat het ontwerp voor het plein en de ruimtelijke opzet duidelijk zien. Gebruik Het waterplein is een belangrijk plein voor ontmoeten en verblijven. Het ‘open’ gedeelte van het plein bevindt zich binnen de driehoekige omkadering. Hier kunnen bezoekers even genieten van de fontein of zitten op één van de zitelementen (zonder dat ze direct een drankje hoeven af te rekenen). In de afgelopen jaren heeft dit plein al bewezen dat hier grote behoefte aan is. Het is één van de drukste plekken van Renesse. Daarnaast heeft het plein een belangrijke functie als evenementenplein voor Renesse. De elementen zijn zo geplaatst dat het mogelijk is om een grote tent op het plein te plaatsen. Juist door het openbare karakter van het plein, zijn de terrassen aan de randen een leuke aanvulling. Op het terras heb je zicht op de vele mensen en kleine gebeurtenissen die dagelijks voorbij trekken.

De duidelijke scheiding tussen de terrassen en het openbare plein is in de Corona-periode vertroebelt. De terrassen staan nu gedeeltelijk op het openbare deel van het plein. Het toegenomen terrasmeubilair zorgt voor een verkleining van de pleinruimte, en de openbare zitranden (bedoeld voor iedereen) vallen nu binnen de terrassen waardoor het onduidelijk is of men hier nog wel op mag zitten. Het oorspronkelijke idee van het Waterplein komt hiermee behoorlijk onder druk te staan. De ruimtelijk heldere uitgangspunten (af te lezen in het ontwerp) raken vertroebelt waardoor het ook voor een bezoeker niet helder zal zijn wat deze ruimte nu is. De bezoekersaantallen zijn de laatste jaren behoorlijk toegenomen in Renesse er is daardoor juist meer behoefte aan (obstakel)vrije, openbare ruimte”. Conclusies 1. Weinig animo voor terrasuitbreiding. Dat heeft ons inziens te maken met dat bijna alle terrassen al aan hun maximum zitten en dat de openbare ruimte in de onmiddellijke nabijheid van de terrassen al een functie heeft. Alleen het toestaan van terrasuitbreiding buiten het verlengde van de eigen perceellijnen (voor en ter breedte van de horecainrichting) en/of het verwijderen van openbaar meubilair of opofferen van parkeercapaciteit zou meer terrasuitbreiding op kunnen leveren.

We hebben echter te maken met de bewegingsvrijheid en veiligheid voor voetgangers en ander verkeer, woningen, winkels, winkeluitstallingen, parkeerruimte en overige andere invulling van de openbare ruimte. 2. Bijna de helft van verzoeken loopt tegen weigeringsgronden aan Van de 9 aanvragen zijn er 4 geweigerd en de overige zijn verleend voor de proefperiode van 1 mei tot 1 september 2022. Wat we bij conclusie 5 beschrijven over het “voor en ter breedte” criterium speelt hier de hoofdrol bij de geweigerde vergunningen. De vergunningen die voor de proefperiode wel verleend zijn voldoen weliswaar wel aan dat criterium maar botsen tegen de afspraken die binnen de herinrichtingsprojecten met omwonenden, ondernemers en andere betrokkenen zijn gemaakt, meer in het bijzonder het Masterplan Renesse. Hierover hebben we dan ook een zienswijze van de OVR ontvangen. Zie de zienswijzen hierboven.

3. We hebben ruime terrassen Bij de afhandeling van de vele verzoeken om terrasuitbreiding in het kader van de coronabeperkingen, afgelopen 2 jaren, maar ook nu met de afhandeling van de verzoeken voor de proef met de zomerterrasuitbreidingen, is het algemene beeld bevestigd dat onze horeca-exploitanten over het algemeen over voldoende ruime terrassen beschikken. Op enkele locaties gaat dat wellicht niet op maar terrasgrootte is nu eenmaal afhankelijk van de specifieke locatie. 4. De uitbreidingen conflicteren met het Masterplan Renesse Hoewel wij in eerste instantie juist op de verblijfspleinen mogelijkheden zagen voor tijdelijke terrasuitbreidingen ondersteunen wij de zienswijzen ten volle. U heeft in het zeer recente verleden bewust gekozen voor de in het Masterplan uitgewerkte inrichting van de openbare ruimte die in nauwe samenwerking met de dorpsraad en de ondernemersvereniging tot stand is gekomen. U heeft deze ook formeel vastgesteld. Afgezien van de inhoudelijke argumenten uit de zienswijzen zien wij ook het gevaar van een vertrouwensbreuk tussen onze partners en gemeente als afspraken al zo snel terzijde worden geschoven. Dat kan gevolgen hebben voor lopende en toekomstige projecten. Deze bezwaren gelden niet alleen ten aanzien van het Masterplan Renesse maar ook voor andere herinrichtingsprojecten van onze kernen.

Naar onze mening kan een tijdelijke terrasuitbreiding in beginsel alleen als dit past binnen de kaders van een dorps- of stadsvisie en de afspraken binnen inrichtingsprojecten van de openbare ruimte. In die projecten komen de belangen van de terras-exploitanten ook in ruime mate in beeld. 5. Het criterium “voor en ter breedte van de horeca-inrichting” is de grootste beperkende factor De voorwaarde dat een horecaterras voor en ter breedte van de horeca-inrichting moet zijn opgesteld is een criterium dat door nagenoeg alle gemeenten in hun bestemmingsplannen en terrassenbeleid wordt gehanteerd. Het terras is onderdeel van de horeca-inrichting en die plaats je niet zomaar voor een naastgelegen pand, zeker niet als het om een pand met een woonfunctie gaat. Het loslaten van dat criterium zou meer terrasmogelijkheden bieden maar nog meer problemen opleveren als dat resulteert in bezwaren van omwonenden en ondernemers die hun eigen uitstallingen of terras al op die plek willen plaatsen of die hun uitzicht en woongenot deels verliezen. Zij hebben in 2020 ook de toezegging van de gemeente gehad dat de uitbreidingsterrassen slechts tijdelijk voor hun pand zouden staan.

Daarnaast komen we, als we van dit criterium af zouden wijken, in conflict met de afspraken die in de herinrichtingsprojecten zijn gemaakt ten aanzien van de invulling van de openbare ruimte, zowel ruimtelijk als kwalitatief. Ook verwachten we dat andere belanghebbenden dan meer ruimte zullen willen, zoals de detaillisten met hun winkeluitstallingen. Omwonenden zullen bij meerdere bij ons bekende terraslocaties bezwaar en beroep aantekenen als er toch weer terrassen voor hun woning staan. Naast het “voor en ter breedte” criterium is ook het beschikbaar houden van voldoende ruimte voor voetgangers en mindervaliden een uitgangspunt in onze inrichting van de openbare ruimte en ons terrassenbeleid. Ook dat beperkt de uitbreidingsmogelijkheden voor terrassen. Er zijn nog enkele aspecten die een eventuele toestaan van terrassen buiten het verlengde van hun perceelgrenzen van een horeca-inrichting bemoeilijken. Als een terras door uitbreiding voor een perceel met een woonfunctie zou komen te staan, ook al zit daar een rijbaan tussen, dan is het aan de gemeente om aan te tonen dat er daardoor toch geen onaanvaardbare inbreuk op het woon- en leefklimaat ontstaat. Met andere woorden er zullen milieuonderzoeken moeten worden uitgevoerd.

Voor de 3 terrassen aan de Nieuwe Haven bijvoorbeeld is het zeer de vraag of we dan wel binnen de milieunormen blijven omdat de terrassen daar op nog geen 5 meter van de woningen staan. Daarnaast eist de Alcoholwet dat vanuit de horeca-inrichting moet kunnen worden vastgesteld of er bijvoorbeeld geen drank wordt doorgegeven aan minderjarigen. Bij een terras dat zich tot enige meters buiten het verlengde van de perceelgrenzen uitstrekt is dat bijna onuitvoerbaar. Als laatste argument merken we op dat het voor en ter breedte opstellen van het terras ook in de bestemmingsplannen wordt toegepast bij het toebedelen van functies en gebruik van de ruimte. Zou het toestaan van het plaatsen voor iemands woning of winkel/bedrijf nog kunnen indien de betrokken "buur" schriftelijk toestemming zou geven? Het gevaar hiervan is dat er vervelende situaties kunnen ontstaan op locaties waar de onderlinge verhoudingen al niet goed zijn. Wat als de toestemming wordt ingetrokken na overlast of ruzie? Legt de gemeente nu feitelijk de doorslaggevende stem bij de buurman op tafel? Dergelijke constructies achten wij ongewenst. Vergunningenbeleid is een overheidstaak en geen private aangelegenheid. Onlangs heeft het college het voornemen uitgesproken toch wat extra ruimte in de beleidsregels terrassen te willen maken voor terrassen waarbij de exploitant het naastgelegen pand ook in gebruik neemt. Deze

nemen we mee onder de aanbevelingen. Voor het overige adviseren we het college dan ook vast te houden aan de belangrijkste pijler uit het terrassenbeleid: terrassen staan in beginsel voor en ter breedte van de horeca-inrichting. Aanbevelingen We komen tot de volgende aanbevelingen. 1. Het begrip zomerterrasuitbreiding opnemen in de terrassenbeleidsregels Hoewel de meeste terrassen aan hun grenzen zitten adviseren wij het begrip “zomerterrasuitbreiding” wel in het terrassenbeleid op te nemen. Het gaat dan om de mogelijkheid van een terrasuitbreiding met tafels en stoelen voor de periode van 1 mei tot 1 september met hetzelfde type meubilair als het oorspronkelijke terras. 2. Op de voorwaarde om een terras alleen voor en ter breedte van de horeca-inrichting te plaatsen een extra uitzondering opnemen in de terrassenbeleidsregels met de volgende zin: Er kan van artikel 9 lid 1 sub a worden afweken als: -als het belendende perceel/pand ook als horeca-inrichting in eigendom of gebruik gaat komen bij de exploitant van de betreffende horeca-inrichting". We kennen in de beleidsregels terrassen al 2 uitzonderingen.

Dat is voor een incidenteel terras tijdens evenementen en als de inrichting van het desbetreffende gebied dit noodzakelijk maakt door bijvoorbeeld aan de zijkant of achterzijde van het horecabedrijf of aan de overzijde van de weg een terras te exploiteren Daar komt nu dus een uitzondering bij.

3. Vast te houden aan de belangrijkste pijler uit het terrassenbeleid: terrassen staan in beginsel voor en ter breedte van de horeca-inrichting. 4. Een extra voorwaarde in de beleidsregels opnemen zodat gemaakte afspraken over de inrichting van de openbare ruime in dorps-en stadsvisies en inrichtingsprojecten worden gerespecteerd. We voegen aan artikel 9.lid 1 sub k toe: -een terras is in beginsel slechts toegestaan als deze past in de kaders van de dorps- en stadvisies en afspraken in inrichtingsprojecten ten aanzien van de openbare ruimte.